Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Tag: Beleggen (page 1 of 16)

Jaarafsluiting 2019

Iets meer dan 20 jaar geleden zat ik rond de jaarwisseling met collega’s gespannen naar onze beeldschermen te kijken. De ICT’ers hadden hun best gedaan, maar toch wisten we niet zeker of onze systemen de overgang van 1999 naar 2000 probleemloos zouden overleven. En nu is het zomaar ineens 20 jaar later, en zitten we in het jaar 2020. Ik houd van mooie ronde cijfers, dus dit jaartal spreekt mij wel aan. En het betekent ook dat 2019 voorbij is, en dat het tijd is voor een terugblik!

Voor mij was 2019 een jaar van financiële meevallers. Mijn belastingaangiftes uit de periode in het Verre Warme Land werden eindelijk afgehandeld, en de uitkomst was mooi. Ook heb ik mijn pensioen uit het Verre Warme Land uit laten betalen. Dat was een mooi bedrag, en het ruimt mijn financiële huishouding verder op. Op het persoonlijke vlak ben ik gaan werken aan mijn gezondheid. Ook heb ik een (lang uitgestelde) operatie aan mijn kaak uit laten voeren. Als dat medio 2020 helemaal geheeld is, en er een definitieve brug op staat, dan levert dat ook een enorme positieve bijdrage aan mijn kwaliteit van leven. In al die opzichten een mooi jaar, ik heb een paar grote persoonlijke dingen succesvol aangepakt. Hoe is het verder verlopen met mijn financiën?

Aandelenmarkten

Het was een bijzonder beursjaar. Het begon eigenlijk op een dieptepunt, in december 2018 waren er grote zorgen over de afnemende groei en het te verwachten beleid van de centrale banken. Dat leverde een ‘tik’ van ruim 9% op, die in het eerste kwartaal gelukkig snel werd weggewerkt. Maar ook in mei en augustus waren er ‘tikjes’, steeds door de handelsspanningen tussen Amerika en andere landen (m.n. China) en het Twittergedrag van de Amerikaanse president. De markt was nerveus, maar bleef toch maar door stijgen. Vooral wegens gebrek aan alternatieven, elders was weinig rendement te halen. Medio december kwam er eindelijk een duidelijke verkiezingsuitslag in het Verenigd Koninkrijk, en werd er een ‘soort-van-handelsdeal’ gesloten tussen de Verenigde Staten en China. Het resultaat: een fors gestegen beurs. De S&P500 is in 2019 29% gestegen naar 3.230,8 punten, en de Nederlandse AEX (waar ik verder eigenlijk nooit naar kijk, ik beleg alleen internationaal) is 24% gestegen naar 604,6 punten.

Toch las ik tot mijn verbazing eind december in het FD dat het aandelenbezit van Nederlandse huishoudens per saldo daalt, al zes kwartalen lang. Ik kan me niet voorstellen dat mensen dat doen om het op een spaarrekening te zetten. De brongegevens van het CBS vind je hier. Wat me ook opvalt is dat het aandelenbezit van huishoudens nog lang niet beland is op het niveau van vóór de financiële crisis van 2008. Ofwel we consumeren nog steeds te veel, of we laten teveel rendement liggen. Waarschijnlijk beide.

S&P500 12 maanden. Bron: IEX.nl

Ook de dollar kwam dit jaar een paar procent van z’n plek af. Begin januari was de koers 1,00 EUR = 1,1492 USD, eind december was de koers 1,00 EUR = 1,1220 USD. Dat was gunstig voor mij. Ik koop, vanwege de MIFID-2 regelgeving, eigenlijk geen fondsen meer bij in Amerikaanse dollars. Maar ik ontvang nog wel dividend in dollars. Die steek ik vervolgens in nieuwe aankopen van fondsen uit mijn huidige kernportefeuille, en ruil ik dus gunstiger om voor Euro’s.

Mijn portefeuille

Ik ben dit jaar consequent in blijven leggen en bij blijven kopen. Elke maand wordt er, zodra het salaris binnen is, een bedrag overgemaakt naar mijn beleggingsrekening. En daarmee koop ik bij. Mijn beleggingsspreadsheet vertelt mij wat ik bij moet kopen om mijn portefeuille dichter bij de gewenste verhoudingen te krijgen (balanceren door bijkopen). Ook een deel van de financiële meevallers is naar mijn beleggingsportefeuille gegaan. En alle dividendinkomsten zijn meteen gebruikt om bij te kopen. Een efficiënt ingericht systeem waar de emotie zoveel mogelijk uit verwijderd is. Emotie leidt maar af, en leidt maar tot ondoordachte acties die uiteindelijk rendement kosten.

Dit jaar heb ik wel een paar keer bijgestuurd op mijn portefeuille, door fondsen te verkopen en dat te steken in fondsen uit mijn huidige kernportefeuille. Vereenvoudiging. Begin 2019 had ik 13 fondsen in mijn portefeuille, nu nog 9.

De Return On Investment (ROI) voor 2019 is 25,9% (Q3:19,4%) en de 12-maands XIRR is 23,5% (Q3: 6,7%). Daar ben ik meer dan tevreden mee. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is ook iets gestegen, dat is nu 48,2% (versus 43,4% aan het einde van Q3 2019).

