Beleggen met GnuCash (deel 2)

In GnuCash wil ik graag één totaaloverzicht van mijn financiën creëren. En daar horen dus ook mijn beleggingen bij. Ik heb al mijn transacties sinds 1 januari 2013 overgezet. Twee weken geleden schreef ik in deel 1 over alle voorbereidingen en de inrichting van GnuCash voor mijn beleggingen. En vandaag dan deel 2, met meer informatie over hoe ik aankopen en verkopen administreer in GnuCash, en hoe ik dividend verwerk in de administratie.

Aandelen kopen en verkopen

In de documentatie van GnuCash worden verschillende manieren beschreven om aandelentransacties te verwerken in je administratie. Ik neem de transacties op tegen inkoopprijs. Eventuele transactiekosten boek ik apart op de kostenrekening die ik daarvoor heb aangemaakt. De grootboekrekening voor een aandeel ziet er iets anders uit dan een reguliere grootboekrekening. Je werkt met het Number (aantal aandelen) en de Price.

Een aankoop ziet er bij mij zo uit als in onderstaande tabel. Ik werk hier met een Split Booking, een transactie die is uitgesplitst naar meerdere grootboekrekeningen. Het voorbeeld is een aankoop van 10 stuks VWRL tegen een koers van € 98,50 per stuk met € 6,00 aan transactiekosten.

Je maakt dus een transactie aan van +10 aandelen met een Price van 98,50 op de rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. De transactiekosten worden geboekt op de rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’. Het totale bedrag van de transactie (10 * 98,50 + 6,00 = 991,00) wordt afgeboekt van mijn beleggingsrekening rekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’. In GnuCash ziet dat er uit als volgt:

AccountSharesPriceBuySell
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF1098,50985,00
Uitgaven:8000 Kasgeld en Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen6,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR991,00

En in onderstaande tabel zie je een verkooptransactie van 10 stuks VWRL tegen een koers van € 105,00, ook weer met € 6,00 aan transactiekosten.

Je maakt hiervoor dus een transactie aan van -10 aandelen met een Price van 105,00 op de rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. De transactiekosten worden geboekt op de rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’. De totale netto opbrengst van de transactie (10 * 105,00 – 6,00 = 1.044,00) wordt bijgeboekt op mijn beleggingsrekening rekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’. In GnuCash ziet dat er uit als volgt:

AccountSharesPriceBuySell
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF-10105,001.050,00
Uitgaven:8000 Kasgeld en Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen6,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR1.044,00

Je ziet hier heel mooi de eenvoud en logica van het dubbel boekhoudsysteem. De optelsom van de bedragen in de Buy en Sell kolom moet gelijk zijn. Anders ontbreekt er ergens iets.

Schrobben (‘Scrub’)

Ik heb in het voorbeeld in de voorgaande paragraaf 10 aandelen gekocht voor 98,50 per stuk, en ze weer verkocht voor € 105,00 per stuk. Er is dus winst gemaakt, er zijn opbrengsten uit vermogen gerealiseerd. In het dubbele boekhoudsysteem moet je die zichtbaar maken. Er zijn in GnuCash verschillende manieren om de opbrengsten van een dergelijke transactie (of de negatieve opbrengst als je de aandelen met verlies verkocht hebt) te verwerken. Die staan beschreven in paragraaf 9.7 van de Tutorial and Concepts Guide (‘Conceptengids’).

Ik gebruik de methode voor het automatisch berekenen van winst (of verlies) zoals beschreven in paragraaf 9.7.2. ‘Selling Shares with Automatic Calculation of Capital Gain or Loss Using Lots’. Binnen GnuCash wordt dat ‘scrubbing’ (schrobben) genoemd. In dat proces combineer je aankoop- en verkooptransacties bij elkaar in ‘Lots’ (kavels).

Om te ‘scrubben’ open je de Account van een specifieke belegging. Dan klik je op ‘Action | View Lots’. In het venster dat dan verschijnt klik je op ‘New Lot’ (1), en vervolgens selecteer je in het venster rechtsboven de Lot die dan verschenen is (2).

In het venster linksonder (‘Splits free’) (3) kies je dan de relevante transacties en met de knop ‘>>’ (4) verplaats je die naar het venster ‘Splits in lot’ rechtsonder (5). Vervolgens druk je op de knop ‘Scrub’ (6) en sluit je het venster weer af met ‘Close’ (7).

Op dat moment wordt er een boeking ‘Realized Gains / Loss’ (gerealiseerde opbrengsten / verliezen) gecreëerd, een boeking op (in mijn geval) de rekening ‘Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:720 Beleggingen EUR’ tegenover de rekening van de belegging die we ‘gescrubt’ hebben. In het eerdere voorbeeld van de aankoop en verkoop van VWRL ziet die boeking er als volgt uit:

AccountChargeIncome
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF59,00
Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:720 Beleggingen EUR59,00

Als ik verlies gemaakt zou hebben, dan stonden de bedragen in de tegenovergestelde cellen. Het dubbel boekhoudsysteem kent geen negatieve getallen, alleen debet en credit. En als het een fonds in Amerikaanse dollars betreft, dan wordt de ‘Realized Gains / Loss’ boeking gedaan op de rekening ‘Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:730 Beleggingen USD’.

