Blog over (financieel) bewust leven

Label: crash

Je kunt er niet tegen werken

Nog steeds zijn er chaotische taferelen op de beurzen. Nog nooit is de stemming zo snel omgeslagen. In de media en bij heel veel andere financebloggers heb je er al heel veel over kunnen lezen. De langste bull market tot nu toe is ten einde en we hebben nu een bear market. Nogal abrupt, op 9 maart vierde de bull market z’n 11e verjaardag, en 2 dagen later was het voorbij. Calculated Risk, één van mijn favoriete Amerikaanse economische blogs, is zelfs (voor het eerst sinds 2006) in verhoogde staat van recessie-waakzaamheid gegaan. En we hebben een pandemie. Maar ik ga niet schrijven over het Corona-virus en alle tips herkauwen die je elders ook kunt lezen. Ik probeer hier immers een serieuze financiële blog neer te zetten.

Inmiddels is het meer dan 35 jaar geleden dat Geldnerd (mini-Geldnerd) z’n eerste aandeeltje kocht. De ‘Zwarte Maandag’ crash van 1987 was de eerste waarin hij, als middelbare scholier toen nog, een deel van zijn vermogentje zag verdampen. Mijn papieren verlies nu is een veelvoud van het verlies toen. Al was het destijds procentueel nog net iets groter… Ik zeg bewust ‘papieren verlies’. Want ik zou het geld pas echt kwijt zijn als ik mijn portefeuille nu verkocht. Maar dat doe ik niet. Ik doe nog steeds niets.

Het gaat wel hard nu. Van het gat tussen mijn inleg en de actuele waarde is nu 2/3 weg. In drie weken tijd. Mijn portefeuille zat dit weekend 25,1% van z’n piekwaarde, en die was 4 weken geleden. Maar ik ga gewoon door met ademhalen, het trekt wel weer bij. En ja, dat kan een paar jaar duren. De enige manier om echt verlies te maken is nu verkopen als je in het rood staat. Heb je tijd, en heb je het geld niet nodig, laat het lekker op de beurs staan. Dat roepen we al jaren, nu is de echte test voor alle beleggers en finance-bloggers. Het went nooit, zo’n daling van de beurs, en ik heb er al een aantal meegemaakt. 1987, 2001, 2008… Het voelt altijd als jammer. Maar het is de enige zekerheid voor lange-termijn beleggers: af en toe moet je even een deel van je papieren winst inleveren. Of je hele winst en nog wat.

Zelf ben ik op dit moment weer terug waar ik eind maart 2019 was, qua portefeuillewaarde. Maar mijn portefeuille staat dus nog steeds hoger dan mijn totale inleg. Ik heb dus nog steeds ‘papieren winst’. In dit tempo duurt dat overigens niet lang meer. We zullen zien wat deze week weer brengt. Er is trouwens een treffende overeenkomst tussen zeer goede en zeer slechte dagen op de beurs. Op beide dagen denk ik af en toe: ‘daar kan ik met mijn gewone baan niet tegenaan werken’.

Ik ga je niet vertellen wat je moet doen. Daar ben ik niet zo van, daar zijn andere bloggers veel beter (belerender) in dan ik. Ik ga je wel vertellen wat ik doe en waarom. Geldnerd neemt zijn lezers serieus, en ik ga er in elk geval van uit dat jij wijs genoeg bent om je eigen financiële besluiten te nemen. Ik doe nog steeds niets. Ik blijf gewoon rustig zitten. Als mijn salaris volgende week weer gestort wordt maak ik gewoon het gebruikelijke bedrag over naar mijn beleggingsrekening. En ik ga gewoon weer bijkopen volgens het advies dat mijn beleggingsspreadsheet geeft, om dichter bij de gewenste verdeling over fondsen te komen. Ik ga, met andere woorden, gewoon door met het plan dat ik al jaren uitvoer.

