Veranderingen in spreadsheetland

De afgelopen periode heb ik weer de nodige aanpassingen gedaan aan mijn spreadsheets. Steeds meer dingen gaan volledig geautomatiseerd in Huize Geldnerd. Sterker nog, er zijn vrijwel geen handmatige handelingen meer nodig. Maar dat kost wel tijd, soms zit ik uren te programmeren om een minuut te besparen…. Dus of het allemaal efficiënt is weet ik niet, maar het puzzelen blijft een leuke hobby.

Mijn wereld in spreadsheets

Mijn financiën worden beheerd met behulp van vijf spreadsheets. Een spreadsheet waarin onze hypotheek wordt bijgehouden. Een spreadsheet voor mijn beleggingen. Eentje voor de financiële administratie, die gebruik ik twee keer (voor mijn persoonlijke administratie en voor de administratie van onze gezamenlijke huishouding). En tenslotte mijn dashboard, die ik elk kwartaal bijwerk en waarop vooral de ontwikkelingen van mijn eigen vermogen wordt bijgehouden.

Mijn uitgangspunten zijn simpel. Ik wil standaard spreadsheet-functionaliteit, dus geen toeters en bellen met extra software. En ik wil zo min mogelijk handwerk.

Recente veranderingen

Dit jaar zijn er alweer een stuk of 50 grotere en kleinere wijzigingen doorgevoerd.

Beleggingen

De grootste impact had de migratie van mijn beleggingen van Binck naar Saxo. En dan vooral het feit dat ik bij Saxo geen wekelijks portefeuille-overzicht kan downloaden en importeren. Jarenlang was dat vaste prik, elke zaterdag. Gelukkig heeft Excel tegenwoordig ingebouwde informatie over beleggingen, het Stock Data Type. En kan ik dus zelf mijn weekrapportage genereren zonder in te hoeven loggen bij Saxo en een bestand te downloaden. Nadeel is wel dat ik hierdoor nog steviger vast zit aan Microsoft en Excel… Verder heb ik deze gelegenheid benut om de VBA-code in de beleggingsspreadsheet eens goed op te schonen, en ik heb ik diverse kleine verbeteringen doorgevoerd.

Ik heb nu ook een macro gebouwd waarmee ik, met behulp van de STOCKHISTORY functie van Excel, voor elke willekeurige datum een weekrapportage kan genereren. In het verleden miste ik nog wel eens weken door bijvoorbeeld vakantie. Nu kan ik na mijn vakantie gewoon de ontbrekende weken aanvullen. Een completere dataset, daar wordt een nerd gelukkig van. Ook heb ik de historie van de S&P 500 index, de Eurostoxx 600 index, en de rente op Amerikaanse 10-jaars staatsobligaties in mijn spreadsheet toegevoegd. Die wordt nu ook elke week bijgewerkt. Hiermee kan ik eigen grafieken gebruiken in mijn kwartaalrapportages en hoef ik die niet meer te ‘lenen’ van Yahoo Finance of elders en te bewerken voor publicatie.

Voor Binck had ik ook een tool gebouwd om de maandelijkse transacties en dividenden ‘om te zetten’ naar het format voor transacties in mijn beleggingsspreadsheet. Eind juni, na de eerste drie maanden werken met Saxo en na de ontvangst van de eerste serie kwartaaldividenden, heb ik zo’n conversietool ook voor Saxo gebouwd. Ik download nu periodiek een standaardrapportage van Saxo en mijn spreadsheet zet die automatisch om. Hiermee heb ik nog steeds al mijn beleggingsinformatie sinds 1 januari 2013 in één format beschikbaar in één spreadsheet, ook al ben ik in de tussentijd meerdere keren van broker gewisseld.

Administratie

Ook de administratie is onderhanden genomen. Ik heb besloten om één keer per jaar een nieuwe versie van deze spreadsheet te publiceren, want tussentijds migreren naar een andere versie is veel handwerk. Eind december kunnen jullie dus een ‘versie 2022’ verwachten van de administratie.

Sinds een tijdje kan ik bij de Rabobank een bestand met creditcardtransacties downloaden. Hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die de transacties ook automatisch verwerkt in mijn administratie. Dit was iets dat ik voorheen handmatig deed. Ook ben ik met mijn spaarbuffer overgestapt van Nationale Nederlanden (NN) naar Lloyds Bank. Mijn NN transacties moest ik handmatig verwerken, maar bij Lloyds kan ik ook een Excelbestand met transacties downloaden. Ook hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die mij handwerk scheelt. Dat waren de twee laatste grote handmatige handelingen in mijn administratie, ook dit is dus nu geautomatiseerd.

