De financiële jaarafsluiting

Nog zo’n ritueel van mij: de jaarafsluiting. Sowieso ben ik een type die aan het eind van het jaar een beetje in de ‘mijmer-modus’ gaat. Terugblikken op wat het jaar heeft gebracht aan goede en slechte dingen, en vooruitblikken op het nieuwe jaar. Sinds een aantal jaren heb ik aan dat ritueel ook mijn ‘Financiële Jaarafsluiting’ toegevoegd.

Uiteraard heb ik er ook een checklist voor. Daar staan de verschillende activiteiten op:

  • Ik verwerk de laatste bankboekingen van het oude jaar en sluit de oude financiële administratie af. Ik kijk of ik ben uitgekomen met mijn budgetten en waar de afwijkingen naar boven of beneden zitten.
  • Daarna open ik de nieuwe administratie voor het nieuwe jaar. Op basis van de resultaten van de afgelopen jaren en mijn verwachtingen en plannen maak ik een budget voor het nieuwe jaar.
  • Ik verwerk na de sluiting van de beurzen op 31 december de eindstanden van mijn portefeuille in mijn beleggingsspreadsheet. Daarna kijk ik wat mijn rendement voor het jaar is geweest.
  • Ook maak ik mijn balans op: wat zijn de standen van mijn bankrekeningen en mijn beleggingen per 31 december. Die zet ik naast de balans van vorig jaar.
  • Voor mijn beleggingen gebruik ik een aantal benchmarks, om te zien of ik het beter of slechter doe dan de markt. Dat zijn de AEX (Beurs van Amsterdam), S&P500 (USA) en de MSCI World index (wereldwijde aandelenindex). Voor deze drie benchmarks zet ik ook de slotstand in mijn meerjarensheet.
  • In het verleden scande ik ook alle correspondentie en rekeningen van het afgelopen jaar in, en haalde de papieren door de shredder. En ik maakte een jaar-backup van mijn gegevens. Maar dat heb ik tegenwoordig anders opgelost en gebeurt nu door het jaar heen.

Zodra in de eerste week van januari dan de rente is bijgeschreven op mijn verschillende rekeningen, kan ik mijn jaarrendement berekenen. Daarbij kijk ik voor mijn totale vermogen wat de beleggingen en het spaargeld hebben opgeleverd, en hoe zich dat verhoudt tot mijn doelstellingen.

Wat zijn jouw financiële eindejaarsgewoonten?

De balans opmaken

Aan het eind van ieder jaar maak ik een Balans. Die term komt uit de wereld van het boekhouden: een balans is een overzicht van de bezittingen, de schulden en het eigen vermogen op een bepaald moment. Je kunt dit maken voor een bedrijf, maar ook voor een persoon of familie. De balans bestaat uit twee gedeelten die met elkaar in evenwicht zijn, vandaar de naam. Die twee delen zijn de activa en de passiva.

De activa worden gevormd door de bezittingen, zoals spaargeld, een huis, een auto en een inboedel, en de passiva bestaan uit het eigen vermogen en de schulden, dus de middelen waarmee de activa gefinancierd zijn.

Ook voor jezelf kun je dus gemakkelijk een balans maken. Als je dat een aantal jaren doet, kun je goed zien hoe je Eigen Vermogen zich ontwikkelt. Het Eigen Vermogen van een onderneming wordt berekend door de schulden van de activa af te trekken. Ik definieer Eigen Vermogen ook wel als ‘het geld dat ik in mijn zak heb als ik de wijde wereld intrek nadat ik alles wat ik heb verkoop en al mijn schulden afbetaal’.

Wikipedia heeft een hele heldere uitleg over de Balans, inclusief voorbeelden van hoe dit er bijvoorbeeld voor een kleuter of een gezin uit zou kunnen zien. Zeker aan te bevelen als je nog nooit met een balans te maken hebt gehad.

Mijn balans is op dit moment erg simpel:

  • Aan bezittingen heb ik mijn spaartegoeden en de waarde van mijn beleggingen.
  • Ik heb momenteel geen eigen huis.
  • Mijn inboedel, auto en andere materiële bezittingen waardeer ik op 0.
  • Schulden heb ik niet. Dus is mijn eigen vermogen gelijk aan de som van mijn spaargeld en beleggingen.

Maar ik ken ook mensen met een negatief eigen vermogen. Bijvoorbeeld door hoge schulden of een huis dat ‘onder water’ staat.

Hoe ziet jouw balans eruit? En hoe heeft jouw eigen vermogen zich de afgelopen jaren ontwikkeld?

Spreadsheets zijn fijn

Ik houd van spreadsheets. Ik noem mezelf niet voor niets Geldnerd. Spreadsheets zijn fantastisch om dingen met cijfertjes te doen. Het zal je dan ook niet verbazen dat het beheer van mijn persoonlijke financiën draait om spreadsheets. De kern van mijn financiën wordt gevormd door drie spreadsheets:

  1. Mijn financiële administratie
  2. Mijn beleggingen
  3. Mijn meerjaren-sheet

Mijn financiële administratie

In deze spreadsheet houd ik al mijn inkomsten en uitgaven bij gedurende het jaar. Dat doe ik vooral door alle boekingen van mijn bankrekeningen te importeren en in het juiste bakje te doen. Ik werk ook met budgetten voor al mijn uitgaven. Op die manier weet ik altijd hoe ik ervoor sta. En ieder jaar begin ik weer met een nieuwe sheet.

Mijn beleggingen

Iedere week verwerk ik de actuele koersen van al mijn beleggingen in deze spreadsheet. Ook alle transacties houd ik hierin bij. Zo kan ik het verloop van mijn beleggingen in de gaten houden. De spreadsheet rekent allerlei dingen voor mij door, zowel per fonds als voor de portefeuille als geheel.

Mijn meerjaren-sheet

In mijn meerjarensheet houd ik een aantal dingen bij:

  1. Aan het eind van ieder jaar maak ik een Balans, een overzicht van mijn bezittingen en schulden.
  2.  Een meerjarig overzicht van het rendement op mijn vermogen: wat levert het sparen en beleggen mij op? En hoe verhoudt zich dat tot mijn doelstellingen?
  3.  Een overzicht van de stand van mijn pensioenontwikkeling, op basis van de gegevens van mijn jaarlijkse Uniform Pensioen Overzicht.

De spreadsheets zijn allemaal simpel begonnen, maar in de loop van de jaren stevig uitgebreid. Ook in mijn werk gebruik ik veel Excel, en die kennis pas ik ook thuis toe. Zo kan ik tegenwoordig met 1 druk op de knop mijn aandelenkoersen importeren. En mijn administratie kijkt zelf of een boeking in mijn administratie bekend is, zodat vaste uitgaven automatisch in het goede bakje geboekt worden.

Maar ook met hele basale kennis van spreadsheets kun je al een hele goede persoonlijke administratie voeren! Ik zal over mijn verschillende spreadsheets nog wel eens uitgebreider schrijven. Het ziet er misschien ingewikkeld uit, maar het werkt voor mij. Het geeft me rust.

Hoe zit jouw persoonlijke administratie in elkaar?