Beginstand van de potjes in 2022

Sinds begin 2020 werk ik in mijn administratiesysteem met een potjessysteem. Dat beviel goed en is dus in 2021 ook gebruikt. En ook in 2022 ga ik hier mee door. In de potjes reserveer ik maandelijks geld voor grotere onregelmatige uitgaven. Ik heb inmiddels tien potjes om geld opzij te leggen in mijn administratie.

Zorgverzekering

Dit was het allereerste potje dat ik ooit begonnen ben. Hierin stort ik elke maand € 100. Daarmee betaal ik aan het eind van het jaar de zorgpremie voor het komende jaar in één keer vooruit. Dat levert bij de meeste verzekeraars een korting op (bij mijn verzekeraar tegenwoordig helaas maar 1%). Dit potje begint dus elk jaar op nul. Ook dit jaar.

Eigen Risico / Eigen Bijdrage Zorg

Ik heb bij mijn zorgverzekering al jarenlang het maximale eigen risico van € 885 ingesteld. Dat levert namelijk een lagere premie op. En ik heb alleen een basisverzekering, geen aanvullende verzekeringen. Dus ik krijg niet alles vergoed. Om daar toch iets van een buffer voor te hebben stort ik sinds kort maandelijks € 75 in het potje voor de Eigen Bijdrages en het Eigen Risico. In 2021 heb ik meer aan zorg uitgegeven dan er in dit potje gestort is. Dus is de beginstand van dit potje in januari 2022 ook nul Euro.

Bril

Geldnerd heeft best ingewikkelde ogen. Al sinds hij 10 jaar oud was draagt hij een bril ‘voor veraf’ (-8). Met ook nog een cilinder. En sinds een jaar of zeven is daar ook een ‘leesgedeelte’ bij gekomen, dat schijnt bij de leeftijd te horen. Ik laat trouw elke drie jaar mijn ogen opmeten door een vakkundig opticien. In het verleden heb ik mij één keer laten verleiden tot een bril van een grote en goedkopere keten, en dat was geen succes. Die fout maak ik dus niet nog een keer. Afgelopen zomer was ik ruim € 1.800 kwijt voor mijn huidige bril. Ik ben daarna dus gestart met een nieuw potje, waar ik maandelijks € 50 in stort. Daarmee kan ik in de zomer van 2024 mijn volgende bril (grotendeels) betalen, verwacht ik. Op 1 januari 2022 zat er € 250 in dit potje.

Vakanties

Elke maand zet ik € 200 opzij voor onze vakanties. Daarmee betaal ik mijn bijdrage in de kosten. In onze Samenlevingsovereenkomst hebben Vriendin en ik destijds vastgelegd dat we de kosten van vakanties 50/50 verdelen. De afgelopen jaren zijn we, met ‘dank’ aan de coronapandemie, minder en minder ver op vakantie geweest dan we gewend waren. Dit potje was dus behoorlijk vol. In de zomer van 2021 heb ik dan ook een greep in dit potje gedaan om een deel van mijn bril te betalen. En ik heb dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Daarover hieronder meer. Per 1 januari 2022 zat er € 500 in het Vakanties potje.

Gezond Leven

Uit het Gezond Leven potje betaal ik mijn abonnement op de sportschool en dingen als sportkleding. In het verleden ging er maandelijks € 300 naar dit potje, mijn maandelijkse uitgaven waren toen ook fors hoger omdat ik werkte met een personal trainer. Sinds afgelopen zomer heb ik de maandelijkse bijdrage verlaagd naar € 100. Ik heb ook dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Per 1 januari 2022 zat er € 50 in het Gezond Leven potje.

Kleding

Geldnerd gaf ongelofelijk bedragen uit aan kleding. Jarenlang hanteerde ik hiervoor een jaarlijks budget van € 4.000. Met gemiddeld 2 dure kostuums per jaar, een aantal nieuwe overhemden en nette schoenen voor het werk ging dat geld meestal ook wel op. Het scheelde iets dat ik mijn kledingkast geoptimaliseerd heb. Maar nog steeds stort ik elke maand € 300 in het Kleding potje.

Maar door de coronapandemie zijn mijn uitgaven aan kleding fors naar beneden gegaan. Kostuums draag ik nog maar enkele malen per jaar, ik denk dat ik in 2021 in totaal maximaal 5 keer mijn nette pak uit de kast gehaald heb. In februari 2020 kocht ik 2 nieuwe kostuums nadat ik fors was afgevallen, die zijn nog nauwelijks gedragen. De kledingkast werd ook verwaarloosd, maar daar heb ik in oktober 2021 de draad weer opgepakt. Ik heb ook dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Per 1 januari 2022 heb ik nog € 1.400 in mijn Kleding potje zitten.

Gadgets / Tech

Geldnerd is een gadget-freak, daar heb ik regelmatig over geschreven. Eerder in 2021 was ik zelfs bang dat ik te weinig reserveerde voor de vervanging van mijn gadgets. Sindsdien stort ik maandelijks € 200 in mijn Gadgets / Tech potje. Maar ik heb in 2021 geen enkele grote uitgave gedaan uit dit potje. Daar zit een zorg, ik ga er dieper in duiken en zal daar binnenkort over schrijven. Per 1 januari 2022 zat er € 3.100 in dit potje. Dat lijkt veel geld (en dat is het natuurlijk ook), maar we gaan daar weer eens uitgebreider naar kijken.