Kosten van beleggen

Voor het eerst ook even een inkijkje in de kosten van mijn beleggingsportefeuille. Die bestaat uit twee delen. De eerste is de Total Expense Ratio van de fondsen in mijn portefeuille. Volgens de Morningstar X-ray bedraagt die 0,26%. Daarnaast maak ik kosten bij mijn broker, transactiekosten en een maandelijkse fee. Die kosten bedroegen in 2019 in totaal 0,24%. Daarvan ging 56% op aan transactiekosten en 44% was de service fee van mijn broker.

Ik weet dat beleggen via DeGiro goedkoper is, maar dat is geen echte bank. En ik ben benieuwd wat daar gaat gebeuren na de overname door Flatex.

Dividend

In het vierde kwartaal van dit jaar ontving ik € 628,42 aan dividend. Ten opzichte van 2018 heb ik in 2019 meer dividend ontvangen, ruim 80%! Aan het einde van het vierde kwartaal stond er geen dividend meer aangekondigd voor uitbetaling in het eerste kwartaal van 2020.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bereken ik heel simpel, het zijn mijn inkomsten minus mijn uitgaven, gedeeld door mijn inkomsten. Geld dat besteed wordt aan aflossingen, beleggingen, of sparen, telt niet mee in mijn uitgaven. Ik tel mijn aflossingen dus wel mee in het spaarpercentage. Aflossing zie ik als toevoeging aan mijn vermogen, omdat ik ons huis als onderdeel van het vermogen meereken. In 2018 had ik een spaarpercentage van 40,9%. Dat wilde ik in 2019 beter doen. Ondanks alle belastingmeevallers was dat nog best een uitdaging, omdat ik natuurlijk ook een dure operatie heb laten uitvoeren. Maar het is gelukt! Mijn spaarpercentage voor het hele jaar is uitgekomen op een fantastische 60,0%! Ik denk niet dat dit me ook in 2020 gaat lukken…

Eigen Vermogen

En dan dat andere belangrijke getal, mijn Eigen Vermogen. Het geld dat ik op dit moment over zou houden als ik het huis en de beleggingen zou verkopen om de wijde wereld in te trekken. Ook dat is gegroeid, dat zal je niet verbazen gegeven de aandelenmarkten en het spaarpercentage. In het vierde kwartaal was er weinig netto groei door de hoge rekening voor de operatie en wat andere dingen, slechts 0,9%. Maar in totaal is mijn eigen vermogen in 2019 met 42,2% gegroeid. Daar ben ik ook heel erg tevreden over.

Beste Uitgave(n)

In het laatste kwartaal heb ik nog een paar uitgaven gedaan waar ik veel plezier aan beleef. Zo heb ik mijn jaarlijkse doosje whiskey laten komen, zodat ik de winter goed doorkom. Verder heb ik natuurlijk mijn operatie ondergaan, waarvan ik niets vergoed krijg van de zorgverzekering maar hopelijk wel iets terugkrijg bij mijn belastingaangifte. En ik heb een nieuwe serie sessies met mijn personal trainer geboekt en betaald.

Als je wilt, kun je ook nog eens terugkijken naar mijn eerste, tweede, en derde kwartaal van 2019. Of naar mijn Jaarafsluiting 2018.

Hoe tevreden ben jij over 2019?

error

Naar een Meerjarenspreadsheetstrategie

Soms moet je dingen even de tijd geven. Zeker als ze groot en ingewikkeld zijn en impact hebben. De vraag ‘hoe verder met mijn spreadsheets‘ valt in die categorie. Voor mij in elk geval wel. <Opa-Geldnerd-alert>Dat is misschien een beetje tegendraadse mening in de huidige gejaagde en oppervlakkige samenleving</Opa-Geldnerd-alert>.

In mijn hoofd werden de visioenen steeds woester. Een aanvulling op GnuCash moest ik bouwen, voor personal finance doeleinden, met opties voor het bijhouden van de administratie, je hypotheek, je beleggingen, en alle rapportages die ik ook in mijn spreadsheets heb. Leuk idee. Maar weinig realistisch. De benodigde programmeervaardigheden leren gaat nog wel lukken. Maar zoiets bouwen is een megatraject, en zoiets onderhouden is een levensvervulling. Niet mijn levensvervulling.

Doorgaan met de huidige spreadsheets?

Tsja, die eeuwige twijfel. Er zitten honderden uren programmeerwerk in mijn spreadsheets. Ze zijn helemaal afgestemd op mijn situatie en het stelsel is, sinds ik mijn integrale financiële dashboard heb, ook wel een beetje ‘af’. Natuurlijk kan het altijd mooier, moet er af en toe een foutje worden opgelost of iets worden omgebouwd als een bank of broker iets verandert, en zal ik zeker grafiekjes en indicatortjes bij blijven bouwen, maar er ‘staat’ wel iets.

