Blog over (financieel) bewust leven

Label: europa (Page 1 of 2)

Alles wordt anders? Yeah right….

De gevaarlijkste woorden bij economische verandering zijn ‘dit keer is het anders’. Dat is tot op heden nog nooit zo geweest, we zullen zien wat er in de toekomst gebeurt. Ook deze keer zijn sommige mensen hoopvol. Maar er zijn wel wat dingen die ik me afvraag…

Leven op krediet?

De afgelopen 10 jaar hebben we één van de langste onafgebroken periodes van economische voorspoed gehad in de historie van de moderne mens. Je kunt je afvragen of het verstandig is geweest om de gezamenlijke schuld op de wereld in die periode steeds verder op te laten lopen. Bij het aangaan van schuld neem je een voorschot op toekomstig inkomen. Jouw toekomstig inkomen moet immers die schuld terugbetalen, inclusief de rente. Dat geldt voor landen, bedrijven, en individuen. Door de Corona-crisis is dat toekomstige inkomen voor veel mensen ineens een stuk minder zeker geworden. En is het dus minder zeker dat mensen / bedrijven / landen die schulden wel allemaal terug kunnen betalen.

De schuld van de een is het spaargeld van een ander. Niet terugbetalen op deze schaal kan vervelende schokken door het financiële systeem veroorzaken. Uiteindelijk zie je dat die schulden dan opgekocht worden door centrale banken. De enige instituten in de wereld die geld kunnen ‘maken’ en daarmee de pijn voor anderen kunnen verzachten. Dat doen ze al op ongekende schaal.

Niks aan de hand, zul je denken. Er wordt gewoon geld bijgedrukt. Maar al voor deze crisis was duidelijk dat daar ook grote risico’s aan zitten, onder andere het risico op hoge inflatie. En toen gingen we allemaal nog uit van een ‘gewone’ economische daling, niet van een economie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en van de ene op de andere dag vrijwel tot stilstand komt.

Mijn lijfblad The Economist had afgelopen weekend een hoofdartikel over de huidige handelwijze van regeringen en centrale banken. Zij noemen het een ingrijpende verschuiving in de economie, van het soort dat maar één keer per generatie voorkomt. In de jaren zeventig gingen we van Keynesiaans denken naar het strenge monetarisme van Milton Friedman. In de jaren negentig kregen de centrale banken hun onafhankelijkheid. En nu tijdens de corona-pandemie hebben we een combinatie van grootse staatsschulden en het bijdrukken van geld (‘quantitative easing’) door de centrale banken, mede mogelijk gemaakt door de extreem lage inflatie (en dito rente).

Kunnen we iedereen helpen?

In 2008 was het eenvoudig. Er was een probleem met de banken. Dus werden ze ‘gekocht’ door de overheid, en er werden ook op andere manieren grote bedragen in gepompt zodat ze hun diensten konden blijven verlenen en de economie enigszins draaiend konden houden. In ruil daarvoor kregen de banken strengere regelgeving en beperkingen opgelegd. We wilden ze eigenlijk niet redden maar we moesten wel, ze waren ‘too big to fail’.

Maar nu? Ineens heeft iedereen hulp nodig. De luchtvaartsector was er als eerste bij. En inmiddels ben je een eikel als je nog niet je hand hebt opgehouden bij de overheid, lijkt het wel. Geldnerd is al heel lang ambtenaar, maar inmiddels zijn er heel veel mensen in overheidsdienst. Ze worden in elk geval met overheidsgeld betaald. Nederland had in 2015 een bruto binnenlands product (bbp) van ongeveer € 670 miljard. De overheid gaf destijds zo’n € 270 miljard uit. Dat kun je niet zomaar verdubbelen, in elk geval niet als er geen productie tegenover staat. De huidige steunmaatregelen zijn dus geen houdbaar model. Maar we hebben inmiddels wel iets van 90 miljard aan overheidssteun toegezegd aan iedereen. Dat is dus meer dan 10% van het BBP. En er wordt nu een krimp verwacht van een procent of 7. Die krimp zou dus 15 – 20 procent zijn zonder overheidssteun. En dan hebben wij een overheid die zich dat kan veroorloven… Dat is niet overal het geval.