Wat ik niet ga doen: uitgebreid bijkopen. Daar heb ik de vrije cash niet voor. Soms vind ik dat wel jammer. Maar als ik wel veel contanten zou hebben, dan was er teveel geld dat heel lang niets staat te doen. Dus het is eigenlijk maar goed dat het is zoals het is. Ik ben nu wel extra blij met onze tweesporenstrategie: elke maand inleggen op de beleggingen én elke maand extra aflossen op de hypotheek. Want die laatste levert ook in slechte beursmaanden een positief rendement op. #teamlagelasten

En ik heb nog een handelingsperspectief in mijn portefeuille zitten. Als de beurs (en mijn portefeuille) echt 40-50% daalt dan verkoop ik wellicht mijn obligaties, en wil ik van het vrijkomende bedrag aandelen-ETFs kopen. De obligaties houden tot nu toe redelijk stand, al was er afgelopen week wel een omslagpunt. Of misschien doe ik dat ook wel niet. We zullen zien.

Voor iedereen die er van overtuigd is dat het deze keer anders is? Ik denk het niet (en JL Collins is het met me eens). En als dat wel zo is dan (1) merken we dat pas op langere termijn en (2) maakt het niet zo heel veel uit waar je je geld hebt zitten en hoe het belegd is. Geld kun je niet eten. Toiletpapier overigens ook niet. Als er ooit nog iemand in mijn bijzijn beweert dat Nederlanders een nuchter volkje zijn, dan zal ik ze herinneren aan deze periode. Voor de niet-financiële aspecten van de huidige crisis kan ik je overigens deze mooie blog van Van Her Naar HOT van harte aanbevelen!

Heb jij al gehamsterd?

Niets doen

Het was een interessante week op de aandelenmarkten. Of eigenlijk, een saaie, eenzijdige week. Met alleen maar dalende koersen. Ik zat al een paar weken te wachten tot de Corona-paniek op de beurzen toe zou slaan. En dit was de week. Met donderdagavond zelfs extra Corona-uitzendingen rond sommige journaals. Op mijn werk vroegen (eisten!) collega-managers mondkapjes voor hun medewerkers, en er werd speciale handgel besteld.

Verbazing

Geldnerd ziet het allemaal met verbazing aan. Dat komt natuurlijk omdat ik houd van de feiten, en nog steeds vertrouwen heb in een aantal van onze instituties. En me niet te gauw laat leiden door de paniekzaaierij van sommige media en door ‘nieuws’ uit onbetrouwbare bronnen. Het sterftepercentage van bevestigde Corona-besmettingen is vooralsnog 2%, een schatting op basis van de tot nu toe bekende gegevens. Slechts tien tot twintig keer hoger dan het sterftepercentage van de ‘normale’ griep. Ze houden trouwens morbide grafiekjes bij op het RIVM, ik had nog nooit van ‘oversterfte’ gehoord. De overleden patiënten zijn vooral oudere mensen en mensen die verzwakt waren door een andere ziekte. Ik ben wel van middelbare leeftijd maar tegenwoordig kerngezond, dus ik maak me voorlopig weinig zorgen.

Voor mij bevestigt dit wel weer mijn theorie dat heftige marktbewegingen vooral veroorzaakt worden door menselijke emoties. Verwachte stijgingen en dalingen van structurele indicatoren als economische groei en inflatie worden door ‘de algoritmes’ al ingeprijsd. Het zijn de onverwachte en voor ons gevoel niet onder controle te houden zaken die zorgen voor heftige dalingen als afgelopen week. Corné van Zeijl schreef er in het FD een interessante column over. Veel andere bloggers schrijven ook over de afgelopen week, bijvoorbeeld NietTot71 en Struikelen.

Tussenstand portefeuille

Het heeft wel effect op mijn beleggingsportefeuille, dat virus. Vorig weekend was het rendement YTD 4,1%, de 12-maands XIRR was 16,4%. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille was vorige week 53,6% (versus 48,2% aan het einde van 2019). Mijn portefeuille stond op het hoogste punt aller tijden. Die cijfers zijn de afgelopen week behoorlijk naar beneden gedenderd. Het rendement YTD is nu -8,0%, de 12-maands XIRR is +2,4%. Wat overigens nog steeds 240 keer het percentage is dat geld op mijn spaarrekening opbrengt. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is nu ‘nog maar’ +35,5%. Mijn portefeuille is weer terug op het punt waar ‘ie in oktober 2019 ook stond, en is 10,5% gedaald in één week. Tot zover het ‘bloedbad op de beurzen’….

