Blog over (financieel) bewust leven

Tag: corona (Page 1 of 3)

Alles wordt anders? Yeah right….

De gevaarlijkste woorden bij economische verandering zijn ‘dit keer is het anders’. Dat is tot op heden nog nooit zo geweest, we zullen zien wat er in de toekomst gebeurt. Ook deze keer zijn sommige mensen hoopvol. Maar er zijn wel wat dingen die ik me afvraag…

Leven op krediet?

De afgelopen 10 jaar hebben we één van de langste onafgebroken periodes van economische voorspoed gehad in de historie van de moderne mens. Je kunt je afvragen of het verstandig is geweest om de gezamenlijke schuld op de wereld in die periode steeds verder op te laten lopen. Bij het aangaan van schuld neem je een voorschot op toekomstig inkomen. Jouw toekomstig inkomen moet immers die schuld terugbetalen, inclusief de rente. Dat geldt voor landen, bedrijven, en individuen. Door de Corona-crisis is dat toekomstige inkomen voor veel mensen ineens een stuk minder zeker geworden. En is het dus minder zeker dat mensen / bedrijven / landen die schulden wel allemaal terug kunnen betalen.

De schuld van de een is het spaargeld van een ander. Niet terugbetalen op deze schaal kan vervelende schokken door het financiële systeem veroorzaken. Uiteindelijk zie je dat die schulden dan opgekocht worden door centrale banken. De enige instituten in de wereld die geld kunnen ‘maken’ en daarmee de pijn voor anderen kunnen verzachten. Dat doen ze al op ongekende schaal.

Niks aan de hand, zul je denken. Er wordt gewoon geld bijgedrukt. Maar al voor deze crisis was duidelijk dat daar ook grote risico’s aan zitten, onder andere het risico op hoge inflatie. En toen gingen we allemaal nog uit van een ‘gewone’ economische daling, niet van een economie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en van de ene op de andere dag vrijwel tot stilstand komt.

Mijn lijfblad The Economist had afgelopen weekend een hoofdartikel over de huidige handelwijze van regeringen en centrale banken. Zij noemen het een ingrijpende verschuiving in de economie, van het soort dat maar één keer per generatie voorkomt. In de jaren zeventig gingen we van Keynesiaans denken naar het strenge monetarisme van Milton Friedman. In de jaren negentig kregen de centrale banken hun onafhankelijkheid. En nu tijdens de corona-pandemie hebben we een combinatie van grootse staatsschulden en het bijdrukken van geld (‘quantitative easing’) door de centrale banken, mede mogelijk gemaakt door de extreem lage inflatie (en dito rente).

Kunnen we iedereen helpen?

In 2008 was het eenvoudig. Er was een probleem met de banken. Dus werden ze ‘gekocht’ door de overheid, en er werden ook op andere manieren grote bedragen in gepompt zodat ze hun diensten konden blijven verlenen en de economie enigszins draaiend konden houden. In ruil daarvoor kregen de banken strengere regelgeving en beperkingen opgelegd. We wilden ze eigenlijk niet redden maar we moesten wel, ze waren ‘too big to fail’.

Maar nu? Ineens heeft iedereen hulp nodig. De luchtvaartsector was er als eerste bij. En inmiddels ben je een eikel als je nog niet je hand hebt opgehouden bij de overheid, lijkt het wel. Geldnerd is al heel lang ambtenaar, maar inmiddels zijn er heel veel mensen in overheidsdienst. Ze worden in elk geval met overheidsgeld betaald. Nederland had in 2015 een bruto binnenlands product (bbp) van ongeveer € 670 miljard. De overheid gaf destijds zo’n € 270 miljard uit. Dat kun je niet zomaar verdubbelen, in elk geval niet als er geen productie tegenover staat. De huidige steunmaatregelen zijn dus geen houdbaar model. Maar we hebben inmiddels wel iets van 90 miljard aan overheidssteun toegezegd aan iedereen. Dat is dus meer dan 10% van het BBP. En er wordt nu een krimp verwacht van een procent of 7. Die krimp zou dus 15 – 20 procent zijn zonder overheidssteun. En dan hebben wij een overheid die zich dat kan veroorloven… Dat is niet overal het geval.

Voor mij als belegger is het ook een interessant gegeven. Met miljarden aan ‘belastinggeld’ (eigenlijk: door centrale banken gecreëerd geld) wordt de economie zo goed en zo kwaad als het gaat gesteund. Daarmee worden de effecten van de crisis gedempt, de scherpe randjes worden er af gehaald. Het dempt mijn risico als belegger. Toch past het niet zo goed bij mijn liberale blik op de wereld. Bij rendement hoort ook risico. Rendement zelf houden en bij risico meteen naar de overheid kijken is wel een heel bijzonder economisch model.

