Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: aflossen (page 1 of 2)

Krap bij kas…

Elke maand schrijf ik 50% van mijn salaris weg ‘voor mezelf’ meteen nadat ik het ontvang. Naar de beleggingsrekening, en voor de aflossingen op de hypotheek. Maar volgens mijn budget ga ik maar uitkomen op een spaarpercentage van 40%. Omdat ik per maand meer spaar / beleg / aflos dan waar ik uiteindelijk op uit denk te gaan komen, zou dat op een gegeven moment in het jaar moeten gaan knellen.

Dat moment heb ik zo lang mogelijk proberen weg te drukken. Door grotere uitgaven uit te stellen. Door te proberen kleinere uitgaven te verminderen, zodat er aan het eind van iedere maand een restsaldo naar de kleine buffer kon. Het is ook een beetje een sport. Een manier om net een paar procentjes extra spaarpercentage te realiseren.

Mijn nieuwe bril kon ik nog gewoon uit de lopende cashflow betalen, ondanks het feit dat deze niet goedkoop was (door extra dunne glazen en varifocus, ik ben niet voor niets Opa Geldnerd). Maar nu moet ik er toch aan geloven. Eigenlijk best goed, dat dit geduurd heeft tot halverwege september. Het eerste signaal was dat mijn spaarpercentage in augustus gelijk was aan 0,0%. Met dank aan eerdergenoemde bril. Vervolgens geef ik eerlijk toe dat ik begin september wat uitgestelde aankopen alsnog heb gedaan. Kleding, nieuwe schoenen. Maar nu komen er ook de kosten voor het aanleggen van de tuin, met name die voor de aanschaf van de beplanting. En eigenlijk ben ik nog van plan om mijn laptop te vervangen. Al kan ik dat ook nog even uitstellen. Maar ik zie wel dat ik het niet droog ga houden, de bodem van mijn ‘kleine buffer’ (die bedoeld is om de cashflow gedurende het jaar ‘glad te strijken’) is in zicht.

Mijn automatische boekingen ga ik er niet voor aanpassen. Ik blijf maandelijks extra storten voor de aflossingen, en ook mijn gewone storting naar de beleggingsrekening doen. Het tekort vul ik aan van mijn Grote Bufferspaarrekening. Eerder dit jaar heb ik besloten om mijn buffer te verlagen. Daardoor kwam er ineens een bedrag beschikbaar om extra te beleggen. Maar dat ben ik stapsgewijs aan het doen, ik heb dus nog een ‘vrij besteedbaar bedrag’ in mijn buffer zitten. Het bevalt me wel, de grenzen opzoeken om mezelf scherp te houden.

Zit jij ook wel eens krap bij kas?

Clickbait en het afloskamp

In de Slack-groep FIREnl (sluit je vooral ook aan!) hebben we wel eens een discussie gehad over ‘clickbait’. In gewoon Nederlands: stukjes die vooral bedoeld zijn om je ergens naar toe te lokken, vooral om commerciële redenen. Een van de kenmerken van ‘clickbait’ is een ‘pakkende’ titel. Commerciële redenen heb ik niet, maar ik wilde het ook wel eens proberen. Vandaar de titel van mijn stukje ‘Aflossen is voor angsthazen’.

Dat heb ik geweten, want tot mijn verbazing werkt zo’n titel inderdaad. Het was een van mijn best bezochte dagen in de afgelopen 3 jaar. Sowieso blijven mijn bezoekersaantallen nog steeds groeien, maar deze sprong er toch weer bovenuit.

In mijn stukje schreef ik dat de discussie over al dan niet extra aflossen erg leeft in de financiële blogwereld. Dat was ook te zien aan het aantal reacties, en de inhoud ervan. Beide kampen goed vertegenwoordigd, van mensen die extra aflossen zien als ‘stelen van jezelf’ tot mensen die iedere beschikbare Euro in extra aflossingen steken. ‘Het’ antwoord op de vraag wat het beste is, dat kan ik je ook niet geven. Het is er niet, denk ik. Zoals diverse reacties ook aangaven. Iedereen moet vooral de keuze maken die het beste bij hem/haarzelf past, en er zijn geen foute keuzes als je er maar goed over nagedacht hebt. En het is ook niet erg om tussendoor een paar keer van gedachten te veranderen.

