Waar staat Healthnerd inmiddels?

Begin maart nam ik jullie mee in de wedergeboorte van Healthnerd. Nadat de teugels door de coronapandemie weer volkomen losgeslagen waren, herpakte ik mijzelf eind december 2021. De dieetadviezen werden weer van stal gehaald en ik ging intensiever sporten. Naast het wekelijkse bezoekje aan de sportschool werd er ook twee keer in de week aan hardlopen gedaan. En met resultaat. In de eerste twee maanden van dit jaar verloor ik ruim vijf kilo aan gewicht en verbeterde mijn gezondheid en conditie. Inmiddels zijn we weer twee maanden verder. Dus de vraag is: waar staat Healthnerd inmiddels?

Bewegen

In de eerste twee maanden van dit jaar vond ik een mooi ritme. Na eerst (vanwege de corona-sluiting van de sportscholen) elke tweede dag een hardlooprondje te doen, kwam ik vanaf medio januari uit op een ritme van hardlopen op zondagochtend en dinsdagochtend, en naar de sportschool op vrijdagochtend.

Bij de publicatie van mijn eerdere blogpost was ik wel bezorgd dat mijn motivatie daarna als een plumpudding in elkaar zou storten. Het is me eerder gebeurd. Dat is gelukkig dit keer nog niet het geval. Ik had natuurlijk deze vervolgblogpost ook al aangekondigd. Maar zelfs dat had ik niet nodig als stok achter de deur. Op vrijdag 4 maart toog ik vrolijk weer naar de sportschool, en op zondag 6 maart trok ik even vrolijk mijn hardloopschoenen weer aan voor de eerste les op weg van de ‘5K’ naar de ’10K’. Vrolijk werd ik ook toen ik daarna op de weegschaal ging staan voor het wekelijkse weegmoment, want er was weer een halve kilo af ten opzichte van de week daarvoor.

En de daaropvolgende periode hield ik vol. Een enkele keer verschoof het doordeweekse hardlooprondje als de werkagenda dat noodzakelijk maakte. Ik maakte een keer mijn sportschoolrondje niet helemaal af na een nacht buikgriep. Maar het nieuw opgebouwde sportritme ‘elke week twee keer hardlopen en één keer sportschool’ bleef in stand.

In de week van 10 april liep ik helaas een kleine spierblessure op. Gaat wel over, dacht ik. Maar ik ben natuurlijk geen 20 meer. Uiteindelijk had ik een aantal dagen rust nodig, mijn hardlooprondje van de dinsdagochtend liep ik pas op donderdag. Uiteindelijk schoven er daardoor rond de Paasdagen een paar hardloopsessies op, maar kwam ik wel uit op mijn schema van gemiddeld twee keer hardlopen en één sportschoolsessie per week. Het voelde niet goed om af te moeten wijken van mijn zorgvuldig opgebouwde schema en gewoonte, ik miste het echt! Ik leef dan ook mee met de Financial Freedom Sloth die afgelopen week schreef over zijn rugblessure, want ik weet hoe het voelt!

Al mijn sportmomenten sinds 28 december 2021

Sinds 28 december 2021 ben ik 15 keer in de sportschool geweest, elke week sinds 19 januari. En gisteren (zondag 1 mei) heb ik mijn 41e hardloopsessie gehad sinds 28 december. Als ik zo naar dit overzicht kijk dan heb ik misschien toch meer discipline dan ik soms denk.

Voor mij persoonlijk werkt het dus om dezelfde principes die ik gebruik voor mijn persoonlijke financiën ook toe te passen in mijn Gezond Leven systeem. Structuur en regelmaat, en de belangrijkste statistieken bijhouden in een spreadsheet. Doelen stellen om naar toe te werken. En echt accepteren dat het alleen maar een wedstrijd is met mijzelf. Natuurlijk word ik tijdens het hardlopen ingehaald door veel snellere en meer atletische types dan ikzelf. Natuurlijk zie ik in de sportschool mensen die dezelfde oefeningen doen met veel zwaardere gewichten en met meer herhalingen dan ikzelf. Het maakt mij oprecht geen donder meer uit. Ik sta (en loop) er alleen voor mijzelf en mijn eigen gezondheid, en daar ben ik op dit moment meer dan tevreden mee.

Dieet

Het lukt me nog steeds om mijn dieet vast te houden. Zonder dat ik het gevoel heb dat ik iets mis. We hebben sinds maart de teugels wel iets laten vieren. En als we ‘buiten de deur’ eten laat ik de regels los. Ik heb het altijd een beetje ingewikkeld gevonden als mensen in een restaurant dan ook aangeven dat ze koolhydraatarm en calorievrij met dieetwens X, Y en Z toch luxe willen tafelen. Blijf dan thuis… Buiten de deur geniet ik gewoon van wat er geboden wordt. Maar thuis doen we ons eigen ding. En dat is nog steeds met beperkte koolhydraten. Verder vind ik het ook mooi dat ik de alcohol fors heb weten te verminderen. Wijn en bier is toch ook gewoon een glas fles vloeibare calorieën.