Tegelijkertijd, die twijfel is er niet voor niets. Visual Basic is verouderd. Microsoft werkt al jaren aan een Javascript API maar dat gaat erg traag. Dat zou ook weer betekenen dat ik alles moet ‘verherbouwen’. En bottom line, ik wil gewoon van Office af, en waarschijnlijk ook van Windows. Het is een kwestie van tijd voordat we die allebei alleen nog maar tegen een maandelijks of jaarlijks abonnementstarief kunnen gebruiken, terwijl er uitstekende gratis alternatieven zijn. En Microsoft blijft een van de techgiganten. Eén van de uitgangspunten van Operatie Data Footprint is dat ik daar zo min mogelijk van afhankelijk wil zijn en zo min mogelijk informatie mee wil delen.

Gewoon doorgaan met mijn huidige spreadsheets is dus uitstel van het onvermijdelijke. En blijft wat mij betreft het minst wenselijke scenario.

Maar wat dan?

Zoals Nerd01 terecht opmerkte in de reactie bij mijn vorige post over dit onderwerp zijn bijna alle oplossingen voor mijn probleem gevoelig voor een of andere vorm van lock-in. Zodra je speciale producten gebruikt, zelfs al zijn ze open-source, zit je er aan vast. Migratie kost dan veel inspanning en kan zelfs problematisch zijn als je niet (meer) kunt beschikken over de brondata. Dat is bij mij gelukkig niet het geval. Ik heb de brondata van al mijn banktransacties en beleggingstransacties sinds 2000

Bovendien heb ik de afgelopen jaren ook mijn spreadsheets aan elkaar gekoppeld. Dat maakt het gebruikersgemak groter maar een oplossing voor mijn probleem ingewikkelder. En dan kun je, zoals terecht opgemerkt in de reacties, twee dingen doen: elke 5 à 7 jaar op het op dat moment courante pakket overstappen (scenario ‘Migreren’), en je werkwijze op die oplossing aanpassen. Of je eigen oplossing bouwen met een courante programmeeromgeving (scenario ‘Bouwen’).

In elke 7 jaar overstappen heb ik geen zin, en het aanpassen van mijn werkwijze aan de beperkingen van een pakket is al helemaal niet aan mij besteed. Dus kom je bij optie 2. Mijn eigen oplossing bouwen. Wat ik feitelijk nu ook al doe met Excel en Visual Basic. Maar wat overeind blijft staan zijn mijn bezwaren tegen Excel en Visual Basic. Ik wil overstappen op een open-source oplossing en een programmeertaal die courant zijn.

Opties

GnuCash of LibreOffice als basis. Daar komt het dan op neer. Skrooge en KMyMoney, die ik noemde in mijn vorige blogpost, zijn kant-en-klare pakketten die eigenlijk bij scenario Migreren horen. En die vallen dus af.

Overstappen naar LibreOffice

Hier ben ik al eens aan begonnen. Ook dit betekent het volledig verherbouwen van mijn spreadsheets. Waarbij ik wel opties heb, want LibreOffice biedt verschillende mogelijkheden aan. Er is een eigen BASIC variant, maar die is ook verouderd en minder gebruiksvriendelijk en doorontwikkeld dan Visual Basic van Microsoft. Dat is dus niet echt een wenselijk alternatief. Maar je kunt je macro’s ook bouwen in JavaScript en Python. Twee van de populairste programmeertalen ter wereld. En dat biedt daarna ook wel weer andere mogelijkheden. LibreOffice bestaat sinds 2010, toen het werd afgesplitst van OpenOffice. Dat bestaat al sinds 2002, toen versie 1.0 door Sun Microsystems open-source verklaard werd in een poging om te concurreren met Microsoft Office.

Overstappen naar GnuCash

GnuCash bestaat sinds 1998. De ontwikkelaarsgroep achter GnuCash een van de grootste open-source teams ter wereld. Het is een keurig boekhoudpakket volgens het dubbel boekhoudsysteem. Maar het biedt maar een deel van de functionaliteit die ik zoek, die ik nu heb.

Eisen en Wensen

Nog even terug naar mijn eisen aan de oplossing. Ik wil mijn beleggingen, hypotheek en administratie in één integrale omgeving kunnen voeren. Met automatische importmogelijkheden van banktransacties en aandelentransacties, en mogelijkheden om een kasboek en creditcard bij te houden. Mijn huidige data wil ik migreren. Minimaal wil ik de functionaliteit van mijn huidige spreadsheets handhaven, en daar op voort kunnen bouwen.

Er moeten voldoende rapportagemogelijkheden zijn, liefst kan ik zelf rapportages en grafieken inrichten. Die ik ook op mijn blog kan gebruiken. En idealiter is de software open-source. De gegevens en idealiter ook de oplossing wil ik in eigen beheer, niet in de cloud. En de software moet beschikbaar zijn op verschillende platformen, in elke geval Windows 10 en Linux. Voor mijn eigen situatie zou de software moeten kunnen werken met de Rabobank, ABN AMRO, Binck en Nationale Nederlanden. Idealiter is er een Nederlandse versie, maar dat hoeft niet.

