Blog over (financieel) bewust leven

Label: china

Alles wordt anders? Yeah right….

De gevaarlijkste woorden bij economische verandering zijn ‘dit keer is het anders’. Dat is tot op heden nog nooit zo geweest, we zullen zien wat er in de toekomst gebeurt. Ook deze keer zijn sommige mensen hoopvol. Maar er zijn wel wat dingen die ik me afvraag…

Leven op krediet?

De afgelopen 10 jaar hebben we één van de langste onafgebroken periodes van economische voorspoed gehad in de historie van de moderne mens. Je kunt je afvragen of het verstandig is geweest om de gezamenlijke schuld op de wereld in die periode steeds verder op te laten lopen. Bij het aangaan van schuld neem je een voorschot op toekomstig inkomen. Jouw toekomstig inkomen moet immers die schuld terugbetalen, inclusief de rente. Dat geldt voor landen, bedrijven, en individuen. Door de Corona-crisis is dat toekomstige inkomen voor veel mensen ineens een stuk minder zeker geworden. En is het dus minder zeker dat mensen / bedrijven / landen die schulden wel allemaal terug kunnen betalen.

De schuld van de een is het spaargeld van een ander. Niet terugbetalen op deze schaal kan vervelende schokken door het financiële systeem veroorzaken. Uiteindelijk zie je dat die schulden dan opgekocht worden door centrale banken. De enige instituten in de wereld die geld kunnen ‘maken’ en daarmee de pijn voor anderen kunnen verzachten. Dat doen ze al op ongekende schaal.

Niks aan de hand, zul je denken. Er wordt gewoon geld bijgedrukt. Maar al voor deze crisis was duidelijk dat daar ook grote risico’s aan zitten, onder andere het risico op hoge inflatie. En toen gingen we allemaal nog uit van een ‘gewone’ economische daling, niet van een economie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en van de ene op de andere dag vrijwel tot stilstand komt.

Mijn lijfblad The Economist had afgelopen weekend een hoofdartikel over de huidige handelwijze van regeringen en centrale banken. Zij noemen het een ingrijpende verschuiving in de economie, van het soort dat maar één keer per generatie voorkomt. In de jaren zeventig gingen we van Keynesiaans denken naar het strenge monetarisme van Milton Friedman. In de jaren negentig kregen de centrale banken hun onafhankelijkheid. En nu tijdens de corona-pandemie hebben we een combinatie van grootse staatsschulden en het bijdrukken van geld (‘quantitative easing’) door de centrale banken, mede mogelijk gemaakt door de extreem lage inflatie (en dito rente).

Kunnen we iedereen helpen?

In 2008 was het eenvoudig. Er was een probleem met de banken. Dus werden ze ‘gekocht’ door de overheid, en er werden ook op andere manieren grote bedragen in gepompt zodat ze hun diensten konden blijven verlenen en de economie enigszins draaiend konden houden. In ruil daarvoor kregen de banken strengere regelgeving en beperkingen opgelegd. We wilden ze eigenlijk niet redden maar we moesten wel, ze waren ‘too big to fail’.

Maar nu? Ineens heeft iedereen hulp nodig. De luchtvaartsector was er als eerste bij. En inmiddels ben je een eikel als je nog niet je hand hebt opgehouden bij de overheid, lijkt het wel. Geldnerd is al heel lang ambtenaar, maar inmiddels zijn er heel veel mensen in overheidsdienst. Ze worden in elk geval met overheidsgeld betaald. Nederland had in 2015 een bruto binnenlands product (bbp) van ongeveer € 670 miljard. De overheid gaf destijds zo’n € 270 miljard uit. Dat kun je niet zomaar verdubbelen, in elk geval niet als er geen productie tegenover staat. De huidige steunmaatregelen zijn dus geen houdbaar model. Maar we hebben inmiddels wel iets van 90 miljard aan overheidssteun toegezegd aan iedereen. Dat is dus meer dan 10% van het BBP. En er wordt nu een krimp verwacht van een procent of 7. Die krimp zou dus 15 – 20 procent zijn zonder overheidssteun. En dan hebben wij een overheid die zich dat kan veroorloven… Dat is niet overal het geval.