Onderhoud Huis

Een eigen woning heeft onderhoud nodig. De Consumentenbond rekent hiervoor 1 à 2% van de waarde van de woning per jaar. Bij Geldnerd en Vriendin loopt een deel van het onderhoud via de VVE (en onze maandelijkse bijdrage daarin), maar een deel moeten wij ook zelf doen. Daarvoor reserveer ik € 100 per maand.

Afgelopen jaar hadden wij een grote onderhoudsslag gepland, de vervanging van een aantal kozijnen en ramen en groot schilderwerk. Helaas liep onze aannemer door de slechte zomer en de grote drukte vertraging op. Ons onderhoud is dus doorgeschoven naar het voorjaar van 2022. Het voordeel daarvan is wel dat ik langer kan sparen voor mijn bijdrage aan het onderhoud.

In onze Samenlevingsovereenkomst hebben Vriendin en ik destijds vastgelegd dat we de kosten van het huis 50/50 verdelen. Ik reken op € 10.000 als mijn bijdrage aan dit groot onderhoud. Dat heb ik nog bij lange na niet in dit potje zitten. Het potje is namelijk pas in het najaar van 2020 begonnen. Om toch een eind te komen heb ik daarom geschoven tussen mijn potjes. Ik heb eerder in 2021 besloten om mijn Inkomensbuffer (zie hieronder) te verlagen. En zoals ik hierboven schreef zaten diverse potjes wel erg vol omdat ik door de coronapandemie veel minder uitgaf. Al dat geld heb ik per 1 januari 2022 overgeheveld naar mijn potje voor Onderhoud Huis. Daardoor zat er op 1 januari 2022 maar liefst € 7.500 in deze pot. Nog niet genoeg, maar ik kom er een heel eind mee!

The Economist

Geldnerd is al tientallen jaren abonnee van The Economist. Inmiddels volledig digitaal. Ik geniet elke week weer van de journalistieke kwaliteit en het prachtige taalgebruik. Zij blijven erin slagen om los te staan van de waan van de dag (of zelfs de minuut) die ik bij veel andere media zie. Driejaarlijks vernieuw ik mijn abonnement. Dat kostte de laatste keer ruim € 700, een behoorlijke uitgaven om in één keer te moeten doen. Daarom ben ik ook gaan sparen voor mijn volgende verlenging. Maandelijks stop ik € 20 in dit potje, zo spaar ik in drie jaar € 720 bij elkaar. Per 1 januari 2022 zat er € 300 in het Economist potje.

Inkomensbuffer

Mijn laatste potje is de Inkomensbuffer. Het geld dat ik achter de hand houd voor andere onvoorziene gebeurtenissen waar ik niet al een ander potje voor heb. Ik druk dat uit in maanden, voor elke maand houd ik € 2.500 achter de hand. Daarmee kan ik (indien nodig) een maand lang al mijn gebruikelijke uitgaven doen. Ik heb nog wel eens gewisseld in het aantal maanden. Sinds afgelopen jaar houd ik een Inkomensbuffer aan van 2 maanden, oftewel € 5.000. Dit wordt niet bijgevuld, dat geld staat er gewoon voor als ik het nodig heb.

Potje afgeschaft!

In het verleden had ik ook een potje (nou ja ‘POT’ is een beter woord) voor mijn gebit. Maar omdat die operatie volledig is afgerond en betaald heb ik dat potje nu opgeheven. En ik hoop het nooit meer terug te zien!

Hoe is het met jouw potjes?

Budget 2022

Onderdeel van mijn voorbereiding op het nieuwe financiële jaar is ook het bijwerken van mijn budget. Ik werk al bijna 20 jaar met een jaarlijks budget. En dat is eenvoudiger dan veel mensen denken.

Voor heel veel posten is een budget namelijk niet zo ingewikkeld. Ik weet wat ik maandelijks uitgeef aan verzekeringen, wat de internetverbinding kost, en wat de termijnbedragen zijn van gas, water en elektra. Een aantal leveranciers indexeert ergens in het jaar de tarieven. Met wat aannames en terugkijken kan ik dat meestal aardig vooraf inschatten. Het budget hoeft niet tot op de cent nauwkeurig te zijn, als ik er maar geen tientallen Euro’s per post per maand naast zit.

Ook onze maandelijkse hypotheekaflossing kan ik keurig begroten. Daarvoor gebruik ik mijn hypotheekspreadsheet, die ook een prognose bevat voor de aflossingen in de komende jaren. Die prognose wordt maandelijks opnieuw berekend als we onze rente en aflossing betaald hebben en de extra aflossing gedaan hebben. Toch leuk om te zien dat we nu € 50 per maand minder aan rente betalen dan een jaar geleden. En zelfs bijna € 350 per maand minder rente dan bij de start van onze hypotheek. Dat is allemaal geld dat maandelijks extra naar de aflossing gaat. We houden onze totale maandlasten voor de hypotheek constant, wat we besparen aan rente wordt meteen extra afgelost.