Niet meer terug naar de oude situatie?

En wat nou als we niet meer teruggaan naar de oude situatie? Vaker thuiswerken blijkt voor een substantieel deel van de medewerkers best een optie. Dat hebben we de afgelopen periode wel bewezen. Oplossingen voor beter digitaal samenwerken en digitale bijeenkomsten met grotere groepen zijn nog even wennen. Ook in Huize Geldnerd denken we na over een betere thuiswerkplek. Maar verder ben ik voor. Het scheelt een hoop verplaatsingen. Geldnerd heeft jaren geleden al bedacht dat woon-werkverkeer verloren levensvreugde is, en is toen op een half uurtje lopen van z’n werk gaan wonen. Het geeft ook minder stress. Bij de werkgever van Geldnerd zijn we er serieus mee bezig. We zien allerlei innovaties ineens versneld van de grond komen. Ik ben benieuwd hoe we hier over een paar jaar op terugkijken.

Wereldwijd zagen we dat de (letterlijke) stilstand enorme effecten heeft op onze leefomgeving. Bijvoorbeeld hier in beeld gebracht door The Guardian, en bij ons eigen KNMI kijken ze naar de ‘seismische ruis’ en de luchtvervuiling. Nog een reden om misschien niet helemaal terug te gaan naar de oude situatie? Helaas duurde dat niet lang. Begin juni was de lucht boven China weer net zo vuil als voor de crisis. En eind juni maakten we in Nederland alweer net zoveel autokilometers als voor de crisis (al waren ze wel anders verdeeld over de dag, dus de ochtendspits is nog rustig).

Hetzelfde blijven doen? Wat moeten we anders?

Tweede kwartaal 2020

Het jaar 2020 is halverwege. Een jaar dat ons nog lang zal heugen, ik ben blij dat ik mijn blog heb als dagboek om een beetje zicht te houden op de (financiële) gebeurtenissen die dat met zich meebrengt. Vier jaar lang maak ik inmiddels elk kwartaal een overzicht. Geldnerd begon in september 2015, het eerste kwartaaloverzicht verscheen na het derde kwartaal van 2016. Dat was het eerste volledige kwartaal dat we terug waren in Nederland, na bijna 3 jaar verblijf in het Verre Warme Land. Het is dus inmiddels tijd voor kwartaaloverzicht nummer 16: een terugblik op het tweede kwartaal van 2020.

Aandelenmarkten

Ook dit kwartaal was de hele wereld nog in de ban van het corona-virus. China leek het onder controle te hebben, Europa zat er middenin met een aantal landen in lock-down. In Nederland was het lang de centrale vraag of er genoeg IC-bedden zouden zijn. En Amerika stevende af op een enorme crisis in de gezondheidszorg, totdat het ingehaald werd door nieuws over politiegeweld en de golf van wereldwijd protest die daarop volgde. Het regende berichten over stilstand, achteruitgang, ontslagen. Alle seinen stonden op roder dan rood en minner dan in de min.

En de beurs? Die begon te stijgen als een gek. Ik snap er nog steeds geen bal van. Behalve dat het wederom bewijst dat ‘de markt’ verre van rationeel is. Analisten buitelden over elkaar heen om verklaringen te vinden. Zelf denk ik aan een mix van mensen die tegen beter weten in hopen dat alles heel snel weer bij het oude is, en een gebrek aan andere beleggingen waar geld mee te verdienen is. Wat me ook zo verbaasde: de enorme wachtrij aan particulieren die voor het eerst een beleggingsrekening wilden openen. Wees welkom! Maar vertel me eens: waarom juist nu? Was het omdat de kranten schreven dat de beurzen ‘historisch laag’ stonden? Dan moet je even naar de lange-termijn grafieken kijken, en weet je wel beter….

S&P500 10 jaars grafiek (bron: IEX)

Donderdag 11 juni ging het weer mis, en kregen we voor de zoveelste keer dit jaar te maken met ‘een van de slechtste beursdagen ooit’. Je kunt van 2020 zeggen wat je wilt, maar volatiel is het allemaal wel. Wat nou weer de oorzaak was? Diverse media wezen naar de voorzitter van de FED, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Die was somber over de vooruitzichten van de Amerikaanse economie. Maar dat had hij al vaker laten weten. Er leek ook angst te zijn voor een tweede golf aan corona-besmettingen. Maar het kan ook zo zijn dat verschillende partijen gewoon hun winst namen na het rentebesluit van de FED. Sinds de bodem van de markt was er al zo’n 30% bij gekomen. Binnen drie maanden. Terwijl de economische crisis nog moet beginnen. Bizar.