Dividend verwerken

Een aantal fondsen in mijn portefeuille betaalt periodiek dividend uit. in mijn geval altijd ‘cash dividend’, ik krijg dus een geldbedrag gestort op mijn beleggingsrekening. Ook dit kun je op verschillende manieren verwerken in GnuCash, dat staat beschreven in paragraaf 9.8 van de Tutorial and Concepts Guide (‘Conceptengids’).

In onderstaand voorb eeld heb ik op een bepaalde datum € 300,00 aan contant dividend ontvangen op VWRL. Ik boek dat als Income op de inkomstenrekening ‘Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:620 Dividendinkomsten EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. Onder de Placeholder ”Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen: 620 Dividendinkomsten EUR’ heb ik voor ieder fonds dat dividend in Euro’s betaalt een specifieke inkomstenrekening aangemaakt. En ik heb uiteraard dollarrekeningen voor de fondsen die dividend in Amerikaanse dollars betalen onder ”Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:625 Dividendinkomsten USD’.

Een boeking moet altijd in balans zijn. Ik boek dus ook € 300,00 als Charge op mijn beleggingsrekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR’. Bij dividend in Amerikaanse dollars gaat het uiteraard naar ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO USD’.

Tenslotte ziet je in deze Split Booking een lege regel ‘Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. Die is er alleen maar voor bedoeld om deze boeking te ‘linken’ aan de specifieke investering. Zo houd ik daar een overzicht van alle dividendtransacties op dat specifieke fonds.

In GnuCash ziet deze boeking er dan als volgt uit:

AccountChargeIncome
Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:620 Dividendinkomsten EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF300,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR300,00
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF

Tenslotte

Al mijn beleggingstransacties worden nu bijgehouden in GnuCash. Maar ook hier moet ik nog aan de slag met de rapportages. Dat wordt het volgende deelproject in mijn overstap naar GnuCash. Op mijn startpagina vind je een overzicht van al mijn blogposts over GnuCash tot nu toe.

Hoe beheer jij jouw beleggingsportefeuille?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.

Beleggen met GnuCash (deel 1)

De afgelopen acht jaar heeft Geldnerd zichzelf zwaar verwend met zijn beleggingsspreadsheet in Excel. Alle beleggingstransacties sinds 1 januari 2013 zitten in deze spreadsheet, en ook alle financiële transacties rond mijn beleggingsportefeuille sinds die datum. En in elk weekend sinds 1 januari 2013 is die spreadsheet bijgewerkt met de actuele koersen en waarde van de fondsen die ik op dat moment in portefeuille had. Eerst door het downloaden van een rapportje van mijn broker, en sinds een jaartje door Excel de koersen automatisch online op te laten halen (het Aandelen data type). Dat kan ook met terugwerkende kracht voor elke gewenste datum, dus na een vakantie hoef ik niet meer handmatig te knoeien voor de gemiste weekenden… In die spreadsheet zitten al mijn rapportages, al mijn grafieken, al mijn statistiekjes om mijn beleggingen in de gaten te houden.

Maar in GnuCash wil ik graag één totaaloverzicht van mijn financiën creëren. En daar horen dus ook mijn beleggingen bij. Ik heb al mijn transacties sinds 1 januari 2013 dus over gezet. In deze blogpost neem ik je mee in hoe ik dit heb ingericht. Inclusief de functionaliteit om automatisch de waarde bij te werken door actuele aandelenkoersen binnen te halen.

Het is nogal een uitgebreid verhaal. Daarom is het in twee delen gesplitst. Vandaag deel 1, met alle voorbereidingen en de inrichting van GnuCash voor mijn beleggingen. Binnenkort volgt deel 2, met meer informatie over hoe ik aankopen en verkopen boek in GnuCash, en hoe ik dividend verwerk in de administratie.

Rekeningschema

Beleggingen horen bij jouw Assets, de activa. Ik heb hiervoor een rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR’ aangemaakt, met valuta Euro. Het is een Placeholder Account waaronder ik de afzonderlijke fondsen aanmaak. Dat ziet er bij mij zo uit.

Daarnaast heb ik bijvoorbeeld ook een rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille USD’ met als valuta USD voor de fondsen die in Amerikaanse Dollars genoteerd staan. Mijn versie van GnuCash (4.9) kon niet omgaan met fondsen in Dollars onder een Placeholder die in Euro genoteerd stond.

En vergeet niet om via ‘File | Properties | Accounts’ de optie ‘Use Trading Accounts’ aan te zetten als je ook in andere valuta dan de eigen Euro handelt. Dat scheelt een hoop zoeken naar balansverschillen…

Verder heb ik drie Expense rekeningen aangemaakt. Op kostenrekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8030 Servicefee Beleggingen’ boek ik de maandelijkse servicefee van mijn aandelenbroker. Op rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’ boek ik de transactiekosten van Euro-genoteerde fondsen. En op rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8050 USD Transactiekosten Beleggingen’ boek ik de transactiekosten van Dollar-genoteerde fondsen.

