Stookseizoen 2022 – 2023 begonnen…

  • Berichtcategorie:Wonen

Met een zucht heb ik afgelopen zaterdag op de knop gedrukt. In mijn portefeuille begon mijn bankpas gepijnigd te kermen terwijl hij gestaag wordt leeggezogen… Je raadt het al. In Huize Geldnerd is de verwarming aangezet, voor wat zeer waarschijnlijk het duurste stookseizoen ooit wordt.

We hebben ons maximaal verzet en deze start zo lang mogelijk uitgesteld. Deuren zorgvuldig dichtgehouden. Warme(re) truien en sokken aangeschaft en gebruikt, op 16 september trok ik voor het eerst sinds dit voorjaar weer een trui aan. Maar nu is de winter aller winters toch begonnen en stroomt het aardgas als vloeibaar goud door de gestaag ronddraaiende gasmeter ons huis binnen.

De start ging dit jaar in stapjes. Op 29 september ‘s ochtends was het in de werkkamer van Vriendin 15,8 graden, en bij Geldnerd 16,8 graden. Die twee kamers hebben we toen even een half uurtje ‘opgestookt’. De woonkamer wilden we op dat moment niet opstoken, onze aannemer stond op het punt om te beginnen met de vervanging van de kozijnen aldaar. Maar dal telt niet als ‘echte’ start, vind ik. De echte start is het moment dat de software de besturing overneemt, niet een moment waarop we even een half uurtje de kou uit een kamer stoken. Dit patroon, af en toe de werkkamers een uurtje opstoken maar de rest niet, hebben we dus nog best wel even volgehouden.

Huize Geldnerd en verwarming

Nog even over dat huis. Huize Geldnerd is de onderste helft van een herenhuis uit 1906. 160 m2 verdeeld over twee etages. Ons huis heeft houten vloeren en redelijk dikke buitenmuren, maar geen spouwmuur. Daar deden ze in 1906 nog niet aan. De raampartijen hebben wel dubbel glas, maar dat is erg oud. Zo oud dat ik nergens in de randen een productiedatum heb kunnen vinden. En omdat de levensduur van dubbel glas gemiddeld tussen de twintig en dertig jaar ligt, ga ik er maar van uit dat ons dubbele glas aan vervanging toe is.

We hebben een gasgestookte combiketel voor verwarming en warm water, een Remeha Tzerra Plus. Die is geplaatst in 2016 bij de renovatie van de woning. En zou dus nog wel even mee moeten kunnen. Onze gemeente heeft nog geen duidelijkheid gegeven hoe en wanneer onze wijk ‘van het gas’ af moet. En ook mijn ‘verwarmingsmannetje’ geeft aan dat voor onze woning de huidige warmtepompen niet echt een oplossing zijn. Liefst wacht ik dus nog even met overhaaste verduurzamingsinvesteringen.

We richten ons dus op het optimaliseren van onze huidige situatie. Afgelopen jaar hebben we een slimme thermostaat geïnstalleerd. Dat leverde ons afgelopen seizoen wel extra comfort op, maar geen besparing in het verbruik. En vorige maand zijn, met een jaar vertraging, eindelijk onze nieuwe kozijnen met HR++ glas en extra geluidsisolatie geplaatst aan de voorzijde van ons huis. Die ligt pal op het westen en aan een redelijk drukke straat, dus zowel van de HR++ als de geluidsisolatie verwachten we wel meer comfort. De oude kozijnen waren ook ‘op’ en deels rot en kierden aan alle kanten.

Ons vorige stookseizoen begon stipt op 1 oktober, en hebben we de verwarming op 12 april van dit jaar in de zomerstand gezet. Met de huidige start zijn we twee weken later later begonnen dan vorig jaar. Geldsnor rekende eerder uit dat de verwarming gemiddeld op 3 oktober aan ging. Zelf heb ik alleen van het vorige stookseizoen de data opgeschreven. We zullen zien wanneer de verwarming weer uit gaat. Dat kan me niet snel genoeg gebeuren eigenlijk.

