Belasting ontwijken met mijn koopwoning

Door de storingen bij de Belastingdienst deden Geldnerd en Vriendin een weekje later aangifte dan normaal. Maar medio mei hadden we allebei de definitieve aanslag 2020 in onze digitale brievenbus. En dat terwijl Geldnerd officieel een verdacht sujet is. De Belastingdienst heeft keurig conform onze aangifte beslist, en de teruggave is inmiddels al uitgegeven staat al op de bankrekening.

Toch realiseerde ik mij dat wij hier in Huize Geldnerd op grootschalige wijze aan belastingontwijking doen. Volledig legaal, dat wel. Maar legaal is nog niet altijd ethisch. Al schijnt het bedrijfsleven daar niet moeilijk over te doen. Maar hoe zit dat dan? Geldnerd, als onkreukbare en idealistische ambtenaar?

Fiscale behandeling eigen woning

Dat zit in de fiscale behandeling van de eigen woning. Dat is een complex systeem van aftrekposten en bijtellingen. Waar Geldnerd (en alle andere bezitters van een koopwoning) uitgebreid van profiteren. Onder andere het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt Nederland hier al heel lang voor, ook afgelopen week nog, maar we zijn in dit land nou eenmaal heel goed in wegkijken en ons struisvogelhoofd in het zand steken…

Hypotheekrenteaftrek

De rente die wij betalen over onze hypotheek mogen we aftrekken. Dat is een gestaag dalend bedrag per jaar. Enerzijds doordat wij een lineaire hypotheek hebben, waarbij je dus automatisch elke maand een lager rentebedrag betaalt over de lagere resterende hypotheek. Anderzijds doordat wij ook nog eens maandelijks extra aflossen, wat zorgt voor een extra sterke daling van het resterende rentebedrag per maand. Die curve verloopt iets anders bij een annuïtaire hypotheek, en de rentelijn blijft (zolang de rente vaststaat) natuurlijk gewoon een rechte lijn bij een aflossingsvrije hypotheek.

Hypotheekrenteaftrek (HRA) is in politiek Den Haag al heel lang een heikel thema. Stilletjes en stapsgewijs wordt die verlaagd. Over het jaar 2020 mochten wij, als trotse bewoners van de hoogste belastingschijf, 46% van de hypotheekrente aftrekken. In 2021 wordt  de aftrek beperkt tot 43%.

Maar er is nog iets anders aan de hand. Door onze extra aflossingen gaat het totale bedrag dat we jaarlijks aan rente betalen snel naar beneden. In onderstaande grafiek geeft de blauwe lijn aan wat we werkelijk aan rente betalen (voor 2021 een prognose gebaseerd op ons huidige schema met extra aflossingen). De oranje lijn geeft aan wat we jaarlijks betaald zouden hebben volgens het oorspronkelijke aflosschema, dus zonder extra aflossingen.

Eigenwoningforfait

De WOZ-waarde van de meeste woningen valt in de range van € 75.000 tot € 1.090.000. Zo ook de WOZ-waarde van Geldnerd HQ. Daarover moet je, als je een koopwoning hebt die ook je hoofdverblijf is (lees: je woont er) het eigenwoningforfait (EWF) berekenen, een bedrag dat in de belastingaangifte bij je inkomen opgeteld wordt. Over het afgelopen jaar moest ik 0,60% van de WOZ-waarde bij ons inkomen optellen. Het EWF als percentage daalt de afgelopen jaren gestaag. Maar omdat de WOZ-waarde in de huidige woningmarkt gestaag stijgt, is het bedrag aan EWF in mijn belastingaangifte eigenlijk niet noemenswaardig veranderd. En met de onlangs ontvangen WOZ-waarde en het percentage voor 2021 (0,50%) kan ik het EWF voor 2021 ook al uitrekenen.

Eindige Aftrekpost

In mijn belastingaangifte zie ik de afgelopen jaren een post Inkomsten en Uitgaven Eigen Woning, gelijk aan Betaalde Rente minus het Eigenwoningforfait. Dit levert sinds de aankoop van Geldnerd HQ steeds een negatief bedrag op, een aftrekpost. Maar die aftrekpost wordt gestaag kleiner. Het is even afwachten wat er gebeurt na de verwachte afvlakking in 2021, maar ik denk dat bij ongewijzigd beleid op de fiscale behandeling eigen woning en onze aflossingsstrategie wij ergens rond 2025 een omslagpunt bereiken. Onze eigen woning is dan geen aftrekpost meer, maar gaat ons inkomen verhogen. Gelukkig is daar voorlopig nog de Wet Hillen om dat te voorkomen. Maar de Wet Hillen wordt in 30 jaar afgebouwd naar nul. Ik schat overigens in dat het belastingstelsel, en dus ook de fiscale behandeling en het eigenwoningforfait, eerder hervormd gaat worden dan dat de afbouw van Hillen plaatsvindt. Dus hoe het er tegen die tijd echt uit gaat zien, daar hebben we nu nog geen idee van.

