Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: Beleggen (page 1 of 8)

Koopjes jagen!

Nee, maak je geen zorgen. Geldnerd is niet aan het funshoppen geslagen. En ook wordt er niet driftig gezocht in de uitverkoop. Dat soort dingen zijn aan mij niet besteed.

Ik heb het natuurlijk over de aandelenmarkten. Die laten de afgelopen periode een iets andere beweging zien dan waar we de afgelopen 9 jaren aan gewend geraakt zijn. Neerwaarts. Al die arme mensen die afgelopen jaar pas zijn ingestapt zullen nu vast en zeker peentjes zweten. Sommigen verkopen misschien alweer. Tot vreugde van hun bank en/of adviseur: twee keer transactiekosten!

Vroeger zou ik nu nadenken over bijkopen, maar het waarschijnlijk niet durven. Meerdere malen per dag naar het financiële nieuws kijken, op zoek naar ‘signalen’ om mijzelf te overtuigen dat het een goede gelegenheid was om ‘in te stappen’. Om een deel van mijn spaargeld actiever in te gaan zetten, op zoek naar een ‘financiële klapper’. Maar daar heb ik tegenwoordig geen last meer van.

Op mijn Lopende Rekening staat niet meer dan ik in de maand nodig heb. Het meeste geld wordt meteen weggeboekt, de dag dat het salaris binnenkomt. Zo snel mogelijk voor mij aan het werk.

De Buffer is er als achtervang. Een kleine buffer om de grotere uitgaven van het jaar te kunnen doen, meestal gevoed met wat er maandelijks overblijft op de rekening. De grote buffer bevat een paar maanden leefgeld. Mocht mijn inkomen echt wegvallen, dan begin ik stapsgewijs met het liquideren van mijn beleggingen.

Er zit ook een aardig bedrag in ons Huis. Deels al bij de aanschaf, en deels door ons lineaire (en eerder dit jaar verdubbelde) aflostempo. Ik weet dat ik misschien op de beurs hogere rendementen kan (kon?) halen, maar elke maand lagere maandlasten is ook heel waardevol. We hanteren in Huize Geldnerd een mix-strategie

Maar het merendeel van het vermogen zit in de Beleggingen. De portefeuille die ik de afgelopen jaren heb opgebouwd, en waar ik trouw iedere maand bijstort en waar ik dit jaar ook echt de discipline heb om elke maand bij te kopen. Afgelopen week ook weer.

Daarmee is iedere Euro die ik bezit ook daadwerkelijk ingezet voor een specifieke bestemming. En zijn er dus geen vrije middelen beschikbaar om op koopjes te jagen. Aan de ene kant wel jammer. Maar aan de andere kant ook erg rustgevend. Want ik hoef er dus verder ook niet over na te denken. En ik merk dat ik daardoor ook veel minder de neiging heb om überhaupt naar de beurs te kijken. En dat is, met koersbewegingen zoals ze op dit moment plaatsvinden, misschien maar beter ook.

Onlangs schreef ik het al op de Slack-groep FIRE NL: Ik houd in mijn hoofd rekening met een correctie van de markt van 40%. Waarbij ik mijn portefeuille als ‘de markt’ beschouw. Dat voelt als een psychologische grens. Verder houd ik bij wat sinds de start van mijn portefeuille mijn totale eigen inleg is geweest, en die vergelijk ik met de huidige portefeuillewaarde. Zodra mijn portefeuillewaarde beneden mijn totale inleg komt gaat er ook een alarmbelletje af in mijn hoofd. Die twee criteria (40% portefeuillewaarde en mijn inleg) liggen in absolute termen ook dicht bij elkaar. Maar dit is allemaal een poging om iets dat emotioneel is, te rationaliseren. Maar uiteindelijk voelt het natuurlijk gewoon niet goed om mijn eigen vermogen te zien dalen…. Het wordt interessant om te zien wat dat met mijn gemoedstoestand gaat doen.

Jaag jij op koopjes?

FIRE Calculator versie 1.1

Met dank aan lezer/reageerder Sam een nieuwe versie van de FIRE Calculator. Hierin zijn twee bugs opgelost, die optraden als je AOW-datum eerder ligt dan je pensioendatum.

Aan het begin van de FIRE Calculator macro heb ik Pillar1 en Pillar2 verwisseld, waardoor hij de AOW-datum gebruikte voor het pensioen en andersom. En de tweede bug was dat, als je eerder AOW ontvangt dan pensioen, de AOW niet afgetrokken werd van het totale bedrag dat je nodig hebt om van te leven. Vandaar de vreemde ‘piek’ in die jaren. Download hier een versie waarin deze bugs zijn opgelost.. De links op de Downloads-pagina en in de vorige blogpost zijn ook aangepast.

Rekenmodel FIRE met pensioen voor loonslaven

De meeste modellen voor FIRE die ik op internet tegenkom, zijn gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Een belangrijk verschil tussen de Verenigde Staten en Nederland is de pensioenvoorziening. De Amerikanen bouwen (vrijwillig) persoonlijke pensioenpotten op via bijvoorbeeld de systematiek van 401(k). Dat is een van de redenen waarom je op veel Amerikaanse blogs van die enorm hoge eigen vermogens langs ziet komen, want de waarde van die potjes tel je natuurlijk gewoon mee.

