Spaargeld kost geld

Oudere mensen (zoals Geldnerd) weten het nog goed. Vroeger, heel lang geleden, kreeg je gratis geld als je jouw geld een tijdje op een spaarrekening bij een bank zette. Best veel ook. Geldnerd heeft nog afschriften van de Rabobank in zijn administratie die teruggaan tot 2004. Destijds kreeg je zelfs daar 2,5% rente. In 2008 was dat zelfs 2,8%. En de Rabobank was ook toen al niet de grootste betaler van rente. In die periode was er ook een IJslandse bank actief in Nederland, IceSave, die 5,0% rente betaalde. Dat ging alleen niet helemaal goed…. Maar zelfs in 2011 sloot Geldnerd nog ergens een deposito met een looptijd van 12 maanden af tegen 3,25% rente.

Hoe anders is de situatie nu. In de naweeën van de financiële crisis is de rente alleen maar naar beneden geduikeld. Naar nul. Of, om precies te zijn, 0,01% sinds november 2019 op mijn kleine bufferspaarrekening bij de Rabobank, en inmiddels nog maar 0,03% sinds februari 2021 op mijn grote bufferspaarrekening bij Nationale Nederlanden. Een gestage vrije val. Op het moment dat ik dit schrijf is de hoogste rente die je op een vrij opneembare spaarrekening bij een Nederlandse bank kunt krijgen nog 0,1%. Dat betekent dat je € 1 rente krijgt op elke € 1.000 die je een jaar op die spaarrekening zet.

Het afgelopen jaar is daar een andere trend bijgekomen. Negatieve rente voor grote bedragen op een spaarrekening. Alleen worden die grote bedragen steeds kleiner. Onlangs sloot ook de Rabobank zich aan bij de groeiende groep banken waar je moet betalen om te kunnen sparen zodra je meer dan een ton (€ 100.000) op je spaarrekening hebt staan. En eerder deze week meldde Nationale Nederlanden mij dat de rente tot een saldo van € 100.000 weliswaar voorlopig op 0,03% blijft staan, maar dat er boven een saldo van € 100.000 geen rente meer wordt betaald en dat zij vanaf een saldo van € 250.000 ook een negatieve rente van -0,5% gaan rekenen.

De banken mompelen iets over dat we (in elk geval de ‘we’ met een bovengemiddeld inkomen) veel meer sparen dan ‘normaal’ vanwege corona, en dat ze het allemaal niet weggezet krijgen in hypotheken en leningen aan anderen, en het dus moeten stallen bij de Europese Centrale Bank die er 0,5% rente voor rekent. Maar lastig vinden ze het wel, want iedereen vindt eigenlijk dat sparen moet lonen. ING verwijst spaarders zelfs door naar andere banken. Sparen is goed, maar liever niet bij ons. En niet alleen geld lenen kost tegenwoordig geld, ook geld sparen. Want door de inflatie wordt de koopkracht van je spaargeld vanzelf minder. Overigens heeft het Centraal Planbureau (CPB) eerder deze week de politiek opgeroepen om te zorgen voor meer keuzeruimte bij vermogensopbouw en versoepeling van eisen en regels rond hypotheken en pensioenen.

Wat verwacht Geldnerd?

Zelf verwacht ik nog steeds dat de lage rente nog wel eventjes aan zal houden. Landen en bedrijven lenen zich een weg door de huidige crisis heen, en hebben er dus belang bij dat de rente laag is. Centrale Banken faciliteren dat graag vanuit hun ‘onafhankelijke rol en positie’. En wij, particulieren, zijn geen factor van betekenis in dat spel. In geen enkel spel trouwens. Voor je kijken, doorwerken, doorlopen en doorconsumeren. En niet vergeten onderweg belasting te betalen… Ik ben wel benieuwd of de banken de grens van negatieve rente nog verder durven laten zakken. Allemaal benadrukken ze dat momenteel minder dan 10% van hun klanten geraakt wordt door de negatieve rente. Hoe gaat het met het sentiment als de helft van de Nederlanders met negatieve rente te maken krijgt?

Voor de meeste mensen is € 100.000 nog heel veel geld. De gemiddelde Nederlander heeft het niet op zijn of haar bankrekening staan. Geldnerd zeker ook niet. Ik houd een minimale reserve aan spaargeld aan, vier maanden leefgeld en mijn reserveringen. De rest van mijn vermogen zit in het huis (in de vorm van aflossingen op de hypotheek en het eigen geld dat we ingebracht hebben bij aankoop) en in mijn beleggingsportefeuille. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 bestond slechts 5,6% van mijn vermogen uit contant geld op mijn spaarrekeningen.

Wat doet Geldnerd?