Box 1 in plaats van Box 3

Maar goed, de afgelopen jaren heeft onze woning ons dus netto een aftrekpost opgeleverd. Een belastingvoordeel. Op ons inkomen in Box 1. Maar dat is niet het enige voordeel…

Want we hebben bij aankoop eigen geld in de woning gestoken. En de afgelopen viereneenhalf jaar afgelost. De reguliere aflossing en de extra aflossingen. Dat is geld dat we anders grotendeels op een spaarrekening zouden hebben gezet. Of hebben belegd. Deels uitgegeven zouden hebben aan huur (daar kom ik straks op terug). Maar het merendeel van dat geld zou belast zijn tegen het tarief van de Vermogensrendementsheffing in Box 3. In plaats daarvan staat het nu in Box 1 bij te dragen aan een aftrekpost….

En daar bovenop hebben we, met dank aan de wilde woningmarkt, ook te maken met een forse stijging van de WOZ-waarde. Die ik gebruik als maatstaf voor de waarde van onze woning in mijn spreadsheets. Dat is fictief geld, dat weet ik, en het wordt pas echt geld als we onze woning zouden verkopen. En dan kan het tegenvallen, weet ik uit ervaring. Maar vooralsnog is het op papier een bijdrage aan ons vermogen die we helemaal niet zouden hebben als we Geldnerd HQ niet gekocht zouden hebben, en waar we geen belasting over betalen.

Het is zichtbaar in de grafiek met de verschillende componenten in de waarde van onze woning.

En dat gaat om veel geld. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 was het iets meer dan de helft van het vermogen van Geldnerd.

Kopen versus Huren

Een huis kopen is financieel op allerlei manieren aantrekkelijker dan een huis huren. Geen wonder dat veel mensen nu het gevoel hebben dat ze de boot gemist hebben. En geen wonder dat veel mensen instinctief in verzet komen als iemand voorstelt om de groeiende ongelijkheid tussen kopers en huurders eens aan te pakken. Nederland is en blijft ingericht op economische groei en een koophuis blijft een ‘heilig huisje‘. Je bent immers een sukkel als je geen huis koopt? Dat lijkt langzaam maar zeker een onhoudbaar statement te worden. Zelf ben ik erg benieuwd wat een nieuw kabinet gaat doen met de fiscale behandeling van de eigen woning. Het regent momenteel in deze tijden van kabinetsformatie adviezen over dit onderwerp wat ook altijd weer dankbaar voer voor blogposts is.

Geldnerd gaat huren?

Toen ik de rekensommetjes besprak met Vriendin kwam zij met het idee om eens te kijken hoe onze situatie zou zijn als we gehuurd hadden. Meer specifiek met een redeneerlijn dat de echte uitgaven aan onze eigen woning gelijk zijn aan de eigenaarsdelen van OZB, rioolheffing, waterschap, VVE en onderhoudsreservering, en onze hypotheekrente. De rest (aflossing) is namelijk vermogensopbouw. In stenen weliswaar, maar toch vermogen. Als ik die echte kosten bij elkaar optel en door 12 deel kom ik dus op het bedrag dat wij maandelijks aan huur zouden mogen uitgeven om financieel niet slechter af te zijn dan nu.

Die exercitie was vrij eenvoudig te maken. Dat komt uit op een bedrag van minder dan € 700 per maand. Daar huur je in Geldnerd City een bezemkast voor. Waar Vriendin en ik ook niet voor in aanmerking zouden komen, want ons inkomen is te hoog (voor huur tot € 976 / maand heb je hier een huisvestingsvergunning nodig). Het appartement twee deuren verderop staat te huur. Even groot als de onze, ook een tuin. Die kost € 2.250 per maand….

Ook voor particulieren is een koopwoning een slimme investering, concludeerde het NRC onlangs. Je wordt vanzelf rijker door de fiscale behandeling van de eigen woning en door af te lossen. Als de huizenprijzen blijven stijgen krijg je er zelfs overwaardevermogen bij. Twee probleempjes. Ten eerste, dat overwaardevermogen komt pas vrij als je weer verkoopt. En meestal koop je dan iets duurders en groters terug en ben je dat geld meteen weer kwijt. Ten tweede: woningprijzen kunnen ook dalen…

Hoe rijk word jij van jouw koopwoning? Of heb je de boot gemist?