De meest grillige post om te begroten zijn onze huishoudelijke uitgaven. Maar zelfs daar lukt het na een aantal jaren om een redelijk goede inschatting te maken. Als ik maar wel rekening houd met de stijgende trend door de inflatie.

Op deze manier heb ik in een uurtje mijn begroting voor 2022 in mijn administratie zitten. Wij verwachten geen ‘life events’ (zoals kinderen die naar een volgende levensfase gaan) die er een goedkoper jaar van gaan maken.

Maandelijkse Bijdrage verhoogd

Begin november berekende ik mijn eigen persoonlijke inflatie, en kwam uit op een stijging van 5,4% ten opzichte van vorig jaar. Fors hoger dan het gemiddelde, dacht ik. Maar onlangs publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) cijfers volgens de Europese meetmethode. En daar kwam de inflatie in Nederland in november uit op 5,6% ten opzichte van een jaar eerder. De hoogste inflatie in decennia! En vorige week kwam het CBS zelf ook uit op een inflatie van 5,2%.

Dus ja, Geldnerd is ongeveer een gemiddelde burger. Of mijn berekeningen zijn beter dan die van het CBS. Of het is gewoonweg stom toeval… Maar het is dus niet zo vreemd dat ik zelf uitkwam op 5,4%, terwijl het CBS met haar eigen modellen uitkomt op 3,4%. Zoals ik al aangaf is de consequentie dat het budget van onze gezamenlijke huishouding ook verhoogd wordt, en dus ook de maandelijkse bijdrage die ik overmaak naar onze gezamenlijke rekening. Het is niet anders. We zullen zien of de politiek nog onbetaalbare cadeautjes sigaren uit eigen doos gaat uitdelen om ons, de zielige burgers, hiervoor te compenseren. Ik reken er maar niet op.

Hoe gaat het met jouw budget voor 2022?

Financiële voorbereiding op 2022

Geldnerd is al voorzichtig begonnen met de voorbereidingen op het nieuwe financiële jaar. De checklist jaarafsluiting is er nog van voorgaande jaren. Mijn Financiële Dagboek 2022 is medio juni al geopend. En daar staat al het nodige in. Want (je eigen geld) regeren is vooruitzien.

Zo is er een groeiende lijst met tariefsverhogingen per 1 januari aanstaande. Die komen terecht in de budgetten in mijn administratiespreadsheet. De nieuwe versie voor 2022 zal binnenkort hier verschijnen.

Ook heb ik al even gekeken naar mijn potjes. Sommige potjes zitten erg vol, andere potjes kunnen juist wel wat extra gebruiken. Ik heb dus ook een lijstje gemaakt van overboekingen tussen potjes die ik per 1 januari door wil voeren.

Verder heb ik het lijstje met aanpassingen in mijn administratiespreadsheet opgeschoond. Ik heb nog regelmatig ideeën voor nieuwe functionaliteit. Die heb ik nu allemaal uitgewerkt en geprogrammeerd. Daarna heb ik alvast kopieën gemaakt van de administratie voor het nieuwe jaar. Ik ben nog niet helemaal tevreden over de inrichting van mijn administratie in GnuCash. Dus ga ik nog niet helemaal van mijn administratiespreadsheets afstappen. In mijn Kerstvakantie wil ik daar nog eens goed voor gaan zitten. Dus wellicht dat ik eind 2022 wel afscheid neem van de administratiespreadsheets en volledig overstap op GnuCash. We zullen zien.

Mijn hypotheekspreadsheet en beleggingsspreadsheet lopen gewoon door in het nieuwe jaar. Daar hoef ik dus geen aparte maatregelen te nemen voor het nieuwe jaar. Alleen de standen per 31 december overzetten naar mijn financiële dashboard. Daar lezen jullie zeker meer over in de jaarafsluiting 2021, die ik begin 2022 zal publiceren.

Hiermee ben ik al grotendeels klaar voor het nieuwe financiële jaar. Dat geeft rust.

Ben jij ook al aan het nadenken over 2022?

Lief dagboek…

Geldnerd heeft een dagboek. Niet zo eentje waarin ik al mijn zieleroerselen opschrijf. Die houd ik liever in mijn hoofd, en niet daarbuiten… Nee, ik heb een financieel dagboek. Gedurende het jaar schrijf ik daarin de veranderingen die ik aanbreng in mijn systeem, in mijn budgetten (als er bijvoorbeeld een contract of een tarief verandert), of andere dingen met financiële impact. Zodat ik mijn eigen financiële gedrag een beetje kan blijven volgen.

Onlangs heb ik bijvoorbeeld een overzichtje gemaakt van de grote uitgaven die ik dit jaar nog verwacht te doen. Mijn bril was bijvoorbeeld aan vervanging toe, en we willen ook nog op vakantie. Ik maak een lijstje, met de bedragen die ik verwacht uit te geven en in welke maand. Op die manier kan ik checken of er genoeg spaargeld beschikbaar is op de juiste momenten. Per uitgave heb ik namelijk ook bedacht uit welk spaarpotje die gedekt zou moeten worden.