Minder contant geld vind ik in mijn situatie niet echt een optie. En ik ben ook niet van plan om het van mijn rekeningen te halen en thuis in een oude sok of onder een matras te verbergen. Toch vind ik die nul-grens psychologisch wel belangrijk. Ik ben niet van plan om (nog meer) te gaan betalen voor mijn geld.

Idealiter houd ik wel de huidige scheiding tussen mijn betaalrekening/kleine buffer en grote buffer. Door het bij een andere bank in Nederland te stallen kan het wel altijd binnen één werkdag beschikbaar zijn op mijn betaalrekening. Maar het staat ver genoeg weg om niet te makkelijk uitgegeven te worden. Een rente van nul (0,0%) vind ik inmiddels acceptabel onvermijdelijk. Bij een negatieve rente zal ik wel op zoek gaan naar een andere plek om mijn geld te parkeren. Al lijkt het er wel op dat dat steeds moeilijker gaat worden.

Hoeveel kost jouw geld?

Instant einde aan een ergernis

Het was ook niet meer van deze tijd. Geld overboeken in Europa, zelfs binnen Nederland, tussen twee banken. Soms was het er dezelfde dag, maar meestal stond het pas de volgende werkdag op de rekening van de begunstigde. En dat eigenlijk alleen van maandag tot en met vrijdag tijdens kantooruren, en niet in het weekend of op alle Europese feestdagen niet.

Soms was het nog erger. Geldnerd werkt veel met automatische boekingen, die staan voorgeprogrammeerd om uitgevoerd te worden zodra mijn salaris binnenkomt. Drie daarvan gaan naar dezelfde rekening: bijdrage aan de gezamenlijke huishouding, de reguliere aflossing op de hypotheek en de extra aflossing op de hypotheek. Dat zijn drie afzonderlijke boekingen zodat ze makkelijker automatisch verwerkt kunnen worden in mijn administratie. Ze worden in één reeks op hetzelfde moment afgeschreven van mijn privé-rekening, maar ze worden soms met uren verschil bijgeschreven op de gezamenlijke bankrekening van Geldnerd en Vriendin bij die andere grootbank. Daar kon ik me soms echt aan ergeren.

Maar het einde van deze Middeleeuwse situatie is in zicht. Tom schreef er onlangs al over, en kort daarna werd het ook bevestigd door de banken zelf. Ook Stoppen Voor Mijn Vijftigste heeft er eerder al over geschreven. Vanaf deze zomer kunnen we 24 uur per dag en 7 dagen per week direct geld overmaken tussen zeven banken. Hoera! Eindelijk maakt het Nederlandse betalingssysteem een stapje naar de 21e eeuw. We zijn verwend, we willen meteen resultaat tegenwoordig. Geldnerd is oud genoeg om vroeger zelf nog overboekingsformulieren en acceptgiro’s ingevuld te hebben, en die in de brievenbus van het bankkantoor te doen. En om alleen te weten hoe je er financieel voor stond als (twee)wekelijks het papieren bankafschrift in de brievenbus viel. We komen van ver.

Ik heb het idee dat de banken het nieuwe systeem in het weekend aan het testen zijn. Enkele weken geleden ging bij mij een boeking in het weekend van RABO naar ABN ook razendsnel, maar door de week gingen mijn reguliere boekingen weer een stuk langzamer. Maar het komt eraan, hoera! Ik verwacht dat de banken zichzelf in de media nog wel op de borst gaan kloppen als het echt ‘live’ gaat.

En binnenkort dus ‘instant’. Voor de meeste mensen wordt het nóg makkelijker om hun geld uit te geven. Maar voor mij werkt het maar gedeeltelijk. Mijn beleggingsrekening en mijn bufferspaarrekening zitten bij kleinere financiële instellingen, die (voorlopig?) nog niet aangesloten zijn op dit nieuwe, snelle betalingssysteem. Daar moet ik dus nog gewoon een aantal uren of zelfs dag(en) wachten voordat ik het geld zie bewegen.

Hoe snel maak jij geld over?

Banken hebben weinig geleerd

Vorige week was geen beste week voor het imago van een aantal grote banken. <sarcasme aan>Je zou bijna denken dat ze niets geleerd hebben van de afgelopen crisis</sarcasme uit>. En alhoewel Geldnerd eigenlijk niets anders verwacht had (mijn vertrouwen in de banken beweegt zich al jaren rond het vriespunt), ben ik toch een beetje teleurgesteld. Want ergens diep van binnen hoop je toch dat de mensheid af en toe laat zien dat we wel tot leren in staat zijn.

