Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: duurzaam

‘Sustainable’ is een verschrikkelijk modewoord

In Nederland zijn we dol op Engelse woorden. Zo ook op het woordje ‘Sustainable’. In gewoon Nederlands: duurzaam. Duurzaam is goed. Duurzaam is belangrijk. Duurzaam riekt naar goed voor het milieu en de wereld en het klimaat zorgen. En wie (behalve het kabinet Rutte 3) wil dat nou niet? Het nadeel van goede dingen is dan wel weer dat ze in deze slechte wereld vaak misbruikt worden. Want aan het goede gevoel van mensen valt veel geld te verdienen. Consumenten zijn dom en laten zich graag belazeren, weten de marketingmensen. Dus als je ze het idee geeft dat ze goed bezig zijn, zijn mensen al gauw tevreden en kijken ze niet echt verder dan hun duurzame neus lang is.

Zelf beleg ik in kernenergie, wapens, fossiele brandstoffen, alcohol, tabak, en al het andere dat deze wereld slecht maakt. Via de breed gespreide indexfondsen ben ik namelijk ook aandeelhouder in bedrijven die dat soort dingen produceren. Soms zou ik willen dat het anders was, maar ik ben ook een luie en gemakzuchtige belegger. Te lui om op onderzoek uit te gaan en indexfondsen te vinden waar ze misschien uit gefilterd zijn. Een beetje is dat ook omdat ik weet dat, met al het kwaad dat ze doen, het wel bedrijven zijn die meestal een goed rendement maken. En dat wil ik eigenlijk niet missen. Iets met een gewillige maar ook hebberige geest en zo…

Sommige mensen hebben meer geweten dan Geldnerd. En die mensen gaan dus op zoek naar betere, groenere, meer duurzame beleggingsmogelijkheden. En daar is de financiële sector uiteraard op ingesprongen. Want die zijn klantgericht en hebben het beste voor met ons en de planeet, toch? Dat hebben we wel gezien tijdens de vorige financiële crisis…

Anyways, er zijn dus plenty beleggingsmogelijkheden om de aarde beter te maken. Met een snelle zoektocht bij Morningstar kom ik alleen al een stuk of 50 ETFs tegen met het woordje ‘Sustainable’ in de titel. Dus als je duurzaam wilt beleggen…

Of is het toch misleiding? Een blogkennis kocht onlangs de Think Sustainable World ETF (TSWE). Daar wordt de wereld beter van, zou je denken. Maar als je dan kijkt naar het lijstje met de grootste posities van dat fonds dan schrik ik toch wel een beetje.. Takeda Pharmaceutical Co, Eli Lilly, Twenty-First Century Fox, Ericsson, AT&T, Nike, Pfizer, Starbucks, Ahold Delhaize, Mastercard, Woodside Petroleum, Walt Disney, Nestle en L’Oreal herken ik niet echt als de meest duurzame bedrijven. En ook Rio Tinto, Novartis, Sony en Unilever roepen bij mij eerder vraagtekens dan enthousiasme op als het over duurzaamheid gaat.

Als je Think om opheldering vraagt, komt de aap uit de mouw. Het idee achter de Think Sustainable World ETF is blijkbaar om een wereldwijde aandelen spreiding te creëren met een ‘duurzaam uitsluitingen beleid’. Het gaat dus helemaal niet om duurzame bedrijven. Je haalt alleen de bedrijven uit de index die zich structureel niets aantrekken van mensenrechten, het milieu, of van wetten en regels. Als je betrapt bent, dan mag je niet mee in deze ETF. Zolang je niet betrapt bent, mag je gewoon meedoen. Deze ETF volgt de Solactive Sustainable World Equity Index en de bedrijven worden op basis van de VFI Richtlijn duurzaam gescreend door het ‘gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris’.

Tsja. Geen link naar die VFI Richtlijn. Dan word ik al achterdochtig. En ik kan ‘m ook als ik zelf op zoek ga niet vinden. Dus hoe kan ik dan beoordelen of deze richtlijn aansluit bij mijn wensen. Misschien staat er wel in die richtlijn dat ‘ie bedoeld is om consumenten te misleiden, en dat iedereen die niet als boef op de voorpagina van de krant heeft gestaan het predikaat ‘duurzaam’ mag opplakken? Ik weet het niet. Bij de documentatie van Think vind ik wel de ‘Exclusion Principles‘. Oordeel zelf.