Maar ook de vernieuwing van mijn mobiele telefoonabonnement staat vermeld (lager maandbedrag, juhj!). De verlenging van ons energiecontract. En afgelopen maanden een paar veranderingen in mijn potjessysteem. Ik ben nog steeds erg tevreden over dat potjessysteem. Het geeft rust. Het zorgt ervoor dat ik niet het gevoel heb dat ik te weinig contant geld achter de hand heb voor onregelmatige grotere uitgaven. Tegelijk zorgt het er ook voor dat ik, uit overdreven voorzichtigheid, niet teveel geld achter de hand houd. De kunst is wel (voor mij althans) om er voldoende flexibiliteit in te houden. En dus tijdig aan te passen als de omstandigheden daar aanleiding toe geven. Zo heb ik eerder dit jaar de maandelijkse boeking naar het potje voor Gadgets verhoogd.

En ook heb ik wat lopen schuiven met potjes toen de tandartsrekening binnenkwam. Want het potje dat ik hiervoor al een paar jaar klaar had staan was niet voldoende. Maar er zat nog erg veel geld in mijn potje Gezond Leven. De sportschool was immers een tijdje gesloten tijdens de corona-lockdown. Ik heb dus ondermeer een bedrag uit dit potje overgeheveld naar het potje voor de tandartsrekening.

En afgelopen maand heb ik besloten om de maandelijkse storting voor Gezond Leven structureel te verminderen. Tot op heden ging daar maandelijks € 300 naartoe. Dat verminder ik met € 200, de nieuwe maandelijkse storting wordt € 100.  Sinds kort werk ik namelijk niet meer met een personal trainer, maar heb ik alleen nog een abonnement op de sportschool (daarover binnenkort meer). Dat scheelt een hoop centjes.

De besparing in dit potje heb ik gebruikt om mijn maandelijkse inleg in de beleggingsportefeuille met € 100 te verhogen. Ik neem een voorsprong op de indexering voor de inflatie. Ook gaat er maandelijks € 50 extra naar het potje Overig en € 50 extra naar het potje voor Gadgets.

Dit soort dingen schrijf ik allemaal op in mijn financiële dagboek. Met een korte beschrijving hoe ik dingen berekend heb, en op basis van welke criteria ik heb besloten om iets te veranderen. Als verantwoording naar mijzelf, om ervoor te zorgen dat ik zo rationeel mogelijk ben in mijn financiële beslissingen. Om ervoor te zorgen dat ik in de toekomst altijd terug kan zoeken waarom en hoe ik iets gedaan heb. En om bij vergelijkbare probleempjes in de toekomst voorbeelden te hebben hoe ik ze aan kan pakken. Ook dit draagt allemaal bij aan financiële rust.

Uiteraard is mijn financiële dagboek digitaal, in Evernote. Want papier, daar doe ik niet aan. Een elektronisch bestand is immers ook makkelijker te doorzoeken op trefwoorden en dergelijke.

Heb jij een (financieel) dagboek?

Een hoger budget voor 2021

De maand januari is inmiddels bijna voorbij, en ik heb nog geen woord geschreven over het budget. Terwijl er toch echt wel een aantal aanpassingen zijn gedaan in Huize Geldnerd. En: voor het eerst sinds 2017 is ons huishoudbudget (en daarmee de bijdrage aan de gezamenlijke huishouding) verhoogd. Lifestyle-inflatie? Tijd voor een overzicht!

Gezamenlijke huishouding

Geldnerd en Vriendin hebben een samenlevingsovereenkomst. Hierin is over de financiën afgesproken dat we de gezamenlijke huishouding ‘naar draagkracht’ betalen. In onze situatie betekent dat op basis van onze beider netto salarissen. Dat is ongeveer 50/50 maar net niet helemaal.

Wat we apart hebben afgesproken in de samenlevingsovereenkomst is dat we wel 50/50 betalen voor (a) reizen, aankopen voor de inboedel en andere bijzondere uitgaven en (b) de aflossing van de gezamenlijke woning. Die verrekenen we apart, buiten de reguliere maandelijkse bijdrage om. Onze woning is dus echt voor 50% eigendom van Vriendin en voor 50% van Geldnerd.

Voor het overige zijn onze salarisinkomsten en onze vermogens strikt gescheiden. Ons salaris komt binnen, we maken over naar de gezamenlijke rekening voor huishouding en aflossing, en de rest is naar eigen inzicht te sparen en/of te besteden.

In de gezamenlijke administratie heb ik een werkblad gebouwd dat jaarlijks voor ons uitrekent wat we allebei maandelijks bij moeten dragen. Uit de hypotheekspreadsheet haal ik de geplande reguliere en extra aflossingen voor het jaar. Uit de begroting komen de verwachte uitgaven voor de gezamenlijke huishouding. En van onze salarisbrieven in januari komen de nieuwe netto-salarissen. Daarmee is het een eenvoudige berekening wat we beide maandelijks bij moeten dragen. Eén keer een herhalende boeking instellen op onze eigen bankrekeningen, en klaar.