In Nederland hebben we (nog) geen persoonlijke pensioenpotten. Die zijn in de huidige discussie over de pensioenhervorming ook erg omstreden. We vinden in Nederland de collectiviteit, het samen delen van de risico’s zodat iedereen een min of meer gelijke kans heeft op een redelijk pensioen, erg belangrijk. En wij loonslaven (voor ondernemers is het meestal anders) hebben meestal niet een vaststaande pot met geld voor ons pensioen, maar wel de zekerheid van een uitkering van onze pensioendatum tot aan de dood. De hoogte van deze uitkering (en of deze al dan niet geïndexeerd wordt voor inflatie) is dan weer onzeker.

Dat maakt de financiële kant van de FIRE-discussie dan weer wat ingewikkelder voor ons, de loonslaven. Daar heb ik eerder over geschreven, en ook onderstaande grafiek gemaakt. Uitgaande van een bepaalde (onzekere) AOW en pensioenuitkering vanaf een onzekere pensioendatum, heb je vanaf dat moment je vermogen alleen nog nodig als je met AOW en pensioen tekort komt om in je levensonderhoud te voorzien. De rest van je vermogen kun je inzetten om het gat tussen de officiële pensioendatum van jouw pensioenfonds(en), en de datum waarop je stopt met werken, te overbruggen.

Ik ben al een tijdje aan het ‘klooien’ om hier een rekenmodel voor te ontwikkelen. Dat valt nog niet mee, omdat er veel aannames en onzekerheden in zitten. Onlangs had ik hier een interessante mailwisseling over met lezer Sam. En hierbij dus mijn eerste poging. Ik reken op een storm van kritiek, opmerkingen en aanvullingen, zodat ik dit model verder kan verbeteren. Voordat je verder leest even een waarschuwing: hier deel ik weer een nerdy spreadsheet (zoals The Transoceanic Teller  zo mooi omschreef in zijn blogroll).

Vooraf: het is een eenvoudig model. Het houdt bijvoorbeeld nog geen rekening met partners, het is een individueel model. Ook houdt het geen rekening met derde-pijler pensioenen. De uitdaging voor mij zat ondermeer in het programmeren van de grafiek. Die heeft meerdere series, en combineert meerdere types (lijnen en kolommen) in één grafiek. Dat gaat me goed van pas komen als ik binnenkort verder werk aan mijn Dashboard.

Het model redeneert vanuit een huidig jaar, en wil uiteraard ook weten wat je huidige vermogen is. Andere relevante factoren in het model zijn ondermeer de verwachte gemiddelde jaarlijkse inflatie. De afgelopen 25 jaar was dat ongeveer 2,2% per jaar. Verder het verwachte gemiddelde rendement op je vermogen, daar ga ik uit van 6,0% per jaar. En het AOW-bedrag dat je jaarlijks verwacht te ontvangen. Daar gaat mijn model uit van het standaardbedrag, anders wordt het wel erg ingewikkeld. Ook geef je de datum in waarop je pensioen en AOW uitbetaald gaan worden. Uiteraard kun je al die variabelen zelf naar hartenlust aanpassen.

Apart instelbaar is de verwachte jaarlijkse indexering van de AOW en het pensioen. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 10 jaar ga ik in mijn model maar niet uit van een indexering met hetzelfde percentage als de gemiddelde inflatie. Ik ga maar even uit van een kwart, maar uiteraard is ook dat in te stellen.

Ook gebruikt het model je huidige netto jaarinkomen, en ook moet je een verwacht gemiddeld spaarpercentage opgeven. Want zolang je nog werkt kan het vermogen harder groeien dan alleen door het rendement… Heel optimistisch kun je ook een percentage ingeven voor de verwachte jaarlijkse stijging van je salaris, voor zolang je nog werkt.

Daarna wordt het al iets ingewikkelder. Ieder Uniform Pensioen Overzicht (UPO) geeft aan hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd als je nu zou stoppen met werken. Dat is een belangrijk getal. Dat kun je ingeven, met het specifieke jaar dat dat bereikt is. En ook heeft het model jouw meest recente A-factor nodig. Ook die staan ieder jaar in jouw UPO. Daarmee kan het rekenmodel een gooi doen naar het pensioen dat je nog op gaat bouwen totdat je stopt met werken.

Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie.

Je moet ook ingeven in welk jaar je wenst te stoppen met werken. En hoeveel geld je jaarlijks nodig denkt te hebben nadat je stopt met werken. Dat doe je in Euro’s van vandaag. Met behulp van de inflatie rekent het model zelf uit hoeveel Euro je dan jaarlijks nodig hebt vanaf het jaar dat je daadwerkelijk stopt. En tenslotte werk ik met een levensverwachting.