En omdat we best goed opletten en omdat ik meer dan voldoende beweeg, kan ik me af en toe best een zonde veroorloven. Door mijn kaakproblemen heb ik bijvoorbeeld meer dan vijf jaar niet zomaar in een broodje of iets dergelijks kunnen bijten. En bijvoorbeeld dus ook hamburgers vermeden. Maar in het verre verleden was ik nog wel eens dol op een Double Whopper van de Burger King…. Dus Vriendin zocht al een tijdje naar een ‘Whopportunity’ om mij weer eens in een hamburger te laten bijten. En die kwam onlangs, toen we ’s avonds op weg terug naar huis waren na een lange dag elders. Het werd een Double Texas Bacon Lover. En ik heb ervan genoten. Daags erna was mijn wekelijkse weegmoment, en ik was die week toch gewoon nog een halve kilo afgevallen. Ik klaag niet.

Ik blijf wel kwetsbaar bij tegenslagen. De dreigende blessure leidde meteen tot een aanval van ’troost-eten’, en die is meestal van de minder gezonde soort. Gelukkig duurt dat niet lang meer, na een paar dagen weet ik het gezondere eetpatroon wel te herpakken. De afgelopen jaren heb ik hier wel geleerd om iets milder te zijn naar mijzelf. Het zorgde die week wel voor een ‘knikje omhoog’ in de gewichtsgrafiek.

Tussenstand

In de grafiek zie je mijn patroon. Een aantal weken stapsgewijs omlaag, en dan een week waarbij het gelijk blijft of iets stijgt. Ik vind het een prima methode. In de week van 4 april doorbrak ik de 85 kilo grens in neerwaartse richting. Daarmee bereikte ik ook het laagste gewicht ooit in mijn gewichtsspreadsheet, die teruggaat tot 2008.

Mijn doel is inmiddels om in de komende maand de 83 kilo ‘aan te tikken’. Ik wil echt naar de ondergrens van mijn range voordat ik mij ga richten op stabiliseren.

Hiermee is mijn BMI ook weer terug in gezonde regionen. Doelstelling is uiteindelijk een BMI tussen de 24,0 en 24,3. Ik zit inmiddels aan de bovenkant van die range.

Waar ik nog steeds wel aan moet werken is mijn middelomtrek (de ‘buikomvang’). Die is momenteel 96 centimeter (begin maart: 99 centimeter / eind december 2021: 103 cm). Voor mannen in mijn leeftijdscategorie wordt ‘minder dan 94 centimeter’ geadviseerd. Vandaar de extra oefeningen in de sportschool, die houden we er nog eventjes in…

Hardlopen: 10 kilometer in 60 minuten

Bij het hardlopen heb ik mijn schema iets om moeten gooien. De ‘5K’ lukt in een half uurtje en is op een doordeweekse ochtend nog wel te doen voordat ik achter mijn bureau moet zitten. De training voor de ’10K’ kost iets meer tijd. Maar dat is gelukt, de wekker staat een kwartiertje eerder op dinsdag en ik begin iets later aan mijn werkdag. En met gepaste trots kan ik mededelen dat ik afgelopen dinsdagochtend rond 07.30 uur voor de allerallereerste keer in mijn leven een rondje hardlopen van 60 minuten non-stop heb afgerond. En dat ik zondagochtend ook voor de eerste keer 10 kilometer heb ‘aangetikt’ in een hardloopsessie van een uur. Van helemaal niks naar 60 minuten hardlopen tussen eind december en begin mei. Ik ben er eigenlijk best wel een klein beetje apetrots op. Mijn doel was om de 10 kilometer in minder dan 60 minuten te lopen, dat is gelukt.

Uren, minuten en seconden hardlopen sinds 28 december 202130:32:30
Aantal kilometers afgelegd 245,13 kilometer
Aantal stappen gezet270.221 stappen
Aantal calorieën verbrand15.334 calorieën

Dit betekent dat ik inmiddels gemiddeld 1.102,4 stappen nodig heb om 1 kilometer af te leggen (begin maart: 1.131,4 stappen), mijn gemiddelde staplengte is inmiddels 90,7 centimeter (begin maart: 88,4 centimeter).

Sportschool: vooral doorgaan

Medio maart heb ik ook een nieuw oefenprogramma in de sportschool samengesteld. Hiermee pak ik ook een aantal andere spiergroepen aan. Ik heb in dit programma extra buikspieroefeningen toegevoegd, ik train nu apart de hoge buikspieren, lage buikspieren, en de zijspieren. Allemaal bedoeld om de middelomtrek (de ‘buikomvang’) aan te pakken. Ik werk nu meer met ‘de apparaten’ en minder met ‘de gewichten’. Dat is iets minder intensief voor het hart, maar ik verplaats wel veel meer gewicht per sessie. Afgelopen vrijdag voor het eerst meer dan 10.000 kilogram in één sessie.

Uren, minuten en seconden sportschool sinds 28 december 202118:25:46
Gemiddelde / maximale hartslag109 bpm / 156 bpm
Aantal kilogram gewicht verplaatst 92.483 kilogram
Aantal calorieën verbrand8.892 calorieën

In totaal heb ik sinds 28 december 48 uur, 58 minuten en 16 seconden gesport. Daarbij heb ik in totaal 24.226 calorieën verbrand. Een volwassen man heeft ongeveer 2.500 calorieën per dag nodig, ik heb dus voor bijna 10 dagen aan calorieën verbrand met het sporten.

