Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: Excel (page 1 of 5)

FIRE Calculator v2.0 – Partners en Meevallers

Iedereen wil graag weten of het mogelijk is om financieel onafhankelijk te worden. Zeker nu Mr. FOB heeft aangekondigd dat hij inderdaad stopt met werken. Mijn FIRE Calculator is al meer dan 1.000 keer gedownload. Ik heb er ook de nodige mailtjes en berichtjes over gehad, en het al tot een aantal interessante gesprekken geleid. Het is natuurlijk geen precieze berekening en het model kan niet met elke situatie rekening houden, maar het geeft een indicatie. En het laat bijvoorbeeld ook de verwoestende effecten van inflatie op jouw vermogen zien, en de reddende engel die ‘rente op rente’ heet.

Partner

Op veler verzoek heb ik twee mogelijkheden toegevoegd. Ten eerste kun je nu ook een Partner toevoegen, met eigen gegevens over pensioen en AOW. De aanname hierbij is wel dat het totale gezamenlijke vermogen gebruikt wordt om het gezamenlijke vervroegde pensioen en de aanvulling op de reguliere pensioenen te betalen, al kan dat wel op verschillende momenten beginnen. Als je de vermogens strikt gescheiden wilt houden, kun je beter ieder individueel het model invullen.

Eenmalige Meevallers en Tegenvallers

Ten tweede is het nu mogelijk om een of meer Financiële Meevallers in te vullen. Verwacht je bijvoorbeeld een erfenis, opbrengsten uit de verkoop van een huis, de hoofdprijs in een loterij of andere meevallers, dan kun je die opnemen in een lijstje. Je moet er natuurlijk wel een jaartal aan koppelen. En dat zal vaak een aanname zijn. Maar dit geeft wel een indicatie van de impact die eenmalige meevallers kunnen hebben op jouw plannen. Het werkt overigens ook andersom. Als je een grote financiële tegenvaller verwacht kun je die ook invoeren als negatief getal. Maar daar hopen we natuurlijk allemaal niet op. Voorlopig werkt de spreadsheet met maximaal 10 stuks, maar dat kun je eenvoudig aanpassen in de VBA-code (gewoon de variabele ‘MaxWindfalls’ aanpassen). De meevallers worden meegenomen in het vermogen en het rendement van Persoon 1, want anders werd het erg moeilijk om ervoor te zorgen dat alles goed verwerkt werd.

Vier Fasen

Het model kende al de Opbouwfase, de Op-Eet Fase, en de Pensioen Fase, maar er ontstaat ook een vierde fase, de ‘Erfenis Fase’. Die treedt in als de levensverwachtingen en leeftijden van de partners uit elkaar lopen, en één partner naar verwachting eerder overlijdt dan de ander. Hierbij gaat het model er van uit dat de langstlevende gebruik kan maken van het resterende vermogen van de overledene. In het geval van Geldnerd en Vriendin moeten er dan nog wel even twee testamenten aangepast worden…

Al met al was het een behoorlijke verbouwing. Eigenlijk heb ik de spreadsheet helemaal opnieuw gebouwd, ook om de code wat efficiënter te maken dan in de eerste versie. Daarnaast is de grafiek verplaatst naar een apart werkblad. Door het toevoegen van invulmogelijkheden voor een tweede persoon en de mee- en tegenvallers was er namelijk weinig ruimte meer over op het eerste werkblad, in elk geval op mijn laptopscherm.

Gebruiksaanwijzing

Vul alle omkaderde vakjes op het Dashboard in, naar keuze ook voor Persoon 2. Let goed op of je het vinkje bij Persoon 2 aan of uit hebt staan. Druk op de knop ‘FIRE Calculator’. De spreadsheet rekent alles door en presenteert je de grafiek.

Let op: alle parameters per persoon moeten ingevuld worden, anders kan het model de berekeningen voor die persoon niet maken. De verwachte inflatie en het startjaar moeten altijd ingevuld worden.

Daarna kun je naar hartenlust spelen met variabelen, en telkens opnieuw berekenen. Zo krijg je een idee van de impact van verschillende variabelen op jouw FIRE-datum!

Je kunt de nieuwe FIRE Calculator hier downloaden , of vinden op mijn Downloadspagina.

Fictief rekenvoorbeeld

Wanneer kun jij stoppen met werken?

NB 23-03-2019: Lezer Sam attendeerde mij op een foutje waardoor meevallers niet altijd correct verwerkt werden. Dat is hersteld, de link leidt nu naar de verbeterde versie. Dankjewel Sam!

Migratie beleggingsspreadsheet en import De Giro toegevoegd

Van een paar mensen kreeg ik de vraag hoe je kunt migreren van mijn oude beleggingsspreadsheet (versie 2) naar de nieuwe (versie 3). Met het schaamrood op mijn kaken moet ik bekennen dat ik daar niet over had nagedacht. Ik heb mijn versie 2 gewoon doorontwikkeld. Maar er is wel veel veranderd, dus als je in één keer overgaat van de oude naar de nieuwe versie zijn er iets meer stappen die je moet zetten. Vandaar dit bericht.

Er staat nu een nieuwe versie online. Die is voorbereid op deze migratie. En er zit nog iets nieuws in. Je kon geen bestanden van De Giro importeren. Daar was een heel simpele reden voor. Ik ben er namelijk geen klant. En dus heb ik ook geen voorbeeldbestand van hun portefeuillerapportages. Zo’n voorbeeldbestand heb ik wel nodig om een importmacro te kunnen bouwen en testen. Maar inmiddels is dat opgelost, met dank aan lezer Ruud. Die heeft me zo’n rapportage gestuurd. En dus kun je nu ook bestanden van de Giro importeren. Waarom ik zo’n functie bouw als ik ‘m zelf niet ga gebruiken? Omdat het kan! En omdat anderen er misschien iets aan hebben.

