Blog over (financieel) bewust leven

Tag: degiro

Stille revoluties in Beleggingsland?

De wereld van het beleggen klinkt best wel spannend, en sommige mensen vinden het geen fijn idee dat de waarde van hun inleg kan dalen. En ook achter de schermen rommelt het. Er zijn grote veranderingen aan de gang bij de tussenpersonen waar je als particulier je centjes kwijt kunt.

Beleggen in vroeger tijden

Toen Geldnerd ooit begon met beleggen, vele jaren geleden, was dat het domein van de grootbanken. Die boden hun klanten toegang tot ‘de beurs’ en een select aantal fondsen, meestal van hun eigen fondshuis. Geldnerd had z’n hele financiële huishouding destijds bij de Rabobank geparkeerd, en daar was je dus veroordeeld tot de fondsen van Robeco (dat toen een volledige dochter van de Rabobank was). De kosten van handelen waren hoog. Als ik in mijn archief kijk, dan werd er rond het jaar 2000 rustig € 12 gerekend voor een order in een AEX-fonds die een waarde van minder dan € 1.000 had. En ook de (verborgen) kosten van de Robeco-fondsen waren hoog. Ik verdiepte me daar destijds nog totaal niet in, maar in een oud jaarverslag vond ik een cost ratio van ruim 1,1%. Dat zijn ongekende kosten voor hedendaagse begrippen.

In mijn beleggingsspreadsheet van het jaar 2008 (toen maakte ik voor elk jaar nog een nieuwe sheet!) duikt ineens SNS Fundcoach op. Het bedrijf Fundcoach was een aantal jaren eerder opgericht, en inmiddels overgenomen door SNS Reaal. Het presenteerde zich als de eerste Nederlandse fondsensupermarkt, had een breder aanbod en hanteerde ook fors lagere tarieven. Vanaf dat moment zie ik ook meer ‘exotische’ beleggingen opduiken in mijn portefeuille. Fondsen van Blackrock en Merrill Lynch bijvoorbeeld, maar ook het eerste Vanguard fonds duikt op in mijn beleggingen, net als het Noorse Skagen.

Goed voorbeeld doet goed volgen. Inmiddels was er ook Alex Vermogensbeheer. Daar heb ik net na mijn echtscheiding een deel van mijn vermogen ondergebracht, uiteindelijk heb ik van 2013 tot 2017 van hun diensten gebruik gemaakt. SNS Fundcoach en Alex zijn overigens beide overgenomen door Binck Bank, en inmiddels volledig geabsorbeerd. Binck biedt nog wel een dienst aan met de naam Fundcoach, maar de merknaam Alex is volledig verdwenen. En Binck Bank is natuurlijk inmiddels overgenomen door het Deense Saxo Bank. Die overigens inmiddels voor ruim 51% eigendom is van de Chinese autofabrikant Geely, las ik toen ik er wat dieper in dook. Ik weet niet of ik daar nou meteen zo enthousiast van word….

Versnippering

De Nederlandse beleggingsmarkt is inmiddels ook behoorlijk versnipperd. DeGiro heeft als goedkope broker stevig aan de weg getimmerd, maar is inmiddels overgenomen door de nog goedkopere ‘new kid on the block’ Flatex. En dan is er ook nog Lynx. Daarmee hebben we de belangrijkste brokers wel gehad, denk ik. Alhoewel vergelijkingssite Finner een uitgebreider overzicht heeft.

Maar goed, er valt dus het nodige te kiezen. En voor een breed aanbod aan beleggingsopties hoef je echt niet meer de hoofdprijs te betalen. Mr. FOB houdt een uitgebreid overzicht bij van de goedkoopste opties om te beleggen, bij verschillende beleggingsprofielen. En al die tijd zaten de Grootbanken in de verdediging. Te duur, te log, en het aanbod te beperkt. Een weldenkende belegger zit dus niet meer bij één van de grote banken?

De terugkeer van de kolossen?

Het afgelopen jaar viel het me op dat de grote banken zich toch weer begonnen te roeren. Er werd weer geadverteerd met hun beleggingsaanbod. Deels heeft dat natuurlijk te maken met de sterke stijging van de aandelenbeurzen. En ook met de rentestand. Banken moeten hun overtollig spaargeld stallen bij de Europese Centrale Bank, en daar betalen ze momenteel netto rente voor. Eigenlijk hebben ze dus liever dat hun spaarklantjes het geld in aandelen steken. Dat is goedkoper voor de bank.