Geestelijke Gezondheid

De afgelopen maanden voelden zwaar aan voor mijn geestelijke gezondheid. Op mijn werk bleef het druk, en de situatie in de wereld maakte dat ik zorgvuldig mijn best moest doen om al het wereldnieuws te ontwijken. Geen journaals, geen kranten, geen online media. Dat lukte niet altijd. Maar ik ben tegenwoordig voor een groot deel ‘nieuwsmijder‘.

Ik heb nog niet echt de rust gevonden om specifiek aan mijn geestelijke gezondheid te werken. Wel merk ik dat het regelmatige sporten helpt. Met name het hardlopen. Het maakt mijn hoofd leeg, helpt me om gedachten te ordenen. Daarmee houd ik het voorlopig wel vol. Een extra reden om door te gaan met het huidige sportregime. Want mijn geestelijke gezondheid is wel essentieel voor het volhouden van deze levensstijl. En andersom dus ook…

Ik merk ook dagelijks de waarde van Minimalisme. En van mijn dagelijkse rondje om het huis en mijn leven opgeruimd te houden. Dat helpt ook, een rustige opgeruimde omgeving geeft ook meer rust in mijn hoofd.

Halverwege

Inmiddels houd ik mijn nieuwe levensstijl dus al vier hele maanden vol. Met resultaat voor mijn gewicht, mijn buikomvang, mijn conditie, mijn gezondheid. In mijn vorige Healthnerd-blog schreef ik dat ik vond dat ik nog geen recht van spreken had waar het ‘volhouden’ betreft. Dat duurt nog minimaal tot eind september. Maar dan ben ik nu dus al wel bijna halverwege… Ik ga gewoon door op de ingeslagen weg. En zal jullie over twee maanden weer deelgenoot maken van de perikelen van Healthnerd. Beloofd!

Volgende doelstelling: 15 kilometer hardlopen.

Hoe gaat het met jouw gezondheid in 2022?

De wraak van Healthnerd

Mijn Gezond Leven Systeem moest weer stevig aan de slag, schreef ik in januari. Achtereenvolgende coronamaatregelen hadden hun impact op mijn geestelijke gezondheid en op mijn (vr)eetgedrag. Stapsgewijs werden de mooie resultaten uit de tweede helft van 2019 teniet gedaan. Mijn wekelijkse bezoekje aan de sportschool hield dit nog een beetje in toom, maar toen medio december de sportscholen weer dicht moesten was het hek van de dam. De eerste week van mijn kerstvakantie en de Kerstdagen waren een feest. Vrete op aarde en zo, met een goed glas flesje wijn erbij, je kent het wel. Ik had genoeg van het jaar, genoeg van corona en al het gedoe er omheen. Dus ging ik eten en drinken.

Bewegen

Na de Kerstdagen was ik mezelf daarom even goed zat. Healthnerd werd weer wakker. En vanaf 28 december 2021 tot en met 19 januari heb ik elke tweede dag een rondje hardlopen gedaan. Dat waren er in totaal 12. Ik volg daarbij het ‘Couch To 5 Kilometer (C25K)‘ programma, met behulp van de app. Ik ben op 28 december gewoon begonnen bij les 1 van week 1.

Na 19 januari heb ik het schema een beetje omgegooid. De sportscholen waren immers van medio december tot medio januari weer gesloten vanwege de coronamaatregelen. Maar vanaf zaterdag 15 januari mochten ze weer open. Ik ben dus overgestapt naar een schema waarbij ik op vrijdagochtend naar de sportschool ga, en op zondagochtend ga hardlopen. En dan doe ik gedurende de werkweek nog één hardlooprondje in de ochtend, op dinsdag- of woensdagochtend. Hardlopen tijdens de werkweek was lastig te combineren met mijn werkschema. Een schema met maar één sportmoment gedurende de werkweek voelt beter. Gelukkig werk ik maar vier dagen per week.

En jullie merken het, ik ben qua sporten meer een ochtendmens dan een avondmens. Het past gewoon beter bij het ritme van mijn lijf. Regelmatig liep ik dus rond 06.30 uur ’s ochtends door de op dat tijdstip vrijwel verlaten straten van Geldnerd City. Inmiddels met een reflecterend vestje met fel knipperende oplaadbare LED-lampjes. En met heerlijke oude dance- en discomuziek op mijn koptelefoon. Kou, regen, storm, vroege tijdstippen, slapeloze nachten door de situatie in de wereld, het maakte me niet meer uit. Geldnerd ging sporten.

Dieet

Ook de adviezen van de diëtist zijn sinds 1 januari weer wat strikter opgevolgd. Het eetdagboek hield ik al bij. De koolhydraten komen alleen nog maar in afgewogen hoeveelheden. En in heel veel maaltijden ook gewoonweg niet. Bloemkoolrijst, groentenpasta, pastinaakpuree, en knolselderijpuree in plaats van aardappelen, er zijn zoveel alternatieven tegenwoordig mits je het jezelf met de huidige inflatie nog kunt veroorloven om een paar euro extra uit te geven. We eten voorlopig even low carb / high fat. En ik heb de alcohol teruggeschroefd. Ik mag op donderdagavond, aan het einde van de werkweek, een (1) fles wijn openmaken waar ik het hele weekend mee moet doen, en mag zo eens in de week nog een glaasje whisky. Het doet wonderen voor het gewicht, ik heb meer energie, en ik slaap beter.

