Beginstand van de potjes in 2022

Sinds begin 2020 werk ik in mijn administratiesysteem met een potjessysteem. Dat beviel goed en is dus in 2021 ook gebruikt. En ook in 2022 ga ik hier mee door. In de potjes reserveer ik maandelijks geld voor grotere onregelmatige uitgaven. Ik heb inmiddels tien potjes om geld opzij te leggen in mijn administratie.

Zorgverzekering

Dit was het allereerste potje dat ik ooit begonnen ben. Hierin stort ik elke maand € 100. Daarmee betaal ik aan het eind van het jaar de zorgpremie voor het komende jaar in één keer vooruit. Dat levert bij de meeste verzekeraars een korting op (bij mijn verzekeraar tegenwoordig helaas maar 1%). Dit potje begint dus elk jaar op nul. Ook dit jaar.

Eigen Risico / Eigen Bijdrage Zorg

Ik heb bij mijn zorgverzekering al jarenlang het maximale eigen risico van € 885 ingesteld. Dat levert namelijk een lagere premie op. En ik heb alleen een basisverzekering, geen aanvullende verzekeringen. Dus ik krijg niet alles vergoed. Om daar toch iets van een buffer voor te hebben stort ik sinds kort maandelijks € 75 in het potje voor de Eigen Bijdrages en het Eigen Risico. In 2021 heb ik meer aan zorg uitgegeven dan er in dit potje gestort is. Dus is de beginstand van dit potje in januari 2022 ook nul Euro.

Bril

Geldnerd heeft best ingewikkelde ogen. Al sinds hij 10 jaar oud was draagt hij een bril ‘voor veraf’ (-8). Met ook nog een cilinder. En sinds een jaar of zeven is daar ook een ‘leesgedeelte’ bij gekomen, dat schijnt bij de leeftijd te horen. Ik laat trouw elke drie jaar mijn ogen opmeten door een vakkundig opticien. In het verleden heb ik mij één keer laten verleiden tot een bril van een grote en goedkopere keten, en dat was geen succes. Die fout maak ik dus niet nog een keer. Afgelopen zomer was ik ruim € 1.800 kwijt voor mijn huidige bril. Ik ben daarna dus gestart met een nieuw potje, waar ik maandelijks € 50 in stort. Daarmee kan ik in de zomer van 2024 mijn volgende bril (grotendeels) betalen, verwacht ik. Op 1 januari 2022 zat er € 250 in dit potje.

Vakanties

Elke maand zet ik € 200 opzij voor onze vakanties. Daarmee betaal ik mijn bijdrage in de kosten. In onze Samenlevingsovereenkomst hebben Vriendin en ik destijds vastgelegd dat we de kosten van vakanties 50/50 verdelen. De afgelopen jaren zijn we, met ‘dank’ aan de coronapandemie, minder en minder ver op vakantie geweest dan we gewend waren. Dit potje was dus behoorlijk vol. In de zomer van 2021 heb ik dan ook een greep in dit potje gedaan om een deel van mijn bril te betalen. En ik heb dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Daarover hieronder meer. Per 1 januari 2022 zat er € 500 in het Vakanties potje.

Gezond Leven

Uit het Gezond Leven potje betaal ik mijn abonnement op de sportschool en dingen als sportkleding. In het verleden ging er maandelijks € 300 naar dit potje, mijn maandelijkse uitgaven waren toen ook fors hoger omdat ik werkte met een personal trainer. Sinds afgelopen zomer heb ik de maandelijkse bijdrage verlaagd naar € 100. Ik heb ook dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Per 1 januari 2022 zat er € 50 in het Gezond Leven potje.

Kleding

Geldnerd gaf ongelofelijk bedragen uit aan kleding. Jarenlang hanteerde ik hiervoor een jaarlijks budget van € 4.000. Met gemiddeld 2 dure kostuums per jaar, een aantal nieuwe overhemden en nette schoenen voor het werk ging dat geld meestal ook wel op. Het scheelde iets dat ik mijn kledingkast geoptimaliseerd heb. Maar nog steeds stort ik elke maand € 300 in het Kleding potje.

Maar door de coronapandemie zijn mijn uitgaven aan kleding fors naar beneden gegaan. Kostuums draag ik nog maar enkele malen per jaar, ik denk dat ik in 2021 in totaal maximaal 5 keer mijn nette pak uit de kast gehaald heb. In februari 2020 kocht ik 2 nieuwe kostuums nadat ik fors was afgevallen, die zijn nog nauwelijks gedragen. De kledingkast werd ook verwaarloosd, maar daar heb ik in oktober 2021 de draad weer opgepakt. Ik heb ook dit potje een beetje ‘afgeroomd’ aan het eind van 2021 en het teveel overgeheveld naar het potje voor onderhoud aan het huis. Per 1 januari 2022 heb ik nog € 1.400 in mijn Kleding potje zitten.