En dan natuurlijk ook nog het gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris. De website ronkt en bruist, er zitten 4 vrouwen in de 8-koppige directie en er is een ‘Scientific Committee’. Maar 91% van de aandelen is in handen van beleggingsinstellingen en pensioenfondsen. Uhuh. Klinkt betrouwbaar. Iets met slagers en eigen vlees keuren en zo.

Het mag allemaal, er worden hier geen regels overtreden of illegale dingen gedaan. Maar voelt het goed? Voor mij niet. Als je alleen kijkt naar het labeltje dat op het fonds geplakt wordt, dan trap je erin. Op deze manier is het natuurlijk niet vreemd dat we geen vertrouwen hebben in de financiële sector. En ik ben zelf niet van plan om die Think Sustainable World ETF in mijn portefeuille op te nemen.

Heb jij ook ‘duurzame fondsen’ in jouw portefeuille?

Duurzaam worden?

Ook wij zullen eraan moeten geloven. Geldnerd HQ, ons huisje, moet verduurzamen en van het gas af. Net als de rest van Nederland. Maar als je in een gedeelte van een oud pand in een grote stad woont, dan heeft dat nog wel wat voeten in de aarde.

Mijn vorige appartement, dat ik samen met Ex bewoonde, was wat dit betreft minder een probleem. Het was gebouwd in 2001, en er was geen gas. De verwarming ging via stadsverwarming, erg praktisch, al was het wel een beetje prijzig. Koken deden we elektrisch, we hadden een inductie-kookplaat. Werkte fantastisch en heel eenvoudig schoon te houden. En het was een behoorlijk groot complex met veel plat dak. Ik zat er in het bestuur van de VVE, en vlak voordat ik vertrok zijn we begonnen met het onderzoeken van de mogelijkheden van zonnepanelen. Onlangs was ik er weer eens in de buurt, en ik zag dat de daken er inmiddels vol mee liggen. En er was in de gemeenschappelijke parkeergarage zelfs een deelauto beschikbaar. Al met al was dat dus best oké. Alleen de afvoer van het huisvuil was een dingetje. De gemeente behandelde appartementencomplexen als deze als een bedrijf, en het afval werd gezien als bedrijfsafval. We hadden een grote papiercontainer, en ook enkele grote containers waar al het overige afval in moest. Afval scheiden was daarmee best ingewikkeld.

En sinds twee jaar is er dus Geldnerd HQ. De onderste helft van een oud herenhuis (ruim 110 jaar) in een grote stad. Het is jarenlang een kantoor geweest, en in 2016 volledig gerenoveerd. Daarmee heeft het wel energielabel A. Het hele pand is voorzien van dubbel glas, al heb ik er met al die mooie en deels oude kozijnen ook wel een kilometer tochtstrip in verwerkt. Wat nog niet ideaal is, is de voordeur. Die heeft mooie panelen, maar die zijn dunner, en dat betekent dat ze in de winter soms als ‘koudebrug’ fungeren. We denken nog na over een tochtgordijn of een tochtdeur in de hal, maar omdat die vrij smal is zou dat ook niet ideaal zijn.

En Geldnerd HQ is nog afhankelijk van aardgas. We koken op een gasfornuis en hebben een gasgestookte CV-ketel, die ook voor warm water zorgt. Dat is wel ‘groen’ gas, dus met compensatie. En we hebben hier ook groene stroom. Dat is gewoon een principe-kwestie. We hebben hier geen optie om zelf stroom op te wekken, het dak is er qua ligging en opzet niet geschikt voor. En dat zou dan ook ingewikkeld via de VVE moeten lopen. Dus dat laten we aan anderen, wij zijn gewoon nog eenvoudig ‘afnemer’.

Maar goed, ergens in de toekomst zullen we dus van dat aardgas af moeten. Dat vind ik nog best wel een lastige keuze. Ik probeer de technologische ontwikkelingen een beetje bij te houden, maar een duidelijke winnaar zie ik nog niet. En het lijkt mij ook van belang wat de gemeente hier gaat doen. Maar die houdt zich vooralsnog erg stil. Idealiter gaat de netbeheerder gewoon ‘iets anders vergelijkbaars’ door het netwerk van gasleidingen pompen, en kunnen we daar gebruik van maken. Voorlopig wachten we maar even af. Onze CV-ketel is vrijwel nieuw, die stamt uit 2016 toen dit huis gerenoveerd werd. We hebben dus nog wel even de tijd.