Dividenden

Bij Alex en Binck worden meldingen van nieuwe dividenden ook in de weekrapportage geplaatst. Die verwijder ik dan automatisch tijdens het importeren, want ik heb ze niet nodig. Ze zijn pas relevant als het dividend daadwerkelijk uitbetaald wordt, dat is een Fund Transaction van het type Dividend Cash. Hoe dat werkt bij De Giro weet ik helaas nog niet, want daar zat geen voorbeeld van in het bestand dat ik van Ruud ontving. Het kan dus zijn dat het importmacro daarop vastloopt. Maar als iemand hier meer informatie over heeft, zal ik het importmacro zo snel mogelijk aanpassen.

Je kunt de nieuwe versie hier downloaden , of vinden op mijn Downloadspagina.

Migratie

Onderstaand een stappenplan voor de migratie:

  • Maak een back-up van de oude versie, voor het geval er iets mis gaat bij het overzetten…. Sowieso is regelmatig back-ups maken natuurlijk een goed idee.
  • Zet de gedownloade versie in de juiste directory en pas naar wens de bestandsnaam aan.Zet vervolgens de oude versie (2) en de nieuwe versie (3) tegelijk open.
  • Werk de instellingen in de nieuwe versie (3) bij, met name de directorynamen die je nodig hebt, en de directory en naam van de spreadsheet zelf.
  • Verwijder de fondsen die eventueel nog op het werkblad ‘Settings’ in de nieuwe versie (3) staan.
  • Verwijder in de nieuwe versie (3) op het werkblad ‘Charts’ alle fondsen op de lijst. Dat zorgt ervoor dat straks de lijst opnieuw gegenereerd wordt.
  • Verwijder uit de nieuwe versie (3) de volgende werkbladen: Cash, Transactions, FundValue en FundHistory.

Verwijderen doe je door met de rechtermuisknop op de naam van het werkblad te klikken in de nieuwe versie (3), en de optie Verwijderen (Remove) aan te klikken.

  • Kopieer uit oude versie (2) de onderstaande tabbladen naar de nieuwe versie (3): Cash, Transactions, FundValue en FundHistory.

Kopieren doe je door met de rechtermuisknop op de naam van het werkblad te klikken in de oude versie (2), en de optie ‘Verplaatsen of Kopiëren’ aan te klikken. Kies bij ‘Naar map’ de naam van de nieuwe versie (3) en vergeet niet de optie ‘Kopie maken’ aan te vinken. In welke volgorde je de werkbladen neerzet maakt niet zoveel uit, de macro’s werken met de precieze naam van het werkblad, niet met de volgorde.

Verder heb ik een migratie-macro gemaakt voor de laatste stappen. De knop hiervoor vind je op het werkblad ‘Settings’.

  • Op het werkblad ‘Cash’ heb ik een wijziging aangebracht. De kolommen ‘1 EUR =’ (wisselkoers) en ‘Remarks’ zijn in de nieuwe versie omgedraaid.
  • Opnieuw opbouwen van het werkblad TotalValue, waar per week een aantal totaaltellingen en andere indicatoren worden opgeslagen
  • Opnieuw opbouwen van het werkblad Portfolio, waar per fonds een aantal indicatoren worden bijgehouden

Hierna zou ik eerst even de spreadsheet opslaan en Excel afsluiten, en daarna opnieuw Excel starten en de spreadsheet openen voordat je verder iets doet! De laatste stap is dan een Refresh en Reformat van de draaitabel (Pivot) op het werkblad ‘Actual’.

Bug…

Ik heb nog wel een bug ontdekt. De spreadsheet kan niet omgaan met een situatie waarin er nog nooit een kolom met koersen is ingevoerd. Dat is een situatie die je alleen tegenkomt als compleet nieuwe gebruiker. Ik moet er nog eens even goed over nadenken hoe ik dat op kan lossen.

Update: Er zat nog een bugje in, waardoor het veld met de APIkey voor de wisselkoersen niet herkend werd. Dat is inmiddels opgelost.

Klooi jij ook graag met spreadsheets?

Beleggingen beter bijhouden

De versie van mijn beleggingsspreadsheet die je hier kunt downloaden dateert alweer van mei 2017. Hoog tijd dus voor een update, want ik heb er sindsdien veel functionaliteit aan toegevoegd. Vanaf heden kun je dus een nieuwe versie downloaden. Het staat je vrij om de spreadsheet of mijn code te (her)gebruiken, maar ik lever er geen actieve ondersteuning op. Dit is dus vooral bedoeld voor andere Excel-nerds, en om te laten zien wat er allemaal kan in Excel. In deze blogpost een overzicht van de belangrijkste nieuwe functies.