Maatregelen

Met de dreiging van een mogelijke vervijfvoudiging van onze energierekening in het achterhoofd hebben Geldnerd en Vriendin wel aanvullende maatregelen genomen om ons gasverbruik terug te dringen, naast de al genoemde nieuwe kozijnen en ramen aan de voorzijde. Allereerst natuurlijk door het aanzetten van de verwarming zo lang mogelijk uit te stellen.

Maar we hebben ook radiatorfolie aangebracht op verwarmingsradiatoren die aan een buitenmuur bevestigd zijn in de woonkamer en in onze werkkamers. Gewoon heel simpel dunne folie met magneetjes, dus geen lelijke dikke noppenfolie op de muur. Totale investering hiervoor was minder dan € 50 voor 5 radiatoren (totale lengte ongeveer 7 meter). Met de huidige gasprijzen zouden we dat snel terug moeten verdienen.

In september heeft de ketel ook z’n jaarlijkse schoonmaakbeurt gehad. Schoner branden is zuiniger branden, dat wordt nu natuurlijk belangrijker. In overleg met mijn verwarmingsmannetje hebben we toen ook de temperatuur van de CV lager ingesteld. Die stond boven de 80 graden, en nu op 65 graden. Dat betekent dat we iets langzamer opwarmen, maar zou netto ook nog een besparing op moeten leveren zonder al teveel comfort in te leveren.

Verder hebben we de instellingen van de slimme thermostaat verder versoberd. De automatische voorverwarming (‘vroege start’) hebben we uitgeschakeld. Die functie is namelijk niet slim. Ik laat de verwarming nu gewoon een half uur voordat we de ruimte warm willen hebben starten. Ik hoop wel dat Tado die functie gaat verbeteren, het zou fijn zijn als het systeem weet hoe lang het duurt om een bepaalde temperatuur in een ruimte te realiseren en daar zelf het startmoment op aanpast. We hebben ook nog eens kritisch gekeken naar de tijdsvensters voor het verwarmen van ruimtes.

De woonkamer koelde afgelopen jaar ‘s nachts vrij sterk af, vooral aan de voorzijde. Ik hoop dat de onlangs geplaatste nieuwe kozijnen en het HR++ glas hier gaan helpen. Op werkdagen zijn we daar rond 06.30 uur voor het ontbijt. Ik laat de verwarming daar nu om 06.00 uur starten en opwarmen tot 19 graden, en om 07.00 gaat die weer naar de ‘niet-actief temperatuur’ van 15 graden. Afgelopen jaar verwarmden we de woonkamer ook van 12.00 – 13.00 uur voor de lunch, maar die luxe hebben we afgeschaft. Wel gaat de verwarming weer aan om 17.30 uur en verwarmt dan tot 19,5 graden. Om 21.30 uur gaat de temperatuur terug naar 18 graden, en om 22.30 uur naar de ‘niet-actief temperatuur’ van 15 graden.

De badkamer verwarmt op werkdagen ‘s ochtends van 06.30 – 07.30 uur tot 19,5 graden. We hebben gemerkt dat die verder eigenlijk de hele dag warm genoeg blijft, daar stoken we dus niet bij.

De werkkamer van Vriendin start op werkdagen om 07.00 uur en warmt dan op naar 19 graden. Mijn werkkamer begint een half uurtje later. Beide gaan dan door tot 17.30 uur, en schakelen dan terug naar een verlaagde ‘niet-actief temperatuur’ van 13 graden. Als een van ons beiden gedurende de werkweek naar kantoor gaat schakelen we de verwarming handmatig uit voor die dag. Dat kan met de app zelfs buiten de deur, de app waarschuwt zelfs met de vraag of we misschien het huis in de ‘Away-mode’ willen zetten zodra we verder dan 500 meter van huis zijn.

In ons lange weekend (vrijdag tot en met zondag) hanteren we een ander schema voor de woonkamer en de badkamer. De badkamer warmt dan op tussen 09.00 en 10.00 uur. De woonkamer heeft eerst een uurtje op 18 graden, dat begint op vrijdag om 07.30 uur, op zaterdag om 08.00 uur, en op zondag om 09.00 uur. Daarna gaat de woonkamer naar de ‘normale’ comforttemperatuur van 19 graden. Het schema aan het einde van de dag is hetzelfde als op werkdagen. Eerst om 21.30 uur terug naar 18 graden, en om 22.30 uur naar de ‘niet-actief temperatuur’ van 15 graden. Op vrijdag, zaterdag en zondag blijven de werkkamers de hele dag op de ‘niet-actief temperatuur’. Als we dan iets willen doen (administratie bijwerken, blogjes schrijven, studeren), dan gaan we gewoon in de woonkamer zitten. Of we starten de werkkamer handmatig op.