Tussenstand

Ik had al een spreadsheet waarin ik de afgelopen 15 jaar (on)regelmatig mijn gewicht noteerde. En een spreadsheet waarin ik mijn sessies in de sportschool bijhield. Die zijn nu geïntegreerd en uitgebreid in een Persoonlijke Gezondheidsmonitor. Gewicht, hardloopsessies, sessies in de sportschool, alles staat erin. Als een spreadsheet mij kan helpen om gedisciplineerd met mijn financiën om te gaan, dan zou dat dus ook moeten kunnen helpen om gedisciplineerd met mijn gezondheid om te gaan. Voorlopig werkt het.

Het eerste resultaat is er al, mijn gewicht is weer op weg terug naar waar het hoort te zijn. Mijn doelstelling is een gewicht ‘rond de 84,0 kilo’. Fluctuerend tussen 83,0 en 85,0.

Met dit gewichtsverlies is mijn BMI ook weer op weg naar gezonde regionen. Doelstelling is uiteindelijk een BMI tussen 24,0 en 24,3. Waar ik nog wel aan moet werken is mijn middelomtrek (de ‘buikomvang’). Die is momenteel 99 centimeter. Voor mannen in mijn leeftijdscategorie wordt ‘minder dan 94 centimeter’ geadviseerd. Er moet dus nog wat buikvet weg getraind en weg gegeten worden.

Tot op heden leverde het hardlopen de onderstaande resultaten op. Hier is de ‘5K’, met 30 minuten non-stop hardlopen, afgelopen dinsdagochtend rond 07.00 uur bereikt. En heb ik besloten stilletjes toe te gaan werken naar 10K. Dat is een doel dat ik nog nooit eerder bereikt heb…

Uren, minuten en seconden hardlopen totaal12:53:30
Aantal kilometers afgelegd 93,80 kilometer
Aantal stappen gezet106.121 stappen
Aantal calorieën verbrand5.756 cal

Dit betekent dat ik gemiddeld 1.131,4 stappen nodig heb om 1 kilometer af te leggen, mijn gemiddelde staplengte is dus 88 centimeter en een beetje. Een heerlijk nutteloos feitje om te weten.

In de sportschool heb ik ook wat zweetdruppels achtergelaten:

Uren, minuten en seconden sportschool totaal07:02:09
Gemiddelde / maximale hartslag115 bpm / 156 bpm
Aantal kilogram gewicht verplaatst 28.063 kilogram
Aantal calorieën verbrand4.005 cal

In totaal bijna 20 uur sporten sinds 28 december 2021. Voorlopig zit ik gemiddeld dus boven de drie sportmomenten per week. Beter dan mijn ambitie van ‘minimaal twee per week‘ die ik bij mijn jaardoelen had opgeschreven. Hopelijk houd ik dit nog even vol. De sportmomenten staan uiteraard ingepland in mijn agenda. Maar echt nodig is dat al niet meer. Het is weer een systeem. En daar ben ik blij mee.

Geestelijke Gezondheid

Bij mijn jaardoelen schreef ik dat ik ook meer aandacht wil hebben voor mijn geestelijke gezondheid. Hoe precies, dat wist ik op dat moment nog niet. En eigenlijk nog steeds niet. Ik begon in elk geval met een ‘Gratitude Journal’, een dagboekje waarin ik elke dag op zou moeten schrijven waar ik blij van werd. Een succesvolle sportmijlpaal, een fijn gesprek met Vriendin, mooie momenten met Hondje, dat soort dingen.

Op zich liep dat redelijk. Maar ik merkte dat er veel dagen waren die leeg bleven. In de koude natte donkere januarimaand waren er ook dagen met vooral duistere gedachten. Dagen waarop het meestal niet al te fijne nieuws uit Nederland en de wereld vervelend binnenkwam. Begin februari heb ik daarom het ‘Gratitude Journal’ omgedoopt in een ‘Emotional Journal’ om ook ruimte te maken voor het vastleggen van de minder positieve gedachten en voor zelfonderzoek, niet alleen maar voor blije momentjes. Ik heb het nodig de afgelopen weken.

En zoals het wel vaker gaat, als je ergens mee bezig bent dan lees je er ineens ook ‘overal’ over. Zo schreef Ernst-Jan Pfauth een mooi artikel over het vastleggen van de dingen waar je dankbaar voor bent. En ik las dit boek over de Stoïcijnse filosofie. Ook de Stoïcijnen geloofden (geloven) heilig in de waarde van ‘Journaling‘.

Dus hoe het nu verder moet met mijn geestelijke gezondheid, daar ben ik nog niet uit. Maar ik merk wel dat mijn Emotional Journal meer ruimte biedt dan ‘alleen maar’ een Gratitude Journal. En ik vertrouw erop dat ik de komende periode wel patronen ga herkennen. Die gaan hopelijk leiden tot aanknopingspunten om dingen te veranderen en beter te maken. Want ook hier geldt: het begint met vastleggen en terugkijken. Net als mijn administratiespreadsheets. Het geeft in elk geval al inspiratie voor reflectie, dus het begin is er.