Daar staat tegenover dat de Kashbook app, waarmee ik transacties in contant geld registreerde, definitief ter ziele is. Hij werkt niet meer op iOS, en ik heb ‘m dus van mijn smartphone gegooid. Daarmee heb ik ook de importfunctie voor Kashbook-transacties uit mijn administratie verwijderd. Dat is niet heel erg, ik betaal de afgelopen jaren nauwelijks meer met contant geld. Mijn administratie heeft nog wel functionaliteit om transacties in contant geld handmatig te verwerken, dat is genoeg voor mij.

In de administratie heb ik verder nog wat kleine verbeteringen doorgevoerd. Zo heb ik de functionaliteit voor mijn potjessysteem en reserveringen verder verfijnd, en hier ook een paar grafieken voor toegevoegd.

Verder heb ik nog een uitgebreide mailwisseling gehad met een lezer die de administratie graag op MacOS wilde draaien. Dat is helaas lastig, omdat MacOS heel anders met bestanden omgaat dan Windows. Daardoor werken de importfuncties niet. Maar met wat knutselen hebben we een werkende oplossing bedacht voor handmatige import met één druk op de knop, en daarna automatische verwerking in de spreadsheet. Ik ben dol op knutselen! Ook die functionaliteit komt beschikbaar in versie 2022 eind dit jaar.

Hypotheek

De hypotheekspreadsheet berekent nu zelf welke (extra) aflossingen ik moet doen om ons aflosschema vol te houden. Met afronding naar boven naar ronde getallen. En er zijn diverse grafieken bij gebouwd, sommige daarvan zullen jullie terugzien in mijn halfjaarlijkse hypotheekupdate.

Best trots ben ik op een nieuwe functie die in de grafieken naar keuze markeringen (verticale lijnen) neerzet voor de maanden waarin ik een hypotheekupdate op mijn blog heb geplaatst. Daarmee krijg je een beter beeld van de stappen die wij de afgelopen jaren gezet hebben. Totaal nutteloos en overbodig, maar wel leuk. Volgende maand zullen ze te zien zijn in de nieuwe hypotheekupdate, maar hierbij vast een voorproefje.

Dashboard

Mijn financiële dashboard is eigenlijk nog het minst veranderd. Er zijn wat grafieken bijgebouwd, en ik heb wat extra functies gebouwd die bijvoorbeeld de getallen op de Y-as ‘wegtoveren’ en/of datalabels omzetten van absolute getallen naar percentages. Want ik deel veel persoonlijke financiële informatie op mijn blog, maar niet alles….

Overzicht

Al deze wijzigingen bij elkaar leiden tot onderstaand overzichtsplaatje. Waarin opvalt dat de handmatige werkzaamheden vrijwel uitgestorven zijn, alleen de transacties in contant geld moet ik nog handmatig verwerken in mijn administratie. Maar alle andere gegevens komen uit de zes rapportjes die ik download bij mijn banken en broker, of worden gegenereerd door de Stock-functie in Excel. Ook de hypotheekspreadsheet is helemaal zelfvoorzienend. Geen handwerk meer nodig!

En dan heb ik ook nog een nieuwe versie van de FIRE Calculator gepubliceerd, met een uitgebreide uitleg over het rekenmodel. Die tel ik nog niet eens mee in dit overzicht!

Heb jij ook een tijdrovende hobby?

De 48 Excel-grafieken van Geldnerd

Nerd-alert! Regelmatig schrijf ik hier over mijn spreadsheets, onlangs publiceerde ik nog een nieuwe versie. Een beetje een uit de hand gelopen hobby. Hield ik eerst eenvoudigweg mijn uitgaven en mijn beleggingen bij, in de loop van de jaren is vrijwel al het handwerk weg geautomatiseerd. Rapportjes downloaden bij mijn bank en mijn aandelenbroker, op de knop drukken, en alles is weer bijgewerkt.

De spreadsheets zijn af?

Een paar jaar geleden dacht ik dan ook dat ze wel klaar waren, die spreadsheets. Maar niets is minder waar. Ik blijf dingen bijbouwen. Maar het karakter van de nieuwe bouwsels is wel veranderd. Steeds vaker gaat het om rapportjes en grafieken. Dingen die inzichtelijk maken hoe mijn financiële situatie zich ontwikkelt.