Voor mij als belegger is het ook een interessant gegeven. Met miljarden aan ‘belastinggeld’ (eigenlijk: door centrale banken gecreëerd geld) wordt de economie zo goed en zo kwaad als het gaat gesteund. Daarmee worden de effecten van de crisis gedempt, de scherpe randjes worden er af gehaald. Het dempt mijn risico als belegger. Toch past het niet zo goed bij mijn liberale blik op de wereld. Bij rendement hoort ook risico. Rendement zelf houden en bij risico meteen naar de overheid kijken is wel een heel bijzonder economisch model.

Niet meer terug naar de oude situatie?

En wat nou als we niet meer teruggaan naar de oude situatie? Vaker thuiswerken blijkt voor een substantieel deel van de medewerkers best een optie. Dat hebben we de afgelopen periode wel bewezen. Oplossingen voor beter digitaal samenwerken en digitale bijeenkomsten met grotere groepen zijn nog even wennen. Ook in Huize Geldnerd denken we na over een betere thuiswerkplek. Maar verder ben ik voor. Het scheelt een hoop verplaatsingen. Geldnerd heeft jaren geleden al bedacht dat woon-werkverkeer verloren levensvreugde is, en is toen op een half uurtje lopen van z’n werk gaan wonen. Het geeft ook minder stress. Bij de werkgever van Geldnerd zijn we er serieus mee bezig. We zien allerlei innovaties ineens versneld van de grond komen. Ik ben benieuwd hoe we hier over een paar jaar op terugkijken.

Wereldwijd zagen we dat de (letterlijke) stilstand enorme effecten heeft op onze leefomgeving. Bijvoorbeeld hier in beeld gebracht door The Guardian, en bij ons eigen KNMI kijken ze naar de ‘seismische ruis’ en de luchtvervuiling. Nog een reden om misschien niet helemaal terug te gaan naar de oude situatie? Helaas duurde dat niet lang. Begin juni was de lucht boven China weer net zo vuil als voor de crisis. En eind juni maakten we in Nederland alweer net zoveel autokilometers als voor de crisis (al waren ze wel anders verdeeld over de dag, dus de ochtendspits is nog rustig).

Hetzelfde blijven doen? Wat moeten we anders?

Effecten van MIFID-2 op mijn beleggingen

Sinds begin 2018 is het lastiger om te beleggen in niet-Europese ETFs. Ik heb er een hele serie blogposts aan gewijd en een tijdje geleden nog deelgenomen aan een Europese evaluatie van deze regelgeving. Die consultatie is inmiddels afgerond, maar nieuws over de opvolging hiervan heb ik nog niet langs zien komen. Dat houd ik uiteraard in de gaten! Want het blijft toch steken dat anderen bepalen wat ik wel en niet mag kopen.

De invoering van MIFID-2 had destijds een grote impact op mijn beleggingskeuzes. Voorheen had ik (en vele anderen met mij) een voorkeur voor twee Amerikaanse ETFs van Vanguard. Ten eerste Vanguard Total International Stock ETF (VXUS) voor aandelen wereldwijd exclusief de Verenigde Staten, en daarnaast voor de aandelen uit de Verenigde Staten Vanguard Total Stock Market ETF (VTI). Twee fondsen met zeer lage kosten en een goede wereldwijde spreiding. Die konden we niet meer kopen, en dus zijn de meeste financiële bloggers overgeschakeld op Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL). Iets duurder, maar het minst slechte alternatief. Overigens las ik onlangs bij Mr. FOB dat De Giro zijn ‘oude’ VTI en VXUS niet eens meer wil bewaren. Hij heeft ze dus omgezet naar Lynx. Ik heb van mijn eigen broker Binck dit soort mailtjes nog niet ontvangen gelukkig.

