‘Sustainable’ is een verschrikkelijk modewoord

In Nederland zijn we dol op Engelse woorden. Zo ook op het woordje ‘Sustainable’. In gewoon Nederlands: duurzaam. Duurzaam is goed. Duurzaam is belangrijk. Duurzaam riekt naar goed voor het milieu en de wereld en het klimaat zorgen. En wie (behalve het kabinet Rutte 3) wil dat nou niet? Het nadeel van goede dingen is dan wel weer dat ze in deze slechte wereld vaak misbruikt worden. Want aan het goede gevoel van mensen valt veel geld te verdienen. Consumenten zijn dom en laten zich graag belazeren, weten de marketingmensen. Dus als je ze het idee geeft dat ze goed bezig zijn, zijn mensen al gauw tevreden en kijken ze niet echt verder dan hun duurzame neus lang is.

Zelf beleg ik in kernenergie, wapens, fossiele brandstoffen, alcohol, tabak, en al het andere dat deze wereld slecht maakt. Via de breed gespreide indexfondsen ben ik namelijk ook aandeelhouder in bedrijven die dat soort dingen produceren. Soms zou ik willen dat het anders was, maar ik ben ook een luie en gemakzuchtige belegger. Te lui om op onderzoek uit te gaan en indexfondsen te vinden waar ze misschien uit gefilterd zijn. Een beetje is dat ook omdat ik weet dat, met al het kwaad dat ze doen, het wel bedrijven zijn die meestal een goed rendement maken. En dat wil ik eigenlijk niet missen. Iets met een gewillige maar ook hebberige geest en zo…

Sommige mensen hebben meer geweten dan Geldnerd. En die mensen gaan dus op zoek naar betere, groenere, meer duurzame beleggingsmogelijkheden. En daar is de financiële sector uiteraard op ingesprongen. Want die zijn klantgericht en hebben het beste voor met ons en de planeet, toch? Dat hebben we wel gezien tijdens de vorige financiële crisis…

Anyways, er zijn dus plenty beleggingsmogelijkheden om de aarde beter te maken. Met een snelle zoektocht bij Morningstar kom ik alleen al een stuk of 50 ETFs tegen met het woordje ‘Sustainable’ in de titel. Dus als je duurzaam wilt beleggen…

Of is het toch misleiding? Een blogkennis kocht onlangs de Think Sustainable World ETF (TSWE). Daar wordt de wereld beter van, zou je denken. Maar als je dan kijkt naar het lijstje met de grootste posities van dat fonds dan schrik ik toch wel een beetje.. Takeda Pharmaceutical Co, Eli Lilly, Twenty-First Century Fox, Ericsson, AT&T, Nike, Pfizer, Starbucks, Ahold Delhaize, Mastercard, Woodside Petroleum, Walt Disney, Nestle en L’Oreal herken ik niet echt als de meest duurzame bedrijven. En ook Rio Tinto, Novartis, Sony en Unilever roepen bij mij eerder vraagtekens dan enthousiasme op als het over duurzaamheid gaat.

Als je Think om opheldering vraagt, komt de aap uit de mouw. Het idee achter de Think Sustainable World ETF is blijkbaar om een wereldwijde aandelen spreiding te creëren met een ‘duurzaam uitsluitingen beleid’. Het gaat dus helemaal niet om duurzame bedrijven. Je haalt alleen de bedrijven uit de index die zich structureel niets aantrekken van mensenrechten, het milieu, of van wetten en regels. Als je betrapt bent, dan mag je niet mee in deze ETF. Zolang je niet betrapt bent, mag je gewoon meedoen. Deze ETF volgt de Solactive Sustainable World Equity Index en de bedrijven worden op basis van de VFI Richtlijn duurzaam gescreend door het ‘gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris’.

Tsja. Geen link naar die VFI Richtlijn. Dan word ik al achterdochtig. En ik kan ‘m ook als ik zelf op zoek ga niet vinden. Dus hoe kan ik dan beoordelen of deze richtlijn aansluit bij mijn wensen. Misschien staat er wel in die richtlijn dat ‘ie bedoeld is om consumenten te misleiden, en dat iedereen die niet als boef op de voorpagina van de krant heeft gestaan het predikaat ‘duurzaam’ mag opplakken? Ik weet het niet. Bij de documentatie van Think vind ik wel de ‘Exclusion Principles‘. Oordeel zelf.