Medio afgelopen week heb ik even in de app van mijn broker gekeken, toen was ik een paar bruto maandsalarissen kwijt. En vandaag heb ik de rapportage verwerkt op mijn gebruikelijke zaterdagochtendmoment. Het was nog een beetje erger geworden, zullen we maar zeggen. Maar ik blijf er opmerkelijk rustig onder. Ik ben immers niks ‘kwijt’. Dat zou wel het geval zijn als ik verkocht had, maar dat heb ik dus niet gedaan. Ik blijf rustig zitten, het trekt wel weer bij. Ik heb de afgelopen week zelfs gewoon mijn maandelijkse aankoop gedaan. Vanwege de dalende koersen heb ik gekozen voor mijn dividend ETF, daarmee krijg ik eind maart in elk geval nog weer een plukje dividend erbij.

Mijn portefeuille over de afgelopen 6 maanden

Eigenlijk baal ik op dit soort momenten wel dat ik geen grote stapel cash heb liggen om bij te kopen. Ik heb een contant geld buffer om een aantal maanden van te kunnen leven, en mijn potjes. De rest van mijn geld zit in het huis of in mijn beleggingsportefeuille. ‘Goedkoop bijkopen’ is dus geen optie. Alhoewel, goedkoop… Mijn favoriete ETF VWRL stond vanochtend op € 76,36. Dat is dezelfde prijs als in augustus 2019. Mijn gemiddelde aankoopprijs tot op heden is € 74,77, en eind 2018 (bij een vorig ‘dipje’) kocht ik ze voor € 64,43. Dus echte ‘koopjes’ zie ik nog niet, het is allemaal erg relatief.

Relativeren

Wat er gaat gebeuren? Ik durf het niet te voorspellen. Op enig moment zal de paniek wel wat afnemen en gaan we met z’n allen over tot de orde van de dag. Gewoon verder consumeren. En dan komt het met de aandeeltjes ook wel weer goed. En er komt ook nog wel een keer een ‘crash’ van 40 of 50 procent. Misschien wordt dit ‘m wel. Het maakt niet uit. Je zit er voor de lange termijn. Toch?

S&P500 sinds medio 2008 (bron: finance.yahoo.com)

Extra boodschappen hebben we hier in Huize Geldnerd overigens ook nog niet gedaan. We zijn niet aan het hamsteren of aan het ‘preppen’ voor een ‘lock-down’. Hier geen blikvoer, mondkapjes of andere desinfecterende handgel… Eigenlijk gaat het leven gewoon door.

Heb jij ook blinde irrationele paniek vanwege het Corona-virus?

Wat als de beurs echt gaat dalen?

De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.

De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ‘teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.

En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.

De vorige ke(e)ren

De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.

Bron: finance.yahoo.com

Wat als?

Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.

Het model opbouwen

In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.

Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).

De crisis begint

Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.

Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.

Scenario 1 – We doen niets

Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.

Scenario 2 – Stapsgewijs verkopen

Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ‘trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.

Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.

Maar stel nou eens dat ik 10% als ‘trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?

Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.

Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000
Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000

Scenario 3 – Opties als verzekering?

Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.

Slotgedachten

Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.

En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.

Wat zeggen anderen?

Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.

Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?

‘Kaboem’ zegt Dr. Doom

Terwijl ik dit schrijf, woensdagavond laat, verbreekt mijn blog het eigen dagrecord qua aantal lezers en aantal commentaren. En dat allemaal vanwege dit blogje over de vraag wanneer er een nieuwe crisis komt. CheesyFinance heeft me omgedoopt in ‘Dr. Doom’ en Project Lonica heeft twijfels over de gezelligheid hier (zaterdag bij de bloggers meeting hoop ik haar ervan te overtuigen dat ik best wel gezellig kan zijn). Maar het klopt. Ik ben sceptisch. Cynisch. Te cynisch?

De vorige crisis ‘voelden’ Ex en ik op tijd aankomen. In de zomer van 2008 verkochten we onze beleggingen en zetten onze beleggingshypotheek om in een spaarhypotheek. In mei 2009 stapten we weer in op de beurs, enkele maanden na het dieptepunt. Terugkijkend een actie die ons heel veel geld opleverde. Geld wat vervolgens deels ook weer verdampte in een echtscheiding. Tsja… Life is what happens while you are busy making other plans. Toevalstreffer, niet iets waarvan ik er van uit kan gaan dat ik het nog eens ga herhalen (dat tijdig uitstappen dan).