Gadgets / Tech

Geldnerd is een gadget-freak, daar heb ik regelmatig over geschreven. Eerder in 2021 was ik zelfs bang dat ik te weinig reserveerde voor de vervanging van mijn gadgets. Sindsdien stort ik maandelijks € 200 in mijn Gadgets / Tech potje. Maar ik heb in 2021 geen enkele grote uitgave gedaan uit dit potje. Daar zit een zorg, ik ga er dieper in duiken en zal daar binnenkort over schrijven. Per 1 januari 2022 zat er € 3.100 in dit potje. Dat lijkt veel geld (en dat is het natuurlijk ook), maar we gaan daar weer eens uitgebreider naar kijken.

Onderhoud Huis

Een eigen woning heeft onderhoud nodig. De Consumentenbond rekent hiervoor 1 à 2% van de waarde van de woning per jaar. Bij Geldnerd en Vriendin loopt een deel van het onderhoud via de VVE (en onze maandelijkse bijdrage daarin), maar een deel moeten wij ook zelf doen. Daarvoor reserveer ik € 100 per maand.

Afgelopen jaar hadden wij een grote onderhoudsslag gepland, de vervanging van een aantal kozijnen en ramen en groot schilderwerk. Helaas liep onze aannemer door de slechte zomer en de grote drukte vertraging op. Ons onderhoud is dus doorgeschoven naar het voorjaar van 2022. Het voordeel daarvan is wel dat ik langer kan sparen voor mijn bijdrage aan het onderhoud.

In onze Samenlevingsovereenkomst hebben Vriendin en ik destijds vastgelegd dat we de kosten van het huis 50/50 verdelen. Ik reken op € 10.000 als mijn bijdrage aan dit groot onderhoud. Dat heb ik nog bij lange na niet in dit potje zitten. Het potje is namelijk pas in het najaar van 2020 begonnen. Om toch een eind te komen heb ik daarom geschoven tussen mijn potjes. Ik heb eerder in 2021 besloten om mijn Inkomensbuffer (zie hieronder) te verlagen. En zoals ik hierboven schreef zaten diverse potjes wel erg vol omdat ik door de coronapandemie veel minder uitgaf. Al dat geld heb ik per 1 januari 2022 overgeheveld naar mijn potje voor Onderhoud Huis. Daardoor zat er op 1 januari 2022 maar liefst € 7.500 in deze pot. Nog niet genoeg, maar ik kom er een heel eind mee!

The Economist

Geldnerd is al tientallen jaren abonnee van The Economist. Inmiddels volledig digitaal. Ik geniet elke week weer van de journalistieke kwaliteit en het prachtige taalgebruik. Zij blijven erin slagen om los te staan van de waan van de dag (of zelfs de minuut) die ik bij veel andere media zie. Driejaarlijks vernieuw ik mijn abonnement. Dat kostte de laatste keer ruim € 700, een behoorlijke uitgaven om in één keer te moeten doen. Daarom ben ik ook gaan sparen voor mijn volgende verlenging. Maandelijks stop ik € 20 in dit potje, zo spaar ik in drie jaar € 720 bij elkaar. Per 1 januari 2022 zat er € 300 in het Economist potje.

Inkomensbuffer

Mijn laatste potje is de Inkomensbuffer. Het geld dat ik achter de hand houd voor andere onvoorziene gebeurtenissen waar ik niet al een ander potje voor heb. Ik druk dat uit in maanden, voor elke maand houd ik € 2.500 achter de hand. Daarmee kan ik (indien nodig) een maand lang al mijn gebruikelijke uitgaven doen. Ik heb nog wel eens gewisseld in het aantal maanden. Sinds afgelopen jaar houd ik een Inkomensbuffer aan van 2 maanden, oftewel € 5.000. Dit wordt niet bijgevuld, dat geld staat er gewoon voor als ik het nodig heb.

Potje afgeschaft!

In het verleden had ik ook een potje (nou ja ‘POT’ is een beter woord) voor mijn gebit. Maar omdat die operatie volledig is afgerond en betaald heb ik dat potje nu opgeheven. En ik hoop het nooit meer terug te zien!

Hoe is het met jouw potjes?

Administratiespreadsheet versie 2022

In december 2020 publiceerde ik voor het laatst een update van mijn administratiespreadsheet. Op tijd voor de start van het financiële jaar 2021. Want zo gebruik ik ze zelf, een nieuwe spreadsheet voor elk financieel jaar. Daar zijn de overzichten en grafieken ook op gebaseerd. Inmiddels heb ik zo een collectie van (steeds verder doorontwikkelde) spreadsheets sinds 2003. Sinds december 2020 heb ik bewust geen nieuwe versie gepubliceerd.

Gedurende het jaar overstappen van de ene versie van de administratie naar de andere blijft namelijk een lastig iets. Het werkblad Transactions overzetten is met kopiëren en plakken zo gedaan, maar de Settings en de budgetten blijven dan handwerk. Eigenlijk is 1 januari het enige geschikte moment om dat te doen, een nieuw jaar met een nieuwe (versie van de) spreadsheet. Dus ook nu, net voor de start van het nieuwe financiële jaar, weer een actuele versie. Zelf begin ik elk financieel jaar met een nieuwe kopie van mijn spreadsheet.

