Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: echtscheiding

Duurder dan een huwelijk

201610-echtscheidingHet rommelt in de huwelijken in FIRE-land, lijkt het. Echtscheidingen. Afgelopen jaar zie ik achtereenvolgens Lineaire Hypotheek Versneld Naar Nul, Amber Tree Leaves en Geld Is Tijd deze stap doorgaan. En het gebeurde ook mij een aantal jaren geleden.

Een bruiloft is voor de meeste mensen een duur iets. Jurk, pak, locatie, feestje, bijzondere auto, huwelijksreis, noem de uitgaven maar op. Maar er is een ding aan het huwelijk mogelijk nog duurder: een echtscheiding. Iedereen, ook ik, begint aan het huwelijk met de gedachte ‘dat gebeurt ons niet’. Maar in de praktijk eindigt inmiddels zo’n 40% van de huwelijken in een echtscheiding.

De beslissing om te gaan scheiden was voor ons heel emotioneel. En emoties zijn meestal niet echt een goede basis voor financiële beslissingen. Het duurde dan ook even voordat we samen bij een mediator zaten. Dat was overigens een goed besluit dat ik iedereen in een vergelijkbare situatie kan aanbevelen. Als het even kan, gebruik een mediator. Twee advocaten zijn duur en hebben soms ook het belang om hun urenmetertje te laten lopen.

Ex en ik waren getrouwd in gemeenschap van goederen. Daar hadden we niet echt over nagedacht, dat deden we gewoon. Het was destijds ook niet echt iets waar we over wilden discussiëren. Dat was niet romantisch. Een ding weet ik zeker: in gemeenschap van goederen trouw ik nooit meer, ook niet als de tegenpartij miljonair is.

Gelukkig hadden wij financieel alles op orde en helder in beeld. Dat maakte het gesprek over de verdeling gemakkelijker. En onze pensioenopbouw was ook vrijwel identiek, dus we konden afzien van verevening. We worden dus niet na onze pensionering nog een keer met onze echtscheiding geconfronteerd.

Ons huis stond niet onder water, dat hielp ook. En we hadden het gekocht en gefinancierd op één inkomen. Dat betekende dat mijn ex er kon blijven wonen. Zij werkte in onze woonplaats. Ik werkte elders in Nederland en ben dus verhuisd om dichter bij mijn werk te gaan wonen.

Terugkijkend hebben we een relatief eenvoudige echtscheiding gehad. Geen vervelende alimentatieverplichtingen. Geen financiële problemen. Maar niet iets om nog een keer over te doen.

Hoe is jouw echtscheiding verlopen?

Hoe lang heb ik hypotheekrente-aftrek?

Onlangs schreef ik over dat boekje van de Rabobank over financieel gezond leven. Daarin las ik ondermeer dat sinds 2001 de hypotheekrente-aftrek beperkt is tot 30 jaar. Dat wist ik ook eigenlijk wel, maar dat had ik verdrongen.

Maar ineens realiseerde ik me wel iets. Ik heb sinds 2001 al behoorlijk gebruik gemaakt van hypotheekrente-aftrek.

In 2001 kocht ik samen met Ex een appartement, daarop liep vanaf november 2001 een hypotheek (de vermaledijde OpMaat-hypotheek) van EUR 333.000. En daar hebben we gewoond totdat we uit elkaar gingen. Eind 2012 heb ik het appartement verkocht aan Ex, de overdracht vond plaats op 31 december 2012. Vanaf dat moment was ik hypotheekvrij. Maar ik heb daarvoor dus wel 11 jaar en 2 maanden gebruik gemaakt van de hypotheekrente-aftrek, en ook daarvoor had ik een hypotheek. Dus: van 2001 tot en met 2012 voltijds…