S&P500 1 jaars grafiek (bron: IEX)

De dollar was aan het einde van het eerste kwartaal iets volatieler geworden. Dat is in het tweede kwartaal zo gebleven. Maar een echte trend kan ik er nog niet in ontdekken. Het is net zo willekeurig als het Twittergedrag van de Amerikaanse president…

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB. En mijn portefeuille beweegt dus keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting. Zowel VWRL, de wereldwijd gespreide aandelentracker, als DBZB, de ETF met wereldwijde staatsobligaties. Want helemaal gerust was (en ben) ik er toch nog niet op. Maar ik ben wel stout geweest. In mei ‘moest’ ik eigenlijk VWRL kopen van mijn balanceertooltje. Maar ik heb DBZB gekocht, de obligatietracker. Omdat ik het gevoel had dat er geen stevige basis lag onder de stijgende koersen. Market timing, foei Geldnerd! De eerste week baalde ik van die aankoop, want VWRL spoot nog omhoog. Maar vanaf 11 juni sloeg mijn gevoel om. En vervolgens kocht ik eind juni gewoon weer VWRL op € 76.

De ROI YTD is per einde tweede kwartaal -/-9,25% De 12-maands XIRR staat op -/-3,85%. Dat is weer heel anders dan de ROI YTD van -/-22,1% en de 12-maands XIRR van -/-15,3% aan het einde van het eerste kwartaal.

Dividend en Spaarrente

Aan het einde van het eerste kwartaal sprak ik de verwachting uit dat mijn dividendopbrengsten te lijden zouden hebben onder de effecten van corona. In het tweede kwartaal is dat nog niet echt zichtbaar. Het kwartaal begon met een stevige dividendbetaling van VWRL.

In april kwam onder meer Shell met een dividendverlaging van historische omvang, waarmee de toon gezet werd. In de eerste helft van juni kondigde VWRL als eerste van mijn portefeuillefondsen het dividend aan. Dat dividend was ruim 40% lager dan in het tweede kwartaal van vorig jaar.

In het tweede kwartaal van 2020 ontving ik netto op mijn rekening € 503,87 aan dividend. In het tweede kwartaal van 2019 was dat nog € 508,57. Een kleine daling, iets groter als je in ogenschouw neemt dat ik in dat jaar wel elke maand extra aandeeltjes gekocht heb. Aan het einde van het tweede kwartaal stond er USD 33,03 aan dividend aangekondigd voor uitbetaling in het derde kwartaal van 2020. Die mag ik dus nog niet meetellen.

Van de spaarrente hoeven we nog steeds niets te verwachten. Medio juni werd aangekondigd dat de spaarrente op mijn bufferrekening per 22 juni verlaagd zou worden van 0,10% naar 0,07%. Vriendin kreeg van één van haar spaarrekeningen elders zelfs bericht dat de rente naar 0,00% ging, en dat bij een bank die enkele jaren geleden nog één van de hoogste rentes in Nederland bood. Zolang de Europese Centrale Bank nog met negatieve rentes rekent zal dat niet beter worden. En dat zal, verwacht ik, nog jaren en jaren duren.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage was 58,6% in het tweede kwartaal van 2020. In het eerste kwartaal van 2020 was het 41,1%, en voor 2020 tot nu toe bedraagt het 50,7%. Doelstelling voor het gehele jaar 2020 is 45,0%. Ik lig dus op schema. Met een beetje hulp van corona, dat wel.

Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Het aantal NSDs was in het tweede kwartaal een stuk hoger dan gebruikelijk, dat zal je niet verbazen. In juni is er wel een daling te zien. In die maand heb ik namelijk afscheid genomen van mijn oude baan, en met enkele mensen heb ik één-op-één een borrel gedronken in de anderhalvemeter-horeca. Op verschillende dagen, en die tellen dan uiteraard niet mee als NSD.

Eigen Vermogen

In het tweede kwartaal geen bijzonderheden zoals een verandering van de WOZ-waarde. Ik moet het echt hebben van mijn spaarpercentage, het dividendinkomen en de bewegingen van de aandelenmarkten.