Overzicht wijzigingen

In augustus heb ik nog geschreven over de belangrijkste veranderingen die ik dit jaar heb doorgevoerd.

Sinds een tijdje kan ik bij de Rabobank een bestand met creditcardtransacties downloaden. Hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die de transacties ook automatisch verwerkt in mijn administratie. Dit was iets dat ik voorheen handmatig deed. Ook ben ik met mijn spaarbuffer overgestapt van Nationale Nederlanden (NN) naar Lloyds Bank. Mijn NN transacties moest ik handmatig verwerken, maar bij Lloyds kan ik ook een Excelbestand met transacties downloaden. Ook hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die mij handwerk scheelt. Dat waren de twee laatste grote handmatige handelingen in mijn administratie, ook dit is dus nu geautomatiseerd.

Daar staat tegenover dat de Kashbook app, waarmee ik transacties in contant geld registreerde, definitief ter ziele is. Hij werkt niet meer op iOS, en ik heb ‘m dus van mijn smartphone gegooid. Daarmee heb ik ook de importfunctie voor Kashbook-transacties uit mijn administratie verwijderd. Dat is niet heel erg, ik betaal de afgelopen jaren nauwelijks meer met contant geld. Mijn administratie heeft nog wel functionaliteit om transacties in contant geld handmatig te verwerken, dat is genoeg voor mij.

De gebruikersinterface is daarom ook iets veranderd. De knoppen voor de diverse macro’s staan nu niet meer bovenaan het Dashboard. Er was daar te weinig ruimte om alle functies kwijt te kunnen. Ze staan nu aan de rechterkant van het Dashboard. Ook heb ik de volgorde van de knoppen aangepast zodat ze nu gegroepeerd zijn naar functie.

In de administratie zijn verder nog wat kleine verbeteringen doorgevoerd. Zo heb ik de functionaliteit voor mijn potjessysteem en reserveringen verder verfijnd, en hier ook een paar grafieken voor toegevoegd.

Handleiding

Ook de Handleiding is aangepast aan de doorgevoerde wijzigingen. Je kunt zowel de nieuwe spreadsheet als de handleiding downloaden op mijn Downloads-pagina.

En ik schreef het al eerder, ik houd mijn administratie al bij sinds 2003. Het jaar 2022 wordt dus het twintigste jaar waarin ik mijn financiën bijhoud. Een jubileumjaar!

Hoe houd jij jouw administratie bij?

Financiële voorbereiding op 2022

Geldnerd is al voorzichtig begonnen met de voorbereidingen op het nieuwe financiële jaar. De checklist jaarafsluiting is er nog van voorgaande jaren. Mijn Financiële Dagboek 2022 is medio juni al geopend. En daar staat al het nodige in. Want (je eigen geld) regeren is vooruitzien.

Zo is er een groeiende lijst met tariefsverhogingen per 1 januari aanstaande. Die komen terecht in de budgetten in mijn administratiespreadsheet. De nieuwe versie voor 2022 zal binnenkort hier verschijnen.

Ook heb ik al even gekeken naar mijn potjes. Sommige potjes zitten erg vol, andere potjes kunnen juist wel wat extra gebruiken. Ik heb dus ook een lijstje gemaakt van overboekingen tussen potjes die ik per 1 januari door wil voeren.

Verder heb ik het lijstje met aanpassingen in mijn administratiespreadsheet opgeschoond. Ik heb nog regelmatig ideeën voor nieuwe functionaliteit. Die heb ik nu allemaal uitgewerkt en geprogrammeerd. Daarna heb ik alvast kopieën gemaakt van de administratie voor het nieuwe jaar. Ik ben nog niet helemaal tevreden over de inrichting van mijn administratie in GnuCash. Dus ga ik nog niet helemaal van mijn administratiespreadsheets afstappen. In mijn Kerstvakantie wil ik daar nog eens goed voor gaan zitten. Dus wellicht dat ik eind 2022 wel afscheid neem van de administratiespreadsheets en volledig overstap op GnuCash. We zullen zien.

Mijn hypotheekspreadsheet en beleggingsspreadsheet lopen gewoon door in het nieuwe jaar. Daar hoef ik dus geen aparte maatregelen te nemen voor het nieuwe jaar. Alleen de standen per 31 december overzetten naar mijn financiële dashboard. Daar lezen jullie zeker meer over in de jaarafsluiting 2021, die ik begin 2022 zal publiceren.

Hiermee ben ik al grotendeels klaar voor het nieuwe financiële jaar. Dat geeft rust.

Ben jij ook al aan het nadenken over 2022?

Veranderingen in spreadsheetland

De afgelopen periode heb ik weer de nodige aanpassingen gedaan aan mijn spreadsheets. Steeds meer dingen gaan volledig geautomatiseerd in Huize Geldnerd. Sterker nog, er zijn vrijwel geen handmatige handelingen meer nodig. Maar dat kost wel tijd, soms zit ik uren te programmeren om een minuut te besparen…. Dus of het allemaal efficiënt is weet ik niet, maar het puzzelen blijft een leuke hobby.