Samen met Vriendin heb ik in oktober 2016 Geldnerd HQ gekocht. De overdracht vond eind november 2016 plaats, en vanaf dat moment hebben we hier onze lineaire hypotheek. Huis en hypotheek staan op ons beider naam. Sinds 2013 is er een aflossingsverplichting, daar voldoen wij aan met onze lineaire hypotheek. We maken dus ook hier gebruik van hypotheekrente-aftrek

Maar… Voor alle hypotheken afgesloten na 1 januari 2001 geldt dus dat de rente maximaal 30 jaar aftrekbaar is. Bij hypotheken afgesloten voor 1 januari 2001 loopt de termijn van 30 jaar vanaf 1 januari 2001. De hypotheek samen met Ex is gedurende 2001 afgesloten. Maar wat me niet helemaal duidelijk was, is of die 30-jaars termijn gekoppeld is aan de hypotheek, aan de fiscale eenheid, of aan de persoon. In het eerste en tweede geval is er niks aan de hand, en heb ik op onze huidige hypotheek gewoon aftrek tot en met 2046 (niet dat we zó lang over het aflossen willen doen). Maar als de hypotheekrente-aftrek persoonsgebonden is, dan heb ik al 12 jaar hypotheekrente-aftrek besteed aan mijn vorige hypotheken. En heb ik dus nog maar 18 jaar over, tot en met begin 2035.

Dus ik denk: dat zoek ik even op. Iets met internet en zoekmachines en zo, anno 2018. Dan kan ik dat vast ergens heel helder lezen. Want ik ben zeker niet de enige Nederlander met die situatie. Dus zo gezegd, zo gedaan.

Dat viel tegen… Heel veel stukjes over hypotheekrente en echtscheiding. Vooral over de periode rond de scheiding. En heel veel stukjes over hypotheekrente-aftrek. Maar nergens echt duidelijkheid over mijn vraag. Dan valt het mij weer op hoe slordig er vaak geschreven wordt. Maar als ambtenaar en overheidsfinancial weet Geldnerd dat je zorgvuldig moet zijn als het over regeltjes gaat. Dus ik wil dan weten hoe het echt zit.

De letter van de wet

Een avond zoeken en lezen verder, en ik wist het nog steeds niet zeker. Het ene berichtje zei hypotheek (ook op de website van de Belastingdienst). Het andere berichtje persoon. Maar door die onduidelijkheid liet ik me niet door uit het veld slaan. Ik ga dan op zoek bij de bron, de echte regeltjes, de teksten in de wet. Daar hebben we in Nederland een prachtige website voor. Dus ik ben maar eens in de Wet Inkomstenbelasting 2001 gedoken.

Heb je dat wel eens gedaan? Die wet is een monster… Je moet even zoeken, uiteindelijk kom je in artikel 3.119a terecht, dat gaat over de eigenwoningschuld (voor de meeste gewone mensen: een hypotheek). Daar wordt consequent gesproken over ‘de belastingplichtige’ Dat duidt erop dat ik inderdaad de pineut ben.

Belastingtelefoon

Maar ik wilde het echt zeker weten. Dus heb ik de Belastingtelefoon gebeld, die club die minder dan de helft van de vragen goed beantwoordt. Dat kost even tijd. Op een thuiswerkdag heb ik gebeld. Je worstelt je door een keuzemenu. Vervolgens hing ik 17 minuten in de wacht. De persoon die ik daarna aan de telefoon kreeg, ging mij doorverbinden met een collega zodra hij het woordje hypotheekrente-aftrek hoorde. Weer 5 minuten wachten. Een paar minuten mijn vraag uitleggen. Weer 10 minuten wachten. De tweede persoon kwam terug ‘na even overlegd te hebben met een collega’. Ze wisten het ook niet zeker, maar ze dachten persoonsgebonden. Toen ik aangaf dat ik het wel graag echt zeker wilden weten, werd ik doorverbonden met ‘een fiscale afdeling’. Dat is dus de truc, mensen. Doorvragen totdat je doorverbonden wordt met iemand die het wel weet.