En dan natuurlijk ook nog het gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris. De website ronkt en bruist, er zitten 4 vrouwen in de 8-koppige directie en er is een ‘Scientific Committee’. Maar 91% van de aandelen is in handen van beleggingsinstellingen en pensioenfondsen (update juli 2020: de aandeelhoudersinformatie is verdwenen van hun website). Uhuh. Klinkt betrouwbaar. Iets met slagers en eigen vlees keuren en zo.

Het mag allemaal, er worden hier geen regels overtreden of illegale dingen gedaan. Maar voelt het goed? Voor mij niet. Als je alleen kijkt naar het labeltje dat op het fonds geplakt wordt, dan trap je erin. Op deze manier is het natuurlijk niet vreemd dat we geen vertrouwen hebben in de financiële sector. En ik ben zelf niet van plan om die Think Sustainable World ETF in mijn portefeuille op te nemen.

Heb jij ook ‘duurzame fondsen’ in jouw portefeuille?

Aanpassingen in mijn beleggingsportefeuille

  • Berichtcategorie:Beleggen

Eerder dit jaar heb ik mijn beleggingsportefeuille aangepast, nadat veel Amerikaanse ETFs niet meer beschikbaar waren ten gevolge van de MIFID-II regelgeving. Mijn portefeuille wil ik niet te vaak aanpassen, om kosten te voorkomen. ‘Stug volhouden’ is namelijk nog steeds de beste strategie. Maar eens in de zoveel tijd is het wel goed om te kijken of je nog wel op de goede weg bent. Soms veranderen de uitgangspunten van fondsen en ETFs namelijk ineens, meestal zonder uitgebreide communicatie. Of er komen nieuwe, aantrekkelijker alternatieven op de markt. In deze blog een overzicht van de recente aanpassingen en/of gedachten daarover.

Verhouding Aandelen – Obligaties

Naarmate je ouder wordt en dichter bij de datum komt waarop je het vermogen daadwerkelijk nodig hebt, wordt je geacht minder risico te nemen. Een vuistregel is dan om ( 100 -/- je leeftijd ) procent in risicovolle beleggingen te steken, en de rest in minder risicovolle.

Het risicovolle element in mijn vermogen zijn de aandelen die onder de ETFs in mijn portefeuille liggen. Maar de minder risicovolle component heeft meerdere onderdelen. Het gaat dan om obligaties, maar ook om contant spaargeld. En ik reken ook het eigen geld dat in ons huis zit hieronder. Het is weliswaar niet snel contant te maken, maar ik vind het, ook vanwege de lange verwachte looptijd, een laag risico.

Ik heb serieus overwogen om het percentage Obligaties in mijn portefeuille te verlagen, van 20% naar 10%. Maar iets houdt me tegen. Het is ondermeer de gedachte dat ik dan net zo goed helemaal kan stoppen met obligaties, net als OntslaDeBaas een tijd geleden heeft gedaan. Ik weet het niet, ik ben er nog niet uit. Vooralsnog laat ik het dus maar even op 20% staan.

Obligatiefonds(en)

Ik maakte gebruik van twee obligatiefondsen, de iShares Core Euro Corporate Bond ETF (IEAC) en de iShares Core Euro Government Bond ETF (IEGA). Maar als je daar echt induikt, dan zie je dat het verschil tussen staatsobligaties en bedrijfsobligaties erg groot is. Bedrijfsobligaties zitten een beetje tussen staatsobligaties en aandelen in. En om te renderen moet je al behoorlijk wat meer risico lopen. Daarnaast heb ik afgelopen jaren aan den lijve de effecten van valutaschommelingen ondervonden.

Tijdens mijn eerdere portefeuille-aanpassingen heb ik ook al eens gekeken naar de Xtrackers II Global Government Bond UCITS ETF (DBZB). Die viel toen af omdat ze deden aan synthetische replicatie en niet aan fysieke replicatie. Maar dat is recent veranderd. En de ETF belegt in staatsleningen van investment grade en hoger, én is gehedged is naar de euro. Net als MrFOB ben ik dus overgestapt. Door mijn overstap van Alex naar Binck had ik gedurende een periode gratis transactietegoed, dus het verkopen van IEAC en IEGA en daarna aankopen van DBZB kostte mij helemaal niets.