Mijn wereld in spreadsheets

Mijn financiën worden beheerd met behulp van vijf spreadsheets. Een spreadsheet waarin onze hypotheek wordt bijgehouden. Een spreadsheet voor mijn beleggingen. Eentje voor de financiële administratie, die gebruik ik twee keer (voor mijn persoonlijke administratie en voor de administratie van onze gezamenlijke huishouding). En tenslotte mijn dashboard, die ik elk kwartaal bijwerk en waarop vooral de ontwikkelingen van mijn eigen vermogen wordt bijgehouden.

Mijn uitgangspunten zijn simpel. Ik wil standaard spreadsheet-functionaliteit, dus geen toeters en bellen met extra software. En ik wil zo min mogelijk handwerk.

Recente veranderingen

Dit jaar zijn er alweer een stuk of 50 grotere en kleinere wijzigingen doorgevoerd.

Beleggingen

De grootste impact had de migratie van mijn beleggingen van Binck naar Saxo. En dan vooral het feit dat ik bij Saxo geen wekelijks portefeuille-overzicht kan downloaden en importeren. Jarenlang was dat vaste prik, elke zaterdag. Gelukkig heeft Excel tegenwoordig ingebouwde informatie over beleggingen, het Stock Data Type. En kan ik dus zelf mijn weekrapportage genereren zonder in te hoeven loggen bij Saxo en een bestand te downloaden. Nadeel is wel dat ik hierdoor nog steviger vast zit aan Microsoft en Excel… Verder heb ik deze gelegenheid benut om de VBA-code in de beleggingsspreadsheet eens goed op te schonen, en ik heb ik diverse kleine verbeteringen doorgevoerd.

Ik heb nu ook een macro gebouwd waarmee ik, met behulp van de STOCKHISTORY functie van Excel, voor elke willekeurige datum een weekrapportage kan genereren. In het verleden miste ik nog wel eens weken door bijvoorbeeld vakantie. Nu kan ik na mijn vakantie gewoon de ontbrekende weken aanvullen. Een completere dataset, daar wordt een nerd gelukkig van. Ook heb ik de historie van de S&P 500 index, de Eurostoxx 600 index, en de rente op Amerikaanse 10-jaars staatsobligaties in mijn spreadsheet toegevoegd. Die wordt nu ook elke week bijgewerkt. Hiermee kan ik eigen grafieken gebruiken in mijn kwartaalrapportages en hoef ik die niet meer te ‘lenen’ van Yahoo Finance of elders en te bewerken voor publicatie.

Voor Binck had ik ook een tool gebouwd om de maandelijkse transacties en dividenden ‘om te zetten’ naar het format voor transacties in mijn beleggingsspreadsheet. Eind juni, na de eerste drie maanden werken met Saxo en na de ontvangst van de eerste serie kwartaaldividenden, heb ik zo’n conversietool ook voor Saxo gebouwd. Ik download nu periodiek een standaardrapportage van Saxo en mijn spreadsheet zet die automatisch om. Hiermee heb ik nog steeds al mijn beleggingsinformatie sinds 1 januari 2013 in één format beschikbaar in één spreadsheet, ook al ben ik in de tussentijd meerdere keren van broker gewisseld.

Administratie

Ook de administratie is onderhanden genomen. Ik heb besloten om één keer per jaar een nieuwe versie van deze spreadsheet te publiceren, want tussentijds migreren naar een andere versie is veel handwerk. Eind december kunnen jullie dus een ‘versie 2022’ verwachten van de administratie.

Sinds een tijdje kan ik bij de Rabobank een bestand met creditcardtransacties downloaden. Hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die de transacties ook automatisch verwerkt in mijn administratie. Dit was iets dat ik voorheen handmatig deed. Ook ben ik met mijn spaarbuffer overgestapt van Nationale Nederlanden (NN) naar Lloyds Bank. Mijn NN transacties moest ik handmatig verwerken, maar bij Lloyds kan ik ook een Excelbestand met transacties downloaden. Ook hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die mij handwerk scheelt. Dat waren de twee laatste grote handmatige handelingen in mijn administratie, ook dit is dus nu geautomatiseerd.

Daar staat tegenover dat de Kashbook app, waarmee ik transacties in contant geld registreerde, definitief ter ziele is. Hij werkt niet meer op iOS, en ik heb ‘m dus van mijn smartphone gegooid. Daarmee heb ik ook de importfunctie voor Kashbook-transacties uit mijn administratie verwijderd. Dat is niet heel erg, ik betaal de afgelopen jaren nauwelijks meer met contant geld. Mijn administratie heeft nog wel functionaliteit om transacties in contant geld handmatig te verwerken, dat is genoeg voor mij.

In de administratie heb ik verder nog wat kleine verbeteringen doorgevoerd. Zo heb ik de functionaliteit voor mijn potjessysteem en reserveringen verder verfijnd, en hier ook een paar grafieken voor toegevoegd.