De wereld en het financiële systeem zijn niet perfect. Er zijn mensen, organisaties, hele bedrijfstakken die erop gericht zijn het systeem te manipuleren in hun eigen voordeel (hallo, banken!). Politici maken afwegingen voor ‘het algemeen nut’. Wat vaak betekent: de meerderheid van wat zij denken dat hun kiezers zijn. In die wereld ben ik een heel klein vermogentje, een heel klein spelertje. Tegen de stroom in. Meer vermogen dan schuld. Het beleid van de afgelopen jaren, de lage rente en het ‘quantitative easing’ beleid van de afgelopen jaren, maken dat wij allemaal weinig rendement op spaargeld maken. Maar het is wel weer in het voordeel van mensen en organisaties en landen met schulden. Maar de beurs deed het dan wel weer best OK.

Frustrerend is het soms. Onrechtvaardig voelt het ook wel eens.

Als er weer een crisis komt heb ik een plan. Blijven zitten in mijn beleggingen. Als de markt flink gezakt is verkoop ik mijn obligaties. En stop ik dat geld én een deel van mijn cash in de beurzen. Voor een nieuwe rally. Ook dat is ‘kaboem zegt Dr. Doom’. Hoop ik. Dat plan hebben er meer, lees ik in de reacties. Market timing, maar dan ‘na de gebeurtenis’, Amber Tree.

En de FED verhoogde vandaag de Amerikaanse rente. Die creëren nog wat bewegingsruimte. Kom op, Mario Draghi!

<Geldnerd zinkt weg in depressie>

Paniek!!! Of toch niet?

Als je het nieuws de afgelopen weken een beetje gevolgd hebt kan het je bijna niet zijn ontgaan. Er is weer onrust op de financiële markten. De ‘oorzaak’ deze keer is China. Een land waar ik niet een groot deel van mijn portefeuille heb, want ik ben fan van andere politieke stromingen dan de regering daar.

Overigens is de ‘crash’ in China heel makkelijk te relativeren. Het ziet er best erg uit als je het verloop van de Shanghai SE Composite Index over de afgelopen drie maanden bekijkt.

Shanghai SE Composite Index - 3 maanden

Bekijk je ‘m over de periode sinds 1 januari 2015, dan is het beeld al genuanceerder.

Shanghai SE Composite Index - sinds 1 januari 2015

En bekijk je ‘m over de afgelopen drie jaar, dan is mijn eerste gedachte dat het hoog tijd werd dat er wat lucht uit die bubbel liep.

Shanghai SE Composite Index - 3 jaar

Volgens mij is de oorzaak een heel andere. Namelijk: emotie. Dat is een dure les die ik zelf ook aan het leren ben. Onder invloed van de media (‘slecht nieuws verkoopt beter dan goed nieuws’) en onder invloed van onze eigen onzekerheid gaan we reageren. Terwijl allerlei onderzoeken aantonen dat dat in deze periode nu juist het domste is wat je kan doen.

Nu heb ik besloten om gewoon te blijven zitten. Het kost me veel moeite, dat geef ik toe. Stond aan het begin van deze ‘neerwaartse correctie’ mijn portefeuille op een gezonde +14% voor dit jaar, inmiddels is dat gezakt naar +3,5%. Nog steeds 3 keer zoveel dan ik op dit moment op mijn beste spaarrekening krijg, maar niet voldoende om mijn langere termijn doelen te halen. En dat is dan toch jammer.

Maar ja, ik mag niet klagen. Nadat ik in 2008 vrijwel volledig uit de aandelen was gegaan, ben ik in mei 2009 weer ingestapt. Terugkijkend was dat slechts 2 maanden na het toenmalige dieptepunt van de aandelenmarkt. Sindsdien heb ik gemiddeld een rendement van 15% per jaar gehaald op de aandelenmarkt. En je weet dat er na een periode van stijgende koersen altijd weer even een dip komt.

Hoe is het met jouw beleggingen?

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