Er is nog een verschil tussen VTI / VXUS en VWRL. Die eerste twee staan genoteerd in Amerikaanse dollars, en die laatste in Euro’s. De valutaverhoudingen in mijn portefeuille begonnen dus te verschuiven. Meer Euro, en minder Amerikaanse dollars. Dat is niet noodzakelijkerwijs een slecht ding. Valutaverschillen brengen valuta-risico. Uiteindelijk heb ik Euro’s nodig om, nadat ik stop met werken, hier mijn boodschappen te kunnen betalen. En valutakoersen kunnen door de tijd heen behoorlijk fluctueren. Voor de waarde van mijn portefeuille maakt het nogal wat uit of je USD 1,40 krijgt voor een Euro, of USD 1,05. Beide hebben we de afgelopen 10 jaar gezien.

Ik geloof trouwens niet dat ons valutastelsel in elkaar gaat storten en dat we daarom maar alles in Bitcoins of andere alternatieve valuta moeten stoppen. Daarvoor zijn de belangen om de huidige situatie te handhaven eenvoudigweg te groot. Je ziet sinds de crisis van 2008 al dat overheden en centrale banken al het mogelijke doen om de huidige manier van werken te ondersteunen. Hoe lang dat nog lukt is de ‘one million dollar question’. Of toch de ‘one million bitcoin question’? Geld is immers pas geld als een ander er (ook) waarde aan hecht.

Maar goed, terug naar mijn beleggingsportefeuille. Ik ben dus eigenlijk, dankzij MIFID-2, gestopt met het kopen van fondsen genoteerd in Amerikaanse dollars, en overgeschakeld op het kopen van fondsen genoteerd in Euro’s. In september 2019 heb ik bovendien ‘opgeruimd’ in mijn portefeuille. Er gingen een aantal dollarfondsen uit, en die werden vervangen door eurofondsen. Het zorgt ervoor dat de verhoudingen in mijn portefeuille nogal verschoven zijn.

Overigens maakt het alleen ‘optisch’ wat uit. De belangrijkste ETF in mijn portefeuille is VWRL. Dat is een wereldwijd mandje van duizenden aandelen. Die weer grotendeels in dollars genoteerd zijn. Dus alhoewel de koers van VWRL in euro’s berekend wordt, merk je een stijging of daling van de dollar toch gewoon in die koers van VWRL. Toch ‘voelt’ het anders, omdat ik een koers in euro op mijn scherm zie. Ik houd mezelf graag voor de gek, dat weten jullie.

In een grijs verleden heb ik ook wat fondsen in andere valuta gehad, maar dat is al lang geleden. Ik weet nog hoe geschokt ik was toen ik voor het eerst zag dat de koers van het fonds daalde en mijn waarde in Euro toch hoger werd. En daarna toen ik voor het eerst zag dat de koers van het fonds steeg en mijn waarde in Euro toch lager werd. Het was mijn eigen kennismaking met het begrip valuta-risico.

Welke effecten zie jij in jouw portefeuille?

Voorbereid op BREXIT

Het is zover. De Britten zijn uit de Europese Unie gestapt / gegooid / gestruikeld / gevallen. Van mij had het niet gehoeven. Ik geloof heilig in meer samenwerking, niet minder. Ook al doet een Unie soms gekke dingen. Maar een paar duizend jaar op een eiland doet blijkbaar gekke dingen met je psyche, en dan wil je dus blijkbaar weg.

Je voelt je als gewoon burger machteloos in dit soort situaties. De uitslag van het referendum in 2016 was 51,9% voor BREXIT en 48,9% tegen, bij een opkomst van 72,2%. Een kleine marge. Soms ben ik voorstander van een opkomstplicht bij verkiezingen en referenda… En ik ben ook benieuwd wat de uitkomst nu zou zijn, drie jaar later, als dezelfde vraag zou worden voorgelegd. Of over vijf jaar, als we meer zicht hebben op de gevolgen. Alhoewel ik ook het beeld heb dat de tegenstellingen juist scherper geworden zijn, dat veel mensen juist extremer vóór of tegen zijn gaan ‘voelen’.