Verder heb ik nog een uitgebreide mailwisseling gehad met een lezer die de administratie graag op MacOS wilde draaien. Dat is helaas lastig, omdat MacOS heel anders met bestanden omgaat dan Windows. Daardoor werken de importfuncties niet. Maar met wat knutselen hebben we een werkende oplossing bedacht voor handmatige import met één druk op de knop, en daarna automatische verwerking in de spreadsheet. Ik ben dol op knutselen! Ook die functionaliteit komt beschikbaar in versie 2022 eind dit jaar.

Hypotheek

De hypotheekspreadsheet berekent nu zelf welke (extra) aflossingen ik moet doen om ons aflosschema vol te houden. Met afronding naar boven naar ronde getallen. En er zijn diverse grafieken bij gebouwd, sommige daarvan zullen jullie terugzien in mijn halfjaarlijkse hypotheekupdate.

Best trots ben ik op een nieuwe functie die in de grafieken naar keuze markeringen (verticale lijnen) neerzet voor de maanden waarin ik een hypotheekupdate op mijn blog heb geplaatst. Daarmee krijg je een beter beeld van de stappen die wij de afgelopen jaren gezet hebben. Totaal nutteloos en overbodig, maar wel leuk. Volgende maand zullen ze te zien zijn in de nieuwe hypotheekupdate, maar hierbij vast een voorproefje.

Dashboard

Mijn financiële dashboard is eigenlijk nog het minst veranderd. Er zijn wat grafieken bijgebouwd, en ik heb wat extra functies gebouwd die bijvoorbeeld de getallen op de Y-as ‘wegtoveren’ en/of datalabels omzetten van absolute getallen naar percentages. Want ik deel veel persoonlijke financiële informatie op mijn blog, maar niet alles….

Overzicht

Al deze wijzigingen bij elkaar leiden tot onderstaand overzichtsplaatje. Waarin opvalt dat de handmatige werkzaamheden vrijwel uitgestorven zijn, alleen de transacties in contant geld moet ik nog handmatig verwerken in mijn administratie. Maar alle andere gegevens komen uit de zes rapportjes die ik download bij mijn banken en broker, of worden gegenereerd door de Stock-functie in Excel. Ook de hypotheekspreadsheet is helemaal zelfvoorzienend. Geen handwerk meer nodig!

En dan heb ik ook nog een nieuwe versie van de FIRE Calculator gepubliceerd, met een uitgebreide uitleg over het rekenmodel. Die tel ik nog niet eens mee in dit overzicht!

Heb jij ook een tijdrovende hobby?

Minder finance-momenten

Het wekelijkse finance-moment is een van de hoekstenen van de Geldnerd-methode. Wekelijks worden de administratie-spreadsheets bijgewerkt door de transacties te downloaden bij mijn bank en te importeren in de administratie. En wekelijks wordt mijn portefeuille-rapportage gedownload bij mijn broker en verwerkt in de beleggingsspreadsheet. Dat doe ik al meer dan 10 jaar zo. Daardoor weet ik op weekbasis precies hoe ik er voor sta en kan er (indien nodig) snel bijgestuurd worden. En mijn beleggingsspreadsheet bevat inmiddels voor de fondsen die ik in portefeuille heb en gehad heb alle koersen sinds 1 januari 2013.

Maar toch is er wat aan het veranderen. Ik weet nog niet of dat tijdelijk of permanent is, maar er gebeuren dingen rond mijn spreadsheets.

Administratie

Sinds het begin van de coronacrisis is het aantal transacties in mijn administratie namelijk gedaald ingestort. De reguliere afboekingen lopen natuurlijk gewoon door, maar doordat wij volledig thuiswerken en doordat er verschillende lockdowns zijn (geweest), zijn er veel minder mogelijkheden om geld uit te geven. Geen lunches meer op kantoor, geen kopjes koffie of borreltjes buiten de deur. Ik heb dat natuurlijk al gemerkt aan het aantal No Spend Days (NSDs) in mijn administratie. Maar het valt ook op als ik de maandelijkse transacties op een rijtje zet vanaf het vierde kwartaal 2019 tot en met januari 2021.

Sinds begin dit jaar werk ik de administratie daarom tweewekelijks bij. Want met één of twee transacties per week heeft het nauwelijks zin om dat vaker te doen. Het merendeel van de bewegingen op de bankrekening vind sowieso plaats in de laatste week van de maand. Dan komt het salaris binnen en wordt het geld automatisch alle kanten op geboekt. Ook doe ik dan de extra aflossing op de hypotheek en de maandelijkse aankoop voor mijn beleggingsportefeuille, die ook weer extra bijwerking van de Hypotheekspreadsheet en de Beleggingsspreadsheet vergen. Maar de rest van de maand is het rustig op de rekeningen. Saaiheid troef. Maar saai is goed.

Beleggingen

Dan de beleggingen. Daar is iets anders aan de hand. Want de aandelenmarkten zijn gewoon elke (werk)dag open en de koersen van mijn fondsen veranderen voortdurend. En daarmee ook de waarde van mijn portefeuille. Nu ben ik absoluut geen actieve handelaar, ik heb een hele saaie ‘buy-and-hold’ strategie. Kopen en er voorlopig niet meer naar omkijken.