En ik heb twee bankrekeningen voor mijn beleggingen aangemaakt. ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’ respectievelijk ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo USD’. Die komen overeen met mijn twee bankrekeningen bij mijn broker. Hierop vinden alle banktransacties rond mijn beleggingen plaats.

Een fonds aanmaken

Een fonds dat je wilt kopen maak je in GnuCash aan in twee stappen. Ik laat het zien aan de hand van de bekende ETF Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VRWL), genoteerd aan de beurs in Amsterdam. Allereerst maak je een aparte grootboekrekening aan voor het fonds onder ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR’.

Het is belangrijk dat je hierbij het juiste rekeningtype ‘Stock’ kiest (1). Druk daarna op de knop ‘Select’ bij de Security/Currency (2). Nu gaan we het echte aandeel aanmaken.

Op dit scherm moet je even goed opletten.

Het juiste ‘Symbol’ (1) is van belang als je automatisch actuele koersen wilt binnenhalen. Daar kom ik verderop in deze blogpost op terug. Het is even pielen om het juiste Symbol voor elk fonds te vinden. Meestal hebben die als format <afkorting fonds>.<beurs>. Dus de bekende ‘Vanguard FTSE All World UCITS ETF’ genoteerd aan de beurs in Amsterdam heeft als code VWRL.AS. En mijn obligatie-ETF ‘Xtrackers II Global Gov Bond UCITS ETF’ genoteerd aan de Duitse XETRA-beurs heeft als code DBZB.DE. Als je dat eenmaal door hebt kun je de meeste fondsen vrij eenvoudig vinden.

Ik gebruik het ‘Type’ (2) om vast te leggen op welke aandelenbeurs ik het fonds koop en verkoop. AEX staat uiteraard voor Amsterdam. Als een beurs niet in het lijstje voorkomt kun je gewoon intypen wat je wilt, dat wordt automatisch aan de lijst toegevoegd

Ook de juiste ‘ISIN-code’ (3) is van belang als je automatisch actuele koersen wilt binnenhalen. En let ook op de ‘Fractions’ (4) als je bij een broker zit waar je in delen van aandelen kunt handelen.

Als je de extra software voor het automatisch binnenhalen van aandelenkoersen geïnstalleerd hebt (zie hieronder) kun je de optie ‘Get Online Quotes’ (5) aanvinken. Ik kreeg de API van Alphavantage niet aan de praat, maar ‘Yahoo as JSON’ (6) doet het prima met de fondsen die ik in portefeuille heb.

Opslaan via ‘OK’, en je eerste fonds is klaar om in te beleggen!

Koersen automatisch binnenhalen

Geldnerd is natuurlijk een enorm luie ambtenaar. Ik heb mijn spreadsheets zo gebouwd dat ik zo min mogelijk handelingen nodig heb om mijn administratie bij te werken. Ook voor het bijwerken van mijn beleggingen in Excel is maar één druk op de knop nodig. Dat wil ik ook in GnuCash. In Windows 10 ga je hiervoor naar ‘Start | GnuCash’ en daar vind je een optie ‘Install Online Price Retrieval for GnuCash’. Als je die geïnstalleerd hebt dan wordt de functionaliteit actief.Die module heet Finance::Quote. Ik gebruik voor de Online Quotes de API van Yahoo Finance (‘Yahoo as JSON’).

En daarmee werkt het voor mij net zo makkelijk als in Excel. Eens in de week open ik GnuCash en ga naar ‘Tools | Price Database’. Daar druk ik op de knop ‘Get Quotes’. Voor alle fondsen waar ik ‘Get Online Quotes’ heb aangevinkt en de juiste code heb ingevuld wordt er dan automatisch de meest recente koers opgeslagen in de Price Database.

Beheerd Beleggen (bijvoorbeeld Meesman) in GnuCash

Yahoo (en andere online services) beschikken natuurlijk alleen over de gegevens van fondsen die op effectenbeurzen verhandeld worden. Dat geldt niet voor beleggingen bij bijvoorbeeld Meesman en andere vergelijkbare aanbieders.

Een vergelijkbare situatie had ik in het verleden in mijn eigen spreadsheet, toen ik nog een deel van mijn vermogen via Alex Vermogensbeheer belegde. In die tijd voerde ik wekelijks handmatig de waarde van mijn portefeuille daar in mijn spreadsheet in. Zoiets kun je natuurlijk ook doen voor Meesman in GnuCash. Wel gewoon een rekening en een Security aanmaken, en dan periodiek handmatig de koers invoeren in GnuCash.

Echte nerds bouwen dan natuurlijk zelf een API om de koersen van de website van Meesman te ‘schrapen’, en in te lezen in GnuCash. En ik hoorde ook dat de koersen van Meesman wel beschikbaar zouden zijn via Bloomberg. Dat kun je ook gebruiken in Finance::Quote. Maar ik heb dit niet zelf kunnen verifiëren, ik beleg niet via Meesman.