Daarnaast is mijn huidige systematiek erg afhankelijk van de rapportages die ik kan downloaden. ING beleggingen is al gestopt met het bieden van die optie, hoorde ik onlangs van een (teleurgestelde) bloglezer. Binck doet dat gelukkig nog wel. Rabo, ABN, en Binck: als jullie hiermee stoppen ga ik weg! Eigenlijk wil ik in mijn nieuwe oplossing dus langs verschillende kanalen de gegevens kunnen importeren.

Overwegingen

Er zijn altijd onzekerheden als je een meerjarenstrategie kiest. Hoe lang bestaan LibreOffice en GnuCash al en nog? Wat gaat Microsoft doen met Office, Windows 10 en Visual Basic en wanneer? Allemaal dingen die ik me al jaren afvraag, en die ik niet weet. Nou zul je natuurlijk net zien dat al die vragen over een week beantwoord worden, maar toch…

Zowel GnuCash als LibreOffice vragen veel werk om te voldoen aan mijn wensen. LibreOffice kiezen komt neer op het herbouwen van mijn spreadsheets. GnuCash komt neer op het kiezen en inrichten van een echt boekhoudsysteem. Beiden vragen programmeerwerk. Die programmeerinspanning schat ik voor GnuCash zwaarder in dan voor LibreOffice.

Als programmeertaal heb ik de keuze tussen Python en JavaScript. Tsja. Daar worden ideologische oorlogen over gevoerd. Een onmogelijke keuze. Ik lees wel dat Python wordt omschreven als makkelijker te leren. GnuCash en Python zijn samen bruikbaar, LibreOffice werkt met JavaScript en Python. En met LibreOffice Basic, maar dat is zelfs een stap achteruit ten opzichte van Visual Basic. Python wordt ook beschouwd als beste taal voor kunstmatige intelligentie, een thema waar ik mij ook nog eens meer in wil verdiepen..

Tsja, en mijn droom van een aanvulling op GnuCash , voor personal finance doeleinden, met opties voor het bijhouden van de administratie, je hypotheek, je beleggingen, en alle rapportages die ik ook in mijn spreadsheets heb? Hoe realistisch is dat?

Meerjarenstrategie

Op dit moment lijkt het beste scenario: Het opnieuw opbouwen van mijn spreadsheets in LibreOffice, waarbij ik Python gebruik als programmeertaal. Dat wordt een project van jaren. Maar dat was het opbouwen ook. En het is wel leuke tijdsbesteding, vind ik. De naam Geldnerd draag ik immers niet zomaar.

Zomaar wat losse gedachten tot slot…

Uiteraard is er ook een vierde scenario, namelijk stoppen met mijn spreadsheets en stoppen met het bijhouden van mijn financiën. Maar dat voelt zo tegennatuurlijk, dat ga ik zeker niet doen.

Iemand vroeg mij overigens waarom ik zoveel tijd aan programmeren besteed. Simpel, twee redenen. Ik ben dol op puzzelen. programmeren lijkt daar ook op, en is nuttiger dan sudoku’s invullen. En als ik mijn tijd besteed aan programmeren, voorkom ik daarmee dat ik steeds nieuwe beleggingstransacties uitvoer die alleen maar mijn rendement om zeep helpen.

Misschien ga ik GnuCash toch wel gebruiken voor onze gezamenlijke administratie. Gewoon omdat het kan. Want een echte boekhouding is wél leuk.

En ik word getriggerd door de slotopmerking van Nerd01: Voor iemand die Visual Basic al leuk vindt moet Python zoiets zijn als overstappen van een Fiat in een Rolls Royce. Daar verheug ik mij op!

Wat zou jij kiezen?

error

Het financiële dashboard

Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst schreef over mijn wens om een integraal vermogensdashboard te ontwikkelen. Een rapportage die mij laat zien hoe ik er in totaal financieel voor sta. Het huis, de beleggingen, en al die andere financiële factoren. Informatie die in delen verstopt zit in mijn financiële spreadsheets waar ik eerder over schreef. Met een tekening die inmiddels alweer achterhaald is. Tegenwoordig heeft de hypotheek z’n eigen spreadsheet, inclusief allerlei grafieken en rapportages.

Mijn beleggingsspreadsheet heeft alle historie sinds de startdatum van mijn leven na de scheiding, dus sinds 1 januari 2013. Mijn administratiespreadsheet is per jaar. De hypotheekspreadsheet heeft de hele historie van onze hypotheek. Ik bouw formules in al mijn spreadsheets zo dat “datum” altijd een variabele is. Hiermee kan ik dus de stand van de betreffende waarde (bijvoorbeeld % aandelen en obligaties) op iedere gewenste datum reconstrueren.

Een aantal weken geleden werd mij in de reacties bij een blogpost gevraagd naar de stand van zaken rond mijn financiële dashboard. Daarom bij deze een uitgebreider bericht daarover.

Wat ik in mijn dashboard doe, is aan het eind van elk kwartaal de standen opnemen van alle variabelen die ik nodig heb om al mijn grafieken en rapportages samen te stellen. Dat kost elk kwartaal een minuut of 5. Ik heb dus voor elk jaar uiteindelijk 4 waarden in het dashboard staan: 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december. Die kwartaalstanden haal ik nu nog handmatig op, maar dat wil ik uiteindelijk wel automatiseren. Dus automatisch uit de beleggings- en administratiesheets laten halen. Maar dat ombouwen is iets voor een koud en stormachtig winterweekend, denk ik. Want behoorlijke klus.

