Blog over (financieel) bewust leven

Tag: beurs (Page 1 of 5)

Tussenstand financiën eind april

Geldnerd doet normaliter niet aan maandberichten. Dat vind ik een te korte termijn. Ik laat jullie per kwartaal weten hoe het met mijn financiën gaat, al sinds het derde kwartaal van 2016. Maar dit zijn bijzondere tijden, die de gebruikelijke financiële patronen behoorlijk overhoop gooien. Op macro-economisch niveau, maar ook op het ‘n=1’ niveau van Geldnerd. Zeer tegen de gewoonte in krijgen jullie dus een korte maandupdate.

Wat wel normaal bleef

Het fundament van mijn financiële systeem bleef gelukkig gewoon overeind. Ik heb gewoon mijn salaris ontvangen, en alle normale automatische boekingen zijn uitgevoerd. De gezamenlijke huishoudrekening is aangevuld, en de hypotheek is betaald. Ook de extra aflossing inclusief sneeuwbal heeft gewoon plaatsgevonden. Mijn potjes zijn gewoon bijgevuld met de maandelijkse bijdrage. Dat geeft rust.

Veranderende uitgaven

Ruim 7 weken zitten wij nu thuis. We gaan alleen de deur uit voor noodzakelijke boodschappen en om Hondje uit te laten. Dat leidt tot veranderingen in ons bestedingspatroon. We geven meer uit aan boodschappen, omdat we nu 7 dagen per week 3 maal daags thuis eten. We gaan niet uit eten, want de horeca is gesloten. Maar we hebben ook het idee dat de boodschappen duurder zijn, dat de grootgrutters toch wel een beetje profiteren van de huidige crisis. Bewijzen kan ik het niet, want op dat detailniveau houd ik de boodschappen niet bij.

Daar staat tegenover dat we ook ‘anders’ uitgeven. Normaal laten we elke 6 – 8 weken de grote boodschappen een keer thuisbezorgen. We hebben geen auto, dus dan is het handig om niet met houdbare, zware en grote boodschappen te hoeven slepen. Dat patroon is verstoord, want in Geldnerd City was de afgelopen maanden geen bezorgmoment te krijgen. En we gaan er geen abonnement voor nemen… Daarnaast zijn we wat meer gaan kopen bij speciaalzaken, ook om de middenstand in onze eigen buurt te steunen.

Ik heb mijn grafiek uit deze booodschappenblog bijgewerkt met de gegevens van 2019 en de eerste 4 maanden van 2020. Dan zie je dat de afgelopen maanden allemaal aan de hoge kant zijn, en ruimschoots hoger dan de NIBUD-norm voor boodschappen. Het maandelijks gemiddelde in de eerste 4 maanden van 2020 is € 457,94, en over heel 2019 was dat € 372,72. Tegelijkertijd valt dat ook nog wel mee, als je in ogenschouw neemt dat we in 2019 gemiddeld € 160 per maand uitgaven in de horeca. Dat ligt met € 90 per maand op dit moment een stuk lager (eens per week laten we iets thuisbezorgen in deze periode). Dat scheelt dus eigenlijk niets. En dan reken ik niet de Eurootjes mee die we normaliter uit ons eigen zakgeld uitgeven aan koffie en het bedrijfsrestaurant op kantoor.

Mijn spaarpercentage vaart er wel bij. Ook in april zit dat boven de 60%. Ik verwacht dat dit in mei anders wordt, want ik heb een paar grote uitgaven in de planning zitten.

Het meest zichtbaar is mijn veranderende uitgavenpatroon in de No Spend Days (NSDs). Dat zijn de dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Normaliter zijn dat er 9 – 12 per maand. In maart 2020 kwam het aantal NSDs een stuk hoger uit, op 20. En in april zelfs op 28. Ik heb mijn administratie er op nageslagen, en inderdaad heb ik in april maar 2 keer iets uitgegeven van mijn eigen rekening.

Aandelenmarkten

Tussen medio februari en eind maart daalde mijn portefeuille met ongeveer 25%. Ik rekende op een verdere daling, omdat we (naar mijn bescheiden mening) de economische gevolgen van deze crisis nog lang niet scherp in beeld hebben. We zitten in een situatie waar de klap kunstmatig verzacht wordt met enorme steunpakketten van regeringen en centrale banken, met sterk stijgende schulden tot gevolg. Dat kan niet eindeloos doorgaan. Ik ging er dus rustig van uit dat mijn beleggingsportefeuille nog eens 25% van z’n waarde kwijt zou raken en dat ik voor het eerst in de historie rode vlakken zou zien in mijn beleggingsgrafiek.