Levensfasen

Het model kent eigenlijk drie fasen in jouw financiële leven:

  1. De opbouwfase. Dit is de fase waarin je werkt, en inkomen hebt, en een deel daarvan overhoudt en toevoegt aan je vermogen. Ook bouw je in deze periode pensioen op.
  2. De op-eet fase. Dit is de fase waarin je gestopt bent met werken, maar nog geen AOW en pensioen ontvangt. Je leeft dus volledig van je opgebouwde vermogen.
  3. De pensioenfase. Die start in het jaar dat AOW en pensioen voor het eerst uitbetaald worden. Vanaf dat moment leef je van pensioen en AOW, aangevuld met de rest van je vermogen.

Het model gaat er van uit dat je niet de behoefte hebt om vermogen over te houden. Slecht nieuws dus voor je potentiële erfgenamen. En het model gaat er ook van uit dat je blijft beleggen.

Opbouwfase

Het ligt voor de hand, in deze periode kijkt het model vooral naar je vermogensopbouw. Wat blijft er over als spaarpercentage, en hoe rendeert dat. Daarbij wordt de salarisstijging meegenomen. Het model gaat er hierbij van uit dat de inflatie al meegenomen is in het verwachte jaarlijkse rendement.

Op-eet Fase

Je hebt geen inkomen meer, want je bent gestopt met werken. Je pensioenopbouw is gestopt, die groeit dus alleen nog maar met de verwachte jaarlijkse indexering. Je leeft dus van je vermogen. Op basis van het bedrag dat je nu denkt jaarlijks nodig te hebben, aangepast met de jaarlijkse inflatie. Ieder jaar heb je dus een beetje meer nodig om van te leven.

Je vermogen blijf je wel actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Pensioenfase

Je inkomenssituatie verandert op het moment dat je AOW en pensioen uitbetaald gaan worden. Beide zijn in het model gegroeid met de verwachte jaarlijkse indexering. Ze kunnen overigens verschillende startdatum hebben.

Het bedrag dat je jaarlijks nodig denkt te hebben blijft hetzelfde als in de Op-eet Fase, en groeit jaarlijks met de inflatie. Waarschijnlijk worden deze deels gedekt met AOW en Pensioen. Het restant moet je ook weer aanvullen met vermogen. Je vermogen blijf je actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Hoe werkt het?

Op het werkblad Dashboard vul je jouw gegevens en aannames in. Daarna klik je op de knop FIRE Calculator, en het systeem voert de berekeningen uit. Je krijgt een melding als die berekening klaar is. Dan is er ook een grafiek verschenen op het Dashboard.

Met de knop Clean Up wordt het werkblad Data leeggemaakt, en de grafiek weer verwijderd. Het is aan te raden dat steeds te doen na het aanpassen van één of meer parameters, voordat je opnieuw op FIRE Calculator drukt.

Op het werkblad Data staan de uitkomsten van de berekeningen, per jaar. De kolomtitels spreken grotendeels voor zichzelf. Pillar 1 is de AOW, Pillar 2 je opgebouwde pensioen. Met Pillar 3 wordt (nog) geen rekening gehouden, en Pillar 4 is de aanvulling die je uit je vermogen haalt. De kolom Withdrawal is het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt om van te leven, aangepast voor de inflatie. Aan de rechterkant kun je zien wanneer de verschillende fasen beginnen (Opbouwen, Opeten, en Pensioen).

Grafiek

De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op.

Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is je hele inkomen in de Op-eet Fase, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de Pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Ik zei het al eerder: Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie. Maar het geeft veel stof om over na te denken. hoeveel geld heb je echt nodig in de verschillende fasen van je financiële leven? Welk rendement verwacht je? Wat doet de inflatie, en de belastingen? Worden je pensioen en je AOW geïndexeerd? Hoe ontwikkelt je salaris zich? En wat gebeurt er met je FIRE datum in die verschillende scenario’s?

Download hier de spreadsheet. Ik zal ‘m dit weekend ook op mijn downloadpagina zetten.

Het model bevestigt mijn eerdere eigen berekeningen, maar mijn FIRE datum houd ik lekker geheim. Wat is jouw FIRE datum?

Derde kwartaal 2018

De pepernoten liggen alweer ruim een maand in de winkel, en bij het tuincentrum heb ik de eerste Kerstartikelen alweer gezien. Oftewel: het derde kwartaal van 2018 is voorbij, nog minder dan drie maanden te gaan in dit jaar. Inmiddels is de terugblik op het kwartaal een traditie hier op Geldnerd. Ik merk dat ik ze zelf ook graag teruglees, om mijn eigen voortgang te volgen.

Aandelenmarkten

Zoals gebruikelijk eerst even een korte terugblik op de aandelenmarkt als geheel. Niet omdat ik mijzelf nou zo’n goede analist of goeroe vind, maar om daarna te kunnen bekijken of ik het beter of slechter heb gedaan. In de praktijk volg ik altijd ongeveer ‘de markt’, omdat ik alleen beleg in ETFs met een heel brede spreiding.

Eigenlijk was het een heel saaie zomer op de beurs. Er was geen sprake van een beurs die een stapje terug deed, integendeel. De S&P 500 steeg gestaag door. Dit ondanks alle handelsperikelen, die ook gewoon doorgingen.