Advisor

Ik heb een apart tabblad ‘Advisor’ toegevoegd. Op deze tab geef je de fondsen aan van de door jou gewenste portefeuille, en de percentages die je in elk fonds wilt aanhouden. De Advisor kijkt dan op basis van de actuele waarde welke fondsen je bij zou moeten kopen om dichter bij de door jou gewenste verdeling te zitten. Die gebruik ik elke maand, ik wil zo min mogelijk tijd kwijt zijn aan het inleggen. Dan zou ik maar kunnen gaan twijfelen…

Trendindicator

Verder heb ik een Technische Indicator ingebouwd die je laat zien wat de langduriger trend van het fonds is. Daarvoor gebruik ik het 200-daags en het 50-daags voortschrijdend gemiddelde. De trend is positief (groen pijltje omhoog) als het 50-daags voortschrijdend gemiddelde groter is dan het 200-daags voortschrijdend gemiddelde. De trend is negatief (rood pijltje omlaag) als het 50-daags voortschrijdend gemiddelde kleiner is dan het 200-daags voortschrijdend gemiddelde. Dit heeft natuurlijk beperkte waarde in een buy-and-hold strategie, maar ik vind het wel leuk om een idee te hebben hoe de fondsen ervoor staan.

Grafiek Inleg versus Waarde

Wat ik zelf een erg leuke toevoeging vind, is de Grafiek ‘Inflow vs Value’. Hierin laat ik voor een zelf te kiezen periode de waarde van mijn portefeuille zien, maar ook het bedrag dat ik tot op heden heb ingelegd. Als de actuele waarde hoger is dan de totale inleg, is het verschil een groen vlak (want dan heb ik ‘op papier’ winst gemaakt). Is de actuele waarde lager dan de totale inleg, dan is het verschil een rood vlak (want dan heb ik ‘op papier’ verlies gemaakt). Dat laatste heb ik gelukkig de afgelopen 5 jaar niet meer meegemaakt. Deze grafiek zorgt ervoor dat ik niet meteen nerveus wordt als de koersen eens een paar weken dalen. Het groene vlak wordt dan weliswaar kleiner, maar ik heb nog steeds ‘papieren winst’.

Instellingen

Verder heb ik het werkblad ‘Settings’ een beetje opgeruimd, dat was door de jaren heen een rommeltje geworden. Ik houd van orde en netheid, en die is er nu weer.

Ook is er een aanpassing aan de functie GetExchangeRate , waarmee je de wisselkoers van allerlei valuta op elke mogelijke dag kunt ophalen. Tegenwoordig heb je een API-key nodig, die je op de website zelf (gratis) kunt aanmaken. Die API-key is ook een instelling op het ‘Settings’ werkblad.

Klaarmaken voor Publicatie

Tsja, en ik heb ook nog even nagedacht waarom ik zo lang geen nieuwe versie heb geplaatst. Dat komt deels omdat het een behoorlijke handmatige klus is om de spreadsheet voor te bereiden voor publicatie. Ik haal daarvoor mijn persoonlijke gegevens eruit, en die vervang ik door dummy-data. Dat kost behoorlijk wat tijd, en is niet de leukste klus. Je snapt het al…. Ik heb daar nu een macro voor gebouwd, die dit werkje grotendeels automatisch uitvoert. Daarmee kost het mij minder tijd om nieuwe versies voor te bereiden. Deze macro zit overigens niet in de versie die ik publiceer.

Je kunt de nieuwe versie downloaden , en deze is uiteraard ook te vinden via mijn Downloads pagina.

Hoe houd jij jouw beleggingen bij?

Programmeer-seizoen is begonnen!

Seizoenen zijn toch een prachtig iets. In het Verre Warme Land waren ze er niet echt. Het was er 365 dagen per jaar zonnig en warm. Ja, er waren maanden waarin het nog warmer was dan normaal, er waren maanden met meer of minder wind, en er waren zelfs maanden met iets meer kans op regen dan normaal, maar dat was het dan ook wel. Nee, dan onze Nederlandse seizoenen! Alhoewel ze dit jaar natuurlijk wel een beetje in de war zijn geweest, met de lange, warme en vooral droge zomer. Die ook nog eens duurde tot ver in oktober!

Wisseling van seizoenen is altijd aanleiding voor veel discussie. Je houdt juist wél van de lente / zomer / herfst / winter *, of je houdt juist absoluut niet van de lente / zomer / herfst / winter * (* = doorhalen wat niet van toepassing is). Er horen rituelen bij, zoals de voorjaarsschoonmaak, of het wisselen van de zomer- en winterkleding. We eten verschillende dingen (stamppot, jummie!). Kortom, er verandert veel in onze leventjes bij de wisseling van de seizoenen.

De afgelopen maanden heb ik me natuurlijk ook beziggehouden met een ‘zomerproject’: de aanleg van onze tuin. Daar is toch best veel tijd in gaan zitten. En ook op mijn werk was (is) het een drukke tijd. Dat betekent dat andere hobby’s eronder geleden hebben.

Mijn postzegelverzameling is bijvoorbeeld niet bijgewerkt. En ook mijn sigarenbandjesverzameling loopt hopeloos achter.

Zo heb ik deze zomer nauwelijks naar mijn spreadsheets omgekeken. Ja, ik heb de beleggingsrapportage wekelijks gedownload en verwerkt. En eens in de paar weken de financiële administratie. Maar er is nauwelijks geprogrammeerd. Terwijl ik zoveel ideeën had en heb. Mijn integrale dashboard is nog steeds geen stap verder. En ook mijn beleggingsspreadsheet is dringend aan een grote onderhoudsbeurt toe. Ik heb allerlei ideeën voor nieuwe grafieken, functies en rapportages. Die heb ik allemaal verzameld, als ik een idee heb dan schrijf ik het op. Die lijst is inmiddels behoorlijk lang.