Wordt vervolgd…

Tot zover deel 1 van mijn inrichting van GnuCash voor mijn beleggingsportefeuille. Volgende week gaan we verder! Op mijn startpagina vind je een overzicht van al mijn blogposts over GnuCash.

Hoe beheer jij jouw beleggingsportefeuille?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.

Eerste kwartaal 2022

Het eerste kwartaal van 2022 zit er al weer op. Een kwart van het jaar. Voor de 23e keer kijk ik terug. Wat gebeurde er op de aandelenmarkten en in de echte wereld? Veel. Wat gebeurde er in mijn persoonlijke financiën? Weinig. Lees mee met weer een stapje in mijn reis naar financiële onafhankelijkheid!

Aandelenmarkten

Eind februari schreef ik een blogpost over de hectische eerste maanden van 2022 op de aandelenmarkten. Later die week gebeurde wat veel mensen (inclusief ikzelf) eigenlijk al vreesden, Vladimir Poetin liet het Russische leger Oekraïne binnenvallen. En de wereld, in elk geval het welwillende deel ervan, kreeg weer een lesje over wat er gebeurt als je ‘misschien-niet-helemaal-democratische’ dictators te lang en te vaak hun gang laat gaan.

Markten zijn niet dol op onzekerheid. En alhoewel de effecten van een inval deels al ingeprijsd waren, waren er toch grote koersbewegingen. Bij een aanval op een kerncentrale bijvoorbeeld, maar ook toen de wereld verrassend eensgezind reageerde en stevige sancties implementeerde waar we in belastingparadijs Nederland natuurlijk een zooitje van maken. Maar de laatste weken zijn ‘we’ blijkbaar aan de oorlog gewend, en staan er weer stijgende koersen op de borden.

De rente op tienjarige staatsobligaties in de Verenigde Staten steeg in eerste instantie van 1,5% naar 2,0% in de eerste maanden van het kwartaal. Begin maart was er even een scherpe daling, maar daarna schoot de rente omhoog naar een voorlopige piek van 2,5%, een niveau dat we sinds het begin van het tweede kwartaal van 2019 niet meer gezien hebben.

Het officiële basisrentetarief van de Amerikaanse centrale bank werd medio maart verhoogd van 0,25% naar 0,50%, de eerste renteverhoging sinds 2018. Het lijkt niet veel maar het is een belangrijk signaal. De tijd van gratis geld is voorbij, de monetaire bubbel gaat leeglopen.

De beurzen in Europa hadden een beroerd eerste kwartaal, dat zal je niet verbazen. Zeker omdat al snel duidelijk werd dat de Europese economieën veel sterker geraakt worden door de Russische agressie dan bijvoorbeeld de Amerikaanse economie. Gelukkig is mijn portefeuille maar heel beperkt afhankelijk van Europa.

Inmiddels krijg je voor € 1,00 ongeveer US$ 1,11. Eind 2021 was dat US$ 1,14. De Euro werd afgelopen jaar (en zeker afgelopen kwartaal) in hoog tempo zwakker ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Zeker toen duidelijk werd dat de economie van Europa veel sterker geraakt wordt door de sancties tegen Rusland dan de Amerikaanse economie. Ik ontvang nog steeds een deel van mijn dividend in Amerikaanse dollars. Zoals eerder gemeld heb ik de laatste ETF in mijn portefeuille die in dollars genoteerd staat uit mijn portefeuille gegooid, en vervangen door een ETF genoteerd in Euro’s.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus zoals altijd keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, steeds het fonds dat mijn spreadsheet adviseerde om dichter bij de gewenste portefeuilleverdeling uit te komen. En ik heb de laatste in Amerikaanse dollars genoteerde ETF uit mijn portefeuille gelazerd.

In onderstaande tabel voor elke maand van dit kwartaal de transactie die ik uitgevoerd heb, met per maand de ETF, het aantal aandelen dat ik gekocht heb, en de aankoopkoers (in EUR tenzij anders vermeld).

MaandFondsAantalKoers
JanuariVanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)12102,3000
FebruariVanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)14101,6600
MaartVanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)12105,2200

Mijn portefeuille is dit kwartaal keurig met de markten mee gedaald. Helaas. Maar zo is het leven van een belegger. Gelukkig stijgt de portefeuille inmiddels ook weer mee met de markten… En als je dit dynamische kwartaal afzet tegen de langere termijn dan is het een kleine ‘blip’. Veel kleiner dan bijvoorbeeld de paniek bij de start van de corona-pandemie.

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook mijn nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

Ik heb in dit kwartaal geen enkele keer een Virtual All Time High (VATH) aangetikt. Het VATH bereken ik door het vorige reële All Time High te nemen plus alle inleg sinds die datum. De laatste VATH dateert van 31 december 2021, daarna ging het snel bergafwaarts. In onderstaande grafiek zie je het verloop van mijn portefeuille ten opzichte van het VATH. Dit naar het voorbeeld van de eerste grafiek uit deze blogpost bij Of Dollars And Data.

