Beren(markt) op de weg…?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Het eerste kwartaal van 2022 was niet heel fijn voor beleggers. En zoals verwacht is het tweede kwartaal niet veel beter. Ik schreef twee weken geleden nog over de huidige onzekere wereld. En afgelopen vrijdag kreeg de S&P 500 index dan officieel het predicaat ‘bear market’. Dat betekent dat de index meer dan 20% gedaald is vanaf het hoogste punt, eind vorig jaar. Zeven weken op rij is de S&P 500 lager gesloten, dat is niet meer voorgekomen sinds 2001. De NASDAQ index zit al langer in een ‘bear market’. Daar is meer dan 30% van af. Niet zo gek, de NASDAQ bevat veel technologie-aandelen en die zijn sterker gedaald dan gemiddeld. En onze eigen Nederlandse kneuterindex de AEX kan er ook wat van.

De eerste beleggers zijn al naar de uitgang gehold, hebben hun aankopen van het afgelopen jaar met verlies verkocht, komen nooit meer terug, en zullen de komende twintig jaar op verjaardagsfeestjes vertellen dat beleggen levensgevaarlijk is. Het is natuurlijk ook niet leuk om (papieren) winst te zien verdampen. Het menselijk brein werkt toch gewoon zo dat papieren verlies net zo erg voelt als echt verlies. Dat merk ik ook bij mijzelf.

De afgelopen dagen las ik verschillende interessante blogposts over de dalende aandelenmarkten. En dan bedoel ik niet de horoscopen waar sprookjesvertelster PorteRenee zich tegenwoordig (bij gebrek aan andere verhalen) mee bezig lijkt te houden. ‘Piekeraar‘ Luxe Of Zuinig schreef over de fluctuerende aandelenmarkt. En ook GroeiGeld gaf een inkijkje in de portefeuille na alle dalingen.

Zelfs Mr. Money Mustache (MMM), toch één van de grondleggers van de FIRE-beweging, werd wakker uit zijn FIRE-slaap en verwelkomde de huidige daling van de aandelenmarkten. En ik ben het met hem eens. Het werd ook eens een keer tijd. Ik zit er zelf ook al jaren op te wachten. Al in 2016 was ik er van overtuigd dat de Grote Daling had ingezet. In 2020 werd ik vervolgens alsnog overvallen door de Corona Crash. En nu is er dan de Bear Market van 2022.

MMM heeft een interessant staatje in zijn blogpost staan. Met daarin alle ‘bear markets’ sinds het begin van deze eeuw. Ik heb ‘m ook maar even vertaald en van wat Nederlandse duiding voorzien.

PeriodeOorzaakDaling
(piek naar bodem)
Duur
(maanden)
Maart 2000 – September 2001Dot-Com Crash-/-36%18
Januari 2002 – Oktober 2002Dot-Com en Huizenmarkt-/-34%9
Oktober 2007 – November 2008Grote Financiële Crisis-/-52%14
Januari 2009 – Maart 2009Grote Financiële Crisis II-/-28%2
Februari 2020 – Maart 2020COVID Crash-/-34%1
Mei 2022 – ????De Russen, Inflatie en meer…-/-20% tot nu??
‘Bear Markets’ van de S&P500 sinds het jaar 2000. Bron: Mr. Money Mustache.

MMM constateert terecht dat je, als je jonger dan 40 bent, zeer waarschijnlijk nog geen grote daling van de aandelenmarkten hebt meegemaakt. De COVID Crash was immers van zeer korte duur. Opa Geldnerd heeft elke crash sinds 1987 als actieve belegger meegemaakt. Maar pas de afgelopen jaren lukt het me ook echt om stil te blijven zitten zonder slapeloze nachten. En dan nog geef ik alleen maar een garantie tot vandaag, ik ben immers ook maar een mens.