Zo heb ik inmiddels een collectie van bijna 50 verschillende grafieken verzameld, verdeeld over mijn verschillende spreadsheets. En daar was iets mee. Ik heb er nooit rekening mee gehouden dat de collectie zo groot zou worden. En de programmacode was dus een beetje inefficiënt. En zo rommelig dat ik er zelf geen wijs meer uit werd. De eerste grafieken waren bij elkaar geknipt en geplakt, omdat ik destijds zelf nog niet zo goed begreep hoe Excel die grafieken nou opbouwde. Inmiddels begrijp ik dat een stuk beter. Het werd er ook allemaal een beetje traag van. En ze zagen er allemaal net iets anders uit, er was geen consistente ‘huisstijl’ en kleurstelling, met allerlei kleine inconsistenties en onvolkomenheden. Het was dus eigenlijk gewoon tijd voor een grote verbouwing. Maar een grote verbouwing is ook een tijdrovende verbouwing. En daar zag ik een beetje tegenop.

En toen kwam de Corona-tijd. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar na een week of 10 aan thuisquarantaine was ik wel even uitgelezen en snakte ik naar iets anders. En waren er een paar extralange weekenden. Waarin we niet echt weg konden / mochten. Een prima moment voor een extralange programmeerklus dus. Tijd voor de grote grafiekenschoonmaak…

Eerst denken dan bouwen

Voordat ik begon heb ik een analyse gemaakt van al mijn grafieken. Uiteraard in een grote spreadsheet. De naam, het soort grafiek, waar komt de data vandaan, hoe wordt de y-as samengesteld, wat zijn de dataseries, kenmerken als kleuren en lijndiktes, de berekeningen van minimum en maximumwaarden op de Y-as, de kenmerken van de assen, datalabels, dat soort dingen. In totaal 214 kenmerken per grafiek.

Gaande die analyse ontstond er een beeld. Ik heb zoveel mogelijk kenmerken verzameld die uniform waren (of dat zouden moeten zijn). Hoe de assen ingericht waren, en de ‘gridlines’ (de horizontale hulplijnen) in de grafiek. Maar ook het lettertype, en de lettergrootte en andere kenmerken van de astitels en eventuele legenda’s. Noem het maar de ‘huisstijl van mijn grafieken’. En daarmee ontstond er een nieuwe opzet voor de manier waarop ik grafieken programmeer. Niet meer met één heel grote en onoverzichtelijke routine, maar in brokken. Daar wordt het overzichtelijker van, en sneller.

Al mijn spreadsheet hebben een grafiekenpagina. Daar heb je een aantal keuzemogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld uit een lijstje de grafiek kiezen die je wilt zien. En bijvoorbeeld een periode kiezen of een begin- en einddatum instellen. Als ik dat doe en nu op mijn grafiekenpagina op de ‘Charts’ knop druk, dan wordt er eerst een Centrale Grafieken procedure aangeroepen. Die zorgt ervoor dat de gemaakte keuzes verwerkt worden, zo wordt bijvoorbeeld het begin- en eindpunt van de X-as berekend. Ook wordt de oude grafiek op de grafiekenpagina weggegooid en vervangen door een nieuwe, lege grafiek met alle uniforme stijlkenmerken. Vervolgens worden specifieke variabelen voor de grafiek verzameld, die her en der in de spreadsheets staan. En tenslotte wordt er een specifieke Grafiekprocedure aangeroepen, met alle variabelen.

Ook in die specifieke Grafiekprocedure vinden weer een aantal stappen plaats. De procedure begint met het instellen van een aantal specifieke parameters voor die grafiek. Het soort grafiek bijvoorbeeld, de titels, dat soort dingen. Daarna worden de X-as en de verschillende dataseries samengesteld. Als derde worden die dataseries in de grafiek geplaatst en krijgen ze hun kenmerken mee, zoals kleur. En tenslotte worden (indien nodig) datalabels aan de series toegevoegd. En voila, er staat een grafiek op mijn scherm. In een fractie van een seconde. Schematisch is het weergegeven in onderstaande figuur.

De Vermogens-Waterval

Een dag of drie programmeerwerk. Daarmee had ik alle 48 grafieken in mijn vier spreadsheets (administratie, beleggingen, hypotheek en dashboard) in deze nieuwe structuur gegoten. Ik ben er erg blij mee. Maar daarmee was ik er nog niet. Er stond namelijk al heeeeeel lang een specifieke grafiek op mijn wensenlijstje.

Deze.