Het enige programmeerprojectje dat ik wel heb afgerond, is de eerste versie van mijn FIRE Calculator voor Loonslaven. Maar ook daarvoor heb ik nog een stapeltje e-mails en berichtjes met verzoekjes tot verbetering/verandering en foutmeldingen. Sorry, beste lezers die de moeite nemen om te reageren! Maar ik ben er nog niet aan toegekomen.

Maar er is hoop. Want nu de bladeren vallen en het buiten kouder wordt, is het weer tijd voor binnenactiviteiten. Oftewel: het programmeerseizoen is weer begonnen. Waar de een het heerlijk vindt om onder een dekentje met een kop thee voor de televisie te zitten, of een boekje te lezen, vind ik het daarnaast ook heerlijk om me een aantal uren vast te bijten in een puzzel. Oftewel: al die ideeën te vertalen in programmacode die werkt. Daarnaast heb ik ook nog steeds mijn voornemen om JavaScript te leren, daar wil ik dit komende programmeerseizoen ook mee verder. En ook Python wil ik uit gaan proberen. Ik heb er zin in!

Wat verandert er bij jou bij de wisseling der seizoenen?

FIRE Calculator versie 1.1

Met dank aan lezer/reageerder Sam een nieuwe versie van de FIRE Calculator. Hierin zijn twee bugs opgelost, die optraden als je AOW-datum eerder ligt dan je pensioendatum.

Aan het begin van de FIRE Calculator macro heb ik Pillar1 en Pillar2 verwisseld, waardoor hij de AOW-datum gebruikte voor het pensioen en andersom. En de tweede bug was dat, als je eerder AOW ontvangt dan pensioen, de AOW niet afgetrokken werd van het totale bedrag dat je nodig hebt om van te leven. Vandaar de vreemde ‘piek’ in die jaren. Download hier een versie waarin deze bugs zijn opgelost.. De links op de Downloads-pagina en in de vorige blogpost zijn ook aangepast.

Rekenmodel FIRE met pensioen voor loonslaven

De meeste modellen voor FIRE die ik op internet tegenkom, zijn gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Een belangrijk verschil tussen de Verenigde Staten en Nederland is de pensioenvoorziening. De Amerikanen bouwen (vrijwillig) persoonlijke pensioenpotten op via bijvoorbeeld de systematiek van 401(k). Dat is een van de redenen waarom je op veel Amerikaanse blogs van die enorm hoge eigen vermogens langs ziet komen, want de waarde van die potjes tel je natuurlijk gewoon mee.

In Nederland hebben we (nog) geen persoonlijke pensioenpotten. Die zijn in de huidige discussie over de pensioenhervorming ook erg omstreden. We vinden in Nederland de collectiviteit, het samen delen van de risico’s zodat iedereen een min of meer gelijke kans heeft op een redelijk pensioen, erg belangrijk. En wij loonslaven (voor ondernemers is het meestal anders) hebben meestal niet een vaststaande pot met geld voor ons pensioen, maar wel de zekerheid van een uitkering van onze pensioendatum tot aan de dood. De hoogte van deze uitkering (en of deze al dan niet geïndexeerd wordt voor inflatie) is dan weer onzeker.

Dat maakt de financiële kant van de FIRE-discussie dan weer wat ingewikkelder voor ons, de loonslaven. Daar heb ik eerder over geschreven, en ook onderstaande grafiek gemaakt. Uitgaande van een bepaalde (onzekere) AOW en pensioenuitkering vanaf een onzekere pensioendatum, heb je vanaf dat moment je vermogen alleen nog nodig als je met AOW en pensioen tekort komt om in je levensonderhoud te voorzien. De rest van je vermogen kun je inzetten om het gat tussen de officiële pensioendatum van jouw pensioenfonds(en), en de datum waarop je stopt met werken, te overbruggen.

Ik ben al een tijdje aan het ‘klooien’ om hier een rekenmodel voor te ontwikkelen. Dat valt nog niet mee, omdat er veel aannames en onzekerheden in zitten. Onlangs had ik hier een interessante mailwisseling over met lezer Sam. En hierbij dus mijn eerste poging. Ik reken op een storm van kritiek, opmerkingen en aanvullingen, zodat ik dit model verder kan verbeteren. Voordat je verder leest even een waarschuwing: hier deel ik weer een nerdy spreadsheet (zoals The Transoceanic Teller  zo mooi omschreef in zijn blogroll).

Vooraf: het is een eenvoudig model. Het houdt bijvoorbeeld nog geen rekening met partners, het is een individueel model. Ook houdt het geen rekening met derde-pijler pensioenen. De uitdaging voor mij zat ondermeer in het programmeren van de grafiek. Die heeft meerdere series, en combineert meerdere types (lijnen en kolommen) in één grafiek. Dat gaat me goed van pas komen als ik binnenkort verder werk aan mijn Dashboard.

Het model redeneert vanuit een huidig jaar, en wil uiteraard ook weten wat je huidige vermogen is. Andere relevante factoren in het model zijn ondermeer de verwachte gemiddelde jaarlijkse inflatie. De afgelopen 25 jaar was dat ongeveer 2,2% per jaar. Verder het verwachte gemiddelde rendement op je vermogen, daar ga ik uit van 6,0% per jaar. En het AOW-bedrag dat je jaarlijks verwacht te ontvangen. Daar gaat mijn model uit van het standaardbedrag, anders wordt het wel erg ingewikkeld. Ook geef je de datum in waarop je pensioen en AOW uitbetaald gaan worden. Uiteraard kun je al die variabelen zelf naar hartenlust aanpassen.