Wie er wel last heeft van de handelsperikelen: China. In de loop van september bereikte de Shanghai Composite een dieptepunt. Sowieso zou ik niet zo blij zijn als ik de afgelopen 3,5 jaar in China had belegd. Verder waren er grote valutaperikelen in andere opkomende economieën als Indonesië, Turkije, en Zuid-Afrika. Geen best kwartaal voor beleggers in Emerging Markets dus.

De Dollarkoers dipte even in augustus, maar had eigenlijk ook een heel vlak kwartaal. En eindigde vrijwel op hetzelfde punt als waar het kwartaal begon. Voor de verandering had de koersontwikkeling van de dollar dus eens geen invloed op mijn rendement. Noch ten goede, noch ten kwade…

Mijn beleggingsportefeuille

Aan het einde van het tweede kwartaal van 2018 was de ROI YTD +2,5%, XIRR +4,8%. Dat is in het derde kwartaal verder verbeterd. De ROI YTD is nu +6,7% en de XIRR 8,3%. Meerjarig gaat het ook nog steeds prima. Als ik kijk naar alle inleg die ik sinds de officiële startdatum van mijn beleggingsportefeuille, 1 januari 2013, gedaan heb, dan is de huidige waarde van mijn portefeuille 46,9% hoger (dat was 46,4% aan het einde van Q2). In het derde kwartaal heb ik extra geld ingelegd op mijn beleggingsrekening. Het gaat dan om geld dat vrijkwam toen ik mijn gewenste cashbuffer verlaagd heb.

Ik heb deze grafiek trouwens iets aangepast, die bevat nu de waarde van mijn beleggingsportefeuille inclusief het bedrag in contant geld dat nog op mijn beleggingsrekening staat. Daardoor zullen er geen ‘vreemde sprongen’ meer zijn als ik mijn portefeuille eens herschik. Overigens staat er nooit lang veel cash op de beleggingsrekening. Ik koop elke maand bij zodra mijn overboeking binnen is op de beleggingsrekening.

Uit de grafiek per valuta wordt duidelijk dat ik tegenwoordig niet meer inleg in Amerikaanse dollars, maar in Euro’s. Dat is het effect van mijn nieuwe portefeuille die weer het gevolg is van het wegvallen van de Amerikaanse ETFs op de Europese markt.

In het derde kwartaal van dit jaar ontving ik € 137,90 aan dividend, en in het derde kwartaal van 2017 was het € 175,33. Aan het einde van het derde kwartaal stond er € 178,51 aan dividend aangekondigd, maar die wordt pas in het vierde kwartaal uitbetaald (en mag ik dus van mijzelf nog niet meetellen). In totaal heb ik in de eerste drie kwartalen van dit jaar € 308,81 aan dividend ontvangen. De dollar-dividenden worden daarbij meegenomen tegen de wisselkoers op de dag van uitbetaling.

Spaarpercentage

In het derde kwartaal heb ik een spaarpercentage gerealiseerd van slechts 15,1% (2017 Q3: 35,7%), de tussenstand voor dit jaar als geheel is 40,6%. Dat is lager dan vorig kwartaal, en dat had ik ook verwacht. Onlangs heb ik ook geschreven hoe en waarom ik even krap bij kas zat. Het heeft er in elk geval voor gezorgd dat mijn spaarpercentage in de maand augustus én september gelijk was aan 0. Maar het gaat allemaal om geplande uitgaven. Ik ga er van uit dat ik mijn doelstelling van 40% spaarpercentage in 2018 ga halen. In het vierde kwartaal staan geen grote uitgaven meer gepland, en komt er nog wel een 13e maandsalaris binnen. Ook is in september met terugwerkende kracht tot 1 juli onze nieuwe CAO verwerkt in het salaris.

Leukste uitgave(n)

Dit kwartaal is er een behoorlijke bak met geld naar onze tuin gegaan. Die kosten hebben we betaald uit de gezamenlijke huishoudrekening, maar we hebben er wel voor bijgestort bovenop onze normale bijdrage. Ook heb ik een nieuwe bril gekocht. Aan het einde van lange dagen met veel leeswerk merkte ik dat mijn ogen eraan toe waren.

En ook dit kwartaal hebben we elke maand een extra aflossing op onze hypotheek gedaan, waar we afgelopen mei weer mee begonnen zijn. Zoals bekend vind ik dat geen uitgave, omdat het een verschuiving is in mijn vermogen, van cash naar stenen. Maar ik vind het wel leuk, omdat het in onze lineaire hypotheek elke maand zorgt voor een verlaging van de hypotheeklasten. Inmiddels betalen we per maand € 92 minder dan begin dit jaar. € 54 wordt veroorzaakt door de lagere rente, maar € 38 is dus al het effect van de extra aflossingen die we sinds mei dit jaar weer elke maand doen.

Hoe was jouw derde kwartaal?

Krap bij kas…

Elke maand schrijf ik 50% van mijn salaris weg ‘voor mezelf’ meteen nadat ik het ontvang. Naar de beleggingsrekening, en voor de aflossingen op de hypotheek. Maar volgens mijn budget ga ik maar uitkomen op een spaarpercentage van 40%. Omdat ik per maand meer spaar / beleg / aflos dan waar ik uiteindelijk op uit denk te gaan komen, zou dat op een gegeven moment in het jaar moeten gaan knellen.