De totale waarde van mijn beleggingsportefeuille staat 70,1% boven mijn totale inleg. Aan het einde van 2021 was dat 74,2%. De ROI YTD is per einde van het eerste kwartaal -1,0%. De 12-maands XIRR staat op 11,5%.

Indicator2021Q12021Q22021Q32021Q42022Q1
% boven inleg60,3%63,3%68,0%74,2%70,1%
ROI YTD11,1%14,9%17,1%26,5%-1,0%
XIRR 1Y46,6%29,3%29,0%25,5%11,5%

Dividend en Spaarrente

In het eerste kwartaal van 2022 ontving ik netto € 383,33 aan dividend op mijn rekening. In het eerste kwartaal van 2021 was dat nog € 524,36 en in het vierde kwartaal van 2021 was het € 746,46. Een slecht dividendkwartaal dus. Ik verwacht nog wel een inhaaleffect, één van mijn ETFs betaalt medio april pas het dividend uit.

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Op mijn bufferrekening krijg ik 0,05% rente, en 0,01% op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank. Hier waren, behoudens de renteverlaging van Lloyds die ik al noemde bij mijn Jaarafsluiting 2021, geen wijzigingen in het afgelopen kwartaal. Sparen levert dus nog steeds geen donder op. De hypotheekrente stijgt inmiddels, maar op een stijging van de spaarrente moeten we naar ik verwacht nog wel even wachten.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage…. bleef hoog. Elke maand boven de 60% in het eerste kwartaal. Ik gaf nauwelijks geld uit. Niet aan kleding, niet in de horeca, niet aan gadgets. Deels heeft het te maken met de Wraak van Healthnerd. Het spaarpercentage voor het hele jaar tot nu toe (YTD) staat op een gezonde 63,1%. Mijn doelstelling voor 2022 is 40,0%, net zoals in de afgelopen jaren.

Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Expense Days (NEDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks uitgeef. Deze indicator is de opvolger van de No Spend Days die ik eerder bijhield. Corona zorgt er nog steeds voor dat het aantal NEDs hoger is dan ‘vroeger’. Gemiddeld had ik er toen een stuk of 10 per maand. Dit jaar zijn het er nog steeds minimaal 14 per maand. Al zou het wel kunnen zijn dat de dalende trend een voorbode is voor een veranderende wereld…

Eigen Vermogen

Eerder dit kwartaal stond ik al even stil bij de ontwikkeling van mijn vermogen in 2021. In het eerste kwartaal krijgen we altijd de nieuwe WOZ-waarde van onze woning, die ik gebruik als waarderingsgrondslag in onze vermogensberekening. Die ontwikkelde zich dit jaar heel bescheiden. Enigszins tot mijn verrassing. Ik vermoed dat het met de aanpassing van de rekenmodellen voor de WOZ te maken heeft.

Ook ontvang ik in het eerste kwartaal altijd de rente op mijn spaargeld. Heel veel heb ik niet meer, alleen mijn potjes. En de rente is ook niet om over naar huis te schrijven. Ik mocht € 21,15 ontvangen. Waar zijn de tijden dat je voor een dergelijke hoeveelheid centjes toch honderden Euro’s per jaar bij mocht schrijven…?

Dit kwartaal was er verder regulier salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere en extra aflossingen van de hypotheek, en natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten. Niets bijzonders dus. al waren die golven van de aandelenmarkten dit keer neerwaarts gericht. Dat was alweer een tijdje geleden.

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. In het eerste kwartaal van 2022 is mijn eigen vermogen gegroeid met 4,0%. Niet slecht voor een kwartaal waarvoor ik medio februari nog een daling van mijn vermogen verwachtte.

Beste Uitgave(n)

Ik heb niet heel veel uitgegeven dit kwartaal, dat zag je al aan mijn spaarpercentage. Toch zijn er een paar uitgaven wel de moeite van het vermelden waard. Allereerst heb ik in januari geïnvesteerd in wat extra hardloopkleding, om ook in koud en donker weer comfortabel te kunnen lopen. Extra laagjes sportkleding, handschoenen en een reflecterend vest met oplaadbare verlichting. Verder ben ik, naar aanleiding van één van mijn jaardoelen, lid geworden van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). De komende tijd wil ik hun kennis gebruiken om mijn levenstestament verder vorm te geven. En ook ben ik, naar aanleiding van de toestand in de wereld, lid geworden van een politieke partij. Want democratie is een werkwoord.

Twee lidmaatschappen erbij in één kwartaal, oef….

Hoe was jouw eerste kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Alleen nog indirecte dollars

  • Berichtcategorie:Beleggen

Jaren geleden was mijn beleggingsportefeuille vooral genoteerd in Amerikaanse dollars. Goedkope Amerikaanse ETFs waren mijn favoriet. Door de invoering van de Europese MIFID/PRIIPS regelgeving kon ik deze niet meer bijkopen, alleen nog verkopen. Ik deed nog een kleine poging om dat te veranderen, maar dat mocht helaas niet baten.