We doen dit al zo sinds we eind 2016 Geldnerd HQ kochten, dus al 4 jaar. En de totale verwachte uitgaven voor de gezamenlijke huishouding zijn in die 4 jaar steeds gelijk gebleven. Natuurlijk werden er dingen duurder, maar dat hebben we steeds opgevangen door elders te besparen. We hebben de digitale televisie van ZIGGO de deur uit gedaan. Onze verzekeringen gerationaliseerd. Een goedkoper energiecontract afgesloten. Steeds wisten we wel ergens te besparen, en daarmee de totale huishouduitgaven min of meer constant te houden. Tot 2020.

Knipperend lampje

In mei 2020 maakte ik al melding van een knipperend rood lampje in de administratie. Het geld was op en er was nog een stukje maand over. Maar ook in de latere maanden was het af en toe nodig. Meestal maakte ik dan snel even een bedrag over van mijn persoonlijke rekening naar de gezamenlijke rekening, om dat weer terug te boeken nadat we de maandelijkse reguliere bijdrage hadden gestort. Maar op die manier bouw je natuurlijk wel een structureel tekort op dat je van maand naar maand meesleept. Geen gezonde situatie.

Bij de analyse van de jaarcijfers 2020 en het opstellen van de begroting 2021 ben ik er dus diep ingedoken. Naar het voorbeeld van The Pursuit Of Hot die vorig jaar ook eens meerjarig naar de uitgaven keek. Wat waren de oorzaken van dat terugkerende tekort? Zijn die oorzaken incidenteel of structureel? En hoe lossen we het op? Want ik wil ook wel elke maand een hele bak met geld overhouden. Bij een incidentele oorzaak past een eenmalige bijstorting om ook op de gezamenlijke rekening wat ‘buffer’ te hebben. Maar bij een structurele oorzaak hoort een structurele oplossing: verder bezuinigen in vaste lasten of de begroting (en maandelijkse bijdrage) ophogen.

Analyse

Niet zelden is er meer dan één oorzaak voor een probleem. Zo ook hier. We hebben in 2020 niet altijd bijgestort voor niet-gebudgetteerde uitgaven, we betaalden ze uit de gewone maandelijkse bijdrage. In de jaren daarvoor kon dat ook, er was genoeg vrije ruimte op de rekening. Maar inflatie en prijsverhogingen deden in 2020 de balans omslaan. ‘Het leven wordt duurder’ is geen loze kreet.

Want ook onze reguliere huishouduitgaven stijgen door. Rente en aflossing houden we constant, maar andere kosten stijgen wel.

Onze gezamenlijke huishouding is vrij eenvoudig:

  • We hebben de kosten van wonen (exclusief hypotheek). VVE-bijdrage, gemeentelijke belastingen, waterschap, gas/water/elektra/internet, en onze schoonmaakster.
  • Daarnaast de kosten voor financiën. De kosten van de bankrekening en verzekeringen.
  • Niet te vergeten de kosten van ons Hondje.
  • De boodschappen.
  • Horeca: uit eten en thuisbezorgd.
  • Overige kosten

In onderstaande grafiek heb ik de kosten voor deze categorieën op een rijtje gezet voor de periode 2017 tot en met 2020.

Uit de grafiek blijkt duidelijk een stijgende lijn vanaf 2018. Het beeld over 2017 wordt nog een beetje vertekend door kosten na de aanschaf van ons huis. Ons Hondje werd duurder vanaf 2019. Niet alleen door de medische kosten (die zijn hopelijk eenmalig), maar ook omdat zijn vorige uitlaatservice ermee ophield, en we een nieuwe (en duurdere) uitlaatservice in de plaats genomen hebben. Maar vooral zie je dat de kosten voor wonen en boodschappen omhoog kruipen. Het financiële spook dat inflatie heet.

Velen van jullie zullen het herkennen. Ieder jaar een paar Euro per maand erbij voor de internetverbinding, het TV-abonnement, de gemeentelijke belastingen. Op termijn van een paar jaar tikt het aan. Volgens het CBS bedroeg de inflatie over de periode begin 2017 tot en met eind 2020 in totaal ongeveer 7,2%. Er zit een grens aan wat je kunt bezuinigen zonder dat je inlevert op kwaliteit en comfort. En er zit ook een grens aan hoeveel kwaliteit en comfort je in wilt leveren.

Bron: CBS

In 2020 was in Huize Geldnerd vooral de post Boodschappen een uitschieter. Deze uitgavenpost was in de jaren 2017 – 2019 vrij constant, tussen 2018 en 2019 was het verschil zelfs nog geen twee tientjes. Maar in 2020 hebben we ineens 25% meer uitgegeven. Dat is veel. Maar eigenlijk ook wel weer verklaarbaar. We zijn vanaf medio maart vrijwel elke dag thuis geweest. Drie maaltijden per dag. Geen lunches op kantoor, geen vier weken vakantie elders. En zeker in de lockdownperiodes ook iets meer luxe dan gebruikelijk.