Weer een minuut of 10 in de wacht. En toen iemand aan de telefoon aan wie ik nogmaals mijn situatie uitlegde en mijn vraag stelde. Dat was een goede vraag, zei hij. De regelgeving werd erbij gepakt en ik werd weer even in de wacht gezet. Een minuut of 10. Ook deze meneer kwam met artikel 3.119a op de proppen. En legde me uit dat de hypotheekrente-aftrek inderdaad ‘gebonden is aan de (individuele) belastingplichtige’. En dus niet aan de fiscale eenheid (‘Ex en ik’ versus ‘Vriendin en ik’) of aan de hypotheek (OpMaat versus lineair). Uiteindelijk heb ik 56 minuten en 23 seconden aan de telefoon gezeten. Gelukkig met mijn draadloze koptelefoon op, en de Belastingtelefoon bellen is gratis, en ik heb onbeperkt bellen in mijn mobiele abonnement. En ik heb gewoon door kunnen werken tijdens het wachten.

Wat betekent dit?

Tsja, en wat betekent dit? Ik heb voor onze huidige hypotheek dus maar 18 jaar recht op hypotheekrente-aftrek. Niet helemaal overigens. Want de nieuwe hypotheek is € 50.000 hoger dan de vorige, voor dat bedrag heb ik wel nog de volledige 30 jaar aftrek. Is dat erg? Dat weet ik niet. Sowieso zijn we van plan om de hypotheek sneller af te lossen. En we hebben de hypotheekrente-aftrek ook niet meegenomen in onze financiële berekeningen toen we het huis kochten. Bovendien wordt de hypotheekrente-aftrek toch al stapsgewijs (extra) verlaagd.

In 2017 betaalden wij in totaal € 8.724 aan rente en hadden we in onze aangifte € 5.087 aan aftrek eigen woning. In 2017 was de hypotheekrente-aftrek nog 50%. In 2023 is het 37%, daarna gaat er weer 0,5% per jaar er vanaf. In 2035 is er dan sowieso nog maar 25% aan aftrek over. Indien wij in de tussenliggende periode geen cent extra aflossen betalen wij in 2035 nog maar € 2.885 aan rente. En in november 2036 loopt onze huidige rentevast-periode af. Daarna is het sowieso ongewis. Maar de financiële impact valt dus wel mee, zeker als we extra (blijven) aflossen. Bovendien, in de tussenliggende periode krijgen we nog zeker 4 keer een nieuwe regering. Die vast ook weer heel veel regeltjes gaan veranderen.

Rustig versneld verder aflossen dus maar.

Hoe staat het met jouw hypotheekrente-aftrek?

Wat ik geleerd heb als huiseigenaar (1)

Onlangs las ik bij Lekker Leven Met Minder een heel leuk stukje over haar ervaringen met 10 jaar huizenbezit. Dat maakte dat ik zelf ook weer eens na ging denken over mijn eigen ‘wooncarrière’. Die beslaat inmiddels ruim 20 jaar. En ook voor mij geldt dat ik nu met enig afgrijzen terugkijk op de risico’s die ik (onbewust) nam in het verleden.

Het is een behoorlijk lang verhaal geworden, merkte ik na het uitschrijven. Vandaar dat ik dit in twee delen publiceer. Vandaag deel 1.

Van huurder…

Mijn eerste eigen huisje was gehuurd. In het laatste jaar van mijn studie (1994) ging ik ‘op afstudeerstage’. Ik kwam terecht in Leeuwarden, en daar huurde ik een bovenwoninkje van ongeveer 60 m2. Geen idee meer wat dat kostte, en ik heb geen bankafschriften of andere papieren meer uit die tijd. Ik kan het dus ook niet meer nakijken. Maar veel kan het niet geweest zijn. Mijn inkomen was de optelsom van mijn studiefinanciering (destijds ongeveer NLG 570 per maand voor uitwonende studenten) en mijn stagevergoeding (NLG 750 per maand). Ik schat dat ik ongeveer NLG 500 – 600 (€ 225 – 275) per maand kwijt was voor deze woning. En ik heb er nog best wel een tijdje gezeten. Na het afronden van mijn stage bood het bedrijf mij een baan aan. Uiteindelijk heb ik tot medio 1997 in Leeuwarden gewoond.