Handmatig gegenereerd met de standaard waterval-grafiek in Excel

Een watervalgrafiek die me per kwartaal laat zien hoe de verschillende onderdelen van mijn vermogen veranderd zijn. Groen als er een stijging is, rood als er een daling is. En aan het eind een kolom die de netto stijging (of daling, dat komt ook voor) voor dat specifieke kwartaal laat zien. De brongegevens hiervoor zitten al jaren in mijn Dashboard-spreadsheet.

Sinds Office 2016 zit er standaard een watervalgrafiek in Excel, maar ik heb nog geen enkele manier gevonden om die rechtstreeks aan te spreken in Visual Basic. De macro-recorder laat me hier in de steek. Op de diverse fora waar ik de oplossingen voor mijn programmeerprobleempjes zoek las ik dat ze inderdaad (nog) geen onderdeel van het objectmodel van Excel zijn, en dat ze dus niet te programmeren zijn. De versie van het eerste kwartaal was dus handmatig samengesteld.

Maar ik vond ook deze beschrijving. Die een waterval stapsgewijs opbouwt met de hulp van een tijdelijke dataset en een standaard kolommengrafiek. Die ik allebei wel helemaal kan programmeren. En ik houd wel van een uitdaging. Dus ik ben aan de slag gegaan. Het kostte me anderhalve dag. Maar het is me gelukt. Met één druk op de knop verschijnt er nu mijn eigen geautomatiseerde waterval. Jij zult denken ‘boeiuh’, maar ik kan echt genieten van dit soort dingen!

Hetzelfde als de vorige, maar helemaal geautomatiseerd samengesteld

De Anonimiser

Veel grafieken gebruik ik ook hier op mijn blog. Maar ik wil niet altijd mijn cijfers delen. In het verleden bewerkte ik die grafieken dan met het grafisch bewerkingsprogramma GIMP zodat de cijfers onzichtbaar werden. Maar ook dat is nu volledig geautomatiseerd. Mijn grafiekenpagina’s hebben nu allemaal een Anonimiseer-knop. Die verbergt de bedragen met één druk op de knop (en laat ze met een nieuwe druk op de knop ook weer verschijnen). Het werkt voor bedragen op de Y-assen en verbergt ook datalabels. Alleen als het bedragen zijn, percentages mogen blijven staan. Daarna kan ik de grafiek meteen op mijn blog gebruiken. Ook hier dus geen handwerk meer.

De 48 grafieken

En nu zijn er dus 48 grafieken. Inmiddels al 49 met die waterval. Ook dat is een tussenstand, want ik heb nog wel wat meer ideetjes. Die ik in mijn nieuwe structuur makkelijker uit kan werken, dat dan weer wel. In de onlangs vernieuwde versie van de Financiële Administratie op mijn Downloads-pagina kun je zien hoe de grafieken en de Visual Basic programmacode eruit zien. En hieronder een bloemlezing van mijn vernieuwde grafieken… Allemaal één druk op de knop.

Bijt jij je ook wel eens helemaal vast in een volkomen nutteloos onderwerp?

Bijstorten op de gezamenlijke rekening

Vorige week begon er een rood lampje te knipperen op het financiële dashboard in Huize Geldnerd. Het saldo op de gezamenlijke rekening was gevaarlijk dicht bij de nul gekomen. En dat terwijl het nog een week zou duren voordat de reguliere overboekingen met het huishoudgeld weer binnen zouden komen. Dat is een bijzondere situatie. Meestal houden we namelijk geld over in een maand. Onze begroting is strak, maar niet té strak. Er is ruimte om eens een keer extra uit eten te gaan of wat luxere boodschappen te doen. En dat naast de vaste maandelijkse lasten zoals energie, water, internet, hypotheek, en belastingen.

Er was dus Actie nodig. Met een hoofdletter A, inderdaad.

De eerste actie is dat Geldnerd en Vriendin allebei een bedragje bijgestort hebben. We houden er namelijk niet van om bij een kassa te staan met een weigerende pinpas. En op onze gezamenlijke rekening hebben we bewust niet de optie om rood te staan. Daarmee hebben we in elk geval weer een buffertje om de maand door te komen, en is er (bij normale maandelijkse uitgaven) ook eind volgende maand nog weer wat geld over.

De tweede actie is dat Geldnerd in z’n spreadsheets is gedoken. Want een afwijking van het normale patroon vraagt om een verklaring. Zijn het eenmalige dingen, is er ergens iets fout gegaan, of lekt er ergens structureel geld weg en moet er actie ondernomen worden? Eind april heb ik al geconstateerd dat we maandelijks een hoger bedrag aan boodschappen uitgaven. Maar dit werd gecompenseerd door lagere uitgaven aan horeca, waar we immers sinds medio maart niet meer terecht konden.