Voor mijzelf gaat het om het vinden van een balans tussen vermogensopbouw en lage maandlasten. Ik ben niet op weg naar FIRE, daarvoor vind ik mijn werk te leuk, en ben ik te laat écht begonnen. Een echtscheiding en een sabbatical van een jaar helpen dan ook niet echt, alhoewel een sabbatical natuurlijk erg HOT is.

Verder heb ik gemerkt dat het verlangen van mijn maandlasten verslavend werkt. Uiteraard zonder dat de kwaliteit van leven daaronder lijdt. We gaan gewoon uit eten als we daar zin in hebben, nemen vaak genoeg vakantie, en ik koop de dingen waarvan ik vind dat ze waarde toevoegen in mijn leven. Maar aflossen en beleggen zijn volgens mij twee kanten van dezelfde medaille. Veel vermogen is fijn, maar met lagere maandlasten heb je minder vermogen nodig voor dezelfde vrijheid. Dat heeft dus, ook voor mijzelf, helemaal niks met angsthazerij te maken. Maar alles met financieel bewust leven.

Dus voorlopig lossen we nog vrolijk verder af.

Klik jij wel eens op ‘clickbait’?

Aflossen is voor angsthazen

Aflossen of niet aflossen? Het is een vraag die veel mensen bezig houdt. En waarover in de gemeenschap van financiële bloggers hartstochtelijk van mening verschild wordt. Onlangs schreef PorteRenee (let op: irritante pop-ups) er nog over in samenwerking met Mr. FOB (die gelukkig niet aan irritante pop-ups doet). Tijd om mijn overwegingen aan het debat toe te voegen. Zeker omdat ik het afgelopen halfjaar van mening veranderd ben op dit punt.

Het is wel een tijdje een discussiepunt geweest in Geldnerd HQ. Vriendin, die vooral spaart en uiterst behoedzaam belegt (en dus wat minder rendement maakte), was voorstander van maximaal aflossen. Geldnerd, die wat agressiever belegt, was niet meteen voorstander. Met een hypotheek met een rente van 2,2% bruto, nog 18 jaar vast, maakte mijn geld veel meer rendement als ik het beleg. En ik wil ook niet al mijn vermogen in de stenen hebben zitten.

Vorig jaar hebben we wel maximaal extra afgelost. Daarmee brachten we de Loan-To-Value ratio van onze hypotheek beneden de 65%, waardoor er een risico-opslag van 0,2% van onze hypotheek gehaald werd. Iets dat ons de komende 18 jaar € 12.000 aan rente scheelt. Daarna vond ik het wel weer even genoeg. Ik weet niet waarom, maar ik wilde niet teveel van mijn vermogen in ons huis hebben zitten. Een deel in de stenen, en de rest aan het werk voor mij. Daar zitten geen formules of wetten achter, gewoon ouderwets buikgevoel, dat is soms ook een uitstekende raadgever.

Dit jaar ben ik toch van gedachten veranderd. Dat komt ook door onze lineaire hypotheek. Daarin los je elke maand een vast bedrag af, en daardoor dalen de rentelasten ook iedere maand. Als wij ‘normaal’ aflossen, dan betalen we elke maand ongeveer € 1,75 minder. Dat was meer, in het begin was het ruim € 2,- per maand. Dalende maandlasten, voor ons is het aantrekkelijk. We zitten ‘wat verder’ in onze loopbaan, en verwachten niet meer dat we nog heel grote sprongen qua salaris gaan maken.

Wat is er dan veranderd bij mij in het afgelopen half jaar? Dat is eigenlijk best eenvoudig. Ik ben die lagere maandlasten gaan zien als rendement, en dan meer in het bijzonder als ‘realised gains’ (gerealiseerde winst). Dit terwijl de koerswinst op mijn beleggingen nu ‘unrealised gains’ zijn. Dat is papieren winst, die pas ‘echt’ wordt als ik de belegging verkoop (en dat doe ik niet). Dit is anders dan bijvoorbeeld dividend in contanten, dat zijn wel ‘realised gains’.