Hoe ga jij verduurzamen?

Onafhankelijk maar niet ethisch?

Er is een nieuw thema in FIRE-land. Ethiek. De discussie werd eerder aangezwengeld door Geld-Is-Tijd naar aanleiding van de meet-up in Eindhoven. En afgelopen maandag schreef CheesyFinance er ook zelf een blog over.

Ethiek

De definitie van Ethiek is nog best lastig. Criteria vaststellen voor het juiste handelen. Daar zit een grote dosis persoonlijke normen en waarden in. Wat in de ene omgeving normaal gevonden wordt, is het in de andere omgeving absoluut niet. Je kunt hierover dus hartstochtelijk met elkaar van mening verschillen en toch allebei gelijk hebben, vanuit je eigen context en normen en waarden. Denk homohuwelijk. Denk euthanasie. Denk Zwarte Piet.

Ethiek en Financiële Onafhankelijkheid

Ethiek is een thema dat mij al lang bezig houdt. Op de middelbare school heb ik les gehad in klassieke filosofie, en daar is ooit de basis gelegd voor deze interesse. Ik probeer bewust na te denken over wat ik doe en waarom ik het doe. En dan merk je best wel vaak dat het erg lastig is om (ook naar je eigen maatstaven) ethisch te handelen. Ik heb die worsteling al langer met beleggen. Zo zou ik liever niet beleggen in wapens, tabak, en andere schadelijke dingen. En zelf heb ik ook moeite met beleggen in niet-democratische landen. Maar ik beleg vooral in ETFs die indexen volgen. En daar zitten dat soort fondsen wel in. Ook mijn pensioenfonds belegt niet helemaal ‘zuiver’, dat weet ik. In het verleden heb ik wel eens gekeken naar meer ethische alternatieven, maar dat kost veel. Zowel in termen van lager rendement als in termen van hogere kosten. Dus <schaamte aan> beleg ik gewoon door <schaamte uit>. En, zoals terecht wordt opgemerkt in de reacties bij CheesyFinance, dat geldt ook voor je eigen consumptie. Alles biologisch en Fairtrade kopen kan, maar dan ben je een stuk duurder uit. Dat merk je in je spaarpercentage. En dus ook in je FIRE-moment.

Belastingontwijker

De recente discussie voegt er een dimensie aan toe. De ethiek van tegendraads handelen als deelnemer aan onze samenleving, en dan vooral als belastingbetaler. Ons belastingstelsel is gebaseerd op aannames. De aanname dat we allemaal werken tot we er dood bij neervallen onze officiële pensioendatum en dus loonbelasting en sociale verzekeringspremies betalen. De aanname dat we allemaal maximaal consumeren en dus BTW betalen. De aanname dat we niet teveel sparen en dus niet of maar een beetje vermogensrendementheffing betalen. Het stelsel is gebaseerd op wat ‘gewoon’ gevonden wordt, op de ‘happy flow’.

Wij ‘financieel bewusten’ kiezen vaak een iets ander levenspad. Maar dat maakt ons nog niet meteen onethisch. Als we niet meer werken betalen we geen loonbelasting en geen sociale verzekeringspremies meer. Maar daardoor heb ik dan ook geen recht op een aantal sociale voorzieningen. Ik ben minimalist en consumeer minder, dus betaal ik minder BTW. En de vermogensrendementsheffing is lager, dat klopt. Ik bezit geen auto, dus geen wegenbelasting en brandstofbelasting. Ik neem niet bewust maatregelen om belasting te ontwijken (zoals sommige bedrijven en superrijken lijken te doen), ik volg gewoon een levensweg die niet de meest gebruikelijke is. Gelukkig doet niet iedereen dat, want dan is de overheid er als de kippen bij om het ‘nieuwe normaal’ te belasten. Wordt het aflossen van een huis te populair? Dan schaffen we die aftrekpost toch af?

Kortom, een thema waar je van veel kanten naar kunt kijken. Ik verheug me op het vervolg van de discussies.

Wat vind jij (on)ethisch aan financiële onafhankelijkheid?

© 2019 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