Tot mijn verbazing gebeurde dat niet. Nog niet, in elk geval. De beurs toonde herstel. Het voelt een beetje als een ‘gebakken lucht rally’, in stand gehouden door de steunpakketten en de hoop op een vaccin. Momenteel staat mijn portefeuille nog ruim 15% onder de piek van februari, rekening houdend met de gebruikelijke inleg die ik ook in februari, maart en april gedaan heb. Of het stand houdt? Ik weet het niet. Ik ga er eigenlijk van uit dat we nog wel een paar stevige correcties van 10% of meer te verwerken krijgen. Maar ik klaag niet over de huidige stijging. Iedere Euro die er nu weer bij komt kan straks weer een daling verzachten. We gaan gewoon door, we zitten in de markt voor de lange termijn.

Bijzondere tijden zijn het. We zullen zien hoe dit zich de komende maanden en jaren ontwikkelt.

Hoe ging het in april met jouw financiën?

Eerste kwartaal 2020

Een kwart van 2020 zit er alweer op. 25% van het jaar is door onze vingers heen geglipt. Iets met tijd die vliegt en dat soort dingen. Tijd dus voor een terugblik op mijn eerste kwartaal van 2020, dat wel heel bijzonder was!

Aandelenmarkten

Het kwartaal begon wiebelig toen de Verenigde Staten en Iran met vuurpijlen op elkaar begonnen te schieten. Dat liep met een sisser af, maar toen kwam Corona. Niet het biertje maar het virus. Het werd een ingewikkeld kwartaal. In week 9 knalde de beurs naar beneden, mijn portefeuille daalde met meer dan 10% in één week. Maar ik bleef rustig zitten en ging niet in de verkoopstand. Ook niet in de bijkoopstand. Dat heeft een eenvoudige reden. Ik heb een contant geld buffer voor noodgevallen, en voor de rest zit al mijn geld in het huis of staat het al op de beurs. Dus vrij beschikbaar geld om even lekker bij te kopen heb ik niet. Het begrip ‘koopje’ is natuurlijk ook relatief… Inmiddels is de stand dat we nog nooit in de historie zo snel van een bull market naar een bear market zijn gegaan. En dat zie je in de S&P500… Ik heb een driejaars grafiek opgenomen, om de impact van de afgelopen maand te laten zien.

S&P500 3 jaars grafiek (bron: IEX)

Bekijk je het in een langer tijdsperspectief, dan valt het wel weer mee… Maar goed, we zijn er nog niet met dat virus.

S&P500 10 jaars grafiek (bron: IEX)

De dollar bewoog al een hele tijd tussen de 1,10 en 1,12. Aanvankelijk veranderde dat niet, maar onder invloed van de gebeurtenissen van de afgelopen maand werd de koers wel iets volatieler. Inmiddels zijn de Verenigde Staten het land met de meeste corona-besmettingen ter wereld. Mijn vertrouwen in de Amerikaanse gezondheidszorg en het struisvogelgedrag van de Amerikaanse opperwortel president maakt dat ik er niet helemaal gerust op ben…

Van mijn portefeuille bestaat nog ongeveer 15% uit fondsen die in Amerikaanse dollars genoteerd worden. Een groot deel van mijn dividend wordt wel in dollars uitbetaald.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt, met dank aan VWRL. En mijn portefeuille denderde dus net zo hard naar beneden als de beurzen wereldwijd. Heel anders dan het gestaag groeiende beeld van de afgelopen jaren. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, en in maart ook 20% van mijn obligaties verkocht en de opbrengst in VWRL gestoken. Maar in totaal is mijn portefeuille ongeveer 25% gedaald vanaf de piek van medio februari 2020. Op de obligaties na staan alle ETFs in mijn portefeuille minimaal 20% onder hun top. Eind 2018 vond ik dat we een stevige dip hadden, maar de deuk die er nu in mijn grafiek zit heb is wel een stukje groter.

Een zwaar negatief rendement voor dit eerste kwartaal dus, dat was een tijdje geleden dat dat gebeurd is. De ROI YTD is -/-22,1% De 12-maands XIRR staat op -/-15,3%. Maar goed, vooralsnog blijf ik er rustig onder. We gaan gewoon door. Ook eind maart heb ik weer ingelegd en bijgekocht, zoals je kunt zien aan de onderste lijn die treetje voor treetje oploopt.