Ik had de oorzaak al snel gevonden. We hebben de afgelopen maanden twee substantiële extra uitgaven gedaan. De eerste betrof wat extra beplanting voor onze tuin. En de tweede had te maken met de inrichting van een aparte werkkamer voor Vriendin. Iets waar we veel plezier van hebben nu wij voorlopig nog wel thuis zullen werken. Samen hebben die de buffer op de gezamenlijke rekening meer dan opgegeten. Behalve deze twee extra uitgaven verliep alles keurig volgens het normale patroon.

Niet zo heel vreemd dus, dat knipperende rode lampje. Helemaal niet erg dus, dat we even iets bij moesten storten. En goed om er even naar te kijken. Logische verklaringen en normale uitgaven zorgen voor rust. En rust op het financiële front is belangrijk.

Knippert er wel eens een lampje op jouw financiële dashboard?

Stoppen met mijn spreadsheets

“Als ik mijn spreadsheets kan migreren van Excel/Visual Basic naar een open(-source) en toekomstvaster systeem, dan kan ik van Excel en dus van Microsoft Office af. Als ik van Microsoft Office af kan, dan kan ik waarschijnlijk ook van Windows 10 af.” Die gedachte schoot door mijn hoofd toen ik bezig was met de evaluatie van mijn privacy- en beveiligingsmaatregelen in Operatie Data Footprint.

Ik besef al een tijdje dat ik, vooral door de spreadsheets die gebruik maken van Visual Basic (VBA) macro’s, effectief ‘vast’ zit aan Microsoft Office. Ooit heb ik geprobeerd om de spreadsheets te migreren naar LibreOffice. Maar dat bleek te arbeidsintensief, het was geen migreren maar volledig opnieuw bouwen. De administratie is grotendeels herbouwd (maar nooit in gebruik genomen), aan mijn beleggingsspreadsheet ben ik nooit begonnen.

Ik maak een onderscheid in spreadsheets met macro’s en zonder macro’s. Zonder macro’s is het geen probleem, die spreadsheets werken allemaal ook in open-source office pakketten zoals LibreOffice. Spreadsheets met macro’s is het issue. Een korte inventarisatie leerde mij dat ik macro’s gebruik in:

  1. Mijn administraties, sinds 2013, voor mijzelf en voor de gezamenlijke huishouding met Vriendin. Deze telt als eentje, omdat ze hetzelfde format hebben. Migreer ik er een, dan kan ik ze allemaal migreren.
  2. Mijn beleggingsspreadsheet, met de historie sinds 2013.
  3. Mijn transactie-converter, die kas- en beleggingstransacties van mijn broker omzet naar het format van de beleggingsspreadsheet.
  4. De hypotheekspreadsheet met de hypotheekgegevens sinds het begin in 2016.
  5. Het financiële dashboard.
  6. De FIRE Calculator.

Mijn spreadsheets zijn het hart van mijn financiële huishouding. Ik kan me niet meer voorstellen dat ik mijn administratie en beleggingen en hypotheek NIET meer bij zou houden. Tegelijk is mijn stelsel van spreadsheets stevig gegroeid en tijdrovend geworden. Niet om bij te houden, de meeste gegevens worden automatisch geïmporteerd en verwerkt. Maar wel om steeds maar uit te breiden en nieuwe functies bij te bouwen. Een leuke, maar ook best tijdrovende hobby.

“Misschien moet ik toch….” was de tweede gedachte in mijn hoofd. Toch wat? Toch serieus gaan kijken naar een softwarepakket om mijn financiën te managen. Ik ben verwend, met mijn spreadsheets die helemaal naar mijn wens zijn. Maar het zou natuurlijk wel veel tijd schelen! Ik kan me niet voorstellen dat ik mijn administratie en beleggingen en hypotheek NIET meer bij zou houden. Ik kan me WEL voorstellen dat ik dat niet meer in spreadsheets doe, maar in een softwarepakket.

Wat zijn dan zo globaal mijn eisen aan deze software? Ik wil mijn beleggingen, hypotheek en administratie in één integrale omgeving kunnen voeren. Met automatische importmogelijkheden van banktransacties en aandelentransacties, en mogelijkheden om een kasboek en creditcard bij te houden. Mijn huidige data wil ik migreren. Er moeten voldoende rapportagemogelijkheden zijn, ik moet zelf rapportages en grafieken in kunnen richten. Die ik ook op mijn blog kan gebruiken. En idealiter is de software open-source. De gegevens wil ik in eigen beheer, niet in de cloud. En de software moet beschikbaar zijn op verschillende platformen, in elke geval Windows 10 en Linux. Voor mijn eigen situatie zou de software moeten kunnen werken met de Rabobank, ABN AMRO, Binck en Nationale Nederlanden.