Als ik € 1.000 extra aflos, dan gaat er in onze situatie ineens € 3 extra van het maandbedrag af. Dat tikt aan, zeker als je het elke maand doet. In maand 1 € 3, en dan in maand 2 nog eens € 3 bovenop de eerdere € 3 oftewel € 6. En dan in maand 3 nog eens € 3 bovenop de eerdere € 3. Enzovoorts. Op die manier bespaar ik in een jaar tijd € 234 aan rente en aflossing ten opzichte van een situatie waarin ik niet extra aflos. Bij een inleg van € 12.000 in dat jaar voelt dit als een ‘rendement’ van 1,95%. Minder dan met beleggen, maar (veel) meer dan op een spaarrekening.

Wat doen we dus nu in Huize Geldnerd? We lossen extra af. Niet met het deel dat ik maandelijks inleg op mijn beleggingen, dat blijft gewoon zoals het is. Maar het bedrag dat ik in het verleden naar mijn spaarrekening stuurde, gaat nu naar de aflossingen. De buffer was toch vol. Wellicht dat we er anders naar gaan kijken als de spaarrente boven de 1,95% komt, maar dat punt verwacht ik echt niet vóór 2020.

Hoe kijk jij naar extra aflossen?

Hoogtepunt!

24 juli 09.00 uur

<ping> Salaris komt binnen.

<ping> Restsaldo afgelopen maand wordt overgemaakt naar de Bufferrekening.

<ping> Naar de Bufferrekening gaan ook automatisch:

  • Reservering voor jaarlijkse zorgpremie.
  • Het bedrag dat ik in januari als salarisverhoging ontving.

<ping> Naar de gezamenlijke huishoudrekening gaat automatisch:

  • Bedrag voor de gezamenlijke huishouding (inclusief rente op hypotheek).
  • Bedrag voor reguliere aflossing op de hypotheek.
  • Bedrag voor extra aflossing op de hypotheek.

<ping> Naar de Beleggingsrekening gaat automatisch:

  • Maandelijkse inleg.

24 juli 19:30 uur

  • Geldnerd opent z’n Beleggingsspreadsheet, en checkt in de ingebouwde Advisor welk fonds hij bij moet kopen om dichter bij de gewenste verdeling te komen.
  • Geldnerd logt via de app in bij z’n broker, en voert (zonder verder te kijken) de gewenste beleggingstransactie in. Via de app loop ik namelijk minder risico om rond te kijken en koudwatervrees te krijgen.
  • Geldnerd logt in bij de hypotheekverstrekker, en voert de geplande extra aflossing in. Met ‘sneeuwballetje’, elke maand voeg ik de extra besparing op de maandlasten toe, die de vorige extra aflossing heeft opgeleverd. Het is nu nog een sneeuwvlokje, maar die wordt wel elke maand groter…

24 juli 19:45 uur

Het hoogtepunt van de maand is weer klaar. We wachten op de volgende salarisbetaling. En tussentijds houden we wel wekelijks de cashflow in de gaten, om te zien of alles in de pas loopt. Mijn financiële maand is niet veel veranderd. Het is een kwestie van volhouden. Van gewoon doorgaan. Eigenlijk is de weg naar financiële onafhankelijkheid best wel heel saai. Misschien moet ik er wat naast gaan doen. Niet alleen die tuin, maar iets dat extra inkomsten oplevert. Als het dan maar niet alteveel werk kost. Dus niet iets als vastgoed of zo. Zeker niet met deze temperaturen.

Hoe saai zijn jouw financiën?

Wat ik geleerd heb als huiseigenaar (2)

Onlangs deel 1 van mijn carrière als huiseigenaar, met daarin de periode 1997 – 2012 met mijn aflossingsvrije hypotheken en de echtscheiding. Vandaag deel 2, over de periode van 2012 tot heden.

Verhuisbewegingen

Voor mij volgde na de echtscheiding een periode van huren. Ik heb twee gemeubileerde appartementen gehad. Niet de goedkoopste optie, wel praktisch en flexibel. Ik heb er dan ook geen spijt van. Ik kwam Vriendin tegen, en eind 2013 vertrokken we samen naar het Verre Warme Land. Omdat we wisten dat het verblijf daar tijdelijk zou zijn, hebben we ook daar gehuurd. En bij terugkomst naar Nederland kwam er ook een tijdelijk gemeubileerd appartement. Alles bij elkaar veel verhuisbewegingen.