Dividend

Gelukkig hebben we de dividendopbrengsten nog, en hebben die (nog) niet te lijden onder de dalende beurzen. Dat zal, met de sterk afgenomen economische activiteit, de komende kwartalen wel anders worden. In het eerste kwartaal van 2020 verzamelde ik € 223,91 aan dividend. Dit zijn netto ontvangsten. In het eerste kwartaal van 2019 was dat nog € 231,17. Dat is een daling van 3,1%. Dat komt omdat VWRL het dividend over het vierde kwartaal van 2019 eind december al uitbetaald heeft, en het dividend over het eerste kwartaal van 2020 wordt pas begin april uitbetaald. Die telt dus pas mee voor het tweede kwartaal.

Aan het einde van het eerste kwartaal stond er nog US$ 269,48 dividend aangekondigd voor uitbetaling in het tweede kwartaal van 2020. Die pakken ze me alvast niet meer af.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bereken ik heel simpel, het zijn mijn inkomsten minus mijn uitgaven, gedeeld door mijn inkomsten. Geld dat besteed wordt aan aflossingen, beleggingen, of sparen, telt niet mee in mijn uitgaven. Ik tel mijn aflossingen dus wel mee in het spaarpercentage. Aflossing zie ik als toevoeging aan mijn vermogen, omdat ik ons huis als onderdeel van het vermogen meereken.

In het eerste kwartaal van 2020 bedroeg mijn spaarpercentage 41,1%. Doelstelling voor het gehele jaar 2020 is 45,0%. Het lagere percentage komt vooral door februari, in die maand heb ik grote aankopen gedaan voor mijn garderobe. Na 12 kilo gewichtsverlies in 6 maanden was een deel van mijn garderobe aan vernieuwing toe.

En de situatie van de afgelopen weken heeft nog een interessant neveneffect. Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Normaliter zijn dat er 9 – 12 per maand. Maar in maart komt het aantal NSDs een stuk hoger uit, op 20. Niet zo heel verwonderlijk natuurlijk, sinds 13 maart zitten Geldnerd en Vriendin zo’n beetje in quarantaine. We ontvangen geen bezoek, gaan niet op bezoek, en gaan alleen de deur uit om noodzakelijke boodschappen te doen en Hondje uit te laten.

Eigen Vermogen

Tsja, en dan het eigen vermogen. In het eerste kwartaal doet de gemeente daar altijd een duitje in het zakje door mij een nieuwe WOZ-waarde toe te sturen. En iedereen die de afgelopen jaren niet onder een spreekwoordelijke steen gelegen heeft, weet dat de huizenprijzen op de meeste plekken ‘nogal een beetje’ gestegen zijn. En dat vertaalt zich in een fors hogere waardering voor Geldnerd HQ hier in het westen des lands. Ik gebruik de meest actuele WOZ-waarde als basis voor de waardering van ons huis in mijn vermogensberekeningen. En dit jaar kwam daar een stevig bedrag bovenop, daar valt niet tegenop te sparen.

Waar leidt dat toe? Onderstaand de ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal.

Beste Uitgave

Na een half jaar hard werken met mijn personal trainer, en mijn eetgedrag veranderen met mijn diëtist, kwam dit kwartaal de beloning. Ik ben begonnen met het vervangen van mijn garderobe. Mijn nieuwe broeken zijn twee maten kleiner in de taille. De nieuwe overhemden zijn ook twee boordmaten kleiner. En de jasjes van mijn nieuwe kostuums zijn juist een maat groter in de schouders. En dat is meer dan ik ooit durfde hopen. En de laatste weken van het kwartaal heb ik niet heel veel meer uitgegeven, we waren immers aan huis gebonden.

Hoe was jouw eerste kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Niets doen

Het was een interessante week op de aandelenmarkten. Of eigenlijk, een saaie, eenzijdige week. Met alleen maar dalende koersen. Ik zat al een paar weken te wachten tot de Corona-paniek op de beurzen toe zou slaan. En dit was de week. Met donderdagavond zelfs extra Corona-uitzendingen rond sommige journaals. Op mijn werk vroegen (eisten!) collega-managers mondkapjes voor hun medewerkers, en er werd speciale handgel besteld.