Daarna heb ik de afgelopen jaren mijn posities in Amerikaanse ETFs afgebouwd. Op diverse momenten heb ik de in dollars genoteerde fondsen verkocht, en de opbrengst in de huidige kernfondsen van mijn huidige portefeuille gestoken. Het aandeel in dollars genoteerde fondsen in mijn portefeuille nam gestaag af.

Sinds medio 2020 was er nog maar één fonds over in mijn portefeuille dat in dollars genoteerd was. Het was een dividend-ETF, de iShares Select Dividend ETF (DVY), met ISIN-code US4642871689. Ook die kon ik niet meer bijkopen. Maar de ETF betaalde wel ieder kwartaal een aardig dividend.

Toch heb ik het fonds onlangs verkocht, gelukkig vóór de huidige beursperikelen. Stapsgewijs wordt mijn portefeuille steeds eenvoudiger. Hiermee is uiteindelijk mijn dollar-portefeuille helemaal afgebouwd. Indirect heb ik natuurlijk nog steeds een blootstelling aan de dollar. De ETFs die ik in mijn portefeuille heb zijn internationaal georiënteerd, en veel aandelen zijn in dollars genoteerd. ‘Slechts’ 11,2% van mijn portefeuille staat in de Eurozone, lees ik in de actuele Morningstar X-Ray van mijn portefeuille.

Geen windeieren

DVY heeft mij de afgelopen jaren geen windeieren gelegd. Op basis van de verkoopprijs en de aankoopprijzen heb ik ruim 30% rendement gehaald op het fonds. Daar bovenop komt bijna € 1.700 aan dividend, oftewel ruim 15% van de totale aankoopwaarde. Toch ben ik blij dat ik het fonds nu verkocht heb. Door de hoge koers was het dividendrendement procentueel niet zo best meer.

Welke vreemde valuta heb jij in jouw beleggingsportefeuille?

Jaarafsluiting 2021

Welkom in 2022! We hebben 2021 inmiddels achter ons gelaten. Een jaar geleden zag ik een sprankje hoop na een ingewikkeld coronajaar, er waren inmiddels vaccins en een campagne. Uiteindelijk is ook Geldnerd in de zomer van 2021 volledig gevaccineerd en heb ik zelfs eind december nog een ‘boosterprik’ gekregen. Maar het bleef een ingewikkeld jaar, dat 2021. Met als klap op de ook in 2021 niet toegestane maar in Geldnerd City wel in grote aantallen afgestoken vuurpijl een lockdown vanaf medio december.

Wat betekende dat allemaal voor het vierde kwartaal van Geldnerd? En hoe is het jaar 2021 financieel geëindigd? Lees het in kwartaalrapport nummer 22!

Aandelenmarkten

In het vierde kwartaal gingen de aandelenmarkten gewoon verder omhoog, zoals vrijwel elk kwartaal sinds 2009 en in elk geval sinds de initiële schok van de coronapandemie. maar begin november kwam de klad er een beetje in. Er waren coronazorgen, met name ook door de nieuwe, onbekende en dus onzekere omikron-variant. Er waren geopolitieke zorgen, met name over de spanningen tussen Rusland en ‘het Westen’ over de Oekraïne. En er waren energieprijzen die maar bleven stijgen tot nieuwe recordhoogten. Er waren zorgen over de sterk oplopende inflatie. Allemaal onzekerheden. En dat is iets waar ‘de markten’ niet van houden. Dus in november en december zagen we vooral ‘zijwaartse bewegingen’. Er ging wat van af. Er kwam weer wat van terug. En dat nog een paar keer. Netto effect: het stond allemaal een beetje stil. Maar door een kleine ‘eindejaarsrally sloten we toch weer af op een piek.

In Europa patronen op de beurs die vergelijkbaar zijn met de Verenigde Staten. Maar het lukte de EuroStoxx 600 index niet om het jaar op een piek af te sluiten.

In het afgelopen kwartaal hebben de Bank of England (BoE) en de Amerikaanse Federal Reserve (FED) aangekondigd hun rente het komende jaar te gaan verhogen. De BoE heeft zelfs al een voorzichtig eerste stapje gezet. De Europese Centrale Bank (ECB) hobbelt er naar verwachting wat achteraan, omdat ze ook proberen de rente in de eurolanden een beetje bij elkaar in de buurt te houden. We zullen zien hoe dat uit gaat pakken in 2022. Maar het lijkt er wel op dat we de tijden van ‘gratis geld’ een beetje achter ons gaan laten. En dat wordt nog spannend. Want al dat ‘gratis geld’, eerst om de naweeën van de financiële crisis te dempen en de afgelopen jaren vanwege de coronapandemie, zorgde voor enorm veel geld op de beurzen. Als dat wegvalt zal dat ongetwijfeld effect hebben op de aandelenmarkten. Maar als kleine belegger kun je weinig anders doen dan meedeinen op de golven die politici en centrale banken veroorzaken…

De rente op de US 10 Years Treasuries bewoog het afgelopen kwartaal een beetje als er nieuws was van de centrale banken, maar kwam per saldo nauwelijks van z’n plek.