Voor mij als belegger is het ook een interessant gegeven. Met miljarden aan ‘belastinggeld’ (eigenlijk: door centrale banken gecreëerd geld) wordt de economie zo goed en zo kwaad als het gaat gesteund. Daarmee worden de effecten van de crisis gedempt, de scherpe randjes worden er af gehaald. Het dempt mijn risico als belegger. Toch past het niet zo goed bij mijn liberale blik op de wereld. Bij rendement hoort ook risico. Rendement zelf houden en bij risico meteen naar de overheid kijken is wel een heel bijzonder economisch model.

Niet meer terug naar de oude situatie?

En wat nou als we niet meer teruggaan naar de oude situatie? Vaker thuiswerken blijkt voor een substantieel deel van de medewerkers best een optie. Dat hebben we de afgelopen periode wel bewezen. Oplossingen voor beter digitaal samenwerken en digitale bijeenkomsten met grotere groepen zijn nog even wennen. Ook in Huize Geldnerd denken we na over een betere thuiswerkplek. Maar verder ben ik voor. Het scheelt een hoop verplaatsingen. Geldnerd heeft jaren geleden al bedacht dat woon-werkverkeer verloren levensvreugde is, en is toen op een half uurtje lopen van z’n werk gaan wonen. Het geeft ook minder stress. Bij de werkgever van Geldnerd zijn we er serieus mee bezig. We zien allerlei innovaties ineens versneld van de grond komen. Ik ben benieuwd hoe we hier over een paar jaar op terugkijken.

Wereldwijd zagen we dat de (letterlijke) stilstand enorme effecten heeft op onze leefomgeving. Bijvoorbeeld hier in beeld gebracht door The Guardian, en bij ons eigen KNMI kijken ze naar de ‘seismische ruis’ en de luchtvervuiling. Nog een reden om misschien niet helemaal terug te gaan naar de oude situatie? Helaas duurde dat niet lang. Begin juni was de lucht boven China weer net zo vuil als voor de crisis. En eind juni maakten we in Nederland alweer net zoveel autokilometers als voor de crisis (al waren ze wel anders verdeeld over de dag, dus de ochtendspits is nog rustig).

Hetzelfde blijven doen? Wat moeten we anders?

Richting zoeken op de beurs

Eerder dit jaar heb ik vrijwel al mijn beleggingen verkocht. Ik zag het niet zitten met de beurs, er waren teveel onzekerheden en negatieve ontwikkelingen. De afgelopen maanden kwam me dat ook wel even goed uit. Door alle drukte rond de verhuizing had ik helemaal geen tijd om de financiële markten in de gaten te houden. Ik heb een paar maanden lang mijn gebruikelijke rondje langs diverse nieuws- en beleggingssites overgeslagen. Maar nu ik langzaam maar zeker geland ben in Nederland, was het dit weekend tijd om de draad weer eens op te pakken. Voordat je verder leest, verwijs ik je graag nog eens naar mijn disclaimer.

Het is niet zo dat ik helemaal geen beleggingen meer heb. Er staat nog een bedrag bij Alex. Het resterende rendement voor de afgelopen 3 jaar is daar 2,54%. Ik ben dus nu officieel op het punt dat ik het beter op een spaarrekening had kunnen zetten. Daarnaast heb ik nog enkele ETFs gericht op dividend. Die heb ik dus niet voor de koerswinst, maar voor de inkomsten uit dividenden.

Dit weekend heb ik mijn favoriete indexen weer eens op een rijtje gezet, de Eurostoxx 50 en de S&P 500. Respectievelijk mijn graadmeters voor Europa en de Verenigde Staten. In die grafieken heb ik, zoals gebruikelijk, ook het 200-daags voortschrijdend gemiddelde en het 50-daags voortschrijdend gemiddelde uitgezet. Dan vallen er een aantal dingen op.