Dat moment heb ik zo lang mogelijk proberen weg te drukken. Door grotere uitgaven uit te stellen. Door te proberen kleinere uitgaven te verminderen, zodat er aan het eind van iedere maand een restsaldo naar de kleine buffer kon. Het is ook een beetje een sport. Een manier om net een paar procentjes extra spaarpercentage te realiseren.

Mijn nieuwe bril kon ik nog gewoon uit de lopende cashflow betalen, ondanks het feit dat deze niet goedkoop was (door extra dunne glazen en varifocus, ik ben niet voor niets Opa Geldnerd). Maar nu moet ik er toch aan geloven. Eigenlijk best goed, dat dit geduurd heeft tot halverwege september. Het eerste signaal was dat mijn spaarpercentage in augustus gelijk was aan 0,0%. Met dank aan eerdergenoemde bril. Vervolgens geef ik eerlijk toe dat ik begin september wat uitgestelde aankopen alsnog heb gedaan. Kleding, nieuwe schoenen. Maar nu komen er ook de kosten voor het aanleggen van de tuin, met name die voor de aanschaf van de beplanting. En eigenlijk ben ik nog van plan om mijn laptop te vervangen. Al kan ik dat ook nog even uitstellen. Maar ik zie wel dat ik het niet droog ga houden, de bodem van mijn ‘kleine buffer’ (die bedoeld is om de cashflow gedurende het jaar ‘glad te strijken’) is in zicht.

Mijn automatische boekingen ga ik er niet voor aanpassen. Ik blijf maandelijks extra storten voor de aflossingen, en ook mijn gewone storting naar de beleggingsrekening doen. Het tekort vul ik aan van mijn Grote Bufferspaarrekening. Eerder dit jaar heb ik besloten om mijn buffer te verlagen. Daardoor kwam er ineens een bedrag beschikbaar om extra te beleggen. Maar dat ben ik stapsgewijs aan het doen, ik heb dus nog een ‘vrij besteedbaar bedrag’ in mijn buffer zitten. Het bevalt me wel, de grenzen opzoeken om mezelf scherp te houden.

Zit jij ook wel eens krap bij kas?

Mijn financiële leven in spreadsheets

In het verleden heb ik al veel geschreven over mijn spreadsheets, en ze zelfs gepubliceerd zodat iedereen ze kan gebruiken, als geheel of in stukjes. En op dit moment zet ik met het integrale Financiële Dashboard de laatste stappen om integraal naar mijn financiën te kijken.

Sinds ik voor het eerst schreef over mijn spreadsheets, is er veel veranderd. Er zijn letterlijk honderden nieuwe functies, verbeteringen en herstelacties uitgevoerd (ja, ik houd een lijstje bij). En ik heb nog steeds een hele lijst met nieuwe functionele wensen en verbeterpuntjes om aan te pakken. Zoals ik al vaker geschreven heb: het is een hobby. Ik houd van het ‘puzzelen’, het uitdenken van de logica, het schrijven van de programmacode, het zoeken naar de oplossingen voor fouten die ik steeds weer maak. En ik heb er voordeel van, het geeft me financiële rust. Dat is meer dan ik zou bereiken met het invullen van kruiswoordraadsels. En zonder de spreadsheets zou Geldnerd er waarschijnlijk nooit geweest zijn.

Tegelijkertijd zie ik dat de ‘technische stukjes’ op mijn blog vaak het minst gelezen worden. Maar juist omdat er zo weinig informatie te vinden is (merkte ik toen ik er ‘vroeger’ zelf naar op zoek was), en omdat het mijn blog en mijn hobby is, blijf ik er wel over schrijven.

In deze blogpost dus een actueel overzicht van de spreadsheets die ik gebruik, en hoe ze ‘gevoed’ worden met informatie. De meeste spreadsheets kun je hier downloaden. En binnenkort komt er een nieuwe versie van de beleggingsspreadsheet, want die is wel een beetje gedateerd inmiddels.

Spreadsheets

Allereerst de Persoonlijke Administratie, waarin ik mijn privé uitgaven bijhoud. Dit is inclusief mijn spaarrekeningen / buffer, de creditcard en contante uitgaven (al zijn dat er steeds minder). De administratie loopt per jaar, ieder jaar op 1 januari begint een nieuwe spreadsheet. De buffer loopt wel door over de jaren heen. Ik houd mijn uitgaven op deze manier al bij sinds 2003.

Gebaseerd op dezelfde basis-spreadsheet is de Gezamenlijke Administratie, waarin de gezamenlijke huishouding van mijzelf en Vriendin wordt bijgehouden. In de spreadsheet houden we ook bij hoeveel we allebei moeten bijdragen. Ook houden we hier onze hypotheekaflossing bij. Ook deze spreadsheet loopt per jaar, de hypotheek loopt wel door. En ik houd in deze spreadsheet ook de meterstanden van gas, water en elektra bij.

Dan uiteraard mijn Beleggingsadministratie, hierin houd ik sinds 1 januari 2013 al mijn beleggingen bij.

‘Daarboven’ komt nu mijn Integraal Dashboard. Hierin houd ik per kwartaal de stand van al mijn vermogenscomponenten bij, en ook een aantal (voor mij relevante) indicatoren.