Door de open-source eis vallen bekende oplossingen als YNAB (You Need A Budget) al af. Ook een Nederlandse oplossing als WinBank voldoet niet aan de eisen. Veel Amerikaanse FIRE bloggers gebruiken Mint en/of Personal Capital, maar ook dat voldoet zeker niet aan mijn eisen. Ik kom eigenlijk uit bij twee mogelijke kandidaten. GnuCash, een open-source oplossing die ik al vaker genoemd heb op dit blog, en Firefly III, een oplossing die je op een eigen server kunt draaien. Bij die laatste vind ik het draaien op een server ingewikkeld, het nut daarvan zie ik wel voor een adresboek of agenda, maar niet voor mijn administratie. En Firefly lijkt afhankelijk van één persoon, terwijl GnuCash een ‘groepsding’ is.

Ik heb ook nog even gekeken in de lijst met ‘huishoudboekjes’ van Wijzer in Geldzaken. Maar daar vind ik vooral dure commerciële oplossingen. Die dus ook zeker niet aan mijn eisen voldoen.Dus. Ik ga de komende periode maar eens kijken of ik GnuCash naar mijn wensen in kan richten.

Gaat het dan echt gebeuren? ‘Mr. Excel’, Geldnerd de spreadsheetkoning, van de spreadsheets af? Wordt vervolgd…

Heb jij misschien ervaring met GnuCash?

Het financiële dashboard

Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst schreef over mijn wens om een integraal vermogensdashboard te ontwikkelen. Een rapportage die mij laat zien hoe ik er in totaal financieel voor sta. Het huis, de beleggingen, en al die andere financiële factoren. Informatie die in delen verstopt zit in mijn financiële spreadsheets waar ik eerder over schreef. Met een tekening die inmiddels alweer achterhaald is. Tegenwoordig heeft de hypotheek z’n eigen spreadsheet, inclusief allerlei grafieken en rapportages.

Mijn beleggingsspreadsheet heeft alle historie sinds de startdatum van mijn leven na de scheiding, dus sinds 1 januari 2013. Mijn administratiespreadsheet is per jaar. De hypotheekspreadsheet heeft de hele historie van onze hypotheek. Ik bouw formules in al mijn spreadsheets zo dat “datum” altijd een variabele is. Hiermee kan ik dus de stand van de betreffende waarde (bijvoorbeeld % aandelen en obligaties) op iedere gewenste datum reconstrueren.

Een aantal weken geleden werd mij in de reacties bij een blogpost gevraagd naar de stand van zaken rond mijn financiële dashboard. Daarom bij deze een uitgebreider bericht daarover.

Wat ik in mijn dashboard doe, is aan het eind van elk kwartaal de standen opnemen van alle variabelen die ik nodig heb om al mijn grafieken en rapportages samen te stellen. Dat kost elk kwartaal een minuut of 5. Ik heb dus voor elk jaar uiteindelijk 4 waarden in het dashboard staan: 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december. Die kwartaalstanden haal ik nu nog handmatig op, maar dat wil ik uiteindelijk wel automatiseren. Dus automatisch uit de beleggings- en administratiesheets laten halen. Maar dat ombouwen is iets voor een koud en stormachtig winterweekend, denk ik. Want behoorlijke klus.

Ik houd in het dashboard geen maandstanden bij, dat vind ik teveel focus op de korte termijn. Vroeger heb ik wel gewerkt met halfjaarlijkse of jaarlijkse standen, maar dat vind ik weer een te lange termijn. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op kwartaalstanden, dat werkt voor mij het beste.

Al mijn grafieken en rapportages zijn geautomatiseerd. In mijn Dashboard spreadsheet zit bijvoorbeeld een pagina Grafieken. Daar kies ik de naam van de grafiek uit een lijst, ik kies een startkwartaal en een eindkwartaal, en de grafiek wordt ververst uit de dataset met kwartaalstanden. Ik heb zelfs een speciale ‘Anonimiseer’ knop ingebouwd. Die haalt de y-as weg zodat ik de grafiek meteen kan gebruiken op mijn blog. Ik publiceer geen grafieken waaruit de actuele hoogte van mijn vermogen af te leiden is, dat is niet relevant voor het verhaal dat ik wil vertellen. Ik heb ook een pagina Rapportages, die werkt vergelijkbaar. Ik kies bijvoorbeeld het rapport ‘Balans’, begin- en eindkwartaal, en de spreadsheet bouwt ‘m dynamisch op uit de dataset met kwartaalstanden.