Apart instelbaar is de verwachte jaarlijkse indexering van de AOW en het pensioen. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 10 jaar ga ik in mijn model maar niet uit van een indexering met hetzelfde percentage als de gemiddelde inflatie. Ik ga maar even uit van een kwart, maar uiteraard is ook dat in te stellen.

Ook gebruikt het model je huidige netto jaarinkomen, en ook moet je een verwacht gemiddeld spaarpercentage opgeven. Want zolang je nog werkt kan het vermogen harder groeien dan alleen door het rendement… Heel optimistisch kun je ook een percentage ingeven voor de verwachte jaarlijkse stijging van je salaris, voor zolang je nog werkt.

Daarna wordt het al iets ingewikkelder. Ieder Uniform Pensioen Overzicht (UPO) geeft aan hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd als je nu zou stoppen met werken. Dat is een belangrijk getal. Dat kun je ingeven, met het specifieke jaar dat dat bereikt is. En ook heeft het model jouw meest recente A-factor nodig. Ook die staan ieder jaar in jouw UPO. Daarmee kan het rekenmodel een gooi doen naar het pensioen dat je nog op gaat bouwen totdat je stopt met werken.

Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie.

Je moet ook ingeven in welk jaar je wenst te stoppen met werken. En hoeveel geld je jaarlijks nodig denkt te hebben nadat je stopt met werken. Dat doe je in Euro’s van vandaag. Met behulp van de inflatie rekent het model zelf uit hoeveel Euro je dan jaarlijks nodig hebt vanaf het jaar dat je daadwerkelijk stopt. En tenslotte werk ik met een levensverwachting.

Levensfasen

Het model kent eigenlijk drie fasen in jouw financiële leven:

  1. De opbouwfase. Dit is de fase waarin je werkt, en inkomen hebt, en een deel daarvan overhoudt en toevoegt aan je vermogen. Ook bouw je in deze periode pensioen op.
  2. De op-eet fase. Dit is de fase waarin je gestopt bent met werken, maar nog geen AOW en pensioen ontvangt. Je leeft dus volledig van je opgebouwde vermogen.
  3. De pensioenfase. Die start in het jaar dat AOW en pensioen voor het eerst uitbetaald worden. Vanaf dat moment leef je van pensioen en AOW, aangevuld met de rest van je vermogen.

Het model gaat er van uit dat je niet de behoefte hebt om vermogen over te houden. Slecht nieuws dus voor je potentiële erfgenamen. En het model gaat er ook van uit dat je blijft beleggen.

Opbouwfase

Het ligt voor de hand, in deze periode kijkt het model vooral naar je vermogensopbouw. Wat blijft er over als spaarpercentage, en hoe rendeert dat. Daarbij wordt de salarisstijging meegenomen. Het model gaat er hierbij van uit dat de inflatie al meegenomen is in het verwachte jaarlijkse rendement.

Op-eet Fase

Je hebt geen inkomen meer, want je bent gestopt met werken. Je pensioenopbouw is gestopt, die groeit dus alleen nog maar met de verwachte jaarlijkse indexering. Je leeft dus van je vermogen. Op basis van het bedrag dat je nu denkt jaarlijks nodig te hebben, aangepast met de jaarlijkse inflatie. Ieder jaar heb je dus een beetje meer nodig om van te leven.

Je vermogen blijf je wel actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Pensioenfase

Je inkomenssituatie verandert op het moment dat je AOW en pensioen uitbetaald gaan worden. Beide zijn in het model gegroeid met de verwachte jaarlijkse indexering. Ze kunnen overigens verschillende startdatum hebben.

Het bedrag dat je jaarlijks nodig denkt te hebben blijft hetzelfde als in de Op-eet Fase, en groeit jaarlijks met de inflatie. Waarschijnlijk worden deze deels gedekt met AOW en Pensioen. Het restant moet je ook weer aanvullen met vermogen. Je vermogen blijf je actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Hoe werkt het?

Op het werkblad Dashboard vul je jouw gegevens en aannames in. Daarna klik je op de knop FIRE Calculator, en het systeem voert de berekeningen uit. Je krijgt een melding als die berekening klaar is. Dan is er ook een grafiek verschenen op het Dashboard.

Met de knop Clean Up wordt het werkblad Data leeggemaakt, en de grafiek weer verwijderd. Het is aan te raden dat steeds te doen na het aanpassen van één of meer parameters, voordat je opnieuw op FIRE Calculator drukt.

Op het werkblad Data staan de uitkomsten van de berekeningen, per jaar. De kolomtitels spreken grotendeels voor zichzelf. Pillar 1 is de AOW, Pillar 2 je opgebouwde pensioen. Met Pillar 3 wordt (nog) geen rekening gehouden, en Pillar 4 is de aanvulling die je uit je vermogen haalt. De kolom Withdrawal is het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt om van te leven, aangepast voor de inflatie. Aan de rechterkant kun je zien wanneer de verschillende fasen beginnen (Opbouwen, Opeten, en Pensioen).

Grafiek

De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op.

Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is je hele inkomen in de Op-eet Fase, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de Pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Ik zei het al eerder: Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie. Maar het geeft veel stof om over na te denken. hoeveel geld heb je echt nodig in de verschillende fasen van je financiële leven? Welk rendement verwacht je? Wat doet de inflatie, en de belastingen? Worden je pensioen en je AOW geïndexeerd? Hoe ontwikkelt je salaris zich? En wat gebeurt er met je FIRE datum in die verschillende scenario’s?