Tegelijkertijd is de post Horeca weliswaar lager dan eerdere jaren, maar slechts een paar honderd Euro. Ja, we zijn beduidend minder uit eten geweest. Dat is ook lastig als alle horeca gesloten is… Maar we hebben wel ongeveer wekelijks een keer thuis laten bezorgen. Het netto effect van iets minder horeca en veel meer boodschappen is dat er in 2020 in Huize Geldnerd veel meer aan eten en drinken is uitgegeven.

De vraag is hoe zich dat in 2021 zal ontwikkelen. Wij gaan er van uit dat we in elk geval tot in het najaar volledig thuiswerken. Pas als een substantieel deel van de bevolking is ingeënt, zullen wij mogelijk deels terug gaan naar kantoor. Eigenlijk ga ik er dus van uit dat de situatie in het grootste deel van het jaar hetzelfde zal zijn als in 2020. En het uitgavenpatroon dus ook.

Kan het dan niet goedkoper in Huize Geldnerd? Zeker. Snijden in de vaste lasten. De uitlaatservice (gedeeltelijk) de deur uit. De schoonmaakster opzeggen. Nog beter op de aanbiedingen letten bij het boodschappen doen. Minder uit eten of thuisbezorgen. Een internetabonnement met minder bandbreedte en lagere abonnementskosten (en net zo vaak ‘hangen’ als sommige andere collega’s tijdens de videovergadering). Snijden in kwaliteit. Snijden in comfort.

Er was 7,2% inflatie in 4 jaar tijd. En ons budget heb ik na 4 jaar moeten verhogen met 2,9% om een beetje bij te blijven. Sinds begin 2017 is mijn salaris gestegen met 9,4% zie ik in mijn administratie. Dat is geen slechte verhouding toch? Voorlopig  houden we kwaliteit en comfort op het huidige niveau. Dan maar een maandje later financieel onafhankelijk.

Vreet de inflatie ook aan jouw huishoudbudget?

Evaluatie van het potjessysteem

Eind vorig jaar nam ik mij voor om vanaf 1 januari 2020 meer te gaan werken via het ‘potjessysteem‘. En een aantal maanden geleden heb ik al eens geschreven hoe het daarmee gaat. En nu het einde van het jaar nadert, is het tijd voor een uitgebreidere evaluatie.

Om maar met de deur in huis te vallen: ik heb de impact onderschat. Het heeft me nog best wat tijd en denkwerk gekost om het potjessysteem goed werkend te krijgen. En er kleven ook nadelen aan. Maar ik ga er zeker mee door, want de voordelen wegen voor mij persoonlijk zwaarder dan de nadelen. Vanaf 1 januari gebruik ik wel een ietwat aangepaste methode, om de administratieve verwerking makkelijker te maken.

In de Boekhouding

In mijn voorgaande post heb ik al beschreven hoe ik ongeveer werk met het potjessysteem. Maar inmiddels heb ik die werkwijze verder verfijnd, en ik krijg er ook nog regelmatig vragen over. Vandaar hier een actuele en uitgebreidere beschrijving

Mijn potjessysteem verwerk ik administratief in wat ik de ‘9000-rekeningen’ noem. Dat zijn de uitgavencategorieën met de nummers 9000 en hoger, en de inkomstencategorieën met de nummers 900 en hoger. Het zijn een soort van ‘kruisrekeningen‘ voor dingen die wel een transactie maar geen uitgave of inkomst zijn. Bijvoorbeeld een boeking van mijn lopende rekening naar mijn spaarrekening. Dat geld blijft binnen mijn administratie, mijn vermogen wordt er niet groter of kleiner van. De afboeking van mijn lopende rekening krijgt dan categorie 9000 en de bijboeking op de spaarrekening krijgt categorie 900. Als ik het van spaarrekening naar lopende rekening boek dan is het uiteraard andersom. Per saldo kan ik de boekingen op de 9000 en 900 rekening tegen elkaar wegstrepen, het saldo moet altijd nul zijn. Dat is ook een goede manier om te controleren of er fouten in mijn administratie zitten.

Ik gebruik de ‘9000-rekeningen’ ook voor uitgaven die ik zakelijk declareer (de uitgave in categorie 9010 wordt weggestreept tegen de door mijn werkgever betaalde declaratie in inkomstencategorie 910), voor dingen die ik voorschiet voor anderen, voor overboekingen naar de beleggingsrekening, en voor het opnemen van contant geld bij een pinautomaat (wat ik overigens al héél lang niet gedaan heb). En ik gebruik het dus ook voor mijn potjessysteem.