Verbazing

Geldnerd ziet het allemaal met verbazing aan. Dat komt natuurlijk omdat ik houd van de feiten, en nog steeds vertrouwen heb in een aantal van onze instituties. En me niet te gauw laat leiden door de paniekzaaierij van sommige media en door ‘nieuws’ uit onbetrouwbare bronnen. Het sterftepercentage van bevestigde Corona-besmettingen is vooralsnog 2%, een schatting op basis van de tot nu toe bekende gegevens. Slechts tien tot twintig keer hoger dan het sterftepercentage van de ‘normale’ griep. Ze houden trouwens morbide grafiekjes bij op het RIVM, ik had nog nooit van ‘oversterfte’ gehoord. De overleden patiënten zijn vooral oudere mensen en mensen die verzwakt waren door een andere ziekte. Ik ben wel van middelbare leeftijd maar tegenwoordig kerngezond, dus ik maak me voorlopig weinig zorgen.

Voor mij bevestigt dit wel weer mijn theorie dat heftige marktbewegingen vooral veroorzaakt worden door menselijke emoties. Verwachte stijgingen en dalingen van structurele indicatoren als economische groei en inflatie worden door ‘de algoritmes’ al ingeprijsd. Het zijn de onverwachte en voor ons gevoel niet onder controle te houden zaken die zorgen voor heftige dalingen als afgelopen week. Corné van Zeijl schreef er in het FD een interessante column over. Veel andere bloggers schrijven ook over de afgelopen week, bijvoorbeeld NietTot71 en Struikelen.

Tussenstand portefeuille

Het heeft wel effect op mijn beleggingsportefeuille, dat virus. Vorig weekend was het rendement YTD 4,1%, de 12-maands XIRR was 16,4%. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille was vorige week 53,6% (versus 48,2% aan het einde van 2019). Mijn portefeuille stond op het hoogste punt aller tijden. Die cijfers zijn de afgelopen week behoorlijk naar beneden gedenderd. Het rendement YTD is nu -8,0%, de 12-maands XIRR is +2,4%. Wat overigens nog steeds 240 keer het percentage is dat geld op mijn spaarrekening opbrengt. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is nu ‘nog maar’ +35,5%. Mijn portefeuille is weer terug op het punt waar ‘ie in oktober 2019 ook stond, en is 10,5% gedaald in één week. Tot zover het ‘bloedbad op de beurzen’….

Medio afgelopen week heb ik even in de app van mijn broker gekeken, toen was ik een paar bruto maandsalarissen kwijt. En vandaag heb ik de rapportage verwerkt op mijn gebruikelijke zaterdagochtendmoment. Het was nog een beetje erger geworden, zullen we maar zeggen. Maar ik blijf er opmerkelijk rustig onder. Ik ben immers niks ‘kwijt’. Dat zou wel het geval zijn als ik verkocht had, maar dat heb ik dus niet gedaan. Ik blijf rustig zitten, het trekt wel weer bij. Ik heb de afgelopen week zelfs gewoon mijn maandelijkse aankoop gedaan. Vanwege de dalende koersen heb ik gekozen voor mijn dividend ETF, daarmee krijg ik eind maart in elk geval nog weer een plukje dividend erbij.

Mijn portefeuille over de afgelopen 6 maanden

Eigenlijk baal ik op dit soort momenten wel dat ik geen grote stapel cash heb liggen om bij te kopen. Ik heb een contant geld buffer om een aantal maanden van te kunnen leven, en mijn potjes. De rest van mijn geld zit in het huis of in mijn beleggingsportefeuille. ‘Goedkoop bijkopen’ is dus geen optie. Alhoewel, goedkoop… Mijn favoriete ETF VWRL stond vanochtend op € 76,36. Dat is dezelfde prijs als in augustus 2019. Mijn gemiddelde aankoopprijs tot op heden is € 74,77, en eind 2018 (bij een vorig ‘dipje’) kocht ik ze voor € 64,43. Dus echte ‘koopjes’ zie ik nog niet, het is allemaal erg relatief.

Relativeren

Wat er gaat gebeuren? Ik durf het niet te voorspellen. Op enig moment zal de paniek wel wat afnemen en gaan we met z’n allen over tot de orde van de dag. Gewoon verder consumeren. En dan komt het met de aandeeltjes ook wel weer goed. En er komt ook nog wel een keer een ‘crash’ van 40 of 50 procent. Misschien wordt dit ‘m wel. Het maakt niet uit. Je zit er voor de lange termijn. Toch?