Download hier de spreadsheet. Ik zal ‘m dit weekend ook op mijn downloadpagina zetten.

Het model bevestigt mijn eerdere eigen berekeningen, maar mijn FIRE datum houd ik lekker geheim. Wat is jouw FIRE datum?

Pssst…

Het is weer Wereld Spreadsheet Dag! Morgen om die reden een extra speciale spreadsheet hier bij Geldnerd.

Mijn financiële leven in spreadsheets

In het verleden heb ik al veel geschreven over mijn spreadsheets, en ze zelfs gepubliceerd zodat iedereen ze kan gebruiken, als geheel of in stukjes. En op dit moment zet ik met het integrale Financiële Dashboard de laatste stappen om integraal naar mijn financiën te kijken.

Sinds ik voor het eerst schreef over mijn spreadsheets, is er veel veranderd. Er zijn letterlijk honderden nieuwe functies, verbeteringen en herstelacties uitgevoerd (ja, ik houd een lijstje bij). En ik heb nog steeds een hele lijst met nieuwe functionele wensen en verbeterpuntjes om aan te pakken. Zoals ik al vaker geschreven heb: het is een hobby. Ik houd van het ‘puzzelen’, het uitdenken van de logica, het schrijven van de programmacode, het zoeken naar de oplossingen voor fouten die ik steeds weer maak. En ik heb er voordeel van, het geeft me financiële rust. Dat is meer dan ik zou bereiken met het invullen van kruiswoordraadsels. En zonder de spreadsheets zou Geldnerd er waarschijnlijk nooit geweest zijn.

Tegelijkertijd zie ik dat de ‘technische stukjes’ op mijn blog vaak het minst gelezen worden. Maar juist omdat er zo weinig informatie te vinden is (merkte ik toen ik er ‘vroeger’ zelf naar op zoek was), en omdat het mijn blog en mijn hobby is, blijf ik er wel over schrijven.

In deze blogpost dus een actueel overzicht van de spreadsheets die ik gebruik, en hoe ze ‘gevoed’ worden met informatie. De meeste spreadsheets kun je hier downloaden. En binnenkort komt er een nieuwe versie van de beleggingsspreadsheet, want die is wel een beetje gedateerd inmiddels.

Spreadsheets

Allereerst de Persoonlijke Administratie, waarin ik mijn privé uitgaven bijhoud. Dit is inclusief mijn spaarrekeningen / buffer, de creditcard en contante uitgaven (al zijn dat er steeds minder). De administratie loopt per jaar, ieder jaar op 1 januari begint een nieuwe spreadsheet. De buffer loopt wel door over de jaren heen. Ik houd mijn uitgaven op deze manier al bij sinds 2003.

Gebaseerd op dezelfde basis-spreadsheet is de Gezamenlijke Administratie, waarin de gezamenlijke huishouding van mijzelf en Vriendin wordt bijgehouden. In de spreadsheet houden we ook bij hoeveel we allebei moeten bijdragen. Ook houden we hier onze hypotheekaflossing bij. Ook deze spreadsheet loopt per jaar, de hypotheek loopt wel door. En ik houd in deze spreadsheet ook de meterstanden van gas, water en elektra bij.

Dan uiteraard mijn Beleggingsadministratie, hierin houd ik sinds 1 januari 2013 al mijn beleggingen bij.

‘Daarboven’ komt nu mijn Integraal Dashboard. Hierin houd ik per kwartaal de stand van al mijn vermogenscomponenten bij, en ook een aantal (voor mij relevante) indicatoren.

Een ‘buitenbeentje’ en relatieve nieuwkomer is de spreadsheet waarmee ik Binck transacties importeer en converteer naar het format dat ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Bij Binck kan ik de transacties van mijn Euro- en Dollar rekening downloaden, en ook de door mij ingegeven orders. Deze conversie-spreadsheet combineert de gegevens naar het format voor de Cash Transacties en de Beleggingstransacties, die ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Dat is nog best een klus, want voor een beleggingstransactie moeten gegevens van beide gecombneerd worden, en een dividendtransactie leidt bijvoorbeeld vaak ook tot een financiële transactie. Het scheelt mij handmatig werk, ik hoef nu niet iedere transactie handmatig in te voeren in mijn beleggingsspreadsheet.

Automatisch inlezen

In totaal zijn er 7 verschillende rapportages die ik regulier download, en automatisch importeer in mijn spreadsheets.

Van Binck download ik mijn Orders, de beleggingstransacties die ik heb ingevoerd. Ook download ik daar de Transacties van mijn EURO rekening, en de Transacties van mijn USD rekening.

Wekelijks in het weekend download ik het overzicht van mijn Portfolio, de actuele koersen van de fondsen in mijn portefeuille.

Bij de Rabobank download ik vrijwel wekelijks de Transacties van mijn rekeningen. Datzelfde doe ik bij ABN AMRO, waar de gezamenlijke rekening met Vriendin loopt.

En tenslotte exporteer ik uit de KashBook app op mijn smartphone ook een overzicht van Transacties die ik met contant geld uitgevoerd heb. Maar dat zijn er steeds minder.

Handmatig invoeren

Dan zijn er ook nog drie dingen die ik handmatig invoer in mijn spreadsheets:

  1. Creditcardtransacties, want die kan ik bij mijn bank niet downloaden.
  2. Transacties van en naar mijn bufferspaarrekening, want ook daar is geen downloadfunctie beschikbaar.
  3. Extra aflossingen op de hypotheek, want die variëren nog wel eens.