Ik heb heel veel grafieken en dashboards van anderen bestudeerd. Iedereen doet het anders. Het is erg persoonlijk wat je belangrijk vindt en welke indicatoren je wilt volgen in de tijd. Het is ook persoonlijk of je dit maandelijks wilt doen, per kwartaal (zoals Geldnerd), per halfjaar, per jaar of nog anders. Dus ik weet nog niet of ik de spreadsheet met mijn dashboard ooit ga publiceren. Zoiets persoonlijks moet iedereen echt zelf bouwen, vind ik. Mijn grafiekencollectie wordt nog steeds uitgebreid, geïnspireerd door dingen die ik bij andere bloggers zie. Zo heb ik onlangs mijn eigen versie gebouwd van de hypotheekgrafiek van Geld-Is-Tijd. De mijne is gelukkig een stuk eenvoudiger, wij hebben maar één lineair hypotheekdeel en verder niets.

Onderstaand enkele voorbeelden van grafieken en rapportages in mijn Dashboard.

De bovenstaande grafiek komt sinds dit jaar terug in elke kwartaalrapportage. Je zite in één oogopslag per kwartaal de stand van mijn Eigen Vermogen, de kwartaalgroei en mijn spaarpercentage. Eigen vermogen en spaarpercentage zijn voor mij nog steeds de belangrijkste indicatoren.

Ik heb ‘m wel gebouwd maar kijk er zelden naar, omdat ik nog niet van plan ben om te stoppen met werken zodra dat kan. Per kwartaal zegt het niet alteveel, maar kijken naar stijgende lijntjes in grafieken is altijd leuk. Mijn percentage financiële onafhankelijkheid. Dat percentage bereken ik door te kijken naar mijn totale uitgaven in dat betreffende kwartaal (dus inkomen minus spaarpercentage). Daar zet ik tegenover mijn passieve inkomsten (met name dividendinkomen) plus mijn eigen vermogen maal de Safe Withdrawal Rate (SWR). Op dit moment reken ik met een SWR van 3,5%, maar ik kan het makkelijk veranderen op het Instellingen-werkblad van mijn Dashboard. Zodra het percentage de 100% passeert ben ik officieel Financieel Onafhankelijk. In de praktijk zal dat veel eerder zijn, ik hanteer het model van mijn FIRE Calculator en moet vooral de tijd tussen stoppen met werken en start van de pensioenbetalingen overbruggen.

In formulevorm ziet dat Percentage Financieel Onafhankelijk er als volgt uit:

Ook deze grafiek komt tegenwoordig regelmatig terug in mijn kwartaalrapportages. Dividend is een van de passieve inkomsten, dividendbelasting is een van de speerpunten van mijn beleggingsstrategie.

Een balans maak ik jaarlijks al sinds 2003. Eerst als ‘grapje’, toen Ex een keer zei dat we een erg bedrijfsmatige boekhouding voerden. Maar al snel realiseerde ik mij dat ook voor een huishouden een balans heel veel nuttige informatie geeft. Het eigen vermogen is niet voor niets een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. Maar ook de ontwikkeling van je schuldenratio is een belangrijk gegeven om door de tijd heen te volgen, net als de verhouding tussen je verschillende vermogenscomponenten. Daar wil ik mijn dashboard de komende periode ook nog verder op uitbreiden. Dat is ook het leuke van een hobby als dit: het is nooit af!

Heb jij een financieel dashboard?

Mijn financiële leven in spreadsheets

  • Berichtcategorie:ICT

In het verleden heb ik al veel geschreven over mijn spreadsheets, en ze zelfs gepubliceerd zodat iedereen ze kan gebruiken, als geheel of in stukjes. En op dit moment zet ik met het integrale Financiële Dashboard de laatste stappen om integraal naar mijn financiën te kijken.

Sinds ik voor het eerst schreef over mijn spreadsheets, is er veel veranderd. Er zijn letterlijk honderden nieuwe functies, verbeteringen en herstelacties uitgevoerd (ja, ik houd een lijstje bij). En ik heb nog steeds een hele lijst met nieuwe functionele wensen en verbeterpuntjes om aan te pakken. Zoals ik al vaker geschreven heb: het is een hobby. Ik houd van het ‘puzzelen’, het uitdenken van de logica, het schrijven van de programmacode, het zoeken naar de oplossingen voor fouten die ik steeds weer maak. En ik heb er voordeel van, het geeft me financiële rust. Dat is meer dan ik zou bereiken met het invullen van kruiswoordraadsels. En zonder de spreadsheets zou Geldnerd er waarschijnlijk nooit geweest zijn.