Ik houd in het dashboard geen maandstanden bij, dat vind ik teveel focus op de korte termijn. Vroeger heb ik wel gewerkt met halfjaarlijkse of jaarlijkse standen, maar dat vind ik weer een te lange termijn. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op kwartaalstanden, dat werkt voor mij het beste.

Al mijn grafieken en rapportages zijn geautomatiseerd. In mijn Dashboard spreadsheet zit bijvoorbeeld een pagina Grafieken. Daar kies ik de naam van de grafiek uit een lijst, ik kies een startkwartaal en een eindkwartaal, en de grafiek wordt ververst uit de dataset met kwartaalstanden. Ik heb zelfs een speciale ‘Anonimiseer’ knop ingebouwd. Die haalt de y-as weg zodat ik de grafiek meteen kan gebruiken op mijn blog. Ik publiceer geen grafieken waaruit de actuele hoogte van mijn vermogen af te leiden is, dat is niet relevant voor het verhaal dat ik wil vertellen. Ik heb ook een pagina Rapportages, die werkt vergelijkbaar. Ik kies bijvoorbeeld het rapport ‘Balans’, begin- en eindkwartaal, en de spreadsheet bouwt ‘m dynamisch op uit de dataset met kwartaalstanden.

Ik heb heel veel grafieken en dashboards van anderen bestudeerd. Iedereen doet het anders. Het is erg persoonlijk wat je belangrijk vindt en welke indicatoren je wilt volgen in de tijd. Het is ook persoonlijk of je dit maandelijks wilt doen, per kwartaal (zoals Geldnerd), per halfjaar, per jaar of nog anders. Dus ik weet nog niet of ik de spreadsheet met mijn dashboard ooit ga publiceren. Zoiets persoonlijks moet iedereen echt zelf bouwen, vind ik. Mijn grafiekencollectie wordt nog steeds uitgebreid, geïnspireerd door dingen die ik bij andere bloggers zie. Zo heb ik onlangs mijn eigen versie gebouwd van de hypotheekgrafiek van Geld-Is-Tijd. De mijne is gelukkig een stuk eenvoudiger, wij hebben maar één lineair hypotheekdeel en verder niets.

Onderstaand enkele voorbeelden van grafieken en rapportages in mijn Dashboard.

De bovenstaande grafiek komt sinds dit jaar terug in elke kwartaalrapportage. Je zite in één oogopslag per kwartaal de stand van mijn Eigen Vermogen, de kwartaalgroei en mijn spaarpercentage. Eigen vermogen en spaarpercentage zijn voor mij nog steeds de belangrijkste indicatoren.

Ik heb ‘m wel gebouwd maar kijk er zelden naar, omdat ik nog niet van plan ben om te stoppen met werken zodra dat kan. Per kwartaal zegt het niet alteveel, maar kijken naar stijgende lijntjes in grafieken is altijd leuk. Mijn percentage financiële onafhankelijkheid. Dat percentage bereken ik door te kijken naar mijn totale uitgaven in dat betreffende kwartaal (dus inkomen minus spaarpercentage). Daar zet ik tegenover mijn passieve inkomsten (met name dividendinkomen) plus mijn eigen vermogen maal de Safe Withdrawal Rate (SWR). Op dit moment reken ik met een SWR van 3,5%, maar ik kan het makkelijk veranderen op het Instellingen-werkblad van mijn Dashboard. Zodra het percentage de 100% passeert ben ik officieel Financieel Onafhankelijk. In de praktijk zal dat veel eerder zijn, ik hanteer het model van mijn FIRE Calculator en moet vooral de tijd tussen stoppen met werken en start van de pensioenbetalingen overbruggen.

In formulevorm ziet dat Percentage Financieel Onafhankelijk er als volgt uit:

Ook deze grafiek komt tegenwoordig regelmatig terug in mijn kwartaalrapportages. Dividend is een van de passieve inkomsten, dividendbelasting is een van de speerpunten van mijn beleggingsstrategie.

Een balans maak ik jaarlijks al sinds 2003. Eerst als ‘grapje’, toen Ex een keer zei dat we een erg bedrijfsmatige boekhouding voerden. Maar al snel realiseerde ik mij dat ook voor een huishouden een balans heel veel nuttige informatie geeft. Het eigen vermogen is niet voor niets een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. Maar ook de ontwikkeling van je schuldenratio is een belangrijk gegeven om door de tijd heen te volgen, net als de verhouding tussen je verschillende vermogenscomponenten. Daar wil ik mijn dashboard de komende periode ook nog verder op uitbreiden. Dat is ook het leuke van een hobby als dit: het is nooit af!