Dividend

Inmiddels heb ik 5 dividend-ETFs in mijn portefeuille. Uit het BM (Before MIFID-II) tijdperk heb ik mijn Amerikaanse ETFs Vanguard Dividend Appreciation Index Fund ETF Shares (VIG) en de iShares Select Dividend ETF (DVY). En ik heb ook nog een plukje Vanguard High Dividend Yield Index Fund ETF Shares (VYM), dat ik ooit gekocht heb. En uit het AM (After MIFID-II) tijdperk heb ik de Think Morningstar High Dividend UCITS ETF (TDIV) en de iShares Euro Dividend UCITS ETF (IDVY). Een beetje veel fondsen misschien?

Op dit moment zie ik bij andere bloggers regelmatig de SPDR S&P USD Dividend Aristocrats (UDVD) en de SPDR S&P EUR Dividend Aristocrats (SPYW) langskomen. Daar heb ik recent ook vrij uitgebreid naar gekeken. Ik zie weliswaar een lagere kostenfactor (0,3% versus de 0,4% die ik voor mijn huidige dividend-ETFs betaal), maar ook een ruimschoots (1%) lager dividendrendement voor UDVD en SPYW. Ik blijf dus nog maar even vasthouden aan mijn huidige fondsen.

Daarnaast zie ik overigens dat ook Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL), het hoofdfonds in mijn portefeuille, een heel aardig dividendrendement maakt.

Samenvattend

Op dit moment is dus alleen mijn obligatiestrategie aangepast. De rest blijft even zoals het is.

Uiteraard heb ik mijn adviestool in mijn beleggingsspreadsheet hierop aangepast. Die blijft me, ook met deze aanpassingen, keurig elke maand vertellen wat ik bij moet kopen om zo dicht mogelijk bij mijn gewenste portefeuille-indeling te komen.

Kijk jij regelmatig naar de samenstelling van jouw beleggingsportefeuille?

Geachte AFM (6) – De Belgen doen het beter

  • Berichtcategorie:Beleggen

Jullie dachten misschien dat ik het opgegeven had, maar dat is niet zo. Mijn nieuwe bericht aan de AFM is een e-mail. De afgelopen weken druppelden er alsnog wat reacties binnen van buitenlandse AFM’s. Met als traagste de Luxemburgers, die mij op 12 oktober een antwoord gaven op mijn vraag van begin september.

Wat ik in dit bericht in elk geval doe is een specifiek antwoord verzoeken op alle vragen die ik in mijn brief gesteld heb. Hun algemene mail met verwijzingen naar Q&A’s doet dat namelijk niet echt. Of eigenlijk: echt niet.

Daarnaast ga ik ze erop wijzen dat diverse andere kleine landen wel documentatie toestaan in meerdere talen. De Luxemburgers accepteren Luxemburgs, Frans, Duits en Engels. De Belgen accepteren Nederlands, Frans, Duits en Engels. De Duitsers accepteren dan weer alleen maar Duits, en de Italianen alleen maar Italiaans. De Denen en de Zweden accepteren ook alleen hun eigen landstaal. Van de andere landen die ik heb aangeschreven, heb ik geen reactie gekregen. Maar België en Luxemburg, de andere BENELUX-landen, dus wel. Al weet ik ook wel dat dit meertalige landen zijn…

Ondertussen heb ik nogmaals geprobeerd om een antwoord te krijgen van Vanguard en iShares, en kreeg weer geen reactie. Tijdens de Meet-up in Zwolle (#ZWOLCON18) heb ik hier ook met diverse andere bloggers over gesproken. Achterdochtig als we zijn vermoeden we inmiddels dat de meeste aanbieders het diep in hun hart ook wel best vinden dat ze de Amerikaanse ETFs niet meer kunnen aanbieden. Het geeft ze namelijk de kans om alternatieven te gaan ontwikkelen. En ik ga er zomaar van uit dat die alternatieven hogere kosten zullen rekenen dan de Amerikaanse originelen. Dat zie je op dit moment ook al sporadisch gebeuren.

Tsja, en met een eigenwijze Nederlandse toezichthouder, en marktpartijen die het allemaal wel best vinden, zijn wij consumenten de pineut. Minder keuzemogelijkheden en hogere kosten.

Hoe ga jij inmiddels om met je beleggingsportefeuille?

Geachte AFM (5) – wat nu?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Na de teleurstellende eerste reactie van de AFM wil ik het er niet bij laten zitten. Onze toezichthoudende vrienden met een voorkeur voor de Nederlandse taal hebben namelijk geen van mijn vragen echt beantwoord. Maar wat te doen?