S&P500 sinds medio 2008 (bron: finance.yahoo.com)

Extra boodschappen hebben we hier in Huize Geldnerd overigens ook nog niet gedaan. We zijn niet aan het hamsteren of aan het ‘preppen’ voor een ‘lock-down’. Hier geen blikvoer, mondkapjes of andere desinfecterende handgel… Eigenlijk gaat het leven gewoon door.

Heb jij ook blinde irrationele paniek vanwege het Corona-virus?

Stille revoluties in Beleggingsland?

De wereld van het beleggen klinkt best wel spannend, en sommige mensen vinden het geen fijn idee dat de waarde van hun inleg kan dalen. En ook achter de schermen rommelt het. Er zijn grote veranderingen aan de gang bij de tussenpersonen waar je als particulier je centjes kwijt kunt.

Beleggen in vroeger tijden

Toen Geldnerd ooit begon met beleggen, vele jaren geleden, was dat het domein van de grootbanken. Die boden hun klanten toegang tot ‘de beurs’ en een select aantal fondsen, meestal van hun eigen fondshuis. Geldnerd had z’n hele financiële huishouding destijds bij de Rabobank geparkeerd, en daar was je dus veroordeeld tot de fondsen van Robeco (dat toen een volledige dochter van de Rabobank was). De kosten van handelen waren hoog. Als ik in mijn archief kijk, dan werd er rond het jaar 2000 rustig € 12 gerekend voor een order in een AEX-fonds die een waarde van minder dan € 1.000 had. En ook de (verborgen) kosten van de Robeco-fondsen waren hoog. Ik verdiepte me daar destijds nog totaal niet in, maar in een oud jaarverslag vond ik een cost ratio van ruim 1,1%. Dat zijn ongekende kosten voor hedendaagse begrippen.

In mijn beleggingsspreadsheet van het jaar 2008 (toen maakte ik voor elk jaar nog een nieuwe sheet!) duikt ineens SNS Fundcoach op. Het bedrijf Fundcoach was een aantal jaren eerder opgericht, en inmiddels overgenomen door SNS Reaal. Het presenteerde zich als de eerste Nederlandse fondsensupermarkt, had een breder aanbod en hanteerde ook fors lagere tarieven. Vanaf dat moment zie ik ook meer ‘exotische’ beleggingen opduiken in mijn portefeuille. Fondsen van Blackrock en Merrill Lynch bijvoorbeeld, maar ook het eerste Vanguard fonds duikt op in mijn beleggingen, net als het Noorse Skagen.

Goed voorbeeld doet goed volgen. Inmiddels was er ook Alex Vermogensbeheer. Daar heb ik net na mijn echtscheiding een deel van mijn vermogen ondergebracht, uiteindelijk heb ik van 2013 tot 2017 van hun diensten gebruik gemaakt. SNS Fundcoach en Alex zijn overigens beide overgenomen door Binck Bank, en inmiddels volledig geabsorbeerd. Binck biedt nog wel een dienst aan met de naam Fundcoach, maar de merknaam Alex is volledig verdwenen. En Binck Bank is natuurlijk inmiddels overgenomen door het Deense Saxo Bank. Die overigens inmiddels voor ruim 51% eigendom is van de Chinese autofabrikant Geely, las ik toen ik er wat dieper in dook. Ik weet niet of ik daar nou meteen zo enthousiast van word….

Versnippering

De Nederlandse beleggingsmarkt is inmiddels ook behoorlijk versnipperd. DeGiro heeft als goedkope broker stevig aan de weg getimmerd, maar is inmiddels overgenomen door de nog goedkopere ‘new kid on the block’ Flatex. En dan is er ook nog Lynx. Daarmee hebben we de belangrijkste brokers wel gehad, denk ik. Alhoewel vergelijkingssite Finner een uitgebreider overzicht heeft.

Maar goed, er valt dus het nodige te kiezen. En voor een breed aanbod aan beleggingsopties hoef je echt niet meer de hoofdprijs te betalen. Mr. FOB houdt een uitgebreid overzicht bij van de goedkoopste opties om te beleggen, bij verschillende beleggingsprofielen. En al die tijd zaten de Grootbanken in de verdediging. Te duur, te log, en het aanbod te beperkt. Een weldenkende belegger zit dus niet meer bij één van de grote banken?

De terugkeer van de kolossen?

Het afgelopen jaar viel het me op dat de grote banken zich toch weer begonnen te roeren. Er werd weer geadverteerd met hun beleggingsaanbod. Deels heeft dat natuurlijk te maken met de sterke stijging van de aandelenbeurzen. En ook met de rentestand. Banken moeten hun overtollig spaargeld stallen bij de Europese Centrale Bank, en daar betalen ze momenteel netto rente voor. Eigenlijk hebben ze dus liever dat hun spaarklantjes het geld in aandelen steken. Dat is goedkoper voor de bank.