Een ‘buitenbeentje’ en relatieve nieuwkomer is de spreadsheet waarmee ik Binck transacties importeer en converteer naar het format dat ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Bij Binck kan ik de transacties van mijn Euro- en Dollar rekening downloaden, en ook de door mij ingegeven orders. Deze conversie-spreadsheet combineert de gegevens naar het format voor de Cash Transacties en de Beleggingstransacties, die ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Dat is nog best een klus, want voor een beleggingstransactie moeten gegevens van beide gecombneerd worden, en een dividendtransactie leidt bijvoorbeeld vaak ook tot een financiële transactie. Het scheelt mij handmatig werk, ik hoef nu niet iedere transactie handmatig in te voeren in mijn beleggingsspreadsheet.

Automatisch inlezen

In totaal zijn er 7 verschillende rapportages die ik regulier download, en automatisch importeer in mijn spreadsheets.

Van Binck download ik mijn Orders, de beleggingstransacties die ik heb ingevoerd. Ook download ik daar de Transacties van mijn EURO rekening, en de Transacties van mijn USD rekening.

Wekelijks in het weekend download ik het overzicht van mijn Portfolio, de actuele koersen van de fondsen in mijn portefeuille.

Bij de Rabobank download ik vrijwel wekelijks de Transacties van mijn rekeningen. Datzelfde doe ik bij ABN AMRO, waar de gezamenlijke rekening met Vriendin loopt.

En tenslotte exporteer ik uit de KashBook app op mijn smartphone ook een overzicht van Transacties die ik met contant geld uitgevoerd heb. Maar dat zijn er steeds minder.

Handmatig invoeren

Dan zijn er ook nog drie dingen die ik handmatig invoer in mijn spreadsheets:

  1. Creditcardtransacties, want die kan ik bij mijn bank niet downloaden.
  2. Transacties van en naar mijn bufferspaarrekening, want ook daar is geen downloadfunctie beschikbaar.
  3. Extra aflossingen op de hypotheek, want die variëren nog wel eens.

Schematisch

En hoe ziet dat er dan schematisch uit? Zo ongeveer:

Heb jij jouw financiën ook zo eenvoudig ingewikkeld gemaakt?

Irrationele beslissingen

De weg naar financiële vrijheid is geplaveid met gevechten tegen je gevoel en je onderbuik. FOMO (Fear Of Missing Out) en YOLO (You Only Live Once) zijn twee voorbeelden van menselijke emoties die je veel geld kunnen kosten. Mijn eigen beleggingsblunders vallen ook in die categorie. Hebzucht komt je duur te staan. Soms vind ik mijn onderbuik dan wel weer een goede raadgever. Als iets slecht voelt, dan doe ik het niet. Ik wil iets rationeel begrijpen en het moet ook goed voelen.

En soms weet ik het gewoonweg niet. Zoals deze week. Ik heb nog een vrij-opneembare-spaarrekening-met-hoge-rente, die ik gebruik als rekening voor mijn buffer. De rekening is bij een andere bank dan waar ik mijn lopende rekening aanhoud. Nu is dat ‘hoge-rente’ natuurlijk relatief. De rente was ‘vroeger’ relatief hoog. Nu is ‘ie nog steeds 8 keer de rente bij mijn ‘lopende bank’ (0,25% versus 0,03%), maar dat is nog net het verschil tussen ‘niets’ en ‘helemaal niets’. Tot nu toe heb ik dit jaar € 45 aan rente opgebouwd, dat zou dus ongeveer € 67,50 zijn voor het hele jaar. Dat is, in een gemiddeld jaar met 7% rendement, de equivalent van € 1.000 extra in mijn beleggingsportefeuille.

Afgelopen weekend heb ik een bedrag van mijn bufferrekening overgemaakt naar de lopende rekening. Iets met liquiditeit gladstrijken en geplande uitgaven voor de tuin. En toen gebeurde er iets dat mijn onderbuik triggerde. Het geld verscheen maandag niet op mijn lopende rekening. Maar pas dinsdagochtend. En dat ergert mij. Mijn verwachtingspatroon anno 2018 is hoger dan dat. Ik weet dat het, door trage ontwikkelingen bij grote systemen als het bankwezen, nog even duurt voordat het een kwestie van seconden is. Maar ‘op-zaterdag-de-boeking-doen-en-op-dinsdagochtend-om-09.00-uur-het-geld-op-de-rekening-zien’ voelde wel erg slecht. En toen bedacht ik me: zolang de rente zó laag is, waarom haal ik dat geld dan niet gewoon terug naar de huisbank? Want die paar tientjes maken het verschil niet.

Volkomen irrationeel, ik weet het. Want 10 jaar die 6 tientjes is wel weer een leuk bedrag. Maar nogmaals, ook weer niet meer dan nu € 1.000 extra op de beleggingsrekening zetten met een voldoende lange tijdshorizon. Eén nadeel van het terughalen kon ik al wel verzinnen. Het geld is dan makkelijker toegankelijk, de drempel om aan de buffer te komen wordt wel lager. Maar dat is ook het enige bezwaar dat ik op dit moment kan verzinnen.