Spannende Belastingaangifte 2020

  • Berichtcategorie:Belastingen

Ironie wordt volgens Van Dale (die dikke) gedefinieerd als ‘bedekte spot’, doordat je het tegenovergestelde zegt van wat je bedoelt. Dat, mijn beste lezers, is van toepassing op de titel van deze blogpost. Want onze belastingaangifte over het fiscaal jaar 2020 was alles behalve spannend.

Nou maakte de Belastingdienst zelf het natuurlijk nog wel even spannend. Want vanaf 1 maart zou het zoals gebruikelijk weer mogelijk zijn om aangifte te doen. Maar dat bleek een mogelijkheid met hindernissen. Er was een stevige storing, waardoor het pas aan het eind van die eerste week echt mogelijk werd om succesvol aangifte te doen. We kregen dan ook een week extra om aangifte te doen. De deadline is nu 8 mei in plaats van 1 mei, en als je voor 8 april instuurt dan krijg je voor 1 juli bericht.

Geldnerd houdt ervan om dit soort dingen uit de weg te hebben. Dat betekent niet dat ik op 1 maart om 08.00 uur ’s ochtends klaar zit om de website van de Belastingdienst te openen. Maar meestal is het een klusje dat in het eerste weekend van maart in mijn agenda staat. Gegeven de storing besloot ik een weekje te wachten, en verschoof ik het klusje in mijn agenda naar het tweede weekend van maart.

Voor het geld hoefde ik het sowieso niet te doen, dacht ik . We zijn al een paar jaar netto belastingbetaler. En betalen dit jaar ook 2021 vooruit. Maar echt vervelend vind ik het klusje ook niet, het is gewoon een administratief dingetje dat uit de weg moet.

Gelukkig viel het uiteindelijk mee. Geldnerd en Vriendin hebben in 2020 allebei een studie gevolgd (en zelf betaald) die bedoeld is voor de instandhouding en verbetering van onze positie op de arbeidsmarkt. En die mag ik aftrekken van de belasting, had ik gelezen. En dat was toch een leuk bedrag.

De vrienden van de Belastingdienst hadden weer keurig al onze bankrekeningen en beleggingsrekeningen vooringevuld. Net als vorig jaar moest ik nog wel ons aandeel in het vermogen van de VVE handmatig invullen bij ons Box 3 vermogen. En ik moet om een of andere reden ook elk jaar handmatig de datum opgeven waarop onze hypotheek ooit is afgesloten. Maar dat was het verder wel zo’n beetje.

Net als vorig jaar heb ik wat zitten spelen met aan de verdeling van aftrekposten tussen Geldnerd en Vriendin, om de verdeling te vinden waardoor we gezamenlijk zo min mogelijk belasting betalen. In mijn jaarlijkse checklist had ik de verdeling van vorig jaar bewaard, en ook nu kwamen we aardig in die buurt uit. De kunst is om ervoor te zorgen dat een van de partners precies het bedrag betaalt waarbij de Belastingdienst de aanslag op 0 zet. Voor 2020 is die grens € 48. Dat levert, in elk geval in onze situatie, het beste resultaat op.

Zo’n jaarlijkse checklist vind ik erg handig,  ik houd er onder andere in bij welke fiscale overzichten ik moet ontvangen, en ook andere nuttige dingen zoals het VVE-vermogen bewaar ik in dat bestandje. Elk jaar maak ik meteen na de aangifte alvast een directory en bestandje aan voor het daaropvolgende jaar. Dan heb ik een vaste plek om alles te dumpen wat relevant is voor de volgende aangifte.

Maar inmiddels is alles dus keurig gecontroleerd en ingestuurd. Nu maar weer afwachten of de Belastingdienst het eens is met ons voorstel.

Heb jij jouw aangifte al ingestuurd?

Box 3 is gewoon rechtvaardig…

  • Berichtcategorie:Belastingen

… Zegt de staatssecretaris….

Het ministerie van Financiën heeft wederom die oude Haagse truc toegepast. Brieven over gevoelige onderwerpen stuur je op de eerste dag van het reces (in dit geval herfstreces), het moment dat de pers meestal niet goed oplet, en zodat ze onderaan de stapel liggen als de Kamer terugkomt.

In dit geval gaat het om de kabinetsreactie op de vraag of de vermogensrendementsheffing over de periode 2013 – 2016 strijdig is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), en of belastingplichtigen gecompenseerd moeten worden.