Als je kijkt naar de ‘bear markets’ van deze eeuw dan is de kans groot dat we de bodem nog niet bereikt hebben. En als dit echt een Grote Beer is (zoals de Grote Financiële Crisis van 2007/2008 en de Dot-Com Crash van 2000 / 2001) dan kan het ook zomaar nog eens één à anderhalf jaar duren voordat de echte bodem bereikt is. Met tussendoor misschien nog wel wat kortere periodes van stijging (‘bear market rally’), maar daarna toch steeds weer een nieuwe daling met een lagere bodem.

En ja, dat duurt heel lang als je nu al nerveus bent. Of als je moet verkopen. Ik vind de blogpost van MMM wat dat betreft ook heerlijk relativerend. En mijn eigen uitgangspositie is niet slecht. Ten opzichte van 1 januari 2022 is mijn portefeuille, die wereldwijd gespreid is, pas 7% gedaald. En vanaf het huidige punt mag de portefeuille nog ruim 35% dalen voordat ik uitkom op een portefeuillewaarde die lager is dan mijn totale inleg.

En zelfs als dat gebeurt: ik geloof niet dat ‘alles nu anders is’ (want dat wordt bij iedere crisis beweerd). Het gaat om tijd. Ik blijf gewoon zitten waar ik zit. Het wordt pas echt verlies als je jouw beleggingen verkoopt voor een lager bedrag dan waar je ze voor gekocht hebt. En ondertussen ga ik gewoon door met inleggen en bijkopen. Morgen ook weer. Inmiddels koop ik mijn favoriete ETF VWRL ruim 10% goedkoper bij dan op de piek. Per 10 aandeeltjes kan ik er met dezelfde inleg dus eentje extra kopen. Ik hoop echt dat ik dit gevoel van rust vast kan houden!

Hoe nerveus ben jij?

Koopjes jagen!

  • Berichtcategorie:Beleggen

Nee, maak je geen zorgen. Geldnerd is niet aan het funshoppen geslagen. En ook wordt er niet driftig gezocht in de uitverkoop. Dat soort dingen zijn aan mij niet besteed.

Ik heb het natuurlijk over de aandelenmarkten. Die laten de afgelopen periode een iets andere beweging zien dan waar we de afgelopen 9 jaren aan gewend geraakt zijn. Neerwaarts. Al die arme mensen die afgelopen jaar pas zijn ingestapt zullen nu vast en zeker peentjes zweten. Sommigen verkopen misschien alweer. Tot vreugde van hun bank en/of adviseur: twee keer transactiekosten!

Vroeger zou ik nu nadenken over bijkopen, maar het waarschijnlijk niet durven. Meerdere malen per dag naar het financiële nieuws kijken, op zoek naar ‘signalen’ om mijzelf te overtuigen dat het een goede gelegenheid was om ‘in te stappen’. Om een deel van mijn spaargeld actiever in te gaan zetten, op zoek naar een ‘financiële klapper’. Maar daar heb ik tegenwoordig geen last meer van.

Op mijn Lopende Rekening staat niet meer dan ik in de maand nodig heb. Het meeste geld wordt meteen weggeboekt, de dag dat het salaris binnenkomt. Zo snel mogelijk voor mij aan het werk.

De Buffer is er als achtervang. Een kleine buffer om de grotere uitgaven van het jaar te kunnen doen, meestal gevoed met wat er maandelijks overblijft op de rekening. De grote buffer bevat een paar maanden leefgeld. Mocht mijn inkomen echt wegvallen, dan begin ik stapsgewijs met het liquideren van mijn beleggingen.

Er zit ook een aardig bedrag in ons Huis. Deels al bij de aanschaf, en deels door ons lineaire (en eerder dit jaar verdubbelde) aflostempo. Ik weet dat ik misschien op de beurs hogere rendementen kan (kon?) halen, maar elke maand lagere maandlasten is ook heel waardevol. We hanteren in Huize Geldnerd een mix-strategie

Maar het merendeel van het vermogen zit in de Beleggingen. De portefeuille die ik de afgelopen jaren heb opgebouwd, en waar ik trouw iedere maand bijstort en waar ik dit jaar ook echt de discipline heb om elke maand bij te kopen. Afgelopen week ook weer.