Tegelijkertijd zie ik dat de ‘technische stukjes’ op mijn blog vaak het minst gelezen worden. Maar juist omdat er zo weinig informatie te vinden is (merkte ik toen ik er ‘vroeger’ zelf naar op zoek was), en omdat het mijn blog en mijn hobby is, blijf ik er wel over schrijven.

In deze blogpost dus een actueel overzicht van de spreadsheets die ik gebruik, en hoe ze ‘gevoed’ worden met informatie. De meeste spreadsheets kun je hier downloaden. En binnenkort komt er een nieuwe versie van de beleggingsspreadsheet, want die is wel een beetje gedateerd inmiddels.

Spreadsheets

Allereerst de Persoonlijke Administratie, waarin ik mijn privé uitgaven bijhoud. Dit is inclusief mijn spaarrekeningen / buffer, de creditcard en contante uitgaven (al zijn dat er steeds minder). De administratie loopt per jaar, ieder jaar op 1 januari begint een nieuwe spreadsheet. De buffer loopt wel door over de jaren heen. Ik houd mijn uitgaven op deze manier al bij sinds 2003.

Gebaseerd op dezelfde basis-spreadsheet is de Gezamenlijke Administratie, waarin de gezamenlijke huishouding van mijzelf en Vriendin wordt bijgehouden. In de spreadsheet houden we ook bij hoeveel we allebei moeten bijdragen. Ook houden we hier onze hypotheekaflossing bij. Ook deze spreadsheet loopt per jaar, de hypotheek loopt wel door. En ik houd in deze spreadsheet ook de meterstanden van gas, water en elektra bij.

Dan uiteraard mijn Beleggingsadministratie, hierin houd ik sinds 1 januari 2013 al mijn beleggingen bij.

‘Daarboven’ komt nu mijn Integraal Dashboard. Hierin houd ik per kwartaal de stand van al mijn vermogenscomponenten bij, en ook een aantal (voor mij relevante) indicatoren.

Een ‘buitenbeentje’ en relatieve nieuwkomer is de spreadsheet waarmee ik Binck transacties importeer en converteer naar het format dat ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Bij Binck kan ik de transacties van mijn Euro- en Dollar rekening downloaden, en ook de door mij ingegeven orders. Deze conversie-spreadsheet combineert de gegevens naar het format voor de Cash Transacties en de Beleggingstransacties, die ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Dat is nog best een klus, want voor een beleggingstransactie moeten gegevens van beide gecombneerd worden, en een dividendtransactie leidt bijvoorbeeld vaak ook tot een financiële transactie. Het scheelt mij handmatig werk, ik hoef nu niet iedere transactie handmatig in te voeren in mijn beleggingsspreadsheet.

Automatisch inlezen

In totaal zijn er 7 verschillende rapportages die ik regulier download, en automatisch importeer in mijn spreadsheets.

Van Binck download ik mijn Orders, de beleggingstransacties die ik heb ingevoerd. Ook download ik daar de Transacties van mijn EURO rekening, en de Transacties van mijn USD rekening.

Wekelijks in het weekend download ik het overzicht van mijn Portfolio, de actuele koersen van de fondsen in mijn portefeuille.

Bij de Rabobank download ik vrijwel wekelijks de Transacties van mijn rekeningen. Datzelfde doe ik bij ABN AMRO, waar de gezamenlijke rekening met Vriendin loopt.

En tenslotte exporteer ik uit de KashBook app op mijn smartphone ook een overzicht van Transacties die ik met contant geld uitgevoerd heb. Maar dat zijn er steeds minder.

Handmatig invoeren

Dan zijn er ook nog drie dingen die ik handmatig invoer in mijn spreadsheets:

  1. Creditcardtransacties, want die kan ik bij mijn bank niet downloaden.
  2. Transacties van en naar mijn bufferspaarrekening, want ook daar is geen downloadfunctie beschikbaar.
  3. Extra aflossingen op de hypotheek, want die variëren nog wel eens.

Schematisch

En hoe ziet dat er dan schematisch uit? Zo ongeveer:

Heb jij jouw financiën ook zo eenvoudig ingewikkeld gemaakt?