Champagne en kaviaar van de voedselbank

Allereerst was daar natuurlijk de salarisverhoging voor die arme, zwaar onderbetaalde topman van de ING. Na een gloedvol betoog dat het toch echt niet kon dat hij de champagne en kaviaar bij de voedselbank moest halen, kwam de begripvolle en maatschappelijk zeer betrokken raad van commissarissen van de ING met het voorstel om zijn salaris dan maar met 50% te verhogen tot € 3 miljoen per jaar. Heel handig ook dat dit bekend werd op ongeveer hetzelfde moment als de salarisverhoging voor de rest van het personeel. Die bedroeg 1,7%.

Uiteraard buitelde politiek Den Haag weer over elkaar heen van verontwaardiging. Dat is overigens ook wel hypocriet. Want vorig jaar heeft de Tweede Kamer een motie om strengere regels in te voeren juist verworpen. VVD, CDA en D66 wilden ‘bewegingsruimte houden voor het nieuwe kabinet’ (broehaha). ChristenUnie (die de motie oorspronkelijk mede indiende), Forum voor Democratie en de SGP stemden ook tegen, en daarmee werd een motie voor strengere regels verworpen. Gisteren trok de ING het voorstel in, waarbij de voorzitter van de Raad van Commissarissen toegaf dat ze ‘de reacties op deze gevoelige kwestie onderschat hadden’. In gewone mensentaal: wij zijn een beetje wereldvreemd, weten niet wat er speelt in de samenleving, en laten daarmee zien dat we inderdaad niets geleerd hebben sinds 2008…

Ik ben gelukkig op geen enkele manier klant van ING, dus ik hoef me ook niet te buigen over de vraag of dit voldoende aanleiding is om er te vertrekken (dat schijnen duizenden klanten wel gedaan te hebben). Maar het voelt allemaal niet fijn, en de argumenten van de voorzitter van de raad van commissarissen (buitenlandse CEO’s krijgen beter betaald) vind ik eigenlijk ook niet interessant. Als het salaris je niet bevalt, dank zoek je maar een andere baan. Punt.

0,5% extra rente voor iedereen!

Was het maar waar… Maar het had wel gekund. In het persbericht over de jaarresultaten van de Rabobank las ik ook dat die bank de afgelopen jaren € 1,5 miljard aan boetes heeft betaald voor ‘stoute dingen’. Dingen zoals het manipuleren van de LIBOR-rente, waar indirect iedereen de dupe van is geworden (ja, ook jij!). Of het witwassen van Mexicaans drugsgeld. Dingen waar gewone mensen voor naar de gevangenis gaan, maar bedrijven niet.

Stel je nou eens voor dat de Rabobank zich gewoon netjes zou gedragen. Dan hadden ze die boetes niet hoeven betalen. En stel je nou ook eens voor dat ze van hun winst van € 2,7 miljard 10% beschikbaar stelden voor hun klanten. Gewoon, omdat ze van oorsprong een coöperatieve bank zijn. En die horen hun klanten het belangrijkste te vinden. Dan had je een potje gehad van € 1,7 miljard. En als je dan weet dat de Rabobank eind 2017 € 340,7 miljard aan spaargeld had staan? Dan hadden ze al hun klanten dus 0,5% extra aan spaarrente kunnen geven. Dat lijkt niet veel, maar het is 10 keer zoveel als de 0,05% rente die ze nu betalen. Tsja, hier komt dan weer veel minder commotie over in de media…

Geld kost geld

Niet alleen geld lenen kost geld, bij je geld kunnen ook. Het bericht was alweer iets ouder, maar de kosten van bankieren waren over de hele linie weer gestegen. Het meest bij de ING, dat komt vast omdat het salaris van hun topman verhoogd moet worden…

En dan moet het wel werken…

Ook afgelopen week(end)… ABN AMRO strompelde van de ene DDOS-aanval naar de andere. ABN staat op het moment dat ik dit schrijf op nummer 1 in de top-10 van AlleStoringen, en ook de ING staat in deze top-10. Ook in 2017 voerde ABN AMRO de lijst van meest storingsgevoelige banken aan.

Tenslotte

En ik? Voorlopig heb ik weer geen concrete actie ondernomen. Al moet ik wel zeggen dat ik voor het eerst echt de alternatieve banken heb vergeleken, en één bank een mailtje heb gestuurd om te vragen welke bestandsformaten ze ondersteunen voor het downloaden van mijn transacties (iets dat ik op hun website niet kon vinden). Want waar ik ook naartoe ga, mijn administratie moet kunnen blijven draaien!

Zo. Dat was weer een ouderwetse boze Opa Geldnerd post…

Heb jij nog actie ondernomen na de bankenblunders van afgelopen we(e)k(en)?

Er komt een ramp aan

Geldnerd is een doemdenker, dat weten jullie. Ik zit al een hele tijd te wachten op de volgende crisis. Begin 2016 was ik ervan overtuigd dat die er was, maar het bleek niet zo te zijn. Toch gaat er een nieuwe crisis komen.