En toch houd ik al sinds het jaar 2000 mijn beleggingen bij. Sinds 2005 doe ik dat elk weekend, destijds was ik wel een ‘actieve handelaar verliezer‘. En daar wil ik eigenlijk niet mee stoppen, met dat wekelijks bijhouden. Ik houd van ononderbroken cijferreeksen. Hoe moet ik anders de grafieken van mijn kwartaalupdate vullen? Dus download ik nog elke week braaf mijn rapportje en druk in de beleggingsspreadsheet op de Import-knop.

Maar langzaam maar zeker gaat Excel mij helpen. In 2019 heeft Excel nieuwe Data Types geïntroduceerd in Office 365. Een daarvan is STOCKS (Aandelen). Daarmee kun je voor heel veel beleggingsfondsen actuele informatie ophalen.

Stel je wilt actuele gegevens ophalen van de Vanguard FTSE All World Index ETF, beter bekend als VWRL, die verhandeld wordt op de beurs van Amsterdam. In een Excel-veld typ je dan ‘XAMS:VWRL’. XAMS is de code van de Amsterdamse beurs, en VWRL is welbekend. Dan ga je in Excel naar het menu Gegevens en klik je op Aandelen. De tekst XAMS:VWRL wordt vervangen door de naam van het fonds. Dit werkt voor heel veel aandelen en fondsen. Microsoft is bijvoorbeeld ‘XNAS:MSFT’ (‘Microsoft op de Nasdaq’). De documentatie van deze functie is nog niet super , er zitten nog wat foutjes in, en soms moet je een beetje experimenteren, maar ik heb de codes gevonden voor alle fondsen in mijn portefeuille.

Vervolgens kun je allerlei gerelateerde informatie ophalen. De actuele prijs, het laatste slot, het hoogste en laagste punt van de afgelopen 52 weken, noem maar op. Een leuke functie om mee te spelen. Ik heb inmiddels al een macro gebouwd waarmee ik mijn weekrapportage kan maken met het Excel Stock Data type. Als de website van mijn broker dus eens een keer niet beschikbaar is wegens onderhoud, dan kan ik hiermee toch de actuele stand van mijn portefeuille verwerken in mijn spreadsheet

Maar het begint nog leuker te worden. Afgelopen maand is de STOCKHISTORY functie (NL: Aandelengeschiedenis) beschikbaar gekomen. En daarmee kun je voor gewenste data in de historie de openingskoers, slotkoers, de hoogste koers, laagste koers, en het handelsvolume ophalen. En hiermee zou ik natuurlijk een functie kunnen bouwen waarmee ik op elk gewenst moment mijn beleggingsspreadsheet bij kan werken. Een maandje niet gekeken? Geen probleem! De STOCKHISTORY functie werkt het verloop van mijn portefeuille over de hele periode wel bij.

Zo ver ben ik helaas nog niet. Want de documentatie van die nieuwe functies is nog niet helemaal op orde. En ik heb dus ook nog niet ontdekt hoe ik de STOCKHISTORY functie in een macro kan gebruiken. Maar daar ga ik binnenkort wel eens een keertje onderzoek naar doen.

Neurotisch

Eigenlijk vind ik het best wel gezond om iets minder krampachtig om te gaan met mijn spreadsheets. Mijn systeem werkt en mijn financiën zijn onder controle, daarvoor hoef ik echt niet meer iedere week mijn spreadsheets bij te werken. Dus we zullen zien hoe dit zich ontwikkelt. Maar op deze manier kom ik natuurlijk nooit van Excel af. Want in LibreOffice zitten niet van die mooie Data Type functies…

Hoe vaak werk jij jouw administratie bij?

Aan de slag met GnuCash 4

  • Berichtcategorie:Administratie

Je kunt absoluut geen weloverwogen beslissingen nemen over jouw geld als je niet weet hoe het binnenkomt en hoe je het uitgeeft. Punt. Klaar. Wil je gaan sturen, dan zul het bij moeten houden. Dat kan zo summier of uitgebreid als je zelf wilt. Maar niets doen en verwachten dat jouw vermogen op magische wijze gaat groeien? Dat is slechts voor heel weinig mensen weggelegd. Deze woorden schreef ik bij de publicatie van de nieuwe versie van mijn administratiespreadsheet.

In die blogpost meldde ik ook dat ik aan de slag gegaan ben met de gezamenlijke administratie van Vriendin en mijzelf. Die bestaat feitelijk alleen maar uit onze gezamenlijke bankrekening (die we hebben sinds de tweede helft van 2013), ons huis en de hypotheek. Deze gezamenlijke administratie is gescheiden van mijn persoonlijke administratie. Het gebruikt wel een kopie van dezelfde spreadsheet, maar dat is elk jaar weer even lastig bij de start van een nieuw financieel jaar, en het is ook altijd ingewikkeld als ik een nieuwe functie bouw en deze in de twee administratiespreadsheets moet implementeren.

Tegelijkertijd is de gezamenlijke administratie eenvoudiger. Het gaat puur om het bijhouden van de inkomsten en uitgaven. Ik houd er minder ingewikkelde statistiekjes in bij, ook omdat het TAB-exportbestand van ABN AMRO minder informatie bevat dan het CSV-bestand van de Rabobank.