Puur uit nieuwsgierigheid heb ik een tijdje geleden het aanbod van de Rabobank weer eens bekeken. Het was voor het eerst in meer dan 10 jaar dat ik mij daar in verdiepte. Dat kwam ook omdat een lezer mij vroeg om eens te kijken naar zijn portefeuille, die volledig bij de Rabobank geparkeerd stond. Voor mij is het nog steeds niet aantrekkelijk. De kern van mijn portefeuille wordt gevormd door een handvol exchange-traded funds (ETFs) van Vanguard en iShares. Maar geen enkel fonds uit mijn portefeuille is verkrijgbaar bij de Rabobank. Rabo rekent tot € 100.000 0,06% per kwartaal, en over het meerdere 0,03%, met een minimum van € 5 en een maximum van € 100 (Binck: maandelijks €3,50 + 0,01% van de portefeuille). Daarmee ben ik bij Binck veel goedkoper uit. De transactietarieven van Rabo zijn wel lager dan vroeger, maar met één transactie per maand ben ik bij Binck echt goedkoper uit. En beleggers bij DeGiro betalen één keer per maand zelfs helemaal geen transactiekosten als ze een fonds uit de kernselectie kopen. Ook bij ABN AMRO vind ik de kosten nog niet echt laag en het assortiment beperkt, ook hier kan ik geen enkel fonds uit mijn huidige portefeuille verhandelen.

Banken willen het zelf doen

Onlangs las ik een interessant artikel in het FD. Het ging over de manier waarop de grote banken proberen om iets meer geld over te houden aan hun beleggende klanten. Niet door de tarieven te verhogen (die zijn al vrij hoog, zagen we net), maar door de fondsen die ze aanbieden goedkoper te maken. Ze maken namelijk eigen fondsen. Het is een langere-termijn gevolg van het provisieverbod, dat in Nederland in 2014 is ingegaan. Nu de fondsaanbieders de banken niet meer mogen betalen voor het voeren (en aanprijzen) van hun producten, lopen de banken inkomsten mis. Bovendien willen steeds meer beleggers (goedkoop) passief beleggen en liefst ook duurzaam, een gebied waar (te) weinig aanbod is. Dus gaan de grote banken het zelf doen, maar wel elk op een andere manier.

ING wordt zelf een soort van fondshuis, en gaat huisfondsen samenstellen met vooral individuele aandelen en obligaties. Alleen voor specialistische categorieën, zoals schuld uit opkomende markten, worden externe beleggingsfondsen gebruikt. ABN AMRO, blijkbaar Nederlandse marktleider in vermogensbeheer, maakt ook deels eigen huisfondsen met individuele aandelen en obligaties, Verder gebruiken ze hun Franse dochtermaatschappij ABN Amro Investment Solutions om te bekijken welke manager het beste is voor specialistische categorieën. ABN bepaalt hoe die het fonds moet beheren en tegen welke kosten, er komt dan een soort speciaal fonds exclusief voor ABN-klanten. Rabobank maakt gebruik van BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, die voor Rabo gaat bekijken welke fondsen aan hun eisen voldoen. BlackRock regelt dan ook een speciaal fonds voor Rabo-klanten. Het is een juridische constructie voor de beleggingen. Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar ik word niet meteen enthousiast. Want ‘huisfonds’ heeft voor mij toch de smaak van ‘te klein en te duur’. ING en Rabobank beginnen hier net mee, maar het artikel sluit af met de constatering dat ABN AMRO de kosten voor klanten niet verlaagd heeft. Het gaat dus opnieuw om de eigen winstmarge, lijkt het.

Tenslotte

Terug naar de grootbanken? Ik niet. Wel volg ik met interesse de ontwikkelingen bij Binck Bank (mijn broker) na de overname door Saxo Bank, en de ontwikkelingen bij de combinatie van DeGiro en Flatex. Want vooralsnog lijken me dat de combinaties met het meest brede en goedkoopste beleggingsaanbod.

Kijk jij ook af en toe naar wat er gebeurt in beleggingsland?