Waarom? Omdat er niks veranderd is in de wereld sinds de vorige crisis. En de crisis daarvoor. Er wordt weer geconsumeerd en geleend als nooit tevoren. Heeft iemand gemerkt dat de banken hun leven gebeterd hebben? Maar als er nu een crisis zou komen, dan hebben de centrale banken veel minder mogelijkheden om in te grijpen en bij te sturen. De rente is immers al ongekend laag en hun balansen zijn al vele malen groter dan voorheen door het opkopen van allerlei waardepapieren om ‘vers geld’ in de economie te pompen.

Vaste lezer Chris stuurde mij een link naar een interview met de bekende Amerikaanse belegger Jim Rogers. Die verwacht de ‘ergste crisis in ons leven’. Geschiedenis is een golfbeweging, en inderdaad gaat de aandelenmarkt al 8 jaar min of meer naar boven. En de markt zal ook zeker weer een keer heel hard en heel ver naar beneden gaan. Maar wanneer en hoe ver, ik weet het niet. Pogingen om de markt te ‘timen’ zijn meestal niet zo succesvol. Ik wil echt ‘blijven zitten’ als ik het aandurf. Maar een nieuwe crisis kan de ontwikkeling van mijn eigen vermogen wel weer een paar jaar terug in de tijd gooien.

Nog zo’n teken. De ING meldde onlangs dat hun beleggersbarometer liet zien dat het vertrouwen van beleggers het hoogste punt in tien jaar bereikte. Als alle particulieren weer de beurs opgaan en daar optimistisch over zijn, dan weet je dat het hoogtepunt van de markt nabij is. Soms wenste ik een kristallen bol.

Wanneer verwacht jij de volgende crisis?

Betrouwbare Banken?

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) publiceerde vandaag z’n Vertrouwensmonitor Banken 2015. Verschillende media schreven hierover, onder andere AD en nu.nl. Het is voor het eerst dat dit zo uitgebreid naar buiten komt, en het eerste beeld is niet zo best: een 2,8 op een schaal van 1 tot 5.

Geldnerd denkt dat de banken te maken hebben met een algemene vertrouwenscrisis bij hun klanten. Het imago van ‘grootgraaiers ten koste van hun klanten’, dat al een beetje sluimerde, is tijdens de financiële crisis natuurlijk volop naar buiten gekomen. Misschien ook wel terecht. Jarenlang was (is) de CAO voor bankmedewerkers één van de beste van Nederland, en de excessen van de bonuscultuur zijn de afgelopen jaren ook uitgebreid gepubliceerd. En de kosten waren niet zo transparant.

Ik vind het interessant dat mensen volgens het onderzoek meer vertrouwen hebben in hun eigen bank dan in de bankensector. Ons eigen geld is veilig en de andere banken zijn (grotere) boeven? Daar houden we onszelf misschien een beetje voor de gek. Wel merk ik dat mijn eigen bank de afgelopen jaren transparanter is geworden. Dat was ook wel hard nodig. Of misschien ben ik als consument ook wat mondiger geworden? Feit is wel dat ik 10 jaar geleden al mijn financiële diensten bij één bank afnam. Betaalrekening, spaarrekening, creditcard, beleggen, alles van dezelfde grote Nederlandse bank. Inmiddels staat mijn spaargeld bij partijen die meer rente geven en beleg ik via een broker. Dus ik ben minder loyaal geworden en ‘shop’ nu voor de beste deals.

Ik kan je het onderzoek aanbevelen, het staat op de website van de NVB. Vooral de tabel met scores per bank op pagina 24/25 vond ik erg interessant.

Tegelijkertijd mogen we ons in Nederland nog best gelukkig prijzen met onze banken. Geldnerd woont voor een tijdje in een Ver en Warm Land, en als ik dan de banken ga vergelijken verlang ik terug naar Nederland. Geld overboeken van de ene naar de andere bank binnen dit land? Dat doet er zomaar vier werkdagen over. Om over geld overboeken van en naar het buitenland nog maar te zwijgen. De kosten zijn ook hoog, voor vrijwel elke overboeking betalen we een fee van (omgerekend) één of enkele Euro’s. Dat tikt best aan in een jaar. En hoe het internetbankieren hier eruit ziet zal ik je besparen. Veel bedrijven hebben rekeningen bij alle vier de banken in dit land, om het hun klanten iets makkelijker te maken om de rekeningen te betalen. Cheques zijn hier nog een favoriet betaalmiddel, en veel mensen gaan ook in de rij staan bij allerlei bedrijven om hun rekeningen cash te betalen. Dus Nederland, prijs je gelukkig!

Hoe denk jij over jouw bank?