Ik heb een e-mail gestuurd aan Binck, Vanguard en iShares. Binck is namelijk, behalve in Nederland, ook actief in België, Frankrijk en Italië. Ik heb ze gevraagd of ze met mij de lijst willen delen van fondsen die ze per land niet meer aan kunnen bieden. Door die lijsten te vergelijken kan ik een idee krijgen of er sprake is van verschillen in toegankelijkheid van beleggingsproducten per land. Maar alleen Binck heeft gereageerd. Vanguard en iShares, die eerder dit jaar nog heel snel reageerden, nemen nu niet meer de moeite om te reageren.

Daarnaast heb ik ook een aantal zusterorganisaties van de AFM aangeschreven. Met enige zoeken vond ik namelijk een lijst op de website van de European Securities and Market Authority (ESMA), het Europese samenwerkingsverband van toezichthouders op de financiële markten. Hen heb ik gevraagd hoe zij in hun land omgaan met de taaleisen aan de Essentiële Informatie Documenten (EIDs). Staan ze alleen de eigen landstaal toe, of ook andere Europese talen (en zo ja, welke)?

En tsja, op minder dan de helft van deze aanschrijvingen heb ik een reactie ontvangen. Wel uit de Scandinavische landen die ik aanschreef, meestal binnen twee werkdagen. Maar uit de zuid-Europese landen (en België…) komt geen reactie. Hier worden dus een paar vooroordelen bevestigd. Zweden en Denemarken staan overigens ook alleen hun eigen taal toe. Maar bij de rest blijft het gissen.

Dus loop ik nu een beetje vast. Het is moeilijk om aanvullende informatie en aanvullende argumenten te vinden. Wat ik in mijn volgende bericht in elk geval ga doen is een specifiek antwoord verzoeken op alle vragen die ik in mijn brief gesteld heb. Hun algemene mail met verwijzingen naar Q&A’s doet dat namelijk niet echt. Ook ga ik de AFM vragen om per EU-lidstaat aan te geven hoe er met de Essentiële Informatie Documenten (EIDs) wordt omgegaan. In welke talen zijn die per land toegestaan?

Onlangs schreef het Financieele Dagblad overigens dat vermogensbeheerder State Street een list bedacht heeft. Zij hebben een aantal producten laten noteren aan de EuroNext in Amsterdam, die een kloon zijn van nu niet-toegankelijke Amerikaanse indextrackers. Maar de originele (Amerikaanse) versies rekenen een beheervergoeding van 0,13% op jaarbasis, de Europese trackers kosten 0,15%. Daarnaast verschilt de weging van sommige trackers een beetje van de originele variant. In het artikel geven Vanguard en Blackrock overigens geen commentaar over hun plannen op dit front.

Heb jij nog suggesties voor mijn volgende bericht aan de AFM? En, als jij ook een bericht aan de AFM hebt gestuurd, heb je dan reactie gekregen?

Geachte AFM (4) – eerste reactie

  • Berichtcategorie:Beleggen

Gisterenavond na thuiskomst vond ik ‘m in mijn mailbox. De eerste reactie van de AFM op mijn brief. En (en dat had ik eigenlijk wel verwacht) het is een teleurstelling. Een standaardmail met enkele verwijzingen naar Q&A’s en nieuwsberichten op hun site. Inclusief vage ambtenarentaal dat ‘er geen signalen zijn dat’ enzovoorts. Ik neem ‘m hieronder integraal over, dan kunnen jullie meelezen.

Geachte heer <Geldnerd>,

Bedankt voor uw brief van 12 augustus 2018. Graag geven wij u een beknopte toelichting op de PRIIPs-regelgeving in combinatie met de problematiek die u beschrijft.

Producten die niet meer beschikbaar zijn door ontbreken Essentiële-informatiedocument (Eid)

De kern van uw brief gaat over producten die niet meer beschikbaar zijn voor retailbeleggers. U schrijft dat deze producten niet meer aangeboden worden omdat de aanbieders het Eid niet in het Nederlands willen vertalen. In uw brief noemt u de Kamervragen die recent over dit onderwerp zijn beantwoord door minister Hoekstra van Financiën. In de beantwoording van deze Kamervragen worden ook een aantal van uw vragen en opmerkingen behandeld. Wij verwijzen u daarom opnieuw naar de publicatie van de beantwoording van de Kamervragen en dan specifiek naar het antwoord op de vragen 2, 3 en 4: Antwoorden Kamervragen over het bericht ‘Duizenden indextrackers afgesloten voor Nederlanders’.