Dus werd het tijd voor een experimentje. Het onderbrengen van de gezamenlijke administratie in GnuCash. In deze blogpost een verslag.

Over GnuCash

GnuCash is een gratis opensource administratiepakket. Het bestaat al meer dan 20 jaar en gebruikt het ‘dubbel boekhoudsysteem‘. Je kunt de administratie helemaal zelf inrichten en het heeft functionaliteit voor het importeren van boekingen van je bankrekening, maar bijvoorbeeld ook voor het verwerken van hypotheekaflossingen. Ook (kleine) bedrijven kunnen het gebruiken, want het heeft ook functionaliteit voor het verwerken van inkoop- en verkoopfacturen.

Installatie

Er is een Nederlandstalige versie van GnuCash. Maar ik heb al snel besloten om de Engelstalige versie te installeren. Er zijn namelijk online weinig documentatie en nauwelijks gebruikerstips te vinden in het Nederlands. En dan zoek je je dus helemaal suf in de menu-opties als je die tips of documentatie wilt gebruiken. Als ik in het vervolg van dit artikel verwijs naar opties in de diverse menu’s, dan doe ik dat met verwijzing naar de Engelstalige inrichting van GnuCash.

De installatie verloopt overigens heel soepel op mijn Windows 10 laptop. Ook het bijwerken verloopt soepel. Je downloadt de nieuwe versie en dubbelklikt erop.

Inrichting

Met wat knutselen in Excel heb ik een kopie gemaakt van mijn kostencategorieën uit de gezamenlijke administratie, die ik zo kon importeren in GnuCash. Dat moet je dan wel aanvullen, want een dubbel boekhoudsysteem heeft ook andere soorten rekeningen nodig. Zo heb ik Activa-rekeningen aangemaakt voor onze eigen bankrekeningen en voor ons huis, en Passiva-rekeningen voor onder andere de hypotheek.

Als voorbeeld kun je mijn rekeningschema voor GnuCash 4 hier downloaden. Dat kun je importeren via ‘File | Import | Import Accounts from CSV’. Het scheidingsteken is een komma en het bestand gebruikt quotes. Ik gebruik nog steeds nummers bij mijn grootboekrekeningen, die corresponderen met de nummering in mijn oude Excel-administratie. Ik vind het handig, maar noodzakelijk is het niet.

Importeren van Bankboekingen

Verder heb ik bij ‘File | Import | Import Transactions from CSV’ een profiel aangemaakt en opgeslagen waarmee ik het TXT-bestand van ABN AMRO kan importeren. De instellingen van dit profiel zie je op onderstaand screenshot

Inmiddels heb ik alle boekingen sinds de start van de rekening in 2013 ingelezen. Gelukkig leert GnuCash snel om zelf de juiste rekening bij de boeking te selecteren, op basis van de boekingen die je al in de administratie hebt zitten. Ik ben begonnen met een bestand met 3 maanden bankboekingen, daarna een bestand van 6 maanden en uiteindelijk bestanden van een jaar. Omdat GnuCash dan steeds meer boekingen heeft om van te leren gaat het importeren dus steeds sneller.

Formele boekhoudtaal

Overigens kun je eenvoudig instellen of GnuCash de formele accounting labels bij de kolommen moet gebruiken, of iets begrijpelijker ‘normale mensentaal’. Dat doe je via ‘Edit | Preferences | Accounts | Use formal accounting labels’. Ik heb die optie uitstaan, GnuCash gebruikt bij mij dus termen als Deposit en Withdrawal in plaats van Debit en Credit.

Voorbeelden van Boekingen

Ook laat ik je graag wat voorbeelden zien van boekingen in GnuCash. Alle bedragen zijn fictief.

Allereerst een voorbeeldboeking van een uitgave, in dit geval een maandelijkse betaling van de servicekosten aan onze VVE. Deze wordt gecrediteerd aan de gezamenlijke bankrekening, en gedebiteerd aan de kostenrekening ‘1030 Servicekosten’. Dat ziet er dan ongeveer als volgt uit.

DescriptionBijdrage VVE mei 2020 Geldnerd & Vriendin
DateAccountDepositWithdrawal
03-05-2020Activa:Huidige Activa:Gezamenlijke Rekening80
03-05-2020Uitgaven:1000 Huisvesting:1030 Servicekosten80

Een inkomstenboeking is dus precies andersom, gedebiteerd aan de gezamenlijke bankrekening, en gecrediteerd aan de inkomstenrekening ‘120 Bijdrage Geldnerd aan Huishouding’.

DescriptionBijdrage Geldnerd aan gezamenlijke huishouding mei 2020
DateAccountDepositWithdrawal
27-04-2020Activa:Huidige Activa:Gezamenlijke Rekening1.400
27-04-2020Inkomsten:100 Bijdrage Huishouden:120 Bijdrage Geldnerd aan Huishouding1.400

Ook wel interessant is de verwerking van de waarde van onze eigen woning. Je hebt natuurlijk de oorspronkelijke aankoopprijs, maar ik waardeer de woning voor ons vermogen op basis van de WOZ-waarde. Dat betekent dat ik de jaarlijkse waardeverandering als boeking op moet nemen. Dat ziet er op de rekening ‘Activa: Vaste Activa: Eigen Woning’ als volgt uit.