De vorige keer was deze waterval-grafiek een experimentje. Inmiddels heb ik ‘m standaard ingebouwd in mijn Dashboard. Dat was een behoorlijke klus, Visual Basic en waterval-grafieken gaan niet goed samen, de standaard waterval-grafiek die tegenwoordig in Excel zit kun je nog niet eens aanroepen via Visual Basic. Maar een dagje puzzelen en programmeren bracht de oplossing, en nu is het in mijn Dashboard één druk op de knop… Binnenkort volgt daar nog een apart nerd-blogje over.

Geen rode balkjes deze keer, alle componenten leverden een positieve bijdrage aan mijn vermogensontwikkeling. Ik ontving geen rente en er veranderde niets aan de (WOZ) waarde van onze woning, dus die categorieën zijn niet zichtbaar.

Waar leidt dat toe? Onderstaand de ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. Dit was het zevende kwartaal op rij dat mijn spaarpercentage boven de 40% lag.

Beste Uitgave

Voor mezelf heb ik niet zoveel bijzondere uitgaven gedaan. Ik heb het thuisnetwerk een beetje gemoderniseerd, dat was het wel. Maar één uitgave springt eruit. In juni heb ik, bij mijn afscheid van mijn oude werkplek, een aantal collega’s het prachtige (en wat mij betreft van harte aanbevolen) boek van Lonneke Lodder cadeau gedaan. Want het leven is echt te kort om op kantoor te zitten. Ik hoop dat de (inmiddels ex) collega’s er iets van leren!

Hoe was jouw tweede kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Verzonken kosten door corona?

Sunk costs (in het Nederlands ook wel ‘verzonken kosten’), zijn in de economie kosten die al gemaakt zijn en niet meer ongedaan te maken zijn. Dat zeggen de economieboekjes en ook Wikipedia. En ook in je persoonlijke financiën komen ze af en toe voor. Ik kwam tenminste een behoorlijke post tegen toen ik door mijn administratie heenliep.

Afgelopen jaar ben ik namelijk nogal afgevallen, daar heb ik vaak over geschreven. En begin dit jaar, toen het gewichtsdoel bereikt was, ben ik behoorlijk tekeer gegaan in de kledingkast. Er kwamen twee nieuwe kostuums en een stapel nieuwe overhemden. Die ik voor mijn werk dagelijks gebruik. Ik had bewust de tweede helft van vorig jaar geen enkel kledingstuk vervangen in mijn geoptimaliseerde garderobe. Want ik wilde mijn kleding niet te groot kopen als dat niet meer nodig is. Geldnerd kon dus weer ‘strak in het pak’.

En toen kwam corona.

En gingen we thuis werken. Sinds medio maart. In eerste instantie met de gedachte van ‘een paar weken’, maar al snel werden dat maanden. Inmiddels weten we hier zeker dat het tot september duurt, maar waarschijnlijk langer. Met z’n allen terug naar kantoor kan hier helemaal niet zolang er geen vaccin is en de anderhalve-meter regels gelden. Er is onvoldoende ruimte om iedereen een plekje te geven. Om over de verwachte wachttijd bij de liften maar te zwijgen. Misschien af en toe een paar uurtjes met je eigen team, dat zal het wel worden.

Vanaf het begin zag je de kledingregels relaxter worden. Directeuren tijdens video-vergaderingen in slobbertruien en later in slechtzittende poloshirts. Er werd er zelfs eentje in een camouflage-hoodie gesignaleerd. Ook ik gaf al gauw de voorkeur aan een lekkere warme trui. Alleen voor bijzondere gesprekken haalde ik nog wel eens een overhemd uit de kast. Dat is sinds medio maart nu een keer of vijf gebeurd. Dat betekent dat eenderde van mijn overhemden sinds medio maart een keer gedragen is, en de rest heeft werkeloos in de kast gehangen. Mijn kostuums zijn sinds medio maart nog helemaal niet gebruikt, van de twee nieuwe kostuums heb ik er eentje zelfs helemaal niet meer gedragen sinds het passen in de winkel. Een extra broek (broeken slijten sneller dan jasjes, vandaar), die ik bij dat kostuum besteld had en die nageleverd werd, heeft drie maanden in de winkel gehangen voordat ik een keer in de buurt was op ‘m op te halen.

Niet zo’n heel zinvolle uitgave dus, die grote hoeveelheid kleding. In elk geval niet op dit moment.