Heb jij een financieel dashboard?

error

Derde kwartaal 2019

Sommige mensen schrijven maandelijks over de voortgang van hun financiën. Dat vind ik een té korte termijn. Ik heb zelfs elke keer als ik terugkijk op het kwartaal het gevoel dat de tijd voorbij vliegt, alsof het gisteren was dat ik zat te werken aan mijn update over het tweede kwartaal. Maar dat is niet zo, en we zitten inmiddels echt in de laatste drie maanden van 2019. Op mijn werk is de begroting 2020 al vrijwel klaar en zelfs de voorbereidingen voor 2021 zijn al begonnen. Kortom, tijd voor een terugblik op het derde kwartaal van 2019.

Aandelenmarkten

De beurzen deden ‘vreemd’ dit kwartaal. Even leek het erop dat de oude beursmythe ‘Sell in May and go away…’ uit zou komen. Eind juli nam de S&P500 een duik van zo’n 6%. In dezelfde periode duikelde de Nederlandse AEX-index met een vergelijkbaar percentage. Daarna kwam het toch nog ‘goed’, en aan het einde van het kwartaal stond alles weer op of in de buurt van recordstanden. De oorzaak van de dip was wederom het Twittergedrag van de Amerikaanse opperwortel, eh…. President Trump en zijn dreigementen in de handelsdiscussies met China. Daar worden de financiële markten toch elke keer weer zenuwachtig van.

S&P500 2Y, bron finance.yahoo.com

De EUR/USD wisselkoers is dit kwartaal verder weggezakt, en tegen het einde van het kwartaal zelfs onder de € 1,10 gedoken. Op zichzelf is dat gunstig voor mij. Ik koop eigenlijk geen dollarfondsen meer sinds de MIFID-regelgeving de Amerikaanse ETFs ontoegankelijk verklaard heeft. Maar ik heb nog wel fondsen uit die periode in mijn portefeuille, die hun dividend in Amerikaanse dollars uitkeren. En die kan ik dus nu voordelig omwisselen, ik ontvang meer euro’s voor die dollars.

Mijn portefeuille

Mijn eigen portefeuille volgt gewoon de marktbewegingen. Dat is niet verwonderlijk, ik beleg vooral in breed gespreide indextrackers. Gedurende het derde kwartaal heb ik wel wat opgeruimd, en een paar fondsen verkocht. Het geld dat daarmee vrijkwam heb ik meteen geïnvesteerd in VWRL, de Vanguard FTSE All-World Index ETF. Deze breed gespreide ETF vormt het hoofdbestanddeel van mijn beleggingsportefeuille.

De ROI YTD is 19,4% (Q2:14,9%) en de 12-maands XIRR is 6,7% (Q2: 6,3%). Daar ben ik erg tevreden mee. Mooie rendementen die de markt volgen, en geen stress en drukte of ik wel de juiste aandelen kies. Mijn beleggingsaanpak kost mij maar een paar minuten per maand. Echt iets voor een ‘luie ambtenaar’. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is iets gestegen, dat is nu 43,4% (versus 40,3% Q2 en 43,5% Q1 2019).

Dividend

In het derde kwartaal van dit jaar ontving ik € 511,28 aan dividend. In het tweede kwartaal was dat € 508,57, en in het eerste kwartaal van 2019 € 231,17. In het derde kwartaal van 2018 was het € 220,65, dus op een jaar is dat een stijging van 130%. Aan het einde van het derde kwartaal stond er nog € 246,82 aan dividend aangekondigd, maar die wordt pas in het laatste kwartaal uitbetaald en mag ik dus van mijzelf (zoals gebruikelijk) nog niet meetellen.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage voor het derde kwartaal is 64,5%, en YTD is ‘ie 60,5%. Mijn doelstelling voor het hele jaar is minimaal 41,0%, zoals ik al meldde aan het einde van het eerste kwartaal. Mooi voor op schema, dus. Het derde kwartaal had als meevaller de opbrengst van de verkoop van verlofuren. Maar het zegt eigenlijk niets, want komend kwartaal gaat er een hele grote rekening komen…

Eigen Vermogen

Sinds dit jaar neem ik ook mijn eigen vermogen, de netto waarde, mee in de rapportage. In het derde kwartaal zijn het vooral mijn spaarpercentage en de beleggingsopbrengsten die voor groei zorgen. Het zegt overigens weinig, ik verwacht een daling in het vierde kwartaal vanwege mijn kaakoperatie. Maar in het derde kwartaal groeide mijn eigen vermogen toch mooi met 6,7%. Voor 2019 tot op heden is mijn eigen vermogen gegroeid met 40%.

Beste Uitgaven

Het is bijna niet te geloven, maar Vriendin en ik hebben een barbecue gekocht. Zij heeft daar warme jeugdherinneringen aan. Ik niet, mijn vader vond (vindt) barbecues ‘openbare vleesverbrandingen’. En dat beeld krijg je dus mee als kind. Inmiddels vind ik het wel heel leuk, we hebben deze zomer verschillende keren gebruik gemaakt van deze buitenkeuken. Daarnaast ben ik in augustus nog een weekje gaan zeilen, dat is iets waar ik ook met plezier geld aan uitgeef!