Puur uit nieuwsgierigheid heb ik een tijdje geleden het aanbod van de Rabobank weer eens bekeken. Het was voor het eerst in meer dan 10 jaar dat ik mij daar in verdiepte. Dat kwam ook omdat een lezer mij vroeg om eens te kijken naar zijn portefeuille, die volledig bij de Rabobank geparkeerd stond. Voor mij is het nog steeds niet aantrekkelijk. De kern van mijn portefeuille wordt gevormd door een handvol exchange-traded funds (ETFs) van Vanguard en iShares. Maar geen enkel fonds uit mijn portefeuille is verkrijgbaar bij de Rabobank. Rabo rekent tot € 100.000 0,06% per kwartaal, en over het meerdere 0,03%, met een minimum van € 5 en een maximum van € 100 (Binck: maandelijks €3,50 + 0,01% van de portefeuille). Daarmee ben ik bij Binck veel goedkoper uit. De transactietarieven van Rabo zijn wel lager dan vroeger, maar met één transactie per maand ben ik bij Binck echt goedkoper uit. En beleggers bij DeGiro betalen één keer per maand zelfs helemaal geen transactiekosten als ze een fonds uit de kernselectie kopen. Ook bij ABN AMRO vind ik de kosten nog niet echt laag en het assortiment beperkt, ook hier kan ik geen enkel fonds uit mijn huidige portefeuille verhandelen.

Banken willen het zelf doen

Onlangs las ik een interessant artikel in het FD. Het ging over de manier waarop de grote banken proberen om iets meer geld over te houden aan hun beleggende klanten. Niet door de tarieven te verhogen (die zijn al vrij hoog, zagen we net), maar door de fondsen die ze aanbieden goedkoper te maken. Ze maken namelijk eigen fondsen. Het is een langere-termijn gevolg van het provisieverbod, dat in Nederland in 2014 is ingegaan. Nu de fondsaanbieders de banken niet meer mogen betalen voor het voeren (en aanprijzen) van hun producten, lopen de banken inkomsten mis. Bovendien willen steeds meer beleggers (goedkoop) passief beleggen en liefst ook duurzaam, een gebied waar (te) weinig aanbod is. Dus gaan de grote banken het zelf doen, maar wel elk op een andere manier.

ING wordt zelf een soort van fondshuis, en gaat huisfondsen samenstellen met vooral individuele aandelen en obligaties. Alleen voor specialistische categorieën, zoals schuld uit opkomende markten, worden externe beleggingsfondsen gebruikt. ABN AMRO, blijkbaar Nederlandse marktleider in vermogensbeheer, maakt ook deels eigen huisfondsen met individuele aandelen en obligaties, Verder gebruiken ze hun Franse dochtermaatschappij ABN Amro Investment Solutions om te bekijken welke manager het beste is voor specialistische categorieën. ABN bepaalt hoe die het fonds moet beheren en tegen welke kosten, er komt dan een soort speciaal fonds exclusief voor ABN-klanten. Rabobank maakt gebruik van BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, die voor Rabo gaat bekijken welke fondsen aan hun eisen voldoen. BlackRock regelt dan ook een speciaal fonds voor Rabo-klanten. Het is een juridische constructie voor de beleggingen. Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar ik word niet meteen enthousiast. Want ‘huisfonds’ heeft voor mij toch de smaak van ‘te klein en te duur’. ING en Rabobank beginnen hier net mee, maar het artikel sluit af met de constatering dat ABN AMRO de kosten voor klanten niet verlaagd heeft. Het gaat dus opnieuw om de eigen winstmarge, lijkt het.

Tenslotte

Terug naar de grootbanken? Ik niet. Wel volg ik met interesse de ontwikkelingen bij Binck Bank (mijn broker) na de overname door Saxo Bank, en de ontwikkelingen bij de combinatie van DeGiro en Flatex. Want vooralsnog lijken me dat de combinaties met het meest brede en goedkoopste beleggingsaanbod.

Kijk jij ook af en toe naar wat er gebeurt in beleggingsland?

Beleggingstijden veranderen…

Nee, vooralsnog is het niet de beurs die zwaar verandert. Maar wel het handelen op de beurs voor particulieren. Afgelopen weekend werd bekend dat DeGiro, een van de grootste online brokers van Nederland, wordt overgenomen door Flatex, de Duitse prijsvechter die een aantal maanden geleden met veel mediageweld de Nederlandse markt betrad (waarna ik hun verdienmodel geanalyseerd heb in een blogpost die verdacht veel lezers uit Duitsland getrokken heeft).