De BREXIT-soap zal overigens nog wel even voortduren. Van de ‘gaan ze of gaan ze nou niet?’ fase gaan we gewoon over naar de volgende stap: komt er nou een handelsakkoord of niet? De deadline voor eind van het jaar is erg kort. En wat er daarna komt is ongewis. Ik zou dus even oppassen met bankrekeningen of investeringen in het Verenigd Koninkrijk, want je weet niet wat er overblijft van het vrij verkeer van kapitaal en de wederzijdse deposito-garanties.

Vooralsnog ga ik niet direct geraakt worden door de BREXIT. Indirect misschien wel als we met z’n allen weer een recessie in struikelen waarbij de schuld deels bij de BREXIT gelegd kan / zal worden. Wel hebben we voorlopig geen vakantie naar Groot-Brittannië gepland. Uit protest. Ik wil om vergelijkbare redenen ook niet naar de Verenigde Staten, zolang ze daar een wortel als president hebben.

Wel heb ik, iets eerder dan gebruikelijk, mijn jaarvoorraad whisky ingeslagen. Zodat ik even vooruit kan, mochten er toch gekke dingen gebeuren.

Heb jij je voorbereid op de BREXIT?

Op zoek naar Europees dividend?

Mijn dividendinkomsten in het eerste kwartaal van 2018 waren bijna drie keer zo hoog als in 2017. Dat is een bewuste strategie. Het afgelopen jaar heb ik een deel van mijn inleg in dividendfondsen gedaan, volgens een vaste verdeling. Ik herbalanceer vooral door te sturen op de fondsen die ik bijkoop. Van het verkopen van fondsen die ik heb, en het vervolgens kopen van andere fondsen, wordt immers alleen mijn broker rijker.

Top of the cycle

Voor ons gevoel begon de economische crisis in 2008, en duurde tot ongeveer 2016. Maar de aandelenmarkten zijn alweer aan het stijgen sinds maart 2009. Ik acht de kans dus groter dat we dichter bij een volgende ‘bear market’ zitten (een daling van 20% of meer ten opzichte van de 52-weken top), dan dat de markten nog eens 9 jaar zo door stijgen. Het lijkt me dus verstandig om de nieuwe inleg meer op dividend te richten, en minder op groei.

Valutarisico

Tegelijkertijd heb ik onlangs ook geconstateerd dat mijn portefeuille een beetje topzwaar is in de Verenigde Staten (68%) en in Amerikaanse dollars. Voor mijn beleggingen niet zo erg, valutarisico is pas een ding als ik verkoop. Maar in het cash dividend dat ik ontvang, zou ik graag ook iets meer Euro’s zien. Want dat is contant geld hier en nu.

Dus…

Ik ben aan het zoeken naar een goede Europese dividend ETF. Eentje die in Euro’s genoteerd is, met (uiteraard) lage kosten. En ook met een behoorlijke omvang, brede spreiding en goede verhandelbaarheid. Daar ga ik me de komende weken eens in verdiepen.

Hoe is het met jouw beleggingsstrategie? Weet jij nog een goede Europese dividend ETF?

Spaarpercentage 4,9%

Bij ons, de financiële bloggers, is het Spaarpercentage een bijna heilige indicator. Het verschil tussen inkomsten en uitgaven als percentage van je inkomsten. Oftewel, hoe snel laat je het geld groeien dat beschikbaar is voor financieel onafhankelijk worden? We schrijven er dan ook graag over. En ik lees er ook graag over. Zowel bij individuele bloggers als voor hele landen.

Dan vind ik het dus interessant om te lezen dat het Spaarpercentage in de Verenigde Staten 4,9% was in 2016. En dan denk je natuurlijk: dat doen we in Europa véél beter… Maar dat valt tegen: in 2015 (laatste beschikbare cijfers) was het Spaarpercentage in de EU 4,4%. Nederland doet het wel iets beter met 11,9%, lees ik bij de OECD. Maar volgens mij is dat inmiddels ook lager, want in 2016 hebben we niet veel gespaard.

Dan ben ik toch extra blij met mijn eigen spaarpercentage. En jij?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