Volhouden…

Zelfhulptypes en mindfulnessmutsen geloven vaak heilig in de 21/90 regel. Die stelt dat het 21 dagen duurt om een gewoonte aan te leren en 90 dagen om er een permanente verandering van levensstijl van te maken. Dat is volgens mij een mythe, 21 dagen lijkt mij erg kort. Al viel het me wel op dat ik vanaf 21 januari weer minder hardlopers tegenkwam dan in de weken daarvoor. Dus misschien is er wel iets waar van Blue Monday en de 21 dagen… Maar James Clear (de auteur van het bekende boek Atomic Habits) heeft een mooie blog geschreven met verwijzingen naar diverse onderzoeken die aangeven dat het veel langer duurt om een nieuwe gewoonte te vormen. Gemiddeld duurt het meer dan 2 maanden voordat nieuw gedrag automatisch wordt. Daar zit ik inmiddels al aan. Het vormen van een nieuwe gewoonte varieert sterk, afhankelijk van het gedrag, de persoon en de omstandigheden. Volgens een ander onderzoek duurde het 18 dagen tot 254 dagen voordat mensen een nieuwe gewoonte ontwikkelden. Ik kraai dus nog geen victorie. Als ik deze verandering van levensstijl eind september nog steeds volhoud, dan heb ik misschien voorzichtig recht van spreken? En stilletjes plan ik een vervolgblogje voor begin mei…

Hoe gaat het met jouw gezondheid in 2022?

Help Loesje!

Geldnerd is een fan van het geschreven woord. Ik lees liever dan dat ik luister of naar een videootje kijk. Geschreven tekst komt gewoonweg steviger bij mij binnen. Dat is waarom ik ooit dit blog begonnen ben, en ruim zes jaar later nog steeds schrijf. En dat ook zal blijven doen, zelfs als de hele wereld overstapt naar podcasts en video.

Die voorliefde voor het geschreven woord heb ik al heel lang. En die is mede ontstaan door Loesje. Die van de posters. Begonnen in 1983, toen Geldnerd 12 jaar was. Ik ben jarenlang donateur geweest. Heb hun boekjes gekocht. De wanden van mijn werkkamers, uit de tijd vóór de flexplekken, bekleed met wisselende posters. Zelfs wel eens deelgenomen aan hun workshops. Ik koester onze gedeelde liefde voor het geschreven woord. Koester de creativiteit van het collectief, die vaak leidt tot teksten die tot nadenken stemmen, tot discussie leiden, of minimaal een glimlach op het gezicht brengen.

Dit alles realiseerde ik mij eerder deze week, toen ik op de interwebsdingesnetwerk struikelde over een crowdfundingactie van en voor Loesje. Om haar een extra zetje te geven voor het nieuwe jaar. En laten we eerlijk zijn, de wereld kan dat goed gebruiken. Wij kunnen dat allemaal goed gebruiken. Dus die oude, cynische, maar bij vlagen enigszins sentimentele Geldnerd, die tegenwoordig ook uitgesproken meningen heeft over goede doelen, heeft ook gedoneerd. Het streefbedrag van de actie is al gehaald. Maar de actie loopt nog een aantal dagen en extra centjes kunnen ze vast en zeker ook goed gebruiken!

Moet jij dat ook doen? Nee natuurlijk niet! Geldnerd is de laatste die je zal vertellen dat je iets ‘moet’ doen. Maar denk er eens over na. Want een club die al bijna 40 jaar oprecht probeert om de wereld een beetje mooier te maken verdient onze steun. Toch?

Teleurstelling alom

Statistiek heeft het imago een saai vak te zijn. Groot was dus ook mijn verbazing toen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), ons nationale cijfer-instituut, onlangs het nodige stof op deed waaien met hun bewering dat het gemiddelde netto beschikbaar inkomen van huishoudens in Nederland de afgelopen 50 jaar meer dan verdubbeld is. Temeer omdat de Rabobank drie jaar geleden een rapport uitbracht waaruit bleek dat het besteedbaar inkomen van Nederlandse huishoudens al bijna veertig jaar vrijwel stil staat. Ook Geldnerd zelf schreef hier al eens over.

De Rabo was er snel bij om z’n rapport te verdedigen. Beiden zijn waar, stellen ze. Het CBS heeft in zijn studie vooral gekeken naar de ontwikkeling van het reële beschikbaar huishoudinkomen per hoofd van de bevolking. De Rabobank heeft gekeken naar het inkomen per werkende, en dan is het beschikbaar inkomen niet verdubbeld, maar met ‘slechts’ 60 procent toegenomen in de afgelopen vijftig jaar en voor huishoudens slechts 40 procent. Bovendien laat de Rabobank zien dat het beschikbaar inkomen vanaf 2001 is gestagneerd. Statistieken zijn leuk, maar je kunt er dus allerlei verschillende boodschappen mee afgeven.