De markt

Het rommelt al een tijdje in beleggingsbrokerland. In de Verenigde Staten is een ware prijzenslag aan de gang waarbij een aantal brokers zelfs ‘gratis’ beleggen aanbiedt. De combinatie van Flatex en DeGiro volgt nadat in de Verenigde Staten een consolidatieslag heeft plaatsgevonden. De ene grote broker, Charles Schwab, nam recent een andere grote broker, TD Ameritrade, over voor 26 miljard dollar. daar moet je heel wat aandelen voor kopen en verkopen voordat dat terugverdiend is. En ook in Nederland is de concurrentie hevig, het FD schreef er onlangs een uitgebreid artikel over.

De situaties in Europa en in de Verenigde Staten zijn maar beperkt vergelijkbaar, zoals het FD terecht opmerkt. Amerika is een veel grotere markt waar beleggen veel gebruikelijker is, omdat de meeste Amerikanen zelf voor hun pensioen moeten zorgen. Bij ons is er wel iets van een Europese markt, maar je hebt in elk land met aparte toezichthouders te maken die regels anders kunnen interpreteren. Zelf heb ik dat eerder dit jaar gemerkt toen ik keek naar de MIFID-II regelgeving. Ook de regels voor reclame verschillen per land, net als de taal en de cultuur.

En zo kennen we in Nederland sinds 2014 een provisieverbod, waardoor brokers geen vergoeding meer mogen ontvangen voor het aanbieden van bepaalde beleggingsproducten. Dat leidde namelijk tot adviezen die niet noodzakelijkerwijs in het belang van de klant zijn (maar in het belang van de inkomsten van de broker). Dat betekent dat brokers in Nederland hun geld op een andere manier moeten verdienen. Duitsland heeft geen provisieverbod, en daar zit dus een deel van het verdienmodel van Flatex.

Goedkoop, goedkoper, gratis…?

Toch is beleggen ook in Nederland niet duur, als je tenminste een beetje oplet. Het uitvoeren van de transactie vindt plaats door een paar bits en bytes heen en weer te schuiven tussen jouw broker en de beurzen. Maar zo’n broker heeft dus wel heel veel ICT-systemen nodig en moet aan allerlei regels voldoen. Dat betekent dat de marges op een transactie vaak flinterdun zijn, zeker in de lagekosten-structuur van Flatex en DeGiro. Je hebt dus volume nodig, grote aantallen transacties. Wederom het FD schreef dinsdag over de te verwachten strategie van het fusiebedrijf.

En volume komt er met deze overname. Actief in vijftien Europese landen met naar verwachting meer dan 35 miljoen transacties in 2020. De totale Europese markt voor online brokers was vorig jaar goed voor circa 280 miljoen transacties. Ik doe er daarvan een stuk of 15, elke maand 1, soms 2…

Synergie = snijden?

Maar met alleen maar volume ben je er niet. Een overname heeft alleen zin als je synergie kunt creëren. Kostenvoordelen. Oftewel alles via één omgeving laat lopen. Want twee omgevingen onderhouden kost extra geld. Toen Alex Vermogensbeheer door Binck Bank werd overgenomen, duurde het ook niet lang voordat Alex alleen nog maar een merknaam in de Binck-omgeving was, en afgelopen jaar is het Alex-merk helemaal verdwenen.

Flatex geeft op dit moment aan beide namen en ook de verschillende bedrijfsmodellen te willen handhaven, en ook de kantoren van DeGiro in Amsterdam en Sofia behouden. Tegelijkertijd spreken ze de verwachting uit dat de tarieven in Europa in de komende jaren verder naar beneden gaan. Ik zie de uitspraken dus vooral als uitstel, op termijn zal het echt wel één bedrijf worden. Misschien wel met verschillende abonnementsvormen, maar toch echt één bedrijf. DeGiro en Flatex zien op termijn synergievoordelen van € 30 miljoen op gebieden als IT en voldoen aan regelgeving. Ook daarvoor moet je heel veel aandeeltjes kopen en verkopen. En migraties van systemen kosten veel tijd en geld, weet Geldnerd uit eigen werkervaring. In mijn omgeving hoor ik veel mensen die enthousiast zijn over de online omgeving van DeGiro. Die van Flatex kan op minder enthousiaste kwalificaties rekenen.

Ze hebben ook nog even om erover na te denken. De transactie wordt na goedkeuring door de toezichthouders vermoedelijk in het tweede kwartaal van 2020 afgerond. Ik vind het in elk geval een interessante casus om te volgen, ook al ben ik dan geen klant bij een van beide partijen. Ik blijf voorlopig gewoon bij Binck. Onlangs heb ik wel overwogen om mijn portefeuille over te brengen naar DeGiro, omdat de kosten daar lager zijn. Maar daar wacht ik nu maar eventjes mee, in elk geval tot het moment dat duidelijker is hoe het fusiebedrijf FlaGiTexRo eruit gaat zien.

