Wanneer Financieel Onafhankelijk?

Soms zijn de verschillen tussen Nederland en de Verenigde Staten niet zo heel groot. Denk ik als ik naar foto’s van de heren Geert Wilders en Donald Trump kijk. En soms zijn de verschillen ook levensgroot.

Recent bekende Cheesy Finance dat hij zichzelf soms als loser beschouwt. Een van de redenen hiervoor was de soms enorme bedragen aan ‘net worth’ die je voorbij ziet komen op vooral Amerikaanse personal finance en FIRE blogs. Ik heb toen opgemerkt dat dit ook komt omdat de Amerikanen meestal hun pensioenvermogen meerekenen. Zij hebben IRA’s en 401k’s en andere persoonlijke pensioeninstrumenten. In Nederland hebben we ons collectieve stelsel. En geen eigen potjes.

Toch bedacht ik naar aanleiding van de discussie bij Cheesy Finance dat ik ook nu mijn verwachte pensioen wel degelijk mee kan en moet nemen in mijn berekeningen voor het bereiken van Financiële Onafhankelijkheid.

Jaarlijks krijg ik een keurig Uniform Pensioenoverzicht van mijn pensioenfonds. Dit bevat een schat aan informatie. Ik kijk meestal eerst naar het verwachte jaarlijkse bedrag dat ik kan bereiken als ik tot aan mijn officiële pensioendatum loonslaaf blijf. Maar het belangrijkste getal op dit overzicht blijft voor mij de A-factor. En daaraan gekoppeld het bedrag dat ik vanaf mijn pensioendatum zou krijgen als ik nu per direct zou stoppen met werken.

Want feitelijk gaat totale Financiële Onafhankelijkheid voor mij om het volgende: Inkomenszekerheid zonder daarvoor mijn levensuren te hoeven verkopen. Inkomen bestaat in mijn beeld voor de rest van mijn leven uit drie categorieën:

  1. Inkomen uit werk
  2. Inkomen uit vermogen
  3. Inkomen uit pensioen

Deze drie categorieën moeten samen opleveren het Gewenst Inkomen X. Hiervoor ga ik op dit moment uit van € 30.000 netto per jaar in hedendaagse koopkracht (jaarlijks te indexeren met de inflatie). Financiële Onafhankelijkheid heb ik bereikt als ik zonder inkomen uit werk (of ondernemerschap wat minstens net zoveel uren zou vergen) toch het Gewenste Inkomen kan bereiken.

Dit verklaart ook waarom er nog geen Geldnerd Index is (zoals er wel een Amber Index en een Cheesy Index zijn, die ik beide fanatiek volg). Mijn model laat zich nog niet echt vertalen in één bedrag dat ik moet bereiken. Daarvoor zitten er teveel variabelen in: de inflatie, het reeds opgebouwde pensioen, belastingmaatregelen, en uiteraard mijn spaarpercentage en het verwachte rendement op mijn eigen vermogen. Ik weet dat ik een aantal jaren eerder kan stoppen met werken, maar hoeveel…?

Hoe meet jij jouw financiële onafhankelijkheid?

Discussiëren tot je 70e

  • Berichtcategorie:Pensioen

Veel reacties op mijn blog naar aanleiding van de aangekondigde verhoging van de AOW-leeftijd. Die overigens nog niet automatisch inhoudt dat de pensioenleeftijd ook gaat stijgen, maar ik ga er eigenlijk wel van uit.

De meeste reacties van collega Financieel Onafhankelijk bloggers, en in lijn met wat ook mijn houding is. Laat ze maar lekker verhogen, we zorgen ervoor dat we voldoende vermogen opbouwen om zelf te bepalen wanneer en in welke mate we het rustiger aan kunnen gaan doen. De meeste van ons zullen dat punt (ruim) voor hun 70e verjaardag bereiken, al hoor ik zelf ook bij de mensen die door zal werken zo lang als ik het leuk vind.

Ook een mooie reactie van Zuinigaan die er terecht op wijst dat vorige generaties meestal ook niet zo lang van hun AOW konden genieten. De ‘norm’ die onder het huidige pensioenstelsel ligt is dat je er ‘gemiddeld’ 18 – 19 jaar van kunt genieten, uiteraard ervan uitgaande dat je zo oud wordt als de gemiddelde Nederlander. Extra reden om zo gezond mogelijk te leven.

Ondertussen lijkt het er ook op dat het ABP de pensioenpremie weer gaat verhogen, met een paar procent. Netto gaat mij dat waarschijnlijk weer een tientje aan koopkracht kosten. Maar eind dit jaar loopt ‘mijn’ CAO af. Vorige keer duurde het daarna een paar jaar voordat er een nieuwe kwam (met een salarisverhoging). Hopelijk gaat dat nu sneller.

Het is herfst. Het pensioen-nieuws dwarrelt weer naar beneden.

Werken tot je 70e

  • Berichtcategorie:Pensioen

De kogel is door de kerk. In 2022 gaat de AOW-leeftijd omhoog van 67 jaar naar 67 jaar en 3 maanden. Iedereen doet heel verbaasd, maar inderdaad was in 2012 al afgesproken dat vanaf 2022 de AOW-leeftijd mee zou gaan stijgen met de levensverwachting. Ik heb er hier  eerder over geschreven.

Bij Consuminderen las ik een bericht over de gezondheidsklachten waar 70% van de 65-plussers mee kampt. Dus we moeten langer werken, dat snap ik, maar de gemiddelde kwaliteit van leven die we overhouden wordt duidelijk lager dan de kwaliteit die de generatie van mijn ouders (die eerder met pensioen mocht) nog heeft.