Schematisch

En hoe ziet dat er dan schematisch uit? Zo ongeveer:

Heb jij jouw financiën ook zo eenvoudig ingewikkeld gemaakt?

Wie wat bewaart… (Dashboard deel 2)

Een hele tijd geleden schreef ik over mijn wens om een integraal dashboard te ontwikkelen, om daarin de ontwikkelingen rond mijn financiële positie bij te houden. Vervolgens is het een hele tijd stil geweest. Deels omdat het ‘denken’ nog niet af was, en ook omdat andere dingen (waaronder de tuin) en het mooie weer van de afgelopen maanden steeds voorrang hadden. Ik heb maandenlang nauwelijks naar mijn spreadsheets omgekeken, behalve om ze bij te werken. Verwaarloosd werden ze…

Vervolgens kregen andere dingen prioriteit. Ik stapte over van Alex naar Binck. Die impact viel mee, 2 kleine veranderingen en mijn beleggingsspreadsheet importeerde probleemloos. Maar ik had nog een wensenlijstje, ik wilde graag het orderoverzicht en de transactie-overzichten automatisch converteren naar mijn beleggingsspreadsheet. Daar heb ik ooit een experimentele spreadsheet voor gebouwd, maar die had nog veel gebreken. Tijd voor een nieuwe poging. En zo gezegd, zo gedaan. Natuurlijk moest het allemaal weer mooier en grootser en meeslepender, met een automatische koppeling met mijn beleggingsspreadsheet om de lijst met fondsen samen te stellen en dat soort dingen. Maar het is me gelukt, en nu kan ik weer met één druk op de knop mijn transacties bij Binck omzetten in het format dat mijn beleggingsspreadsheet nodig heeft. Ik schat in een uurtje of 10 werk, en het spaart me toch zeker 1 minuut per transactie. Reken maar uit hoeveel transacties ik nodig heb voordat deze spreadsheet een positieve businesscase heeft. Het is hobby, en levert in elk geval meer op dan sudoku’s invullen of een ander soort puzzels maken….

Maar toen die spreadsheet af was, werd het toch wel tijd om eens verder te gaan met mijn integrale dashboard. De beoogde ‘sluitsteen‘ van mijn stelsel van financiële spreadsheets. Eén spreadsheet om allen te regeren, Eén spreadsheet om hen te vinden, Eén spreadsheet die hen brengen zal en in duisternis binden. Zoiets. Ik vind ‘m belangrijk, dus.

Het denken over het Dashboard heeft zich wel verder ontwikkeld. Een aantal hoofdpunten:

  1. Ik wil aan het einde van elk kwartaal automatisch een stand van zaken opnemen in het Dashboard. Ook wil ik een stand van zaken opnemen net voor en net na belangrijke gebeurtenissen met grote impact op mijn netto waarde en/of vermogenssamenstelling (zoals het moment dat we ons huis overgedragen kregen).
  2. De begindatum van het Dashboard wordt 31 december 2012. Dat is de datum waarop ik mijn voormalige appartement overgedragen heb aan Ex, waarmee de echtscheiding helemaal was afgerond. Op dat moment begon mijn eigen vermogensopbouw.
  3. Ik merkte dat ik mijn saldi van de spaarrekeningen moest reconstrueren. Die heb ik, behalve per einde jaar, niet apart vastgelegd. Maar: Wie wat bewaart die heeft wat. Ik heb al mijn financiële boekingen sinds 2003 bewaard, dus samen met de eindstanden van de jaren (die ook op de fiscale jaaroverzichten staan) was dat een fluitje van een cent.

Grafieken

Verder neem ik in het Dashboard ook een aantal grafieken op, die ik kan gebruiken voor mijn kwartaalupdates. Ik bouw daarbij een aparte ‘Anonimiseer’ macro. Daarmee kan ik met één druk op de knop bijvoorbeeld de bedragen op de Y-as van een grafiek verbergen. Dan hoef ik ze niet meer handmatig te ‘vervagen’ voordat ik de plaatjes op mijn blog zet. Ja, ik blijf selectief in het publiceren van mijn cijfers. Ik heb voor de eerste versie van het Dashboard in elk geval de volgende grafieken in gedachten:

  1. Eigen Vermogen per vermogenscomponent (contanten, beleggingen, stenen)
  2. Eigen Vermogen per vermogenscomponent (contanten, beleggingen, stenen) in de tijd uitgezet
  3. Totaal Eigen Vermogen in de tijd uitgezet

Indicatoren

Daarnaast zijn er diverse indicatoren die ik automatisch wil laten berekenen, en ook door de tijd wil kunnen volgen:

  1. Allereerst natuurlijk de stand en de groei (absoluut en in procenten) van mijn eigen vermogen. Naar het voorbeeld van TwoPennies ga ik dat doen in 2 varianten, namelijk exclusief en inclusief mijn reserveringen.
  2. De groei van mijn Eigen Vermogen valt ook uiteen in twee componenten. Ten eerste, wat heb ik (in absolute zin en procentueel) toegevoegd aan mijn Eigen Vermogen vanuit mijn inkomen (het spaarbedrag / spaarpercentage)? Ten tweede, wat is het rendement op mijn beleggingen en spaargeld?
  3. Verder wil ik ook mijn percentage Financiële Onafhankelijkheid (%FI) opnemen in het Dashboard. Dat vind ik een hele mooie indicator, die ik vond bij OntslaDeBaas. Dat bereken ik dan als passief inkomen gedeeld door cumulatieve kosten van de afgelopen 12 maanden. Het passief inkomen is gelijk aan de passieve cashflow plus het Safe Withdrawal Rate maal de waarde van de beleggingsportefeuille. Hiervoor ga ik voorlopig 3,0% als Safe Withdrawal Rate gebruiken. Maar ik maak er wel een veldje voor in mijn instellingen, zodat ik dat desgewenst eenvoudig aan kan passen zonder dat ik in de macro-code moet gaan kruipen.