Conclusie, niet onverwacht, is dat de staatssecretaris vindt dat alles keurig is en dat compensatie dus niet aan de orde is…. Je verwacht het niet, toch?!

Geloof jij dat er ooit compensatie zal komen?

Vermogensrendementsheffing: uitstel, geen afstel?

  • Berichtcategorie:Belastingen

Afgelopen woensdag was daar ineens het bericht dat het van de baan is. De hervorming van de vermogensrendementsheffing. Poef… Foetsie. We praten er niet meer over. Prompt las ik er dan ook niks over in de grotere kranten. ‘Overheid gaat iets niet doen’, dat is geen nieuws toch?

Ik snap ‘m wel. Het is niet het juiste moment. De Belastingdienst kan niet veel veranderingen aan. Druk met de interne organisatie, de vernieuwing van verouderde ICT-systemen, en de naweeën van de kinderopvangtoeslag-affaire. Niet echt een setting voor een omvangrijke verbouwing van een van de boxen van het belastingstelsel.

Bovendien komen er verkiezingen aan. En zitten we in een economische crisis. Het is dus lastig om ‘niet onomstreden’ voorstellen door het parlement te loodsen, zeker met een regering zonder meerderheid in de Eerste Kamer. En het is, in het kader van de verkiezingscampagnes, zoals gebruikelijk ook tijd voor ‘cadeautjes’ van politici aan kiezers. Bovendien hebben de recente rapporten met de honderden bouwstenen laten zien dat er eigenlijk een hervorming van het hele belastingstelsel nodig is.

Uitstel dus in elk geval. Maar afstel? Nee, dat denk ik niet. In het nieuwe regeerakkoord, na de verkiezingen van 2021, verwacht ik echt wel afspraken over een fundamentele hervorming van het belastingstelsel. De inkomstenbelasting en de vermogensbelasting zullen op de schop gaan. Hoe precies, dat weet nog niemand. Maar het kan best zijn dat we het nu teruggetrokken plan, al dan niet gecombineerd met onderdelen van de bouwstenen-rapporten, en heel nieuwe onderdelen, over een jaar of twee terugzien in een heel nieuw belastingplan.

Wat verwacht jij na de verkiezingen?

Hoe staat het met de plannen voor Box 3?

  • Berichtcategorie:Belastingen

Een tijd geleden presenteerde het kabinet plannen voor een grondige hervorming van Box 3, de vermogensrendementsheffing. Ik schreef destijds een van mijn best gelezen blogposts ooit, met rekenvoorbeelden die aangaven wat de plannen voor box 3 zouden betekenen. Voor mij als belegger zag het er niet best uit. Waar spaarders in de meeste gevallen helemaal geen vermogensrendementsheffing meer zouden betalen, gingen wij beleggers juist fors meer betalen. En ook voor mensen met vastgoed zagen de plannen er niet fijn uit. Er was een aantal dagen veel over te doen. in de media, en ook binnen de gemeenschap van financiële bloggers. En toen werd het stil…

Dat andere dossier…

Nieuws was er de afgelopen periode wel over dat andere dossier rond de vermogensrendementsheffing. De Bond voor Belastingbetalers heeft een aantal rechtszaken lopen tegen de vermogensrendementsheffing. Kern van de zaak is steeds dat de Belastingdienst rekende met een veel te hoog forfaitair rendement. 30% belasting op een fictief rendement van 4,0%, oftewel 1,2% effectieve vermogensrendementsheffing op je vermogen boven de drempel. En dat in jaren dat gewone spaarders die rendementen nevernooitniet konden halen. De rechtvaardigheid van de vermogensrendementsheffing staat al heel lang ter discussie, en de Bond voor Belastingbetalers heeft van die zaken een beetje z’n levenswerk gemaakt.

Op maandag 27 april 2020 (jawel, Koningsdag) stond er een artikel over het FD. Een commissie van juristen heeft het kabinet geadviseerd dat er voor de jaren 2013 – 2016 inderdaad compensatie zou moeten komen. Staatssecretaris Vijlbrief is zich aan het beraden over wat er moet gebeuren en zal in het najaar met een reactie komen.