Investopedia constateert terecht dat je verzonken kosten niet moet meewegen in toekomstige besluiten, omdat ze voor de huidige en toekomstige staat van de financiën niet relevant meer zijn. En zo kijk ik er ook maar naar. De kostuums en de overhemden hangen hier in de kast. Voorlopig zullen ze weinig gedragen worden. Dus slijten ze ook niet. Het zal waarschijnlijk betekenen dat ik de komende 12 maanden minder aan kleding uit ga geven. Want wat je niet gebruikt hoef je ook niet te vervangen. Want ik heb nu niet de neiging om bij de komende kledingkast-check gewoon weer een stapel nieuwe overhemden en een nieuw kostuum te kopen, gewoon ‘omdat ik dat altijd doe’ en omdat er weer boorden en manchetten versleten zijn. En waarschijnlijk zal ik de kostuums en overhemden echt nog wel ‘verslijten’ voordat ik stop met werken. Hoop ik.

Heb jij te maken met ‘verzonken kosten’ door corona?

Sparen is maatschappelijk ongewenst gedrag!

Verantwoordelijk omgaan met je eigen financiën en niet al je geld uitgeven. Dat is maatschappelijk ongewenst gedrag. Staatsgevaarlijk zelfs.

Het zijn niet mijn woorden, daar kun je je vast iets bij voorstellen. Bij Geldnerd, en in de wereld van financiële bloggers, is het spaarpercentage bijna heilig. Wat mij betreft is het dus tegenovergesteld. Maar dat is niet een gangbare mening, dat weet ik ook wel. ‘Men’ wil dat we geld uitgeven. Het systeem van economische groei (in deze tijd: van economisch herstel) is er op gebaseerd dat we al ons geld uitgeven. Liefst nog iets meer, in de vorm van schulden.

Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan las ik de afgelopen weken berichten die sparen, niet al je geld uitgeven, omschreven als onverantwoord gedrag. Gedrag waarmee wij het economisch herstel in de weg zitten. Op The Simple Dollar (TSD) las ik dit bericht. Dat verwijst naar een CNN-artikel dat ik ook al gelezen had. Dat maakt het wel heel erg bont, het noemt sparen een bedreiging voor de economie. Zoals TSD terecht constateert worden er met opzet negatieve woorden waarmee de keuze om te sparen als ‘slecht’ wordt weggezet. Ook in ‘the land of the free’ (wat tegenwoordig al een heel relatief begrip is) ben je blijkbaar niet vrij om te kiezen wat je met je eigen geld doet. Consumeren zul je, en schulden maken!

Dichter bij huis voelt ook het FD zich bedreigd, met de kop ‘Sterk stijgend spaaroverschot zit herstel economie in de weg‘. De hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank (ECB) noemt zelfs de vraag hoe lang huishoudens hun uitgaven uitstellen een van de grote macro-kwesties van het moment. En de Groningse hoogleraar Garretsen zegt zelfs dat er na het opheffen van de lockdowns eigenlijk weer ontspaard zou moeten worden. Stel je toch eens voor dat we ons allemaal verantwoord zouden gedragen en blijven sparen? De wereld zou in elkaar storten! Ik wordt ondertussen wel nieuwsgierig naar de persoonlijke financiële situatie van de heren (ja, het zijn weer heren) van de ECB en Groningen.

Ook mijn lijfblad The Economist constateerde dat de Amerikanen een recordbedrag gespaard hadden, voor hun doen dan. Hun bericht was gelukkig feitelijk en neutraal, één van de redenen waarom ik dol ben op dat blad.

NRC publiceerde eind mei een artikel waarin ze ingingen op het verrassend snelle herstel op de aandelenmarkten, dat ik ook in mijn eigen portefeuille terugzie.

In het artikel waarschuwt de NRC voor de ‘valse dageraad’. Want de macro-economische voorspellingen zijn zelden in de historie zo negatief geweest als nu. Ook het ondernemersvertrouwen en het consumentenvertrouwen zit in een diep dal. Dus het zou kunnen zijn dat de echte klap nog moet komen. Zelf ben ik bijvoorbeeld erg benieuwd hoe de tweedekwartaal-cijfers van het bedrijfsleven eruit gaan zien. Dat zien we vanaf de tweede helft van juli. Om nog maar te zwijgen over de langere-termijn effecten. Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren áls bedrijven inderdaad hun productieketens anders in gaan richten? De afgelopen maanden hebben erg duidelijk gemaakt dat we erg afhankelijk zijn geworden van het gesleep met spullen over deze planeet, en dat we daardoor erg kwetsbaar zijn geworden. Herinrichting kan een voordeel voor Europa zijn (zo eist de Franse regering dat Renault meer auto’s in Frankrijk maakt in ruil voor steun), maar kan ook nadelen hebben. De loonkosten zijn hier immers hoger en dat kan tot duurdere producten leiden.