Een extra reden om hard door te werken aan mijn vermogensopbouw. Want de dreiging van werken tot je 70e is heel reëel, zeker voor jongeren. En iedereen mag dat zelf bepalen, maar ik heb daar echt geen zin in.

Hoe lang wil jij nog doorwerken?

PS: Twee stukjes op een dag…. Dat wordt geen gewoonte hoor!

Pensioenoerwoud (1)

  • Berichtcategorie:Pensioen

Een tijdje geleden schreef ik dat ik mij wat meer wilde verdiepen in ons pensioenstelsel en de rekenregels. Ik ben financieel best redelijk onderlegd, maar hier weet ik gewoonweg te weinig van. En Geldnerd wil wel begrijpen waarom de vergrijzing en de beurzen en de rente zo’n impact hebben op het pensioenbedrag wat mij beloofd wordt.

Ik ga er maar even van uit dat al mijn lezers de verschillende pensioenpijlers kennen. De eerste pijler is de AOW. De 2e pijler is pensioenopbouw via de werkgever. Individuele verzekeringen vormen de 3e pijler. In dit onderzoekje richt ik mij dus op de 2e pijler. Het pensioen dat velen van ons opbouwen bij pensioenfondsen. Op de website van de Universiteit van Maastricht vond ik overigens een zeer interessante master thesis met een goede uitleg van de historie en de werking van het Nederlandse pensioenstelsel. Het is ruim 50 pagina’s maar ik vond het erg leerzaam en op een aantal punten ook wel even schrikken. Ik voel me steeds meer belazerd.

Geldnerd heeft ook maar eens op een rijtje gezet wat mijn werkgever en ik gezamenlijk voor mij aan pensioenpremie heb betaald. Ik ben in 2002 bij het ABP begonnen. Sindsdien hebben we  (tot eind 2015) samen € 158.512 ingelegd.

Eerst even mijn situatie. Ik krijg jaarlijks een overzicht van mijn pensioenfonds. Dat vertelt mij de afgelopen 10 jaar ook hoeveel pensioen ik mag verwachten als ik doorwerk tot mijn pensioendatum. Dat bedrag heb ik maar eens uitgezet in een grafiekje. Daarbij moet je bedenken dat ik mijn hele carrière al voltijds werk en een normale ‘loopbaan’ heb doorgemaakt waarbij mijn salaris zich ook heeft ontwikkeld. In dezelfde grafiek heb ik ook uitgezet hoe de optelsom van mijn A-factoren zich ontwikkeld heeft sinds ik begonnen ben met pensioen opbouwen in 1995. Destijds werd er nog niet gewerkt met A-factoren, maar enkele jaren geleden heb ik mijn oude pensioenfondsen benaderd en ze opgevraagd. Met wat vertraging kreeg ik die ook inderdaad thuisgestuurd.

Als ik er van uit ga dat mijn salaris en mijn ‘bereikbare’ pensioen ongeveer gelijk blijft voor de rest van mijn carrière, en dat de A-factor blijft bewegen in de bandbreedte van € 1.500 – 1.600 per jaar (wat de afgelopen 5 jaar ook het geval was), dan komt rond mijn pensioendatum in 2038 inderdaad het ‘beloofde pensioen’ in beeld. Als als als…. Rekening houdend met gemiddeld 2,2% inflatie per jaar is die € 55.000 van straks de koopkracht van € 33.700 vandaag.

Maar hoe zit het dan met mijn pensioenpot? Wordt vervolgd…

Werken tot m’n 80e?

  • Berichtcategorie:Pensioen

Vroeger rekende ik erop dat ik rond m’n 60e wel zou kunnen stoppen met werken. Heerlijk leek me dat. Grootse plannen. Boerderijtje buiten. Eigen eten verbouwen. Veel reizen. Dat soort dingen. Vroeger, dat is inmiddels een jaar of 15 geleden. Sindsdien zijn de pensioenregelingen versoberd, en is de AOW-leeftijd opgetrokken. En diep in ons hart weten we allemaal dat het daar waarschijnlijk niet bij zal blijven.

Het Nederlandse pensioenstelsel is één van de beste ter wereld, zeggen de onderzoekers. Het ene land wat het nog beter doet dan Nederland is Denemarken. Een van de verschillen met Nederland is dat de Deense regering expliciet besloten heeft dat mensen gemiddeld 14,5 jaar van hun pensioen mogen genieten. Kortom, de pensioenleeftijd gaat meestijgen met de levensverwachting. Overigens iets wat de Nederlandse regering ook al meegenomen heeft in de meest recente besluitvorming, vanaf 2022 wordt ook hier aan de hand van de levensverwachting gekeken of de pensioenleeftijd vanwege een verbeterde levensverwachting nog verder omhoog moet. Maar tot mijn verbazing lezen we dat nog maar in een bijzinnetje in de berichten hierover. Ik had iets meer commotie verwacht. Volgens de meest recente cijfers van de OESO genieten we in Nederland gemiddeld 23,5 jaar van ons pensioen.

Op basis van de ontwikkelingen in de levensverwachting zullen de werknemers in Denemarken tegen het einde van deze eeuw tot hun 77ste moeten werken. Ik snap de ontwikkeling, maar er zijn nog wel wat hindernissen te nemen. In Nederland is solliciteren na je 45e al lastig (’te oud’?). En er zijn heel veel functies waarin werken tot je 77e gewoon niet realistisch is, bijvoorbeeld omdat het werk fysiek zwaar is.

In Nederland zien we langer doorwerken nog niet zitten. Het wordt dus tijd om de discussie aan te gaan. Wat is werken? Wat is werkbaar? Hoe kan (verdere) automatisering ons helpen?

Geldnerd ziet (nog) langer doorwerken ook nog niet zo zitten. Maar ik verheug me op de discussie!

Wanneer wil jij met pensioen?