Jaarafsluiting 2019

Iets meer dan 20 jaar geleden zat ik rond de jaarwisseling met collega’s gespannen naar onze beeldschermen te kijken. De ICT’ers hadden hun best gedaan, maar toch wisten we niet zeker of onze systemen de overgang van 1999 naar 2000 probleemloos zouden overleven. En nu is het zomaar ineens 20 jaar later, en zitten we in het jaar 2020. Ik houd van mooie ronde cijfers, dus dit jaartal spreekt mij wel aan. En het betekent ook dat 2019 voorbij is, en dat het tijd is voor een terugblik!

Voor mij was 2019 een jaar van financiële meevallers. Mijn belastingaangiftes uit de periode in het Verre Warme Land werden eindelijk afgehandeld, en de uitkomst was mooi. Ook heb ik mijn pensioen uit het Verre Warme Land uit laten betalen. Dat was een mooi bedrag, en het ruimt mijn financiële huishouding verder op. Op het persoonlijke vlak ben ik gaan werken aan mijn gezondheid. Ook heb ik een (lang uitgestelde) operatie aan mijn kaak uit laten voeren. Als dat medio 2020 helemaal geheeld is, en er een definitieve brug op staat, dan levert dat ook een enorme positieve bijdrage aan mijn kwaliteit van leven. In al die opzichten een mooi jaar, ik heb een paar grote persoonlijke dingen succesvol aangepakt. Hoe is het verder verlopen met mijn financiën?

Aandelenmarkten

Het was een bijzonder beursjaar. Het begon eigenlijk op een dieptepunt, in december 2018 waren er grote zorgen over de afnemende groei en het te verwachten beleid van de centrale banken. Dat leverde een ‘tik’ van ruim 9% op, die in het eerste kwartaal gelukkig snel werd weggewerkt. Maar ook in mei en augustus waren er ‘tikjes’, steeds door de handelsspanningen tussen Amerika en andere landen (m.n. China) en het Twittergedrag van de Amerikaanse president. De markt was nerveus, maar bleef toch maar door stijgen. Vooral wegens gebrek aan alternatieven, elders was weinig rendement te halen. Medio december kwam er eindelijk een duidelijke verkiezingsuitslag in het Verenigd Koninkrijk, en werd er een ‘soort-van-handelsdeal’ gesloten tussen de Verenigde Staten en China. Het resultaat: een fors gestegen beurs. De S&P500 is in 2019 29% gestegen naar 3.230,8 punten, en de Nederlandse AEX (waar ik verder eigenlijk nooit naar kijk, ik beleg alleen internationaal) is 24% gestegen naar 604,6 punten.

Toch las ik tot mijn verbazing eind december in het FD dat het aandelenbezit van Nederlandse huishoudens per saldo daalt, al zes kwartalen lang. Ik kan me niet voorstellen dat mensen dat doen om het op een spaarrekening te zetten. De brongegevens van het CBS vind je hier. Wat me ook opvalt is dat het aandelenbezit van huishoudens nog lang niet beland is op het niveau van vóór de financiële crisis van 2008. Ofwel we consumeren nog steeds te veel, of we laten teveel rendement liggen. Waarschijnlijk beide.

S&P500 12 maanden. Bron: IEX.nl

Ook de dollar kwam dit jaar een paar procent van z’n plek af. Begin januari was de koers 1,00 EUR = 1,1492 USD, eind december was de koers 1,00 EUR = 1,1220 USD. Dat was gunstig voor mij. Ik koop, vanwege de MIFID-2 regelgeving, eigenlijk geen fondsen meer bij in Amerikaanse dollars. Maar ik ontvang nog wel dividend in dollars. Die steek ik vervolgens in nieuwe aankopen van fondsen uit mijn huidige kernportefeuille, en ruil ik dus gunstiger om voor Euro’s.

Mijn portefeuille

Ik ben dit jaar consequent in blijven leggen en bij blijven kopen. Elke maand wordt er, zodra het salaris binnen is, een bedrag overgemaakt naar mijn beleggingsrekening. En daarmee koop ik bij. Mijn beleggingsspreadsheet vertelt mij wat ik bij moet kopen om mijn portefeuille dichter bij de gewenste verhoudingen te krijgen (balanceren door bijkopen). Ook een deel van de financiële meevallers is naar mijn beleggingsportefeuille gegaan. En alle dividendinkomsten zijn meteen gebruikt om bij te kopen. Een efficiënt ingericht systeem waar de emotie zoveel mogelijk uit verwijderd is. Emotie leidt maar af, en leidt maar tot ondoordachte acties die uiteindelijk rendement kosten.