Daarmee is iedere Euro die ik bezit ook daadwerkelijk ingezet voor een specifieke bestemming. En zijn er dus geen vrije middelen beschikbaar om op koopjes te jagen. Aan de ene kant wel jammer. Maar aan de andere kant ook erg rustgevend. Want ik hoef er dus verder ook niet over na te denken. En ik merk dat ik daardoor ook veel minder de neiging heb om überhaupt naar de beurs te kijken. En dat is, met koersbewegingen zoals ze op dit moment plaatsvinden, misschien maar beter ook.

Onlangs schreef ik het al op de Slack-groep FIRE NL: Ik houd in mijn hoofd rekening met een correctie van de markt van 40%. Waarbij ik mijn portefeuille als ‘de markt’ beschouw. Dat voelt als een psychologische grens. Verder houd ik bij wat sinds de start van mijn portefeuille mijn totale eigen inleg is geweest, en die vergelijk ik met de huidige portefeuillewaarde. Zodra mijn portefeuillewaarde beneden mijn totale inleg komt gaat er ook een alarmbelletje af in mijn hoofd. Die twee criteria (40% portefeuillewaarde en mijn inleg) liggen in absolute termen ook dicht bij elkaar. Maar dit is allemaal een poging om iets dat emotioneel is, te rationaliseren. Maar uiteindelijk voelt het natuurlijk gewoon niet goed om mijn eigen vermogen te zien dalen…. Het wordt interessant om te zien wat dat met mijn gemoedstoestand gaat doen.

Jaag jij op koopjes?

Knikkende knieën op de beurs

  • Berichtcategorie:Beleggen

Het was geen fijne week op de beurs, die afgelopen week. Uiteindelijk eindigde mijn portefeuille 4,5% lager. In absolute termen: 1 maandsalaris. In de Slack-groep FIRE NL, kanaal #aandelen, begon het te zoemen.

Ik herken het gevoel. Natuurlijk ben ik ook niet blij met deze daling. Ik heb liever dat de beurs door blijft stijgen. Maar je weet dat dat niet altijd gebeurt. We zijn allemaal een beetje zenuwachtig, nu de stijgende markt al zo lang duurt. De meesten hebben de sterke daling van de beurs in 2008/2009 niet meegemaakt als actieve belegger, laat staan de dot-com crash in 2000/2001. En voor de meesten van ons staat er veel op het spel. Je kunt zomaar een paar jaar achterop raken op de weg naar je droom, de financiële onafhankelijkheid. Als je veel inlegt, dan staat er ook veel.

Het bewijst voor mij maar weer eens dat de aandelenmarkt niks met ratio te maken heeft, maar alles met emoties. En ook de schijnratio van geld en cijfertjes bestaat niet, het is emotie. Want wat is er nou helemaal gebeurd? Voor de meesten van ons is een stukje papieren waarde verdampt. En eigenlijk ook weer niets. Je bent immers niks kwijt totdat je jouw portefeuille verkoopt, Tom haalde deze bekende uitspraak afgelopen week ook aan in de Slack-groep. Balen als je nu moest verkopen, maar niks aan de hand als je jouw portefeuille gewoon vast kunt houden en nog een jarenlange (of decennia-lange) beleggingshorizon hebt. Een driejaars grafiek van de S&P500 index geeft ook voor mij wel weer een beetje perspectief over de gebeurtenissen van afgelopen week.

De beurs stijgt al min of meer sinds maart 2009. Ik reken met mijn eigen portefeuille sinds 1 januari 2013, toen ik na mijn echtscheiding ‘voor mezelf’ begon. Regelmatig vergelijk ik de optelsom van al mijn inleg met de huidige waarde van mijn portefeuille. En dan zie ik dat de aandelenmarkt ruim 35% mag dalen. Als dat zou gebeuren, dan zou ik nog steeds al mijn inleg over hebben.

Dat stelt me gerust, maar het is natuurlijk niet wat ik wil. Elke top in mijn portefeuille is de nieuwe norm. En vanaf die nieuwe top wil ik toch steeds weer hoger. Hebzucht, ook een zeer menselijke emotie.