Tegelijkertijd hebben we nog nooit een snelle economische omslag als deze meegemaakt. En al onze modellen zijn ook maar gewoon modellen: vereenvoudigde weergaven van de werkelijkheid, leerde ik tijdens mijn studie bij het vak Modelbouw. Daar moet je je altijd bewust van blijven. Een model kan nooit de hele werkelijkheid omvatten. Dat werd ook gememoreerd door één van mijn favoriete economen, Paul Krugman, in een Q&A met Bloomberg (waar de NRC overigens ook naar verwijst). Onze modellen zijn nooit gebouwd voor, en zeker nog nooit getest in, een extreme situatie als dit. Een wereldeconomie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en in één klap vrijwel tot stilstand komt. We weten dus helemaal niet of onze modellen wel kunnen voorspellen wat er nu gaat gebeuren. Best spannend dus.

Zo. Nu eerst maar eens al mijn beleggingen verkopen en al mijn geld overmaken naar de lopende rekening. En daarna de stad in om te consumeren en daarmee de wereld te redden!

Ga jij nu ook al jouw geld uitgeven?

Tussenstand financiën eind april

Geldnerd doet normaliter niet aan maandberichten. Dat vind ik een te korte termijn. Ik laat jullie per kwartaal weten hoe het met mijn financiën gaat, al sinds het derde kwartaal van 2016. Maar dit zijn bijzondere tijden, die de gebruikelijke financiële patronen behoorlijk overhoop gooien. Op macro-economisch niveau, maar ook op het ‘n=1’ niveau van Geldnerd. Zeer tegen de gewoonte in krijgen jullie dus een korte maandupdate.

Wat wel normaal bleef

Het fundament van mijn financiële systeem bleef gelukkig gewoon overeind. Ik heb gewoon mijn salaris ontvangen, en alle normale automatische boekingen zijn uitgevoerd. De gezamenlijke huishoudrekening is aangevuld, en de hypotheek is betaald. Ook de extra aflossing inclusief sneeuwbal heeft gewoon plaatsgevonden. Mijn potjes zijn gewoon bijgevuld met de maandelijkse bijdrage. Dat geeft rust.

Veranderende uitgaven

Ruim 7 weken zitten wij nu thuis. We gaan alleen de deur uit voor noodzakelijke boodschappen en om Hondje uit te laten. Dat leidt tot veranderingen in ons bestedingspatroon. We geven meer uit aan boodschappen, omdat we nu 7 dagen per week 3 maal daags thuis eten. We gaan niet uit eten, want de horeca is gesloten. Maar we hebben ook het idee dat de boodschappen duurder zijn, dat de grootgrutters toch wel een beetje profiteren van de huidige crisis. Bewijzen kan ik het niet, want op dat detailniveau houd ik de boodschappen niet bij.

Daar staat tegenover dat we ook ‘anders’ uitgeven. Normaal laten we elke 6 – 8 weken de grote boodschappen een keer thuisbezorgen. We hebben geen auto, dus dan is het handig om niet met houdbare, zware en grote boodschappen te hoeven slepen. Dat patroon is verstoord, want in Geldnerd City was de afgelopen maanden geen bezorgmoment te krijgen. En we gaan er geen abonnement voor nemen… Daarnaast zijn we wat meer gaan kopen bij speciaalzaken, ook om de middenstand in onze eigen buurt te steunen.

Ik heb mijn grafiek uit deze booodschappenblog bijgewerkt met de gegevens van 2019 en de eerste 4 maanden van 2020. Dan zie je dat de afgelopen maanden allemaal aan de hoge kant zijn, en ruimschoots hoger dan de NIBUD-norm voor boodschappen. Het maandelijks gemiddelde in de eerste 4 maanden van 2020 is € 457,94, en over heel 2019 was dat € 372,72. Tegelijkertijd valt dat ook nog wel mee, als je in ogenschouw neemt dat we in 2019 gemiddeld € 160 per maand uitgaven in de horeca. Dat ligt met € 90 per maand op dit moment een stuk lager (eens per week laten we iets thuisbezorgen in deze periode). Dat scheelt dus eigenlijk niets. En dan reken ik niet de Eurootjes mee die we normaliter uit ons eigen zakgeld uitgeven aan koffie en het bedrijfsrestaurant op kantoor.

Mijn spaarpercentage vaart er wel bij. Ook in april zit dat boven de 60%. Ik verwacht dat dit in mei anders wordt, want ik heb een paar grote uitgaven in de planning zitten.