…Naar koper…

Begin 1997 werd mijn werk verplaatst van Leeuwarden naar de omgeving van Utrecht. En ik verhuisde mee. Heel luxe, alle kosten werden vergoed door de werkgever. Ik moest alleen nog even een woning vinden. De woningmarkt was ook toen al redelijk gespannen. Dat kostte dus wel wat moeite. En ik wilde graag kopen. Want huizenbezit was welvaart. Ik vond een 3-kamer appartement in een van de VINEX-wijken van Amersfoort. Niet goedkoop voor die tijd, NLG 230.000 kosten koper (ongeveer € 105.000). Ik vond het heel wat, in mijn eentje. Over de hypotheek hoefde ik niet echt na te denken, en dat deed ik ook niet. Mijn werkgever was een van de grootste financieel dienstverleners van Nederland. Dus dat werd ‘keurig’ geregeld.

Mijn eerste aflossingsvrije hypotheek

Ik heb helaas geen stukken meer, maar kon op basis van onder andere mijn belastinggegevens nog wel het een en ander reconstrueren. Ik kreeg een aflossingsvrije hypotheek van NLG 249.000 (€113.000) met daaraan gekoppeld een levensverzekering. De rente bedroeg maar liefst 7,3%. Naar ik mij kan herinneren, heb ik de stukken nooit echt goed gelezen. Handtekening gezet, doorgaan met werken en carrière maken, en betalen. Blijkbaar lukte dat allemaal prima.

In 1999 ging ik samenwonen, mijn (inmiddels) ex-echtgenote trok bij mij in. En in 2000 trouwden we in gemeenschap van goederen. ‘Mijn’ appartement was dus ineens ‘ons’ appartement. Maar er waren ook twee inkomens. En de huizenmarkt steeg vrolijk verder.

De tweede aflossingsvrije hypotheek

In 2001 wilden Ex en ik iets anders. Iets groters. Iets meer richting het centrum van een stad (sorry VINEX-wijkers…). We zochten en vonden een nieuwbouwproject aan de rand van het centrum van Utrecht. Niet goedkoop. Maar goed. Onze inkomens en de hypotheekmarkt groeiden tot in de hemel, toch? Voor NLG 625.000 (€ 284.000) werden we de eigenaar van een 4-kamer appartement met prachtig uitzicht. In de hypotheek deden we daar nog een schepje bovenop, die werd NLG 733.000 (€ 333.000). En we brachten ook nog wat eigen vermogen mee, een beetje spaargeld (NLG 32.000 / € 15.000) en de overwaarde van het appartement in Amersfoort dat we verkochten voor NLG 370.000 (€ 168.000), en waarbij ook NLG 18.500 (€ 8.500) uitgekeerd werd uit de levensverzekering. Want er moest nog wel een keuken in, en een houten vloer, en we wilden ook wat mooie meubels. We hebben het vrijwel allemaal uitgegeven…

Ook deze hypotheek was aflossingsvrij, de (later beruchte) OpMaat Hypotheek van de Rabobank met een rente van 5,4%. Aflossingsvrij. Met dure Overlijdensrisicoverzekering. En met beleggingen. Daarbij kon je uiteraard alleen kiezen uit een beperkt rijtje met beleggingsfondsen van ‘huisleverancier’ Robeco. Die ook niet bekend stond (staat) om z’n lage kosten. Ach ja, de huizenprijzen en de beurzen zouden eeuwig doorstijgen, toch? We stopten een aardig bedrag aan eigen geld als startkapitaal in het beleggingsfonds, tekenden alle papieren, en gingen vrolijk verder.