Hoe was jouw derde kwartaal?

error

Dure angsten

Onlangs ontving ik een mailtje van een bloglezer, met een vraag over de eigen hypotheeksituatie. Dat gebeurt wel vaker sinds ik blog. En ik ben geen financieel adviseur, maar ik vind het wel leuk om met mensen mee te denken. Ik schrijf niet alleen graag over geld maar praat er ook graag over.

De situatie van de lezer is er eentje die vaak voorkomt. Een aflossingsvrije hypotheek van ‘voor de crisis’ met een hoge rente van 4,25% die nog een jaar of 10 vast staat. Inmiddels wel 30% afgelost op de hypotheek, en ook het voornemen om de komende jaren zo’n 5% per jaar af te gaan lossen. Ik heb verstandige lezers! De betreffende lezer was zich aan het verdiepen in het fenomeen rentemiddeling. De hypotheekverstrekker, in z’n oneindige filantropische goedheid, bood daarbij een nieuw rentepercentage van 3,36% met een nieuwe rentevaste periode van 10 jaar. Aan de voorwaarden wijzigt verder helemaal niets. Geen extra boete bij verkoop, geen wijzigingen ten aanzien van boetevrij aflossen. Het scheelde in de situatie van de lezer € 150 euro bruto per maand.

In de huidige markt is 3,36% natuurlijk nog steeds erg hoog. Voor 10 jaar rentevast kom ik rentes vanaf 1,20% tegen, afhankelijk van de Loan-To-Value ratio. In die omstandigheden zou ik 3,36% nog steeds willen classificeren als ‘diefstal’. Daarnaast zit je dan nog steeds met een aflossingsvrije hypotheek, die fiscaal steeds minder aantrekkelijk is. Zelf zou ik dus eerder aan oversluiten denken, en zeker met een hypotheekadviseur gaan praten over de opties. Dan zou je ‘m, afhankelijk van je persoonlijke situatie, bijvoorbeeld om kunnen zetten naar een lineaire of annuïteiten hypotheek en ‘m “gewoon” af kunnen lossen. Ik ben nog steeds erg blij met mijn lineaire hypotheek, daarbij leidt elke extra aflossing tot een lagere rente en een lagere aflossing per maand. En bovendien zou je dan een veel lagere rente kunnen krijgen, afhankelijk van je LTV tot wel 1,2%-1,3%. Hierbij komen natuurlijk oversluitkosten kijken, maar dit verschil is zo groot! Als je bijvoorbeeld al EUR 10.000 / jaar wilt gaan aflossen, en daar komt nog eens EUR 6.000 aan bespaarde rente per jaar bij, dan heb je al EUR 16.000 per jaar om af te lossen.

Vervolgens kregen we een interessante discussie. Waaruit maar weer bleek dat mensen heel verschillend naar geld kunnen kijken. Sommige mensen hebben een enorme haat-liefde verhouding met geld, of een extreme angst om in de financiële problemen te komen. Dat kan komen door ervaringen uit het verleden, bijvoorbeeld hoe je bent opgegroeid of opgevoed, maar het kan bijvoorbeeld ook werkgerelateerd zijn. Tot een paar jaar geleden redeneerde ik zelf ook zo. Ik had een enorm cashbuffer van 3 of 4 jaar aan uitgaven, en kon me niet voorstellen dat ik het aan zou durven om dat te verlagen. Ook bij mij is dat stapsgewijs veranderd tot de huidige situatie, waarbij ik een maand of 4 aan uitgaven in mijn buffer heb. Wat ik vooral geleerd heb, is dat je niet moet luisteren naar mensen om je heen, maar moet doen wat voor jezelf het beste voelt.

Maar wat te doen als je het heel vervelend vind om geld te moeten uitgeven? De meeste bloggers die ik ken die FIRE nastreven, zouden dat bufferbedrag allang hebben ingezet voor extra aflossingen, stortingen doen in ETFs of flinke bedragen uitzetten in crowdfunding. En ondanks dat je weet dat dit bedrag op de spaarrekening tegen een rente van 0,03% alleen maar in waarde zal dalen: als je het bedrag ziet in je bankieren-app, dan denk je toch “dat nemen ze ons niet meer af”.

Rationeel zijn het kromme redeneringen. Je kunt er op de langere termijn meer uithalen door het te beleggen. Je kunt eenvoudig in een spreadsheetje uitrekenen hoe lang het duurt voordat je tienduizenden euro’s boeterente en taxatie- en notariskosten en oversluitkosten terugverdiend hebt. Een aflossingsvrije hypotheek kun je ook aflossen. En een restschuld van nog geen ton is met een rente van 3,36 procent met een krantenwijk nog op te brengen, dus dat geeft veel rust. En nietsdoen is zeker duurder dan 4,25% blijven betalen. Maar… Het verschil tussen het aanbod van 3,36% en de marktrente is wel erg hoog. Duizenden euro’s per jaar? Met een resterende looptijd van bijvoorbeeld 20 jaar dat is een heel groot bedrag… Dat je weggeeft aan je hypotheekverstrekker… Vanwege angst? Angsten kunnen dus wel een dure hobby zijn… Het is met dit soort rekensommetjes dat ik mezelf de afgelopen jaren wel in actie heb laten komen.