Het meest zichtbaar is mijn veranderende uitgavenpatroon in de No Spend Days (NSDs). Dat zijn de dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Normaliter zijn dat er 9 – 12 per maand. In maart 2020 kwam het aantal NSDs een stuk hoger uit, op 20. En in april zelfs op 28. Ik heb mijn administratie er op nageslagen, en inderdaad heb ik in april maar 2 keer iets uitgegeven van mijn eigen rekening.

Aandelenmarkten

Tussen medio februari en eind maart daalde mijn portefeuille met ongeveer 25%. Ik rekende op een verdere daling, omdat we (naar mijn bescheiden mening) de economische gevolgen van deze crisis nog lang niet scherp in beeld hebben. We zitten in een situatie waar de klap kunstmatig verzacht wordt met enorme steunpakketten van regeringen en centrale banken, met sterk stijgende schulden tot gevolg. Dat kan niet eindeloos doorgaan. Ik ging er dus rustig van uit dat mijn beleggingsportefeuille nog eens 25% van z’n waarde kwijt zou raken en dat ik voor het eerst in de historie rode vlakken zou zien in mijn beleggingsgrafiek.

Tot mijn verbazing gebeurde dat niet. Nog niet, in elk geval. De beurs toonde herstel. Het voelt een beetje als een ‘gebakken lucht rally’, in stand gehouden door de steunpakketten en de hoop op een vaccin. Momenteel staat mijn portefeuille nog ruim 15% onder de piek van februari, rekening houdend met de gebruikelijke inleg die ik ook in februari, maart en april gedaan heb. Of het stand houdt? Ik weet het niet. Ik ga er eigenlijk van uit dat we nog wel een paar stevige correcties van 10% of meer te verwerken krijgen. Maar ik klaag niet over de huidige stijging. Iedere Euro die er nu weer bij komt kan straks weer een daling verzachten. We gaan gewoon door, we zitten in de markt voor de lange termijn.

Bijzondere tijden zijn het. We zullen zien hoe dit zich de komende maanden en jaren ontwikkelt.

Hoe ging het in april met jouw financiën?

n = 1 : Geldnerd en de wereldeconomie

Nog nooit eerder in de historie is het economisch klimaat zo snel omgeslagen. Binnen enkele maanden donderde de economische activiteit in elkaar. De definitie van recessie is ‘een periode van twee of meer opeenvolgende kwartalen waarin de groei van het bruto nationaal product negatief is’. Formeel zal dat dus pas na het einde van het tweede kwartaal het geval zijn. Maar we zitten er al in, daar twijfelt eigenlijk niemand meer aan.

Gedragseconomie

Geldnerd is een aanhanger van de theorie van gedragseconomie. Economie is wat wij met z’n allen samen doen, een mix van economische theorie en psychologie. Een crisis is pas echt een crisis als wij met z’n allen geloven dat het een crisis is. Dat heb ik ook gezien in de crisis van 2008 / 2009. Mede onder invloed van overheidsbezuinigingen durfden we niet meer. We stellen aankopen uit. Op mijn persoonlijke dashboard begon er dus onlangs een rood lampje te knipperen door de snelste daling ooit van het consumentenvertrouwen in Nederland.

De regering lijkt in elk geval geleerd te hebben van de vorige crisis, toen ze (naar mijn mening) de economie kapotbezuinigd hebben. We hebben zeker 90 miljard te besteden om de economie draaiend te houden, riep onze minister-president in maart. Eind april was dat geld ook daadwerkelijk toegezegd en/of besteed, en stonden de overheidsfinanciën diep in het rood met een verwacht begrotingstekort van 11,8% van het bruto binnenlands product (BBP), zo’n € 92 miljard euro. De staatsschuld loopt daarmee op tot ruim 65 procent van het BBP. Hiermee staan we er overigens nog steeds beter voor dan de meeste landen.

Wat betekent het voor mij?

Maar ik ben niet ‘de economie’. Ik ben Geldnerd. Voor mij persoonlijk telt natuurlijk alleen de impact van al deze economische ellende op mijn eigen financiële omstandigheden. n = 1 noemen we dat in de wetenschap, een steekproefgrootte van 1 persoon. De conclusies en wetmatigheden zijn ontdekt door de situatie van één persoon te onderzoeken. Zulke uitkomsten lijken onwetenschappelijk, maar zijn soms toch waardevol. In elk geval voor mijn eigen gemoedsrust. Het is anders voor jou. Als je in de horeca werkt en nu zonder inkomen zit, bijvoorbeeld. Of als je ZZP’er bent en je klus bent kwijtgeraakt.