Inmiddels krijg je voor € 1,00 iets minder dan US$ 1,14, dat was US$ 1,16 aan het einde van het derde kwartaal. Ik ontvang nog steeds een behoorlijk deel van mijn dividend in Amerikaanse dollars, en heb nog maar één ETF in mijn portefeuille die in dollars genoteerd staat. Het rechtstreekse belang van de dollar in mijn portefeuille neemt dus af. Maar indirect heb ik, door de wereldwijde spreiding van mijn ETFs, nog wel een grote blootstelling aan de dollar. Volgens de Morningstar X-Ray hebben de Verenigde Staten een aandeel van 57,3% in mijn portefeuille, tegenover 21,4% voor Europa en 17,2% voor Azië en Australië.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus zoals altijd keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, steeds het fonds dat mijn spreadsheet adviseerde om dichter bij de gewenste portefeuilleverdeling uit te komen.

In onderstaande tabel voor elke maand van dit kwartaal de transactie die ik uitgevoerd heb, met per maand de ETF, het aantal aandelen dat ik gekocht heb, en de aankoopkoers (in EUR tenzij anders vermeld).

MaandFondsAantalKoers
OktoberVanguard FTSE All-World High Dividend Yield (VHYL)2554,6200
NovemberVanguard FTSE All-World High Dividend Yield (VHYL) 2556,4648
DecemberiShares MSCI World Small Cap (IUSN)2756,553

Ook dit kwartaal steeg mijn portefeuille weer redelijk door. Ik heb weer een aantal keren een Virtual All Time High (VATH) aangetikt, en het jaar ook op een VATH afgesloten. Het VATH bereken ik door het vorige reële All Time High te nemen plus alle inleg sinds die datum. De totale waarde van mijn beleggingsportefeuille staat nu 74,2% boven mijn totale inleg. Aan het einde van Q3 was dat 68,0% .

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook mijn nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

De ROI YTD is per einde van het vierde kwartaal 26,5%. De 12-maands XIRR staat op 25,5%.

Indicator2020Q42021Q12021Q22021Q32021Q4
% boven inleg46,3%60,3%63,3%68,0%74,2%
ROI YTD4,1%11,1%14,9%17,1%26,5%
XIRR 1Y3,2%46,6%29,3%29,0%25,5%

Kosten van Beleggen

In mijn Jaarafsluiting 2019 gaf ik voor het eerst inzicht in de kosten van mijn beleggingen. Ik keek naar twee indicatoren. De eerste is de Total Expense Ratio (TER) van de fondsen in mijn portefeuille met behulp van de Morningstar X-ray. Daarnaast maak ik kosten bij mijn broker, transactiekosten en een maandelijkse fee. Procentueel zijn mijn beleggingen in 2021 iets goedkoper geworden. In absolute bedragen was ik duurder uit, dat komt vooral door de sterke stijging van de portefeuille en dus van de servicefee (die een percentage van de portefeuillewaarde is).

Indicator201920202021
Total Expense Ratio (TER)0,26%0,21%0,21%
Kosten Broker (percentage portefeuillewaarde op 31-12)0,24%0,17%0,16%
– waarvan Servicefee Broker44%61%74%
– waarvan Transactiekosten56%39%26%

In 2021 heb ik 12 aankooptransacties verricht, elke maand eentje. Ook heb ik 1 verkooptransactie verricht bij de herijking van mijn portefeuille, destijds is SPDR S&P Euro Dividend Aristocrats ETF (SPYW) uit mijn portefeuille verwijderd.

Dividend en Spaarrente

In het vierde kwartaal van 2021 ontving ik netto € 746,46 aan dividend op mijn rekening. In het vierde kwartaal van 2020 was dat nog € 713,06 en in het derde kwartaal van 2021 was het € 1.113,52 (maar was het beeld vertekend door een nabetaling uit het tweede kwartaal).

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

De afgelopen dagen ontving ik maar liefst € 21,15 aan rente op mijn kleine en grote bufferrekening. Nu heb ik, behalve mijn potjes, ook nauwelijks spaargeld meer, alles zit in de beleggingsportefeuille en het huis. Maar ik kan mij ook nog wel de dagen herinneren dat deze hoeveelheid spaargeld honderden euro’s aan rente opbracht.

Mijn verwachting is nog steeds dat de spaarrente nog een behoorlijke tijd laag blijft. Lloyds Bank heeft mij medio december laten weten de rente per gisteren (5 januari 2022) te verlagen van 0,15% naar 0,05%. Die rente was 0,30% toen ik medio 2021 de spaarrekening opende. Op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank is de rente al tijden 0,01%.

Spaarpercentage

Het spaarpercentage voor het hele jaar 2021 staat op een gezonde 53,9%. Mijn doelstelling voor 2021 was 40,0%. Het is uiteraard grotendeels te danken aan de coronapandemie. Of liever gezegd, alle lockdowns en reisbeperkingen en andere dingen die maakten dat ik meer thuis zat en minder uitgaf dan voor corona. Weet iemand nog hoe dat voelde?