De AFM heeft op 25 juli een nieuwsbericht gepubliceerd waarin dit onderwerp wordt behandeld. Dit nieuwsbericht kunt u via deze link bekijken: https://www.afm.nl/nl-nl/consumenten/nieuws/2018/juli/verpakte-beleggingsproducten-eid

De AFM heeft ook een veel gestelde vraag met antwoord toegevoegd aan de Q&A van PRIIPs over dit onderwerp. Deze vraag en het bijbehorende antwoord kunt u via deze link bekijken: https://www.afm.nl/nl-nl/professionals/veelgestelde-vragen/priips

Zowel in het antwoord op de Kamervragen als in de publicaties van de AFM kunt u lezen dat de vermindering van het aanbod van producten vooral gelegen is in het feit dat voor deze producten in het geheel geen Eid is opgesteld door de PRIIP-ontwikkelaar. Ook niet in een andere taal dan het Nederlands. Er zijn geen concrete signalen dat de vereiste vertaling van het Eid een obstakel is voor ontwikkelaars om de Nederlandse markt te betreden.

AFM gebruikt uw signaal voor het toezicht

Ook kritische geluiden op wet- en regelgeving en het toezicht van de AFM, zijn bij ons welkom. Meldingen of klachten kunnen ervoor zorgen dat bepaalde onderwerpen op de agenda van de AFM komen te staan en uiteindelijk leiden tot aanpassing van wet- en regelgeving. Uw melding wordt binnen de AFM doorgezet naar het Signalenteam. Lees meer over hoe de AFM werkt als er een melding wordt gedaan.

Met vriendelijke groet,

<naam>
Senior medewerker Contactcentrum & Eerstelijns Toezicht
Toezicht Service Centrum

Telefoon 0800-540 0540 (gratis)
E-mail <naam>@afm.nl

(tjemig, bijna drie jaar bloggen en dit is de eerste keer dat ik ‘block quote’ gebruik…)

Neem ik hier genoegen mee? Nee, natuurlijk niet! Want natuurlijk geeft de ambtelijke molen niet op bij het eerste teken van verzet. Het land zou in chaos en anarchie wegzinken als we dat zouden doen… Ik herken de strategie (want die hanteer ik zelf ook). Eerst een algemene reactie. Daarmee wordt 75% van de briefschrijvers al afgescheept, daar hoor je nooit meer iets van. Het is nu zaak om niet op te geven, en ons langzaam omhoog te werken door de ambtelijke molen. En ja, daar geniet ik van.

We gaan ons dus opwarmen voor de tweede ronde. In elk geval ga ik daarin aangeven dat ik graag een concreet en specifiek antwoord wil op de vragen die ik in mijn brief gesteld heb. Ook wil ik nog wat nader onderzoek doen naar de beschikbaarheid van een aantal cruciale ETFs in andere Europese landen. In de Slack-groep FIREnl hebben we onlangs geconstateerd dat de bijvoorbeeld VTI / VXUS nog wel beschikbaar zijn in Zwitserland, maar als er iemand is die informatie heeft over de beschikbaarheid in EU-lidstaten (want dat is Zwitserland niet), dan hoor ik dat ook graag.

Heb jij mijn brief ook verstuurd? En deze zelfde reactie ontvangen?

En wat vind jij als je deze reactie leest? Wat zou jij nog toevoegen aan de ‘tweede ronde’?

Geachte AFM… (3) – de brief

  • Berichtcategorie:Beleggen

Vorige week heb ik jullie mee laten lezen met mijn nieuwe concept-brief aan de AFM. Dat leverde nog enkele nuttige tekstsuggesties op, die ik dankbaar heb overgenomen. En dit weekend heb ik de brief verstuurd, per papieren post aan de AFM en aan de minister van Financiën. Vandaag gaat de brief ook nog per e-mail aan enkele leden van de Tweede Kamer.

Zoals toegezegd is de brief hierbij ook beschikbaar om te downloaden.

Download de brief in Word-format.

Download de brief in ODT-format.

Voor elk wat wils!

Voel je vrij om deze brief naar hartenlust aan te passen en zelf ook te versturen. Hoe meer mensen laten blijken dat we niet blij zijn met de effecten van de MIFID-II regelgeving, hoe groter de kans dat er iets gaat veranderen.

Wordt (hopelijk) vervolgd…