Dit alles staat in een brief die Vijlbrief op vrijdag 24 april aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Op de eerste dag van het mei-reces dat duurt tot en met 11 mei. Daar heb ik al vaker over geschreven, die Haagse tactiek om interessante brieven aan de Kamer te sturen net voordat ze gaan of net nadat ze weg zijn. Dit in de hoop dat die, tegen de tijd dat de Kamerleden terugkomen, onderaan de stapel liggen. En in de hoop dat ze niet (of in elk geval minder) opgepikt worden door de media, want de parlementaire journalisten volgen hetzelfde vakantieritme als de Tweede Kamer. In december was het Sociale Zaken en Werkgelegenheid, maar het ministerie van Financiën kent de truc ook.

Verder wordt het dus nog een rondje tijdrekken. In elk geval tot het najaar. Maar er stond nog iets interessants in die brief van vrijdag 24 april. En dat gaat wel over de hervormingen van Box 3.

Hervormingen Box 3

De afgelopen periode zijn er echt wel berichten in de media geweest over de voorgenomen hervormingen van Box 3. In maart werd duidelijk dat de Autoriteit Financiële Markten (je weet wel, die club die onze ETFs heeft afgepakt…) kritisch was over de kabinetsplannen om de vermogensrendementsheffing in Box 3 te wijzigen. Er werd over geschreven door ondermeer de NOS en het FD. De AFM is bang dat wij daardoor meer risico gaan nemen, en dat op deze manier beleggen onaantrekkelijker gemaakt wordt.

Ook de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, Chris Buijink, liet begin maart van zich horen. In een interview in Elsevier Weekblad noemde hij de voorgenomen hervorming een slecht plan. Hij vindt het onverstandig dat de beleggers volledig op gaan draaien voor maatregel, zij gaan meer betalen terwijl het merendeel van de spaarders helemaal niets meer betaalt. Hij wijst op dezelfde risico’s als de AFM ziet.

Ik heb de oorspronkelijke plannen er nog even bijgezocht. Begin maart heeft Vijlbrief in een overleg over de Belastingdienst aan de Tweede Kamer toegezegd om voor het meireces een brief te sturen over de stand van zaken van de aanpassing van Box 3. Dat heeft hij niet gehaald. Boefje! Daarom schrijft hij in de brief van 24 april dat hij ernaar streeft om deze brief voor het zomerreces aan de Kamer te sturen. Ook hier dus een rondje tijdrekken. Oorspronkelijk was het plan om het wetsvoorstel ter aanpassing van Box 3 voor het zomerreces van 2020 in te dienen. Dat gaat hij dus ook niet halen, zegt hij. En hiervoor wordt geen nieuwe datum genoemd. Voorlopig dus even geen verdere duidelijkheid over de aanpassing van Box 3.

Wat vind jij van de voorgenomen hervormingen van Box 3?

Belastingaangifte 2019

  • Berichtcategorie:Belastingen

Het jaar 2019 was het jaar van de grote schoonmaak tussen mijzelf en de vrienden van de Belastingdienst. Alle openstaande aangiftes van mijn jaren in het Verre Warme Land werden één voor één afgetikt, en het leverde mij een mooie teruggave op. In één klap was ik weer helemaal ‘bij’. En nu is het gedaan met de pret. Het zijn weer gewone aangiftes over heel gewone, saaie jaren. Met die insteek hebben Geldnerd en Vriendin onlangs ook de Belastingaangifte 2019 ingevuld.

Het was bijna net zo saai als vorig jaar. Toen hoefden we alleen ons aandeel in het eigen vermogen van de Vereniging van Eigenaren van ons pand in te vullen. Dat moest ik nu weer doen. De rest was vooringevuld, inclusief mijn dividendinkomsten. En er was één dingetje dat ik graag zelf in wilde vullen. Mijn medische kosten. Maar helaas! Ik kom niet boven het drempelbedrag uit. Er valt dus niets af te trekken van de belastingen.

Dit jaar heb ik wat extra aandacht besteed aan de verdeling van aftrekposten tussen Geldnerd en Vriendin. Maar veel levert dat niet op. Onze inkomens verschillen niet zoveel dat we in verschillende belastingschijven vallen. En het is niet zo dat een van ons recht heeft op toeslagen of heffingskortingen en de ander niet. Dus de tips van de Aangiftecheck van de Bond voor Belastingbetalers, waar Erica Verdegaal onlangs over schreef in het FD, leverde geen aanvullende inzichten op. We hebben zitten ‘spelen’ met de verdeling van de posten en daarmee € 46 bespaard. Meer zat er helaas niet in.

Na een laatste controle hebben we alles meteen ingestuurd. Mooi op tijd, zodat we vóór 1 juli reactie krijgen. En nu maar hopen dat ik niet op een of andere fraudeurslijst sta…

Heb jij jouw belastingaangifte al gedaan?