201605 ESTX50

De Eurostoxx 50 noteert beneden zowel het 50- als het 200-daags gemiddelde. Dat is meestal geen goed teken. Ook zie je dat de ‘pieken’ steeds lager komen te liggen en ook de ‘dalen’ liggen steeds dieper. Die beweging is al aan de gang sinds het voorjaar van 2015. AL met al geen florissant beeld voor Europa.

201605 S&P500

Het beeld van de S&P500 is iets anders. Die noteert op dit moment boven zowel het 50- als het 200-daags gemiddelde. Maar ook hier zie je sinds de zomer van 2015 vooral een ‘jojo’ in dezelfde bandbreedte, waarbij de toppen steeds net iets lager komen te liggen en de dalen net iets dieper worden. Ook hier wat mij betreft geen rooskleurig beeld.

Veel analisten denken dat we aan het einde van een beurscyclus zitten. Sinds het voorjaar van 2009 zijn de beurzen vooral gestegen. Steeds meer mensen verwachten een stevige correctie. Er valt dus nog wel geld te verdienen met relatief korte rally’s, maar voor ‘de markt’ als geheel blijft mijn verwachting een neerwaartse beweging. Europa blijft kwakkelen, ik kijk met afgrijzen naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen, ben niet gerust op China, en de olieprijs komt ook niet echt van z’n plek. Tegelijk zie ik de ‘traditionele’ vluchthavens zoals edelmetalen wel in beweging komen. Ik steek zelf wat extra geld in dividendfondsen, en daar laat ik het maar even bij.

Hoe gaat het met jouw rendement dit jaar?

Waar gaat de beurs naartoe?

Heen en weer…Het is een fantastisch nummer van Drs. P. Maar het is ook de vraag die ik me momenteel stel als het over de beurs gaat. Welke kant gaat het op?

De S&P500 is de afgelopen week aardig bijgetrokken. Het 50-daags gemiddelde werd doorbroken en ook de lijn van het 200-daags gemiddelde wordt nu aangetikt. Op zichzelf is dat positief.

20160314 S&P500 5Y

Kijk je naar de Eurostox index dan loopt die een stukje achter. Daar is nu wel de lijn van het 50-daags gemiddelde doorbroken, maar het 200-daags gemiddelde is nog een stukje weg.

20160314 ESTX50 5Y

De olieprijs krabbelt weer een beetje omhoog na een voorlopig dieptepunt. Maar het is nog ver uit de buurt van de prijzen die veel producenten (en landen) nodig hebben om winstgevend te zijn danwel hun begroting sluitend te krijgen (of niet, meneer Poetin?). Voor mijn werk lees ik de nodige rapporten over deze sector, en het is een slagveld. Als de olieprijs niet snel gaat stijgen dan gaan er bedrijven en landen omvallen. Maar daar hebben anderen weer belang bij.

20160314 WTI 7Y

China heeft voor de komende jaren een lagere groeidoelstelling neergezet. 6,5% – 7,0%, nog steeds respectabel. En de Chinezen kennende zullen de officiële statistieken die groei de komende jaren ook wel laten zien. Over de realiteit doe ik maar even geen uitspraken. Maar die 6,5% is moeilijker te realiseren. Er moet omgeschakeld worden van industriële productie naar diensten. Er komen massa-ontslagen in bijvoorbeeld de staalindustrie. En voor diensten hoeft de rest van de wereld minder grondstoffen te leveren. Er komen dus allerlei neveneffecten die elders weer rimpelingen gaan veroorzaken. En dan heb ik het nog niet over de onrust in de Zuid-Chinese Zee.