Het is en blijft je eigen keuze, maar: Een eerste gesprek met een hypotheekadviseur kost meestal niets en verplicht ook tot niets. Niemand kan aan je geld komen of je dwingen iets te tekenen. Wat het je wel oplevert is gedetailleerde informatie over je opties en de kosten en baten. Daar kun je dus niets verliezen. Ook een gesprek met je huidige hypotheekverstrekker, waarin je ze vraagt wat de opties zijn en waarom het verschil met de marktrente zo hoog is, kost je niks. De meeste banken werken graag mee aan het omzetten van de hypotheek, want aflossingsvrije hypotheken op hun balans worden als risico gezien en ze willen je liever houden dan kwijtraken. En ook zij kunnen je tot niets verplichten bij een gesprek.

Ach, onze angsten. Ik heb de afgelopen jaren geleerd dat rationele berekeningen maar een onderdeeltje zijn van het proces om over de angsten te komen. Verder was het bij mijzelf vooral een proces van kleine stapjes zetten. De grenzen steeds een klein stukje verleggen tot het huidige niveau. En daar dan soms nog steeds onrustig van worden.

Wat zou jij doen in de situatie van deze persoon? En heb jij angsten die je hierbij in de weg zitten?

error

Tweesporenbeleid met Team Lage Lasten

Naar aanleiding van de plannen met Box 3 is er in FIRE kringen veel discussie over ‘de aanpak’ om FIRE te worden, en wat de belastingplannen betekenen. Iedereen wil ‘optimaliseren’. Ook ik ben aan het denken gezet.

De definitieve voorstellen moeten nog uitgewerkt worden. De Tweede Kamer zal er ook nog wel een stevig robbertje over gaan vechten. Er zullen vast en zeker allerlei uitzonderingen komen voor dingen als reeds lopende familiebank-leningen en dergelijke. Toch verwacht ik dat de voorstellen het uiteindelijk grotendeels zullen halen. Het is minder oneerlijk dan het huidige Box 3 stelsel, en een grote groep kiezers (de spaarders) gaat erop vooruit. Slechts een kleinere groep mensen, de half miljoen mensen die beleggen in aandelen of vastgoed of andere dingen, gaat meer betalen. Substantieel meer, zoals mijn eerdere berekeningen laten zien.

Maar deels is dat juist de bedoeling van het ministerie van Financiën. Het voorstel is duidelijk óók bedoeld om kleine vastgoedbeleggers te ontmoedigen, in de hoop dat een deel z’n pand(en) gaat verkopen. Samen met het plan om de overdrachtsbelasting te schrappen voor starters op de woningmarkt zou dat de onderkant van de woningmarkt open moeten breken. Zonder meer een sympathiek idee, maar wel zuur als je probeert financieel onafhankelijk te worden door een paar pandjes te kopen, daar goed voor te zorgen, en die te verhuren. Gelukkig val ik zelf niet in die categorie.

Een aantal jaren geleden heb ik een andere route gekozen. Een tweesporenbeleid. Enerzijds versneld aflossen op de hypotheek ter structurele verlaging van maandlasten en anderzijds maximaal vermogen opbouwen via ETF-beleggen. Die laatste categorie zal, als de nieuwe belastingplannen doorgaan, wel met een procentje minder verwacht gemiddeld rendement per jaar plaatsvinden door de hogere belasting op beleggingen. Maar de weg naar financiële onafhankelijkheid is een marathon, geen sprint.

Ik zou natuurlijk in de goede beursjaren meer rendement kunnen halen door mijn geld maximaal op de beurs te zetten. Die discussie is al heel vaak gevoerd. Ik ga niet voor maximaal rendement, ik ben blij met een rendement dat op of boven mijn planning richting FO ligt. Tegelijkertijd zorgt extra aflossen ervoor dat ik elke maand minder kan gaan betalen. In de praktijk doe ik dat op dit moment niet, omdat ik elke Euro besparing op de rente en aflossing in de sneeuwbal stop. Van (potentieel) lagere maandlasten heb je iedere maand profijt. Ik voer dus een tweesporenbeleid. Vermogensopbouw via beleggingen en lagere maandlasten via extra aflossen.

Dus. Team Lage Lasten. Daar bevind ik mij overigens in goed gezelschap. Lage lasten zijn zekerder dan rendement. Lage lasten leveren ook iets op als de woningmarkt instort, of als de aandelenbeurzen weer eens crashen, of als je je baan verliest of minder wilt gaan werken. Elke maand weer. Er zal, verwacht ik, altijd wel een vorm van belasting blijven bestaan op arbeid, kapitaal en consumptie. En er zal dus altijd een inkomstenbelasting, vermogensrendementsheffing of belasting toegevoegde waarde (BTW) zijn. Belastinginkomsten zijn immers noodzakelijk voor het overleven van een overheid.

Mensen met een spaarrekening noemen we in het nieuwe stelsel wel belastingontwijkers, zou ik voor willen stellen. Maar dat ben ik zelf eigenlijk ook. Als minimalist consumeer ik minder dan veel andere mensen, en daarmee ontwijk ik natuurlijk de BTW….

Ben jij al aan het nadenken over jouw financiële strategie?

error
« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