Fantoomgroei

Volgens mij is er wel degelijk iets aan de hand in de samenleving. Dat las ik een tijdje geleden ook in het boek ‘Fantoomgroei‘ van Sander Heijne en Hendrik Noten. De winst van grote ondernemingen is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw enorm gestegen, maar werkenden zagen de economische groei nauwelijks terug in hun portemonnee. Bovendien werden publieke taken als de zorg, het onderwijs en de politie versoberd. Dat boek was weer de basis voor het tweeluik ‘Scheefgroei in de Polder‘ op de televisie. Dat is het terugkijken waard. Collega-blogger Opnieuw Begonnen en De Budgetman schreven er ook al over. En De Budgetman en Opnieuw Begonnen schreven ook ook over het CBS-bericht.

Eén van de mooie uitspraken uit de eerste aflevering van ‘Scheefgroei’ kwam van Kim Putters, de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. ‘Geen mens is gemiddeld’.  De verschillen tussen groepen in de samenleving zijn groot en groeien. Dat zien mensen. Dat voelen mensen. Dat leidt tot teleurstelling.

Éric Sadin

Een tijdje geleden las ik in het FD een interview met de Franse technologiefilosoof Éric Sadin. In oktober 2020 verscheen zijn boek ‘L’ère de l’individu tyran, la fin d’un monde commun’ (het tijdperk van het tirannieke individu, het einde van een gemeenschappelijke wereld) in Frankrijk. Een Nederlandse vertaling komt dit najaar.

Volgens Sadin zijn er twee ontwikkelingen geweest die ons hier gebracht hebben. Er was altijd een sociaal contract tussen partijen en burgers: wij gaan een betere samenleving maken voor iedereen. Dat contract is verbroken, waardoor mensen enorm teleurgesteld zijn in het politieke en economische systeem. Sadin verwijt het neoliberale model dat het principe van onderlinge solidariteit afgeschaft is. Wij zijn allemaal ‘ondernemertjes van ons eigen leven’ geworden. Maar de mensen die niet mee kunnen of mogen komen voelen zich verwaarloosd. Als ze al eens proberen om hun stem te laten horen, dan worden ze genegeerd. Denk bijvoorbeeld aan het referendum over de EU-Grondwet. Of verkiezingen waarbij de partijen van ‘boze stemmers’ vervolgens buitengesloten worden. Wat doen veel mensen als ze zich genegeerd voelen? Boos worden!

Ten tweede heeft er een grote technologische ontwikkeling plaatsgevonden. Het leven van de individuele mens werd hierdoor steeds comfortabeler. In de eerste dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog (de ‘Trente Glorieuses’) kregen mensen de beschikking over auto’s die hun mobiliteit bevorderden, platenspelers, videorecorders, ze gingen op vakantie. Mensen kregen meer controle over hun leven en hun eigen comfort, je kon zelf het leven zo inrichten als je wilde. De afgelopen decennia zorgt de opkomst van het internet, de smartphone en sociale media ervoor dat je toegang kreeg tot een enorme hoeveelheid kennis en informatie. Internet maakte het ook gemakkelijker om gelijkgestemden te ontmoeten en hiermee je eigen bubbel te creëren. Elke malloot mens kan nu zijn/haar eigen mening delen met de rest van de wereld met één druk op de knop. Mensen voelen zich mondig. Mensen worden bevestigd in hun mening. De wereld Hun eigen bubbel ligt aan hun voeten. Ik doe ook mee, want ik blog. Dat kan iedereen lezen.

Deze twee ontwikkelingen creëren spanning. De machteloosheid na het verbroken sociale contract. Het gevoel van macht door de technologische ontwikkelingen. Ze gaan niet samen. Er is alleen nog je eigen waarheid, gevestigde orde en instituties zijn er alleen nog om ons te onderdrukken. De pers schrijft alleen nog nepnieuws. En dus stem ik tegen. De gedachtegang van veel mensen, ook in Nederland.

Er is wat aan de hand

Herkenbare voorbeelden genoeg dat er wel wat aan de hand is zijn er genoeg. Vroeger kon een gezin op één inkomen op veel plaatsen in Nederland gewoon nog een eengezinswoning betalen en in de zomer op vakantie. Dat lukt je op de meeste plekken niet meer. Tegelijk vlieg je voor een paar tientjes heel Europa door (in elk geval als er geen virussen rondwaren). Het beschikbare inkomen is dan misschien wel gestegen, maar de welvaart die je er mee kunt kopen is een stukje kleiner geworden. Je kunt leven zonder de vluchten door heel Europa, maar leven zonder huis is al een stuk onaangenamer. Nu is het natuurlijk ook de vraag of groei eeuwig door kan gaan. Misschien wel, maar dan hebben we een paar extra planeten nodig.

Dat zeggen ook Heijne en Noten in hun boek. We kijken al heel lang alleen maar naar economische groei. Als we meer produceren en consumeren dan gaat het blijkbaar goed. Daar is Geldnerd het al een tijdje niet meer mee eens, sinds hij het Minimalisme heeft ontdekt. Je kunt beter kijken naar een breder begrip, Welvaart. Maar dat is ook een kwalitatief begrip, en dus moeilijker meetbaar.

Voordeel is wel dat je dan ook veel andere dingen mee gaat tellen waar mensen veel waarde aan hechten. Denk aan goede zorg (we hebben afgelopen jaar weer ontdekt dat dat wel nuttig is), goed onderwijs (hallo thuisonderwijzende ouders), maar ook mooie natuur en schone lucht en betaalbaar wonen. Dat zijn hele andere maatstaven om het succes van Nederland te meten. En het besteedt aandacht aan een aantal dingen die nu onder druk staan. Die lijden onder de focus op groei. Groei die maar bij een beperkte groep mensen terechtkomt, en een grotere groep achterstelt.