Ook zijn er nog de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Brrr. Ik schrik als ik de TV beelden zie en de verdeeldheid. Normale Republikeinen die zich kandidaat willen stellen lijken er niet meer te zijn. En de agressieve toon van Trump roept tegenagressie op. Iets waar we in de Nederlandse politiek ook ervaring mee hebben. Maar de Amerikaanse president heeft iets meer macht en iets meer kernwapens dan ‘onze Mark Rutte’. Ik ben nog niet gerust op de uitkomst. Er wordt misschien dan wel geen muur gebouwd op de grens met Mexico, maar de kans dat Amerika de blik weer een aantal jaren naar binnen richt is wel groot.

Dichter bij huis hebben we de vluchtelingencrisis in Europa, de nog steeds niet opgeloste economische problemen in Zuid -Europa (hervormingen, meneer Frankrijk?), en het komende referendum over de BREXIT in Groot-Brittannië. Ik hoop niet dat de Britten zo dom zullen zijn om ervoor te kiezen uit de Europese Unie te stappen. Dat zou slecht zijn voor henzelf en voor de Europese Unie. Mijn lijfblad The Economist heeft er een prachtige analyse van gemaakt. Ja, ik een voorstander van Europese integratie. Iedereen die tegen is raad ik aan het eerste hoofdstuk te lezen van The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy. Of de boeken van Isaac Asimov, ook een aanrader als je gelooft dat we ons anno nu achetr onze Nederlandse dijken kunnen terugtrekken….

De centrale banken hebben weinig munitie meer over om de economie te stimuleren als die wederom vertraagt. De rente is al nul. Persoonlijk denk ik dat de ECB afgelopen week te ver is gegaan met haar meest recente renteverlaging. Maar goed, ik heb geen schulden, alleen maar bezittingen. Wat ik vooral lees is dat de groeiverwachtingen naar beneden worden bijgesteld. Dat merken we hier in het Verre Warme Land ook. Het toerisme staat onder druk (al kan dat ook met het Zika virus te maken hebben).

Technisch gaan de signalen dus weer wat naar boven, in ieder geval bij de S&P 500 index. Maar mijn ’emotie-indicator’ staat nog op rood. Dus ik zit nog even stil. Want ik snap maar niet wat de basis is van het huidige optimisme op de beurs. De enige reden die ik kan bedenken is dat er geen alternatieven zijn als je rendement zoekt.

Wat denk jij van de wereld op dit moment?

Beleggen kwartaal 3 en YTD

Het derde kwartaal van 2015 zit er al weer op. Oef, dat jaar vliegt voorbij. Bij Spaarolifantje zag ik een update van haar vermogensgroei. Ik beperk mij even tot een kwartaalupdate van mijn beleggingen, want naar mijn vermogensgroei kijk ik alleen op jaarbasis.

Het derde kwartaal was ronduit slecht. Aan het begin van kwartaal 3 stond mijn portefeuille op +14,7% ten opzichte van 1 januari 2015. Inmiddels is daar nog + 2,8% van over. OK, dat is nog steeds beter dan mijn spaarrekening. Maar het is wel een stevige correctie.

201510 Portfolio YTD

Wat waren de belangrijkste bewegingen in dit kwartaal:

  • China: de ‘crash’ van de beurs aldaar, en de zorgen over de afnemende groei van de Chinese economie, zorgde voor een stevige correctie in andere markten. Mijn fondsen die de Wereld, Amerikaanse en Europese indexen volgden daalden dit kwartaal met ongeveer 10%.
  • Biotech: Ik heb al een aantal jaren een biotech-fonds in de portefeuille. Die is in 6 jaar met 400% gestegen, dus je hoort me niet klagen. Ik heb eerder al mijn oorspronkelijke inleg + 100% eruit gehaald, dus alles wat er nu nog staat is pure winst. Maar die is wel wat kleiner geworden. De afgelopen weken was er veel gedoe over de prijzen van medicijnen. Op basis daarvan hebben de Amerikanen een onderzoek aangekondigd. Dat zorgde de laatste weken voor een daling van 20% in de waarde van mijn biotech-fonds.

Hoe hebben jouw beleggingen het gedaan in dit kwartaal?

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