Kopen met een lineaire hypotheek

Terug in Nederland begon ook de zoektocht naar een meer permanent plekje. Ook nu weer op zoek naar een koopwoning. En die vonden we in oktober 2016. Geldnerd HQ, waar we wonen sinds december 2016. Met een eenvoudige lineaire hypotheek waardoor de maandlasten elke maand met een paar Euro afnemen. Want je lost maandelijks hetzelfde bedrag af, dus betaal je elke maand rente over een iets lager bedrag. Het past bij onze levensfase, waarbij we niet meer verwachten dat onze salarissen drastisch zullen stijgen. De hypotheekdocumenten heb ik van voor naar achter en van achter naar voren gelezen. Een heel verschil met 1997 en de aanschaf van mijn eerste appartement.

We hebben geen overlijdensrisicoverzekering. Die is niet nodig. Vriendin en ik hebben elkaar aangemeld voor Nabestaandenpensioen bij ons pensioenfonds. Het bedrag dat we hier jaarlijks uit zouden krijgen is meer dan voldoende om aan de hypotheekverplichtingen te voldoen. Dat was de hypotheekverstrekker met ons eens, dus ze hebben niet aangedrongen.

De hypotheekrente bedraagt 2,41% en staat voor 20 jaar vast. Zekerheid en voorspelbaarheid. Ongeveer 30% van de aankoop is met eigen geld gefinancierd. En afgelopen jaar hebben we maximaal extra afgelost, 10% van de hypotheeksom. Komende maand bereiken we het punt waar de hypotheek minder dan 65% van de WOZ-waarde bedraagt. Er staat al een reminder in mijn agenda om dan meteen contact op te nemen met de hypotheekverstrekker. Want dat scheelt nog weer 0,2% op de rente, en voor de komende 18,5 jaar levert dat nog een leuk bedrag op. Dat we dan weer in de aflossing kunnen steken.

Tenslotte

Toen ik het zo allemaal eens uitschreef was het toch best wel confronterend, mijn wooncarrière. Of beter gezegd: mijn hypotheekcarrière. Terugkijkend heb ik behoorlijke risico’s gelopen. En dat vonden we normaal. Iedereen ging erin mee, ook de hypotheekverstrekkers. Die hebben er ook goed van geprofiteerd, als ik kijk naar alle overlijdensrisicoverzekeringen en administratiekosten en beheerkosten en beleggingskosten die ik de afgelopen 20 jaar betaald heb. In die zin ben ik blij dat de teugels strakker zijn aangetrokken.

Een paar dingen hebben mij ‘gered’. Op het eerste appartement heb ik in relatief korte tijd (4 jaar) behoorlijke winst gemaakt. Mijn tweede appartement heeft me fors geld gekost. Grotendeels door eigen domme keuzes, en door de pech dat ik moest verkopen tijdens de crisis. Dat kan gebeuren natuurlijk. Dat we precies het goede moment kozen voor de omzetting van beleggen naar sparen is een zeer gelukkige toevalstreffer geweest. En gelukkig waren we toen al stevig aan het sparen, waardoor de echtscheiding financieel soepel afgewikkeld kon worden.

Nu voel ik mij comfortabel. De hypotheek is lineair, dus hebben we dalende maandlasten. We zijn bezig met extra aflossen. En de waardestijging in 2017 heeft al voor een prijsbuffer gezorgd. Hopelijk stijgen de prijzen nog even verder door. Dan kunnen we daarna wel een dalinkje hebben.

Hoe is jouw hypotheekcarrière tot nu toe verlopen?

Hypotheekspreadsheet online

Regelmatig krijg ik vragen over de grafiek die ik gebruik om de stand van zaken rond de aflossing van mijn huis bij te houden, zie onderstaand. Uiteraard heb ik hiervoor een spreadsheet, of liever gezegd: een werkblad in de gezamenlijke administratie van Vriendin en mijzelf. En die wordt automatisch bijgewerkt als de maandelijkse afschrijving door de bank heeft plaatsgevonden.

Op verzoek van diverse lezers heb ik mijn hypotheek-pagina apart beschikbaar gemaakt, je kunt ‘m hier downloaden. Hij maakt gebruik van twee eenvoudige Visual Basic functies, die uiteraard ook zijn inbegrepen in de spreadsheet. En de spreadsheet bevat ook mijn grafiek.