DateDescriptionIncreaseDecrease
30-11-2016Aankoopbedrag eigen woning330.000
01-02-2017WOZ peildatum 2016 310.00020.000
01-02-2018WOZ peildatum 2017 332.00022.000
01-02-2019WOZ peildatum 2018 345.00013.000
01-02-2020WOZ peildatum 2019 360.00015.000

De aankoop van ons huis was sowieso een samengestelde transactie. Aankoopbedrag, aankoopkosten, overdrachtsbelasting, deels gefinancierd met een hypotheek en deels met eigen geld. Maar hier moet ik nog eens goed induiken. We hebben bijvoorbeeld het eigen geld van onze privé-rekeningen overgemaakt naar de notaris. Dat is dus niet via de gezamenlijke rekening gelopen. Ik moet dat nog eens een keer goed reconstrueren en correct verwerken in de boekhouding, want nu moet ik een ‘boekhoudkundige hack’ gebruiken om het te verwerken…. ook de Aankoopkosten moet ik nog eens uitsplitsen op basis van de factuur van de notaris. Vereenvoudigd ziet het er op dit moment uit als onderstaand.

DateDescriptionAccountIncreaseDecrease
30-11-2016Aankoopbedrag eigen woningActiva:Vaste Activa:Eigen Woning330.000
Overdrachtsbelasting 2%Uitgaven:9000 Taxes:9010 Overdrachtsbelasting6.600
AankoopkostenUitgaven:1000 Huisvesting:1099 Overig3.000
Hypotheek ABN AMROPassiva:Leningen:Hypotheek239.600
Eigen geldEigen Vermogen:Equity Hack100.000

Hier zie je ook weer mooi de basis van het dubbel boekhoudsysteem. De optelsom van posten aan de Debit zijde en posten aan de Credit zijde moet ten allen tijde gelijk zijn aan elkaar.

Ook de aflossingen van de hypotheek zijn samengestelde transacties. De bank schrijft één bedrag af, maar dat bestaat bij onze lineaire hypotheek uit een deel rente en een deel aflossing. Dat ziet er als volgt uit.

DateDescriptionAccountIncreaseDecrease
03-08-2020IncassoActiva:Huidige Activa:Gezamenlijke Rekening1.049,91
AflossingPassiva:Leningen:Hypotheek665,56
RenteUitgaven:1000 Huisvesting:1025 Hypotheekrente384,35

Het kost even eenmalig wat tijd…

Maar dan heb je ook wat. De ultieme controle van compleetheid en correctheid is natuurlijk dat, na het importeren van alle banktransacties, het saldo op de bankrekening overeen moet komen met het saldo op de bankrekening volgens GnuCash…. GnuCash en ik hadden een paar foutjes gemaakt in het verwerken van de boekingen. Maar door het saldo van de administratie en het saldo op de bank op een aantal peildata te vergelijken had ik die foutjes snel gevonden en hersteld. Ik moet zeggen, het geeft wel een kick op het moment dat het rekeningsaldo van onze bankrekening en het rekeningsaldo volgens GnuCash met elkaar overeenkwamen.

Inmiddels kost het bijwerken van de administratie nog maar een paar minuten. Ik download de boekingen van de bank en importeer ze met het ingestelde importprofiel. Daarna loop ik de lijst door om te zien of GnuCash de juiste uitgaven- of inkomstenrekening voorstelt. Meestal wel. Als er een hypotheekafschrijving is geweest dan splits ik die handmatig in het rentebedrag en het aflossingsbedrag. Dat schijn je ook te kunnen automatiseren, maar ik moet nog even uitzoeken hoe precies.

Nog te doen

Het automatiseren van de hypotheekaflossing is dus het eerste punt op het TO DO lijstje. En ik ga nog eens goed kijken naar de geldstromen rond de aankoop van ons eigen huis, en zorgen dat die administratief correct verwerkt worden in de administratie. Maar er is meer.

  • De maandelijkse bijdragen van Geldnerd en Vriendin aan de gezamenlijke huishouding bestaan uit een deel voor de aflossing van ons huis (vermogensopbouw) en een deel voor de normale huishoudopgaven. Ook die wil ik graag automatisch kunnen splitsen.
  • Ook moet ik mij nog even goed verdiepen in de rapportagemogelijkheden. Er zitten veel standaardrapporten in GnuCash, maar ik wil uiteraard ook kijken of ik zoveel mogelijk rapportages en grafieken uit mijn Excel-administratie ook in GnuCash kan maken. Daarmee zou mijn Excel-administratie echt overbodig kunnen worden.

Genoeg werk voor een aantal regenachtige zondagmiddagen, lijkt me. Uiteraard zal ik jullie op de hoogte houden.

Heb jij jouw administratie in GnuCash ondergebracht? En heb je nog tips voor mij?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.