Dat we niet denken dat mensen die financiële onafhankelijkheid nastreven, geen financiële problemen hebben… Het zijn andere problemen, dat wel.

Hoe ga jij om met emoties rond je financiën?

Investeringsblunders en ‘Buy and Hold’

Onlangs schreef ik, in navolging van Cheesy Finance, een (veel gelezen) blogje over mijn ‘minder succesvolle beleggingen‘. Eén van de reacties kwam van Joost van In De Fruitboomgaard, die zich afvroeg hoe een en ander uitgepakt zou hebben als ik een ‘Buy and Hold’ strategie had gevolgd. Dus wel aankopen, maar daarna niet meer verkopen, de strategie die ik (in navolging van vele anderen) tegenwoordig volg. Dat is een goede vraag, en ook weer stof voor een blogje.

Dat was nog best een uitzoekklusje…

NewConomy werd omgedoopt in Real Time Company, maar kwam in 2004 in een surseance van betaling terecht, en kwam daar in 2005 weer uit. Strafbankje van de beurs, dat soort dingen. Daarna wordt het speuren. In 2007 wordt de naam veranderd in Vivenda Media Groep, met daarbij een grote aandelenuitgifte en plaatsing bij BV’s met illustere namen als De Groote Zandschulp 1 B.V. Verliezen bleven ze maken, en in 2013 namen ze een afvalverwerker over en gingen ze verder onder de naam Inverko NV. Die naam werd in 2017 veranderd in Phelix NV. Eind 2017 nam Phelix dan weer Alumexx over, en werd de naam dus weer veranderd. En dat bedrijf bestaat nog, en staat op dit moment rond de € 1,50. Ik kan niet achterhalen of het aandeel in de tussentijd nog gesplitst is, dus ik ga maar even uit van mijn 100 aandeeltjes. Daar zou ik dus geen winst op gemaakt hebben, want ik heb op € 1,77 verkocht. Geen succesverhaal dus.

Dan Robeco Medical Biotech. Dat werd in 2003 met Robeco Health Care samengevoegd tot Robeco Health Care Equities, dat heb ik ook nog meegemaakt. Eind 2009 veranderde de naam in Robeco Health & Wellness Equities. Je moet de trends natuurlijk goed blijven volgen als veel te dure en onderpresterende fondsbeheerder… Dat fonds is dan in 2011 opgegaan in het SAM Sustainable Health Living Fund. En dat wordt nu verhandeld voor rond de € 190. Dat is fors hoger dan de prijs waar ik destijds voor verkocht, maar ik kan nergens achterhalen of mijn aandelen destijds in al die veranderingen en samenvoegingen wel een-op-een zouden zijn overgegaan. Geen enkele garantie dus dat buy-and-hold hier succesvol geweest zou zijn.

Merril Lynch Japan Opportunities Fund veranderde in 2008 in het BlackRock Japan Opportunities Fund. Dat bestaat nog, en het heeft sinds 2008 een geannualiseerd rendement van 11,84% gemaakt. Hier zou Buy and Hold dus wel geloond hebben!

Tot slot SNS Reaal. Dat verhaal moge bekend zijn, het werd op 1 februari 2013 genationaliseerd. Procedures over schadeloosstelling lopen nog, maar zien er niet goed uit voor de voormalige aandeelhouders. Hier zou ik dus waarschijnlijk mijn hele inleg zijn kwijtgeraakt.

Laten we het er maar op houden dat ik in die tijd een hele slechte neus voor fondsen had. Maar ik denk dat in deze specifieke gevallen ‘buy and hold’ me niet veel verder had gebracht.

Heb jij nog wel eens teruggekeken naar jouw beleggingsblunders?

Sell in May and go away…

…but remember to be back in September…

Het is een van die ‘investeringswijsheden‘. Verkoop je aandelen in mei, en kom pas na de zomer weer terug op de beurs. De gedachte is dat aandelen in de periode van november tot en met mei het best presteren, om dan in de zomer stil te staan of iets weg te zakken.

In de zomer van 2018 zou dat een erg slecht idee geweest zijn, zag ik afgelopen weekend toen in naar de Year-to-Date grafiek van mijn portefeuille keek. Als ik corrigeer voor mijn inleg gedurende de zomer, dan heb ik sinds 1 mei een rendement behaald van 7,8%. Iets heel anders dan de 0,03% die je tegenwoordig krijgt op een spaarrekening bij een grootbank, en de 0,25% die ik tegenwoordig op mijn hoge-rente-en-vrij-toegankelijke-spaarrekening krijg.

Kopen en vasthouden. De blik op de lange termijn. Dat blijft mijn motto.

Heb jij jouw aandelen verkocht in mei?

Mijn investeringsblunders

Prachtig blogje afgelopen week bij Cheesy Finance over beleggingsblunders. Het deed me denken aan de serie blogs die een tijdje geleden verschenen is over de lessen die we geleerd hebben als huiseigenaar. Leren van elkaars fouten, en ze delen zodat anderen ze niet hoeven te maken. Alhoewel ik ook besef dat mensen van nature eigenwijs zijn, en vooral denken ‘dat overkomt mij niet’….