Hoe houd jij jouw hypotheek en aflossingen bij?

Extra aflossing hypotheek

Deze week is ‘ie verwerkt. De tweede extra aflossing op onze hypotheek in dit jaar. Daarmee hebben we voor 2017 het maximum bedrag bereikt dat afgelost mag worden zonder extra kosten. In totaal verlaagden we onze bruto maandlasten dit jaar met € 200 door de extra aflossingen.

Bijkomend voordeel, we hebben nu het punt bereikt waarop de hypotheek minder dan 65% van de waarde van het huis vertegenwoordigt. Dat betekent dat er nog weer 0,2% van de rente af kan. De rente bedraagt dan 2,21% bruto voor de komende 19 jaar, 1,55% netto in onze situatie. Maar daarvoor moet ik de bank nog wel even een taxatierapport sturen waaruit de huidige waarde blijkt, of een WOZ-waarde. Eerst maar even kijken wat de WOZ begin volgend jaar doet, en anders laten we een taxatie doen.

Over deze grafiek en hoe je ‘m kunt maken heb ik eerder een blogje geschreven.

Ik heb nog wel even getwijfeld of aflossen nu wel de beste optie was voor mijn geld. Inmiddels zit er behoorlijk wat eigen geld van Vriendin en mijzelf in het huis. Daarnaast maak ik op de beurs een beter rendement dan dat de hypotheek mij kost. Maar uiteindelijk hebben we besloten om toch de maximale aflossing te doen. Want het verlaagt de maandlasten, geld dat we weer in kunnen zetten voor verdere aflossing of voor sparen / beleggen. Het is dus hoe dan ook goed voor onze eigen financiële situatie.

Hoe is het met jouw huis?

Stand van het huis

Of eigenlijk kan dit blogje ook wel ‘Klooien met Excel – deel zoveel’ heten. In mijn spreadsheet zit uiteraard ook een tabblad waarop ik de stand van de aflossing van het huis bijhoud. En onder het motto ‘een plaatje zegt meer dan duizend cijfers’ heb ik daar ook een grafiekje voor gemaakt. Waarin ik keurig kan zien hoeveel eigen geld we in het huis gestoken hebben, wat we inmiddels hebben afgelost, en wat er nog aan hypotheek resteert. De grafiek wordt uiteraard automatisch bijgewerkt als er weer een betaling naar de hypotheek is gegaan.

Voor de huisjesvorm van de grafiek heb ik gebruik gemaakt van deze tip.

Hoe staat het met jouw huis?

De Staatsschuld

Hypotheekweg en ik maken ons wel eens druk over dezelfde onderwerpen, dat heb ik al vaker gemerkt. De Nederlandse staatsschuld. Ik vraag me al langer af waarom dat niet wat meer een verkiezingsthema is. Hypotheekweg schreef er vandaag een interessant stukje over. De Nederlandse staatsschuld stijgt met € 335 per seconde, en bedraagt momenteel bijna € 28.500 per inwoner.

Zelf zou ik ‘de overheid’ niet met een particulier huishouden vergelijken (zoals Hypotheekweg wel doet), maar met een bedrijf. En in een bedrijfsmatige context zijn er soms lange-termijn investeringen waarvoor het handig is om die met vreemd vermogen (lees: schuld) te financieren. Ik kan me voorstellen dat dat ook geldt voor de overheid.

Dat gezegd hebbende is de Nederlandse staatsschuld wel een beetje (boel veel) doorgeschoten. Dat gaat echt niet alleen maar om lange-termijn investeringen. Bovendien vallen van veel overheidsinvesteringen de baten in de samenleving, niet bij de overheid zelf. Als de overheid een weg aanlegt, verdient ze daar zelf geen geld aan. De politiek geeft blijkbaar graag meer geld uit dan er binnenkomt. Ik wil niet weten hoe hun huishoudboekje thuis er uit ziet… Aan de andere kant houd ik ook mijn hart vast over wat er zou gebeuren als ‘zakelijke types’ het ‘wel even op gaan lossen’ (bijvoorbeeld in de Verenigde Staten).