Dit jaar heb ik wel een paar keer bijgestuurd op mijn portefeuille, door fondsen te verkopen en dat te steken in fondsen uit mijn huidige kernportefeuille. Vereenvoudiging. Begin 2019 had ik 13 fondsen in mijn portefeuille, nu nog 9.

De Return On Investment (ROI) voor 2019 is 25,9% (Q3:19,4%) en de 12-maands XIRR is 23,5% (Q3: 6,7%). Daar ben ik meer dan tevreden mee. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is ook iets gestegen, dat is nu 48,2% (versus 43,4% aan het einde van Q3 2019).

Kosten van beleggen

Voor het eerst ook even een inkijkje in de kosten van mijn beleggingsportefeuille. Die bestaat uit twee delen. De eerste is de Total Expense Ratio van de fondsen in mijn portefeuille. Volgens de Morningstar X-ray bedraagt die 0,26%. Daarnaast maak ik kosten bij mijn broker, transactiekosten en een maandelijkse fee. Die kosten bedroegen in 2019 in totaal 0,24%. Daarvan ging 56% op aan transactiekosten en 44% was de service fee van mijn broker.

Ik weet dat beleggen via DeGiro goedkoper is, maar dat is geen echte bank. En ik ben benieuwd wat daar gaat gebeuren na de overname door Flatex.

Dividend

In het vierde kwartaal van dit jaar ontving ik € 628,42 aan dividend. Ten opzichte van 2018 heb ik in 2019 meer dividend ontvangen, ruim 80%! Aan het einde van het vierde kwartaal stond er geen dividend meer aangekondigd voor uitbetaling in het eerste kwartaal van 2020.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bereken ik heel simpel, het zijn mijn inkomsten minus mijn uitgaven, gedeeld door mijn inkomsten. Geld dat besteed wordt aan aflossingen, beleggingen, of sparen, telt niet mee in mijn uitgaven. Ik tel mijn aflossingen dus wel mee in het spaarpercentage. Aflossing zie ik als toevoeging aan mijn vermogen, omdat ik ons huis als onderdeel van het vermogen meereken. In 2018 had ik een spaarpercentage van 40,9%. Dat wilde ik in 2019 beter doen. Ondanks alle belastingmeevallers was dat nog best een uitdaging, omdat ik natuurlijk ook een dure operatie heb laten uitvoeren. Maar het is gelukt! Mijn spaarpercentage voor het hele jaar is uitgekomen op een fantastische 60,0%! Ik denk niet dat dit me ook in 2020 gaat lukken…

Eigen Vermogen

En dan dat andere belangrijke getal, mijn Eigen Vermogen. Het geld dat ik op dit moment over zou houden als ik het huis en de beleggingen zou verkopen om de wijde wereld in te trekken. Ook dat is gegroeid, dat zal je niet verbazen gegeven de aandelenmarkten en het spaarpercentage. In het vierde kwartaal was er weinig netto groei door de hoge rekening voor de operatie en wat andere dingen, slechts 0,9%. Maar in totaal is mijn eigen vermogen in 2019 met 42,2% gegroeid. Daar ben ik ook heel erg tevreden over.

Beste Uitgave(n)

In het laatste kwartaal heb ik nog een paar uitgaven gedaan waar ik veel plezier aan beleef. Zo heb ik mijn jaarlijkse doosje whiskey laten komen, zodat ik de winter goed doorkom. Verder heb ik natuurlijk mijn operatie ondergaan, waarvan ik niets vergoed krijg van de zorgverzekering maar hopelijk wel iets terugkrijg bij mijn belastingaangifte. En ik heb een nieuwe serie sessies met mijn personal trainer geboekt en betaald.

Als je wilt, kun je ook nog eens terugkijken naar mijn eerste, tweede, en derde kwartaal van 2019. Of naar mijn Jaarafsluiting 2018.

Hoe tevreden ben jij over 2019?

Wat als de beurs echt gaat dalen?

De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.

De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ‘teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.

En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.

De vorige ke(e)ren

De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.

Bron: finance.yahoo.com

Wat als?

Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.

Het model opbouwen

In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.

Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).

De crisis begint

Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.

Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.

Scenario 1 – We doen niets

Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.

Scenario 2 – Stapsgewijs verkopen

Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ‘trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.

Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.

Maar stel nou eens dat ik 10% als ‘trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?

Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.

Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000
Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000

Scenario 3 – Opties als verzekering?

Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.

Slotgedachten

Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.

En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.

Wat zeggen anderen?

Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.

Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