Zelf heb ik in mijn leven ook het nodige leergeld betaald. Niet alleen met mijn hypotheken, maar ook met een woekerpolis. En met investeringen, ook al heb ik me nog nooit beziggehouden met sprinters, turbo’s en opties… In navolging van Cheesy Finance in deze blogpost dus mijn belangrijkste / duurste blunders op een rijtje.

Ik was er al vroeg bij met beleggen. Vanaf ongeveer mijn 12e werd er al af en toe spaargeld in een aandeel gestoken. Van ETFs en index trackers had toen nog niemand gehoord. Geen Binck, geen De Giro. Beleggen deed je bij je bank, en de orders gaf je telefonisch op, of mondeling in het bankkantoor tijdens openingstijden. Voordat jullie denken dat Opa Geldnerd sentimenteel wordt, dat mis ik allemaal niet. Ik ben erg gelukkig met de mogelijkheden die we anno nu hebben.

Op die leeftijd was duizend gulden (€ 450) veel geld, maar dat was ongeveer wat ik in zo’n aandeeltje stak. Soms ging dat goed, bijvoorbeeld met DocData, een bedrijf dat machines maakte om CD’s te persen. En soms ging het gruwelijk mis. Zoals met TextLite, een bedrijf dat zaktelexen en lichtkranten zou produceren. Ze gingen in 1984 naar de beurs. En in 1990 spectaculair failliet. In de onderzoeken daarna kwam van alles aan het licht. Sjoemelende directeuren, onoplettende accountants, slapende commissarissen. Maar ik was mijn inleg kwijt. Hoeveel het was, weet ik niet meer precies. Ongeveer € 450, denk ik. Terugkijkend ook niet bepaald een breed gespreide portefeuille en zo. Dat was geen beleggen, maar speculeren.

Na mijn studie heb ik een tijdje te maken gehad met ‘insider trading’ bepalingen, in verband met het werk dat ik toen deed. Dat beperkte mijn mogelijkheden om te beleggen nogal, dus mijn activiteiten hebben toen even op een laag pitje gestaan. Ik werd pas weer meer actief aan het einde van de jaren negentig. Mooi op tijd om leergeld te betalen in de dotcom-crisis… Vanaf dat moment hield ik alles ook keurig bij in spreadsheets. Nog niet zo geavanceerd als de huidige, maar ik kan alles mooi terugvinden.

Zoals ik al schreef, ik heb me nog nooit beziggehouden met sprinters, turbo’s en opties. Gewoon aandelen en later beleggingsfondsen. Maar ook daar kun je mooie blunders mee maken.

Zo ben ik in 2000 bij de beursgang enthousiast ingestapt in NewConomy, de bijdrage van Maurice de Hond aan de internetbubbel in Nederland. Het internet was in opkomst en alles zou anders worden. Dus gekocht op € 10,50, en later nog bijgekocht op € 15,00. Een jaartje later uitgestapt op € 1,77. Gelukkig maar 100 aandelen, maar dat leverde toch een verlies van € 1.100 op.

Medio 2000 ben ik ook ingestapt in het Robeco Medical Biotech fonds. Want biotechnologie zou het helemaal gaan maken, en Robeco was natuurlijk een goede manier om daarvan mee te profiteren. Van kostenratio’s had ik nog nooit gehoord, ik weet ook niet of ze in de documentatie stonden. Ik weet eigenlijk niet eens of ik die documentatie gelezen heb. Tussendoor ook nog een paar keer bijgekocht, totale investering zo’n € 3.250. En uiteindelijk in 2004 de positie afgesloten met een verlies van zo’n € 1.150. Later heb ik overigens alsnog goed meegeprofiteerd van de biotech, met het Franklin Templeton Biotechnology Discovery Fund. Die meer dan verdubbelde in een paar jaar tijd.

Verder dacht ik in 2006 dat de crisis in Japan wel tot het verleden zou behoren. Dus heb ik voor € 1.750 Merril Lynch Japan Opportunities Fund gekocht. En dat begin 2008 weer verkocht, met een verlies van € 1.000.

Laten we verder ook mijn avonturen met SNS Reaal niet vergeten. Zat in de problemen, zou helemaal goed komen. In 2008 heb ik 200 stuks gekocht voor iets meer dan € 8 per stuk, en daar kreeg ik op 3 januari 2011 nog € 3,20 per stuk voor terug. Ook een verlies van € 1.000 op deze positie.

Uiteindelijk heb ik hiermee langzaam geleerd dat de aandelenmarkt niet rationeel is, en dat ik zeker niet slimmer ben dan de markt. Integendeel… Dus de markt volgen is voor mij de beste strategie. Af en toe kijk ik nog terug naar mijn oude spreadsheet met deze blunders. Om mij eraan te herinneren dat ik beter niet aan individuele aandelen en specifieke fondsen kan beginnen. Om over ingewikkelder en meer riskante mogelijkheden nog maar te zwijgen. Gewoon mijn eigen, saaie indextrackers. Dat geeft op de langere termijn de beste kans op succes.

Welke dure lessen heb jij geleerd in beleggingen?

Older posts

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