Wat ook niet helpt is dat de Nederlandse politiek een ‘pro-cyclisch’ begrotingsbeleid voert. Geld uitgeven als het economisch goed gaat, en bezuinigen als het economisch minder gaat. Ik hoor bij de mensen die denken dat het huidige kabinet daarmee de crisis erger gemaakt heeft. Sommige landen voeren een anti-cyclisch begrotingsbeleid. Zuinig aan doen en schuld aflossen als het economisch goed gaat, en uitgeven om de pijn te verzachten als het economisch minder gaat. De meeste economen zijn het er over eens dat je daarmee minder diepe crises krijgt en er sneller uit bent.

Zo, dat is wel weer genoeg politieke woede voor een zondag… Hoe denk jij over de Nederlandse staatsschuld?

Update maandelijkse inkomsten en uitgaven

Een half jaartje geleden heb ik geschreven over mijn maandelijkse inkomsten en uitgaven. Inmiddels hebben we een huis gekocht en zijn we verhuisd. Tijd dus voor een update op dit terrein. Allereerst mijn persoonlijke inkomsten en uitgaven.

Helaas is mijn regulier inkomen dit jaar iets lager dan in 2016. De bijdrage aan de gezamenlijke huishouding ziet er nu anders uit, deels is dat de bijdrage aan de aflossing van de hypotheek (die ik meetel als vermogensopbouw) en deels de ‘normale’ uitgaven (inclusief de hypotheekrente). De premie voor de Zorgverzekering is wel behoorlijk gestegen, ondanks dat ik nog steeds het hoogst mogelijke eigen risico heb. Daar staat tegenover dat ik mijn eigen Inboedelverzekering geschrapt heb. Maar omdat ik de overige maandelijkse budgetten gelijk gehouden heb, blijft er onder de streep toch minder over.

Maandelijks netto inkomen € 3.985
Bijdrage aan gezamenlijke huishouding -/- € 1.254
Bijdrage aan aflossing hypotheek -/- € 531
Mobiele telefoonabonnement -/- € 25
Abonnement Staatsloterij -/- € 30
Zorgverzekering -/- € 84
Overige verzekeringen -/- € 27
Kledingbudget -/- € 150
Zakelijke (representatie)kosten -/- € 100
Persoonlijke boodschappen -/- € 100
Over na maandelijkse uitgaven € 1.684

Standaard maak ik, zodra het salaris binnenkomt, € 1.500 over naar de spaarrekening. Maar… Als ik de aflossing van de hypotheek hier bij optel kom ik toch uit op een spaarpercentage dat hoger ligt dan 50%. En dan reken ik mijn Vakantiegeld en 13e Maand hier nog niet in mee. Nu verwacht ik zelf dat ik in 2017 toch beneden de 50% uit ga komen. Ten eerste omdat we nog de nodige dingen voor onze inrichting willen kopen, en ten tweede omdat we (voor het eerst in jaren) weer eens uitgebreid en ver op vakantie willen gaan.

Het plaatje voor onze gezamenlijke huishouding ziet er als volgt uit:

Hypotheek € 1.814,00
Overige maandlasten huis € 400,00
Hondje, incl. uitlaatservice 5 dagen / week € 310,00
Boodschappen € 300,00
Overige € 676,00
Totaal € 3.500,00

Het hypotheekbedrag is de optelsom van rente en aflossing, en is een gemiddelde voor 2017. Zoals ik eerder al schreef hebben we een lineaire hypotheek, waarbij we elke maand een vast bedrag aflossen. Dat betekent ook dat onze rentelasten iedere maand een paar Euro dalen.

De maandlasten voor het huis bestaan verder ondermeer uit bijdrage VVE, het internetabonnement, de inboedelverzekering, gas/water/elektra en gemeentelijke lasten. Ik heb dit nog niet compleet in beeld. De gemeente heeft zich nog niet gemeld met de WOZ-waarde en bijbehorende belastingaanslag. Ik ben benieuwd hoe dat uitpakt, omdat ons huis in 2016 is omgebouwd van kantoor naar woning. Maar ik ga er van uit dat ze gewoon onze aankoop van de woning in november 2016 als uitgangspunt gaan nemen. Verder heb ik nog niets gehoord van het waterschap, maar die zullen zich ergens komende maand ook wel melden. Hiervoor heb ik uiteraard al wel verwachte bedragen opgenomen in mijn budget.

Hoe is het met jouw maandelijkse inkomsten en uitgaven?

Older posts

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