Voordat ik gekruisigd, gevierendeeld, en verketterd word, dit is niet mijn mening. Maar wel de mening van het ABP, lijkt het… Als ambtenaren bouwen Geldnerd en Vriendin hun pensioen verplicht op bij het ABP. Eerder deze week kreeg Vriendin een mailing. Geldnerd kreeg de mailing niet.

De mailing begint met de vraag of Vriendin wel weet dat vrouwen bij het ABP gemiddeld 40% minder pensioen opbouwen dan mannen. Over de achtergronden daarvan (minder werken, en gemiddeld in lagere functies dan mannen) wordt niets gezegd. Maar ABP wil Vriendin graag meer bewust maken van haar geldzaken, zodat ze meer inzicht en overzicht en grip heeft op haar financiële situatie. En daarom krijgt ze (in samenwerking met een commercieel bedrijf) gratis de training ‘Financiën in de vingers’ aangeboden. Vriendin hoopt vooral dat er ook een manicure inbegrepen is.

Nu is Vriendin niet echt de doelgroep. Voltijds gewerkt vanaf het moment dat ze afstudeerde, en keurig ‘carrière gemaakt’. Carrière, je weet wel, dat woord dat we gebruiken om de pijn te verzachten voor steeds harder werken voor steeds vervelender vergaderingen tegen marginaal meer salaris per gewerkt uur… En ze heeft vlijtig gespaard en elke maand geld over gehouden. Ook al weigert ze dan om haar spaarpercentage uit te rekenen of te bekijken waar haar geld precies naar toe gaat. We zijn niet allemaal zo gek als Geldnerd.

ABP belooft inzicht in jouw geldzaken, slimme tips over hoe je goed met geld omgaat, kennis over jouw pensioen, jouw eigen financiële plan van aanpak. Vervolgens wordt er nog even op gewezen dat ‘financiële zelfredzaamheid’ ook bij Koningin Máxima hoog op de agenda staat. Blijkbaar is er een programma ‘Reality Check!’, waar de training ‘Financiën in de vingers’ onderdeel van is. Het zal wel aan mij liggen, maar ik heb dat compleet gemist. Terwijl ik het nieuws over geld en persoonlijke financiën beter volg dan de gemiddelde Nederlander, denk ik… Dan nog even een testimonial van iemand die het licht gezien heeft, en een verwijzing naar een vorm van groepsgesprek over je financiën.

Wat vindt Geldnerd?

Ik hink op twee gedachten. Aan de ene kant ben ik positief over elke poging om de financiële geletterdheid van Nederland en de Nederlanders te vergroten. Want die financiële geletterdheid is beroerd, blijkt steeds weer uit onderzoek en uit statistieken. Het lukt veel Nederlanders niet om hun korte termijn financiën op orde te houden, en langere-termijn beslissingen zijn nog veel ingewikkelder. Want meer onzekerheden waar je mee om moet gaan. Ik schrik iedere keer weer als ik statistiekjes lees over het percentage mensen met schulden, de omvang van de schulden, het aantal mensen met betalingsachterstanden, en statistiekjes over hoeveel (of eigenlijk weinig) mensen sparen en/of beleggen. Vanuit dat perspectief kan ik dit initiatief natuurlijk alleen maar toejuichen.

Aan de andere kant vind ik eigenlijk dat iedereen deze cursus zou moeten kunnen doen. Sterker nog, er zou wat mij betreft veel meer aandacht moeten komen voor financiën op in elk geval de middelbare school. Samen de algemene voorwaarden doorlezen van de gemiddelde hypotheek, mobiel abonnement, of levensverzekering in de economieles. Les over het bijhouden van een kasboekje, en dan als huiswerk dat een maand bijhouden. Als je rood staat aan het eind krijg je een onvoldoende…

Eigenlijk voelt Geldnerd zich ook gewoon beledigd dat hij de mailing niet heeft gekregen… Discriminatie op geslacht, dat is het! Weet ik als witte hoogopgeleide man van middelbare leeftijd ook eens hoe dat voelt.

De verloren generatie

Op pensioengebied is er in Nederland echt wel sprake van een ‘verloren generatie’. Geldnerd komt ze in zijn werk vrijwel dagelijks tegen. Het is de groep die nog net voor hem zit richting het pensioen. Tweede helft vijftig, al meer dan 30 jaar aan het werk. Ooit begonnen aan hun loopbaan met een eindloonregeling. Die is vervangen door een middelloonregeling, de opties voor vervroegd pensioen zijn afgeschaft (of in elk geval onbetaalbaar gemaakt), en de pensioendatum is soms wel 10 jaar naar achteren geschoven.

Voor sommige vrouwelijke collega’s in die leeftijdscategorie is het perspectief nog iets vervelender. Vaak zijn ze later ingestroomd toen ‘de kinderen oud genoeg waren’. Wel een jaar of 30 gewerkt, maar meestal part-time. Dus minder pensioen opgebouwd. Wel altijd meebetaald voor het vroegpensioen en de FPU voor oudere collega’s. En gaandeweg te horen gekregen dat ze daar zelf niet meer van konden profiteren, en hun eigen ‘haalbare pensioendatum’ een jaar of 10 naar achteren zien schuiven.

Voor deze groep komt de hulp die het ABP nu aanbiedt te laat. Er is geen tijd meer om de schade te repareren. Ook jonge vrouwen zijn helaas nog steeds degenen die, vaker dan mannen, minder gaan werken als er kinderen komen. En hun perspectief voor wat betreft pensioen en financiële zelfredzaamheid is dus nog steeds niet hetzelfde als het perspectief van mannen van dezelfde leeftijd. Eigenlijk een heel trieste constatering na 50 jaar emancipatie.

Gaat jouw vriendin op cursus voor haar persoonlijke financiën?