Ook spreiden is een mechanisme om deze emotionele oprispingen te dempen. Dat doen wij ook. Elke maand zet ik de helft van mijn maandsalaris in voor mijn langere-termijn doelen. Een kwart maandsalaris naar de beleggingen, een kwart maandsalaris voor het (extra) aflossen van onze hypotheek. Die laatste levert elke maand lagere maandlasten op, ongeacht wat de aandelenmarkten doen. Ik maak dus altijd wel ergens ‘winst’. Ik weet het, het is allemaal jezelf voor de gek houden, maar psychologisch is het ook voor mij belangrijk.

Ik weet ook nog niet of ik stil kan blijven zitten wanneer de markt ooit weer 30 of 40 procent naar beneden gaat. Maar ik wil gewoon doorgaan. Ook omdat vorige crises, en mijn (terugkijkend) niet-optimaal (zeg maar: zwaar nadelig voor mijzelf) handelen daarin mij geleerd hebben dat dit voor de langere termijn de beste strategie is.

Hoe heb jij de afgelopen week op de beurs beleefd?

Armer dan mijn ouders

Mijn recente blog ‘De onmacht van de middenklasse‘ riep meer reacties op dan ik verwacht had. Een lezer attendeerde mij op een artikel in de De Groene Amsterdammer. Dat is geschreven naar aanleiding van een rapport van McKinsey.

Het lijkt er steeds meer op dat er een trendbreuk optreedt. Heel lang is het ‘normaal’ geweest dat elke volgende generatie het economisch beter heeft dan de vorige. Maar in de periode 2005 – 2014 ging 65 – 70 procent van de huishoudens er in reëel inkomen op achteruit. De term reëel inkomen betekent dat het gecorrigeerd wordt voor inflatie, en het zegt dus iets over de koopkracht van dat huishouden. En de rekenmeesters van McKinsey achten de kans groot dat dit ook de komende 10 jaar het geval blijft.

Ze wijten dit aan de trager wordende economische groei, iets wat inderdaad sinds de ‘crisis van 2008′ erg hardnekkig lijkt te zijn. Daarnaast gaat het rapport in op inkomensoverdrachten: het bedrag aan uitkeringen en subsidies dat iemand bovenop z’n reguliere salaris ontvangt. In Nederland hebben we natuurlijk een uitgebreid stelsel aan toeslagen, waarmee we belastinggeld rondpompen. Let wel: ik zeg niet dat we daarmee moeten stoppen, maar het is wel iets om goed in de gaten te houden. Verder concludeert het rapport dat de omstandigheden op de arbeidsmarkt veel minder zeker zijn geworden. Tijdelijke banen en ZZP’ers zorgen ervoor dat de jongere generaties minder zekerheid hebben over hun inkomen dan hun ouders hadden.

Conclusie: we worden gemiddeld genomen allemaal minder rijk, maar die last wordt wel oneerlijk verdeeld. Hoe lager je op de economische ladder staat, hoe sterker je de pijn gaat voelen.

Door het lezen van het rapport werd ik wel nieuwsgierig naar mijn eigen situatie. Gelukkig houd ik mijn administratie al sinds 2003 gedetailleerd bij, dus ik ben in mijn elektronisch archief gedoken. En vooralsnog heb ik geluk!

In 2004 verdiende ik netto € 2.950 per maand (exclusief vakantiegeld en 13e maand). Inmiddels is dat € 4.000 per maand. Op de website van het CBS vond ik de inflatiecijfers sinds 2004. Cumulatief is er sinds 2004 21,7% inflatie geweest. Betrek ik dat op mijn inkomen, dan zou ik nu € 3.590 netto per maand moeten verdienen om met mijn inkomen uit 2004 de inflatie bij te houden. Vooralsnog zit ik daar € 400 boven, doordat ik sinds 2004 best een aardige carrière heb gemaakt. Maar ik vraag me wel af hoe lang ik nog door kan groeien, en of (wanneer) de daling van het reëel inkomen ook mij zal treffen…

Hoe is het met jouw koopkracht?