Ook Fire The Boss schreef overigens over de overname van DeGiro door Flatex.

Waar staan jouw beleggingen geparkeerd?

Flatex: New kid on the block?

Twee blogjes op één dag, dat komt niet vaak voor. Maar vandaag is er inspiratie…

Als je een beetje geïnteresseerd bent in beleggen, dan is het je vast niet ontgaan. Er is een nieuwe broker gestart in Nederland, Flatex. In Duitsland al een aantal jaren actief. En beleggen is er gratis, schreeuwen de billboards en tv-reclames mij toe. Nu bestaat ‘gratis’ meestal niet, dus dan word ik nieuwsgierig. Vanavond ben ik er eens even ingedoken om uit te zoeken wat het verdienmodel is van dit nieuwe bedrijf op de Nederlandse beleggersmarkt.

Even vooraf: Ik ben benaderd door een marketingbedrijf, dat namens Flatex zegt te werken. Ze vroegen of ik interesse had om tegen betaling iets over Flatex te schrijven, waarbij ik een bedragje zou krijgen voor elke klant die dat oplevert. Affiliate marketing heet dat, en sommige bloggers worden er rijk van. Ik krijg dat soort verzoeken vaker, en ik weiger ze allemaal. Dat staat ook op mijn Disclaimer pagina, maar die lezen die marketingjongens en -meisjes niet. Ze krijgen allemaal een keurige standaardmail dat ik niet schrijf tegen betaling en dat ik zo niet met mijn persoonlijke blog om ga. Ook de marketeers van Flatex hebben die mail gekregen. Ik schrijf hier dus fijn mijn eigen bevindingen en mening op. Ik weet vrij zeker dat ik niet de enige Nederlandse financiële blogger ben die is benaderd.

Op de website van Flatex vind ik niet zo heel veel informatie over het verdienmodel. Daarvoor moet je even wat dieper gaan graven. Enkele weken geleden heeft het Financieele Dagblad wel een uitgebreid artikel over Flatex geschreven. Daarin wordt ook ingegaan op het verdienmodel. Voor de mensen die niet achter de paywall van het FD kunnen komen, vat ik het even samen.

Flatex is een Duitse partij. In Duitsland geldt, in tegenstelling tot Nederland, geen provisieverbod, en dus ontvangt Flatex commissie van aanbieders van financiële producten. In Nederland hebben we dat jaren geleden al verboden, omdat het er toe leidde dat financieel adviseurs gemotiveerd werden om niet te verkopen wat het beste is voor de klant. Uiteraard zegt Flatex in het FD dat zij wel integer zijn. Dat moeten we dan maar geloven…

Daarnaast voert Flatex haar orders uit op Tradegate, een Duits handelsplatform. Qua volume is dat de tweede beurs van Duitsland. Voor elke order die Flatex daarheen stuurt, ontvangen zij een compensatie. De Britse toezichthouder FCA heeft erop gewezen dat het voor een broker aantrekkelijk kan zijn om orders naar een partij te sturen die veel commissie betaalt, maar waar de eindbelegger de rekening betaalt in de vorm van hogere ‘spreads’, bied- en laatprijzen die relatief ver uit elkaar liggen. Dat betekent dat jij waarschijnlijk niet de meest scherpe koop- of verkoopprijs krijgt als jij een order uitvoert via Flatex, maar dat zij er wel een bedragje aan verdienen via Tradegate. Als ze maar voldoende volume maken is het kassa voor Flatex…

Dus: Jij handelt gratis en gemakkelijk, maar betaalt de prijs indirect. Net zoals het gebruik van Facebook ook niet gratis is, daar betaal je met je data.

Hun handelsplatform en website zullen vast klantvriendelijk zijn en makkelijk in het gebruik, en hun aanbod is vast heel uitgebreid. Daar heb ik me niet eens echt in verdiept. Maar ik houd niet zo van dit soort verdienmodellen. Ik heb liever dat het transparant is wat ik betaal en waarom. Voor mij dus een reden om niet over te stappen naar Flatex, maar voorlopig gewoon even bij mijn eigen broker te blijven.

Overweeg jij over te stappen naar Flatex?

Update: 8 juli heeft ook de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) over Flatex geschreven

Update: 9 juli heeft Financieel Onafhankelijkheidsblog (mr. FOB) een uitgebreide test van FLATEX gepubliceerd.

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