Er is nog het nodige te doen aan mijn Dashboard. En als die af is, dan is het weer eens tijd voor groot onderhoud aan mijn beleggingsspreadsheet.

Hoe is het met jouw spreadsheets?

Is er toekomst voor mijn administratie?

Sinds 2003 gebruik ik Excel om mijn financiën en beleggingen bij te houden. En sinds 2013 zijn mijn spreadsheets uitgebreid met macro’s om zoveel mogelijk handmatig werk weg te automatiseren. Kan ik zonder? Vast wel. Maar ik WIL niet zonder. Het geeft me rust om te weten hoe ik er financieel voor sta, en ik hou van het ‘puzzelen’ als ik weer een nieuwe macro of functie uitwerk. Zonder de spreadsheets zou Geldnerd er nooit geweest zijn.

Ik heb dus een afhankelijkheid van Microsoft. Visual Basic, de macro-programmeertaal, is al ruim 25 jaar oud. Tot en met Office 2016 wordt dat keurig ondersteund. Heel veel organisaties gebruiken spreadsheets met ingewikkelde, over vele jaren opgebouwde, macro’s voor bijvoorbeeld planning en rapportage. Die zouden niet blij zijn als Microsoft die ondersteuning zou stoppen. De verwachting is dan ook dat Visual Basic in Office 2019 nog gewoon ondersteund wordt, maar officieel bevestigd is dat nog niet. Volgens de laatste berichten verschijnt Office 2019 (en dus ook Excel 2019) ergens in het najaar.

En naar verwachting wordt Office 2019 ook de laatste stand-alone versie. Microsoft heeft liever dat wij allemaal een abonnement nemen op Office365. Maar ten eerste heb ik geen zin om maandelijks een bedrag te betalen voor software die ik (behalve Excel) nauwelijks gebruik, in plaats van eens per 4 – 6 jaar eenmalig een licentie te kopen. Ten tweede: in Office365 zit (nog) geen ondersteuning voor macro’s. Het is onduidelijk of die er komt en zo ja, wanneer. En ten derde is het hoog tijd om open-source te gaan. Ik heb al geëxperimenteerd met LibreOffice, dat voldoet uitstekend. Daarbij hoopte ik dat de macro-taal van LibreOffice een waardige vervanger zou zijn van Visual Basic in Excel.

Maar dat laatste viel een beetje tegen. Macro’s programmeren in LibreOffice is een stuk bewerkelijker dan in Excel. Ik heb er de nodige tijd ingestoken, en mijn ‘oude’ administratie volledig omgebouwd naar LibreOffice. Maar ik zag het niet zitten om ook de beleggingsspreadsheet volledig te herbouwen. Ik wil iets moderner en robuuster dan wat deze macro-talen mij kunnen bieden.

Ik ben van plan om dit najaar mijn laptop te vervangen. Die gaat inmiddels ruim 4 1/2 jaar mee, en begint behoorlijk traag te worden. Daar erger ik me aan. En er staat Office 2013 op. Dat wil ik dan dus vervangen door Office 2019 (en daarom wil ik dus wachten met de vervanging tot dit najaar). Uitgaande van een jaar of zes werken met Office 2019, geeft dit me in elk geval tot en met 2024 om een oplossing te creëren.

Officieel bevestigd is het nog niet, maar het lijkt erop dat het gebruik van JavaScript een optie wordt in Office. Dat kan al met een API. En het gebruik van JavaScript is ook al een optie in LibreOffice. Als dit klopt, dan zou een migratie naar LibreOffice eenvoudiger worden. Stapsgewijs bouw ik mijn macro’s om naar JavaScript. En daarna hoef ik alleen de ‘voorkant’ nog maar te migreren naar LibreOffice.

Dan moet ik nog wel JavaScript leren programmeren. Zoals ik eerder schreef ben ik daarmee begonnen met de hulp van de app Grashopper. Ook heb ik een lijvig JavaScript e-book aangeschaft en kijk ik naar voorbeeldjes van anderen.

Soms denk ik ook wel dat ik gewoon op moet houden met mijn eigen spreadsheets. Want het bijhouden van de administratie is dan weliswaar vrijwel helemaal geautomatiseerd, maar in het oplossen van fouten in de code en het ontwikkelen van nieuwe functionaliteit gast best veel tijd zitten. Ik kan natuurlijk ook gewoon kiezen voor een standaardpakket. Open-source heb je in elk geval GnuCash voor Windows, Mac en Linux. Maar eigenlijk vind ik het ‘klooien met softwarecode’ gewoon veel te leuk.

Tsja, en tegelijkertijd merk ik ook dat ik de afgelopen maanden (te) weinig prioriteit geef aan ‘klooien’. Leuk werk, vakanties en een voorjaar dat uitnodigt om naar buiten te gaan (en niet te vergeten Project Tuin) gaan op dit moment even voor. Ik ben zelfs nog niet verder gegaan met mijn Dashboard.

Hoe kijk jij naar de toekomst van jouw spreadsheets?

« Older posts

© 2019 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