De maandelijkse reservering boek ik dus naar een aparte uitgavencategorie in mijn administratie. Bijvoorbeeld mijn reservering Onderhoud Huis boek ik op categorie ‘9960 – Onderhoud Huis’. Ieder potje heeft z’n eigen nummer. Dit is ook de reden dat ik voor elk potje een aparte automatische boeking aanmaak. Dus bijvoorbeeld niet maandelijks 1x € 500 van lopende rekening naar bufferrekening, maar € 200 van lopende rekening naar bufferrekening met vermelding ‘Reservering Onderhoud Huis’ en € 300 van lopende rekening naar bufferrekening met vermelding ‘Reservering Kledingbudget’. Dit zijn maandelijks terugkerende boekingen die ik uitvoer op de dag dat mijn salaris binnenkomt. Ze staan standaard voor het hele jaar vooruit voorgeprogrammeerd, het is dus maar één keer een paar minuten werk en verder heb ik er geen omkijken naar. Het geld gaat dus van mijn lopende rekening naar mijn bufferspaarrekening.

Met deze maandelijkse boekingen is in mijn administratie het saldo op de betrekkende 9000-rekening altijd gelijk aan de ‘voeding’ die ik gegeven heb aan dat specifieke potje. Maar die potjes maak ik natuurlijk niet zomaar. Het is geld dat ik gedurende het jaar reserveer om het op enig moment wél uit te geven.

We blijven weer even bij het voorbeeld van het onderhoud van het huis. Stel dat ik naar de bouwmarkt gegaan ben en voor € 100 aan spullen gekocht heb voor een schilderklusje thuis. Dat is een normale uitgave, die ik dan boek in mijn uitgavencategorie ‘2215 – Klussen in huis’. De uitgaven blijven dus gewoon via de reguliere uitgavencategorie lopen. Daarmee voorkom ik dubbeltellingen.

Rapportage

Maar in het voorbeeld van hierboven heb ik nog niet in beeld wat het nou doet met de inhoud van het potje. Want eigenlijk wil ik natuurlijk die kosten van de verfspullen betalen uit het potje.

Op mijn financiële dashboard heb ik dus een rapportje gebouwd voor de actuele stand van de voorzieningen. Dat is eigenlijk heel simpel. Actuele stand potje Onderhoud Huis = ( saldo uitgavencategorie Reservering Onderhoud Huis ) -/- ( uitgaven geboekt op de uitgavencategorie Klussen aan het Huis ). Op dezelfde manier is bijvoorbeeld de actuele stand van het potje Kleding = ( saldo uitgavencategorie Reservering Kleding ) -/- ( uitgaven geboekt op de uitgavencategorie Kledingaankopen )

Daarmee weet ik altijd hoe de stand van de potjes is. Bij sommige potjes trek ik daar de uitgaven van meerdere uitgavencategorieën van af. Zo is Actuele stand potje Vakantiebudget = ( saldo uitgavencategorie Reservering Vakanties ) -/- ( uitgaven geboekt op de uitgavencategorie Weekendjes Weg + uitgaven geboekt op de uitgavencategorie Grote Vakanties ). En een potje kan hiermee ook ‘onder nul’ staan. Ik heb bijvoorbeeld in februari een nieuw kostuum gekocht. Daarmee was de actuele stand van het potje onder nul, maar dat trekt weer bij als ik de maanden daarna weer de maandelijkse bijdrage in het potje stopt. Dit helpt me om de uitgaven een beetje te verdelen over het jaar. Door noodzakelijke en minder noodzakelijke uitgaven te ’timen’.

Als ik geld overboek van mijn spaarrekening dan gebruik ik daarvoor een inkomstencategorie in de 900-categorie. Deze loopt qua nummering synchroon met de uitgavencategorie. Dat is een extra controle om te zien of ik niet teveel terug boek van de spaarrekening.

Ook heb ik in deze rapportage een check ingebouwd of er wel voldoende geld op mijn spaarrekening staat. Want het saldo op de spaarrekening is nu een verzameling van potjes:

  1. Mijn contant geld buffer.
  2. Een oud potje voor kosten die nog voort gaan komen uit mijn operatie vorig jaar.
  3. De verschillende nieuwe potjes Vakantie, Gadgets, Sport, Zorgverzekering, Onderhoud Huis, Kleding.

Dit rapport telt de stand van al die potjes bij elkaar op, en vergelijkt dat met het saldo van de spaarrekening. Als het saldo van de spaarrekening gelijk of hoger is, dan is het ‘code groen’. Ik heb genoeg geld op de rekening om alle potjes gevuld te houden. Maar als het saldo van de spaarrekening lager is, dan is het ‘code rood’. Dan moet ik op de rem trappen qua uitgaven of bijstorten (bijvoorbeeld door een maandje niet in te leggen op de beleggingen). Dat heb ik gelukkig nog niet nodig gehad.