Er is (geen) hoop?

In het artikel op nu.nl zegt Heijne dat hij hoopvol werd toen hij het boek schreef. Dit omdat er in de economie geen natuurwetten van kracht zijn, maar dat de economie een optelsom is van afspraken die we zelf hebben gemaakt. Afspraken die we dus gewoon kunnen veranderen. Oud en cynisch als ik ben deelt Geldnerd dat optimisme en die hoop niet. Want de economie is ook een optelsom van gevestigde belangen. Belangen om de situatie zo te houden zoals die is. En dat zijn hele sterke krachten die zich tot het uiterste zullen verzetten tegen verandering in hun nadeel.

En Geldnerd doet op z’n eigen beperkte schaal natuurlijk ook gewoon mee met dit spel. Ik bouw vermogen op. Ik wil eerder kunnen stoppen met werken en leven van mijn vermogen. Geen loonslaaf meer zijn. Ook ik heb dus gewoon belang bij de huidige situatie. Al ben ik nu ook nog wel even loonslaaf, en heb ik er dus ook wel belang bij dat ‘wij loonslaven’ een groter deel van de taart krijgen. Streef je naar financiële onafhankelijkheid, dan eet je dus eigenlijk van twee walletjes….

En het CBS? De auteur van de CBS-studie is Peter Hein van Mulligen. Een paar jaar geleden winnaar van de Slimste Mens. Hoofdeconoom van het CBS. Schrijver van het boek ‘Met ons gaat het (nog altijd) goed‘. Hij is het niet eens met de Rabobank, met Heijne en Noten, en met Sadin. Dat mag natuurlijk, want niet alleen gelden er geen natuurkundige wetten in de economie, het is ook geen exacte wetenschap. Maar het staat wel een beetje op gespannen voet met de taak en missie van het CBS (‘voor wat er feitelijk gebeurt’), las ik in De Volkskrant. De NRC heeft het zelfs over propaganda. Waarvan akte. Van Mulligen levert in elk geval een bijdrage aan het debat, want er kwamen veel reacties op de CBS-studie. En dat is wat mij betreft lovenswaardig.

Hoe teleurgesteld ben jij?

Je hebt nooit genoeg spreadsheets

Mariimma heeft me onlangs gekwetst tot in het diepst van mijn ziel. Cel XFD1048576 van mijn innerlijke spreadsheet, zullen we maar zeggen. Hoe? Door te stellen dat er zoiets kan zijn als teveel spreadsheets in je leven! Teveel spreadsheets, dat is gewoon onmogelijk.

Van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam begint voor mij met het meten van mijn huidige gedrag. En niet zelden (zeg maar altijd) komen de resultaten van die metingen bij elkaar in spreadsheets. Want dat biedt een prima basis voor het analyseren. En elk boek over personal finance benadrukt dat het verstandig is om te weten wat er in en uit gaat. Financiële administraties zijn daarvoor bedoeld. Voor organisaties is het zelfs verplicht om er eentje bij te houden. Zelfs voor particulieren is er een zekere verplichting, je moet immers in staat zijn om belastingaangifte te doen. Daar worden we vervolgens tot op enige hoogte in gefaciliteerd door onze werkgever (jaaropgave) en de financiële dienstverleners (jaarlijks fiscaal overzicht), en voor de meeste mensen verdwijnt de motivatie om een verdergaande administratie te voeren dan als sneeuw voor de zon.

Spreadsheets geven gemak. Het bespaart enorm veel tijd in het bijhouden van je administratie, zeker ten opzichte van een papieren kasboek. In totaal kosten de twee administraties en de beleggingen mij elk weekend minder dan 5 minuten. Uiteraard meer als ik ga spelen met mijn grafiekjes en overzichten, maar dat doe ik niet elk weekend.

Ik ben dol op puzzelen. Maar ik ben minder dol op zinloze activiteiten. En puzzels invullen op een stukje papier voelt zinloos. Als de puzzel klaar is, gaat het stukje papier weg, en houd je hooguit het gevoel van ‘het is gelukt’ over. Ik puzzel liever aan dingen waar ik langduriger iets aan heb. Dus programmeer ik macro’s. Dat is puzzelen. De volgorde van de gebeurtenissen bedenken. De noodzakelijke variabelen en gegevens vinden. De bewerkingen uitvoeren. De uitzonderingen afvangen. De fouten vinden. Puzzelen, maar dan met een doel en praktisch nut.

Ik heb dus een hele stapel spreadsheets om mijn financiële leven te sturen. Alhoewel ik weet dat ik inmiddels 95% van mijn doelen ook zou bereiken zonder de spreadsheets. Het eerst uitbetalen van mijzelf is geautomatiseerd. Idem het beleggen. Vereenvoudigd tot een steeds simpeler portefeuille. Eigenlijk heb ik die spreadsheets dus niet keer nodig. Maar toch blijf ik ze gebruiken. En uitbreiden. Om mezelf nieuwe inzichten te geven, en die inzichten te delen met anderen, zoals in mijn FIRE Calculator die je een idee geeft wanneer je kunt stoppen met werken.