Mijn inkomen is veiliger dan de meeste. Als loonslaaf in overheidsdienst krijg ik keurig elke maand mijn salaris overgemaakt, met elke maand ook een deel van het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. Daar doe ik de dingen mee die ik altijd doe. We lossen het huis af, doen boodschappen, ik vul mijn potjes en leg in op mijn beleggingsrekening. Maar we geven minder uit dan normaal. Geen vakanties, geen uitjes. Niet omdat we dat niet willen, maar omdat die dingen even niet kunnen. We hebben wel extra uitgaven gedaan voor de inrichting van ons huis. Om beter thuis te kunnen werken en omdat we er meer tijd doorbrengen. Deels verschuiving, deels gedwongen minder uitgeven dus.

Wat wel kan is, dat er later dan verwacht een nieuwe ambtenaren-CAO wordt afgesloten. De onderhandelingen zijn in elk geval uitgesteld vanwege de corona-crisis. En dat die CAO iets kariger wordt ‘omdat het nou eenmaal economisch slecht gaat’. Dan krijg ik minder of geen salarisverhogingen. En gaat mijn koopkracht achteruit. Want de inflatie eet ook mee.

Het zou natuurlijk kunnen dat de overheidsfinanciën zo achteruit gaan dat er gekort gaat worden op het salaris van ambtenaren. In ons eigen koninkrijk gebeurt dat al, op Aruba (wat een zelfstandig land is, dit staat dus los van de situatie in Nederland). Maar dat zou ongekend zijn als het ook in Nederland zou gebeuren. Al is het ooit wel gebeurd, in de crisis van begin jaren 80. En met mijn spaarpercentage van ruim 45% moeten ze een heel eind korten voordat ik echt in de problemen kom. Het zou alleen maar betekenen dat ik minder kan sparen.

Mijn beleggingen zijn behoorlijk gedaald vanaf de piek. En ook alweer een beetje bijgetrokken. Ik verwacht dat het nog wel even onrustig zal blijven op de beurs. We overzien de economische impact van deze crisis nog niet. Dus zullen er nog wel wat schokken komen. Misschien daalt de beurs nog wel verder, procentje of 50, zou zomaar kunnen.. Dat betekent vooral dat ik goedkoper bijkoop en steeds meer aandeeltjes bezit. De wereld zal niet volledig in elkaar storten, verwacht ik. En dus trekt het wel weer een keertje bij.

De afgelopen maanden waren wel desastreus voor de dekkingsgraad van mijn pensioenfonds. En dan wordt er ook nog onderhandeld over de invulling van het pensioenakkoord, al loopt dat niet zo soepel en zijn er twijfels over de juridische haalbaarheid. Nu hebben ze nog een jaar of twintig voordat ze mij moeten gaan betalen. Dat is voldoende tijd om te herstellen, en in de tussentijd zullen er echt nog wel één of twee crises overheen gaan. En ik heb al niet zulke hoge verwachtingen van mijn pensioen. Dat is één van de redenen dat ik ooit heel hard met mijn eigen financiën aan de slag ben gegaan, juist om minder afhankelijk te worden van wat het pensioenfonds mij hopelijk ooit gaat betalen.

De laatste grote component in ons vermogen is ons huis. En er zijn zenuwen over de huizenmarkt. De stijgingen van de afgelopen jaren zijn ook bijzonder. Geldnerd en Vriendin kochten eind 2016 hun huidige appartement, en op basis van WOZ hebben we inmiddels een overwaarde van 16%. Dus we kunnen een stootje hebben als het gaat dalen. En bovendien: het wordt pas belangrijk op het moment dat je gaat verkopen. En dat zijn wij voorlopig niet van plan.

Overpeinzend

De situatie moet nog heel veel slechter worden voordat ik persoonlijk nadelen ga ondervinden van deze crisis. Risico’s zijn er wel. Voor de ontwikkeling van mijn salaris. De inflatie. De huizenmarkt. En voor de hele lange termijn de pensioenen. Maar die risico’s zijn er altijd. De voorspoedige economische ontwikkeling van de afgelopen 10 jaar heeft ons misschien een beetje in slaap gesust? De onzekerheid is nu even iets groter dan ‘ie in lange tijd geweest is. Maar als individu kun je alleen maar afwachten. Je hebt nauwelijks invloed op al die grote ontwikkelingen. Ook dat is n = 1. Gelukkig zijn mijn persoonlijke financiën op orde. En hoef ik er dus niet acuut van wakker te liggen. Dat is goud waard.

Denk jij ook na over de impact van de economie op jouw persoonlijke omstandigheden?

Je kunt mijn blog volgen via Bloglovin

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