In mijn vorige blogpost over mijn potjessysteem heb ik ook al een voorbeeld van een rapportage laten zien, voor het potje Gezond Leven. Dat ziet er ongeveer zo uit:

OmschrijvingBedrag
In
Bedrag
Uit
+ Reservering Gezond Leven
> Storting januari 2020+ € 300
> Storting februari 2020+ € 300
> Storting maart 2020+ € 300
> Storting april 2020+ € 300
> Storting mei 2020+ € 300
> Storting juni 2020+ € 300
-/- Rekening 5540: Sporten/Gezond Leven
10-04-2020 Rekening Sportschool– € 1.200,-
29-05-2020 App Store – Hardloop-app– € 5,49
21-06-2020 Nike Store – Sportkleding– € 72,00
21-06-2020 All4Running – Sportkleding– € 144,80
= Restant in potje Gezond Leven+ € 377,71

Aandachtspunten

Waar ik nog niet helemaal uit ben, is wat ik eind van dit jaar ga doen. Sommige potjes vind ik ‘jaarpotjes’. Bijvoorbeeld het kledingbudget en het sparen voor de zorgverzekeringspremie begint elk jaar weer gewoon opnieuw op nul. Maar sommige potjes zijn voor mij meerjarig. Bijvoorbeeld mijn spaarpotje voor gadgets en voor het onderhoud van het huis. Dat betekent feitelijk dan gewoon dat ik een hoger gewenst saldo op mijn spaarrekening moet hebben staan.  En ik denk uiteindelijk dat dit toch ook geldt voor mijn potje Vakantiebudget. Daarmee kan ik ‘sparen’ voor de grotere reizen die we nog willen maken. Uiteindelijk heb ik voor al mijn potjes (ik begin elk jaar met een nieuwe spreadsheet) in mijn administratie ingebouwd dat ik het saldo per eind 2020 mee kan nemen naar het nieuwe jaar. En dat saldo kan uiteraard ook nul zijn.

Ook weet ik nog niet wat ik ga doen als ik eind dit jaar geld overhoud. Zo zal, met dank aan corona, mijn kledingbudget dit jaar niet uitgeput raken. Ga ik dat meenemen naar 2021, ga ik dat toevoegen aan mijn buffer, of ga ik dat in mijn beleggingen stoppen. Eerst moet ik maar eens kijken hoe de situatie aan het eind van dit jaar is. Voorlopig denk ik dat ik een overschot zal gebruiken om het oude potje bij te vullen dat ik nog heb staan voor de kosten van mijn kaakoperatie. Want mijn herstel gaat langzaam en er zit nog een behoorlijke extra uitgave aan te komen in 2021, waarvoor het huidige potje waarschijnlijk niet voldoende is.

Zero Based Budgetting

En met deze potjessystematiek krijgt vrijwel al mijn geld inmiddels maandelijks een vaste ‘bestemming’. Ik budgetteer bijna helemaal naar de nul Euro, een zogenaamd zero-based budget. Dat is prettig, maar kent ook risico’s. Want er is minder vrije ruimte en flexibiliteit. Dat maakt het eigenlijk noodzakelijk om zoveel mogelijk grote uitgaven te plannen en te zorgen dat ik er geld voor reserveer. Ik heb eigenlijk maar één grote periodieke uitgave waar nog geen potje voor was. Dat is mijn bril, die ik ongeveer driejaarlijks vervang. Vanaf 1 januari reserveer ik daar dus ook maandelijks € 50 voor. 

En voor dingen die ik niet kan voorzien reserveer ik nog eens € 100 per maand. Want ik merkte het afgelopen jaar dat ik scherp aan de wind vaar met mijn begroting. Iets te scherp, soms. Dus op deze manier creëer ik iets meer ruimte voor mijzelf. De introductie van het potjessysteem viel immers samen met de vervanging van het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. Die kreeg ik in vorige jaren in mei en november, en die gebruikte ik in verleden om mijn cashbuffer aan te vullen. Dat kan nu niet meer, met het Individueel Keuzebudget dat ik maandelijks laat uitbetalen. Ik moet dus beter plannen, maar dat vind ik juist ook een leuke uitdaging. Want ik wil wel gewoon zonder schuldgevoel mijn doosje whisk(e)y kunnen kopen.

Reserveringen in 2021

Doorgaan dus! Het potjessysteem helpt mij om de besteding van mijn geld beter onder controle te houden. En met mijn huidige werkwijze is het nauwelijks een inspanning om het goed bij te houden, het verloopt grotendeels geautomatiseerd. In de onderstaande tabel zie je hoe ik de reserveringen in 2021 ga maken, in euro’s per maand. Ook heb ik aangegeven welke reserveringen meerjarig zijn, en waarvan ik het saldo dus meeneem naar volgende jaren. En je ziet per potje de uitgavencategorie en de inkomstencategorie die ik gebruik.

HeenTerugReservering voor20212020
9810981Zorgverzekering100100
9820982Vakantie (1)200200
9830983Gezond Leven300300
9840984Kleding300300
9850985Gadgets (1)100100
9860986Onderhoud Huis (1) (2)100100
9870987Bril (1)50
9880988Economist (1) (2)20
9890989Overige100

(1) Meerjarige reserveringen, saldo gaat mee
(2) Medio 2020 toegevoegd

Inmiddels ben ik erg benieuwd of er dit jaar geld overblijft in de eenjarige potjes, en zo ja: hoeveel? En welk saldo kan ik voor de meerjarige potjes meenemen naar volgend jaar? Dat zien we over een aantal weken, als ik de jaarafsluiting 2020 doe.

Werk jij ook met een potjessysteem?