Toen ik mijn archief doorspitte voor deze blog, vond ik overigens nog wel de spreadsheet met doorrekening voor de aankoop en de verbouwing van ‘Utrecht’. Eén dingetje viel me op, ik hield rustig rekening met een jaarlijkse waardestijging van 6% voor het appartement.

Van beleggen naar banksparen

De jaren daarna groeide langzaam ons financiële bewustzijn. We gingen kijken naar onze uitgaven. Gingen ons toch ook eens verdiepen in onze hypotheek. Maar dat was, eerlijk is eerlijk, wel een van de laatste dingen waar we naar keken. Want ingewikkeld en groot(s).

Het beslissende moment was uiteindelijk de zomer van 2008. Ex en ik voelden ons erg ongemakkelijk over de situatie op de financiële markten. En we besloten om in actie te komen. Ik belde onze bank en gaf opdracht om het beleggingsdeel te liquideren, en om te zetten naar het (inmiddels geïntroduceerde) banksparen. De accountmanager deed z’n uiterste best om mij hiervan te weerhouden. Toen hem duidelijk was dat ik het echt meende, zei hij nog: “ik hoop voor heel veel van mijn klanten dat jij ongelijk hebt”. Twee maanden later ging Lehman Brothers failliet, het officieuze begin van ‘de financiële crisis’. Twee jaar later heb ik nog eens uitgerekend wat de opbrengst was van onze goede timing. dat was meer dan € 30.000. Oftewel bijna 10% van de hypotheekwaarde. Ik heb helaas nooit meer de kans gehad om de accountmanager te vragen hoe het met zijn andere klanten afgelopen is.

In 2008 zijn we ook begonnen met extra aflossen. Tussen 2008 en 2011 hebben we ongeveer € 30.000 afgelost op de hypotheek. In de praktijk was dat bijstorten in het banksparen, zodat we hier maandelijks met een lagere bijdrage toe konden om toch voldoende kapitaal op te bouwen.

Bij het onderzoek voor deze blogpost vond ik overigens in mijn elektronische archief ook nog een brief uit 2010 van de Rabobank. Die ging over de ‘woekerpolis-vergoeding’ die wij kregen voor de OpMaat-hypotheek. Het ging om maar liefst € 49,41. Een schijntje van wat dat ding werkelijk gekost heeft. Maar aan de andere kant, we hebben er ook bij volle verstand voor getekend.

Scheiden en Crisis

Inmiddels was mijn huwelijk met Ex gestaag aan het afbrokkelen. Terugkijkend is dat best een proces geweest, uiteindelijk heeft het bijna drie jaar geduurd voordat we echt uit elkaar waren en alles afgehandeld was. ‘De gezamenlijke woning’ was daarbij wel een ding. Een ding dat we eigenlijk beide niet wilden hebben. Vanwege de herinneringen. En omdat het crisis was. De woning heeft zelfs te koop gestaan. Maar het bod dat na enige tijd kwam was zo laag dat Ex het niet acceptabel vond. Zij was van mening dat het meer waard was. Dat leidde er uiteindelijk toe dat ik haar mijn aandeel in het huis verkocht heb tegen de hypotheekwaarde. Op 31 december 2012, zo ongeveer op het dieptepunt van de huizenmarkt, zaten we bij de notaris. Ik was hypotheekvrij, en kreeg de helft van de inhoud van het spaardepot mee. Gelukkig hadden we na 10 jaar ‘financieel bewust leven’ voldoende spaargeld om dat mogelijk te maken. Ex heeft het appartement een jaar of twee geleden goed verkocht, heb ik begrepen.

Tot zover deel 1 van mijn wooncarrière. Binnenkort deel 2. Hoe zit het met jouw ervaring als huiseigenaar?

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