Eerder deze week werd ik in deze gedachten overigens gesteund door mijn lijfblad The Economist. Ik weet het, dat is allemaal bevestiging in mijn eigen witte intellectuele internationaal georiënteerde liberale bubbel (comfortabel hier, kom je ook?). Maar één uitspraak in dit artikel sprak me specifiek aan: What you measure affects what you do. Oftewel: wat je meet, beïnvloedt wat je doet.

Het gaat dus, naast het puzzelen, om het meten en veranderen van gedrag. Ik vind nog steeds nieuwe gebieden om te verdiepen. Afgelopen week heb ik zelfs besloten om nog een extra spreadsheet toe te voegen. Onze hypotheek krijgt een eigen spreadsheet, het is zo’n relevant onderdeel van onze financiën dat ‘ie meer aandacht verdient dan één werkbladje in de administratie. Maar daarover binnenkort meer!

En als het dan helemaal verinnerlijkt is, dat nieuwe gedrag? Ja, dan kun je het meten loslaten. Dus eigenlijk ben ik gewoon nog niet zo ver op de weg naar Nirwana als Mariimma al wel is…

Is er zoiets als teveel spreadsheets?

De Geldnerd-methode?

Hoe krijg je je persoonlijke financiën op orde? De afgelopen 15 jaar heb ik er veel over gelezen. Bruikbare en minder bruikbare boeken, artikelen en weblogs. Uiteindelijk zijn er een aantal dingen blijven ‘hangen’ en onderdeel geworden van mijn eigen methodiek. Ik ben niet iemand die heel strak volgt wat een boekje voorkauwt, ik probeer dingen uit en als het voor mij werkt dan blijf ik het gebruiken. Het is ook niet een methode of zo, dit is wat er werkt voor mij. Ik probeer het vooral simpel te houden.

Weten wat er in komt en uit gaat
De basis voor mij is dat ik weet wat er inkomt en wat er uitgaat. Dat lees ik ook in vrijwel elk boek, elk artikel en elke blog. Of je het nou doet op basis van een schriftje, een spreadsheet of met een geavanceerd boekhoudpakket, dat maakt eigenlijk niet uit. Maar als je niet weet wat er inkomt en wat er uitgaat, zal je je financiën nooit echt onder controle hebben.

Korte termijn en lange termijn in beeld
Korte en lange termijn. Dat is en blijft lastig. Het hier en nu inzichtelijk hebben, de korte termijn, is en blijft voor mij de basis. Toen ik dat eenmaal op orde had merkte ik dat ik makkelijker na kon denken over de lange termijn. En ik heb ook moeten wennen aan het idee dat lange-termijn doelen ook niet vast staan, maar best kunnen en mogen veranderen. Zo is het leven. Je wensen en ideeën veranderen, en soms gebeuren er dingen (in mijn geval: een echtscheiding) die alle tot dan toe gemaakte plannen goed overhoop kunnen gooien. Dat is niet erg.

Budgetteren en Doelen Stellen
Nog zo’n lastige. Budgetteren lukt me uiteindelijk wel. En me eraan houden lukt ook nog verbazend goed. Behalve op die momenten dat mijn leven even drastisch verandert. Zoals toen ik ging scheiden, of toen ik voor een aantal jaren naar het buitenland vertrok. Maar dat is ook logisch. Grote veranderingen in je leven leiden tot grote veranderingen in je financiële situatie en je administratie. Op die momenten is het juist belangrijk dat ik mijn dagelijkse uitgaven goed in de gaten houd.
Doelen stellen heb ik echt moeten leren, zoals ik al aangaf onder het vorige kopje. Of eigenlijk vooral: ik heb moeten leren accepteren dat doelen kunnen en mogen veranderen.

Geld moet Groeien
Dooddoener, zou je denken. Maar het volgde voor mij automatisch uit de vorige stappen. Als je geen doelen hebt, doe je maar wat. Maar als je doelen hebt wil je die ook bereiken. Ik tenminste wel. En financiële doelen bereik je sneller als je meer geld aan je vermogen toevoegt. Dat kan door meer te verdienen, minder uit te geven, of door meer rendement te halen.

De spaarrente is al een aantal jaren laag. Zo laag dat deze de inflatie nauwelijks bijhoudt, om nog maar te zwijgen over die fantastische uitvinding van de overheid: de vermogensrendementheffing. Dus beleggen. Maar wel steeds de balans proberen te houden. 100% van mijn vermogen beleggen vindt zelfs ik een beetje riskant.

Eenvoud (Keep It Simple…)
Deze stelregel werd belangrijker toen ik meer ging beleggen. Want beleggen kun je met allerlei constructies en producten. De een nog ingewikkelder en riskanter dan de andere. Ik wil het nog wel zelf kunnen begrijpen. Echt snappen wat ik doe en welke risico’s ik loop. Dat is een les die ik ook met schade en schande heb moeten leren. Want <schaam>ik heb me ooit wel eens een woekerpolis laten verkopen</schaam>. Maar daarover vast meer in een toekomstige blogpost.

Wat is jouw financiële filosofie?