Ook meerjarig is dit geen slechte score. 2021 was het negentiende jaar waarin ik mijn spaarpercentage berekende, 2022 wordt dus een jubileumjaar!

Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, Apple Pay, of contant geld. Corona zorgt er nog steeds voor dat het aantal NSDs hoger is dan ‘vroeger’. Gemiddeld had ik er toen een stuk of 10 per maand. Dit jaar zijn het er nog steeds minimaal 20 per maand.

Eigen Vermogen

Dit kwartaal was er regulier salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere en extra aflossingen van de hypotheek, en natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten. Niets bijzonders dus.

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. In het vierde kwartaal van 2021 is mijn eigen vermogen gegroeid met 5,2%.

Over het hele jaar 2021 is mijn eigen vermogen gegroeid met 25,5%. Dat is voor 21,6% veroorzaakt door de stijging van de WOZ-waarde van onze woning. De maandelijkse inleg in de beleggingen en de aflossing van onze hypotheek dragen elk iets minder dan 16% bij, en de stijging van de aandelenmarkten zorgt voor 47% van deze groei. De ontvangen rente is minder dan 0,1%.

Beste Uitgave(n)

De coronamaatregelen maakten het moeilijker om geld uit te geven. Dit kwartaal heb ik een donatie gedaan aan Loesje, het meisje van de posters. Ik ben verder blij met mijn abonnement op de sportschool, ondanks de huidige sluiting van de sportscholen vanwege de coronamaatregelen. En ik heb mijzelf in het vierde kwartaal ook weer getrakteerd op het jaarlijkse doosje Whisky voor de lange koude donkere winteravonden.

Hoe was jouw vierde kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Dividendupdate 2021

  • Berichtcategorie:Beleggen

Normaliter schrijf ik er eerder over, maar dit jaar ben ik een beetje laat. Beetje weinig tijd gehad voor de blog. Waar het over gaat? Mijn dividend! Sinds een paar jaar een substantieel onderdeel van mijn beleggingsstrategie. Ik schreef er in september 2020 over. Tijd dus voor een update!

De afgelopen 4 kwartalen (vierde kwartaal 2020 tot en met derde kwartaal 2021) ontving ik in totaal € 2.780,26. aan dividend. Dat is een substantieel bedrag. Dat is, volgens de definities van het Centraal Planbureau (CPB), ongeveer een modaal maandsalaris. En dat krijg ik zomaar elk jaar verspreid over de kwartalen op mijn rekening bijgeschreven. In de vier kwartalen daarvoor ontving ik € 1.845,21. Dat is fors minder, maar niet zo vreemd omdat veel bedrijven vorig jaar hun dividendbetalingen terugschroefden of zelfs helemaal stopzetten door de onzekerheden die de coronapandemie met zich meebracht. In 2021 is er duidelijk sprake van een inhaaleffect. En van groei. Want mijn beleggingsportefeuille wordt elke maand nog weer uitgebreid als ik met mijn maandelijkse inleg weer wat bijkoop.

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta is (in mijn geval alleen US dollar), dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Vorig jaar schreef ik al dat dividend feitelijk een sigaar uit eigen doos is. Want als een fonds dividend uitbetaalt wordt het in mindering gebracht op de koers. Maar het helpt mij wel bij het herbalanceren doordat ik (=mijn balanceertool in mijn spreadsheet) de inkomsten belegt waar ze op dat moment nodig zijn voor de balans. Bovendien geloof ik nog steeds niet in een rationele markt, ik vind de aandelenmarkt juist ontzettend irrationeel. In een stijgende markt is dat uitbetaalde dividend al heel snel weer terug in de koers.

In onderstaande grafiek de dividendrendementen per fonds over de afgelopen 12 maanden in procenten van de huidige koers. Ze zijn iets lager dan vorig jaar, maar dat komt vooral ook door de historisch hoge aandelenkoersen van dit moment.

Onderstaand de fondsen die het betreft en de momenten waarop ze dividend betalen

###FondsnaamDividendmaand
DVYiShares Select Dividend ETFMaa Jun Sep Dec
VWRLVanguard FTSE All-World UCITS ETFMaa Jun Sep Dec
TDIVVanEck Dev Markets Dividend Leaders ETFMaa Jun Sep Dec
VHYLVanguard FTSE All-World High Dividend YieldMaa Jun Sep Dec

Het is geen doel meer om mijn dividendinkomsten elk jaar fors te laten groeien. Mijn voornaamste doel is voorlopig nog vermogensopbouw en vermogensgroei. In mijn aandelenportefeuille hebben dividendfondsen dan ook een lagere weging dan een jaar geleden, ik ben van 30% naar 20% gegaan. Waarschijnlijk verschuif ik een groter deel van mijn vermogen naar dividendfondsen op het moment dat ik stop met werken, maar zo ver zijn we hier nog niet. En eind december komt ondertussen al weer de volgende serie dividendbetalingen binnen….

Hoe gaat het met jouw dividendinkomsten?