Alle andere ruimtes in ons huis worden niet actief verwarmd. We hebben daar geen slimme thermostaatkranen geïnstalleerd, de bestaande kranen staan op ‘vorstvrij’, het bekende sterretje *.

En nog een kleine investering annex toekomstige besparing: we hebben een voorraad oplaadbare batterijen gekocht. Als er nu batterijen vervangen moeten worden in onze slimme thermostaatkranen, dan worden dat oplaadbare batterijen. Scheelt ook weer iets in de verduurzaming.

Met de radiatorfolie, het verlagen van de CV-temperatuur, en het versoberen van het verwarmingsregime hebben we best wel uitgebreide maatregelen genomen om ons gasverbruik te beperken. Misschien kunnen we nog iets met een gordijn in de gang, om tocht bij de voordeur aan te pakken. En gordijnen in de woonkamer. Die hebben we namelijk niet. Iets met minimalisme en zo. En ook radiatorventilatie zou nog een optie kunnen zijn.

Stoken maar….

In onderstaande grafiek zie je ons verbruik van kubieke meters aardgas over de afgelopen jaren. Ik reken daarvoor in ‘stookjaren’. Het ‘stookjaar 2021-2022’ besloeg het derde en vierde kwartaal van 2021 en het eerste en tweede kwartaal van 2022, waarbij het zwaartepunt van het verbruik uiteraard ligt in het vierde kwartaal en het eerste kwartaal, het ‘stookseizoen’. Daarbuiten gebruiken we alleen aardgas voor het warme water en het fornuis. Doelstelling voor dit stookseizoen, onder voorbehoud van de winter, is wat ons betreft maximaal 800 m3. We zullen zien wat het wordt… De meterstand van de gasmeter bij de start van dit stookseizoen was 36 m3.

Ben jij al begonnen aan jouw stookseizoen?

Derde kwartaal 2022

Het derde kwartaal van 2022 zit er al weer op, het jaar is al weer bijna voorbij. En wat een jaar… We duiken een winter in waarover de meest verschrikkelijke doemscenario’s rondgaan. Torenhoge inflatie, ongekend dure energie, kunnen we onszelf deze winter nog wel warm houden? En een wereld waar de samenwerking ver te zoeken is. De OECD concludeert dat Europa de prijs van de oorlog betaalt. Vrolijk word ik er niet van. Maar het leven gaat door. En voor de 25e keer kijk ik dus op dit blog terug op een kwartaal. ‘Onzekerheid’ was het kernwoord. Lees mee met weer een stapje in mijn reis naar financiële onafhankelijkheid!

Aandelenmarkten

Na maanden van daling spoten de koersen in juli en augustus omhoog. Een heuse campingrally, vooral ook geholpen door de sterkere dollar. De tweede-kwartaal cijfers van veel beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten (die in de eerste helft van augustus uitkwamen) lieten sterke resultaten zien. Maar de inflatie is nog steeds torenhoog, en ook bij sterke dalingen in het verleden waren er regelmatig tussentijdse ‘bear market rallies’. Ik vond het te vroeg om opgelucht adem te halen. En ook dat kwam uit. Zodra iedereen terug was van vakantie, en de onzekerheid over koopkracht en onbetaalbare energierekeningen en wereldoorlogen weer toesloeg, spoten de koersen weer net zo hard naar beneden.

Voor de Amerikaanse 10-jaars staatsobligaties lag het omslagpunt op 1 augustus. Vóór die datum leek er iets van rust in de markt te komen. Erna ging het weer steil omhoog. Op 21 september verhoogde de FED de rente wederom met 0,75% in een nieuwe poging om de inflatie (waarvan ‘de experts’ vorig jaar nog dachten dat die heel kortdurend zou zijn) te beteugelen.

In mijn lijfblad The Economist las ik afgelopen weekend al een waarschuwing over de snelle en synchrone, maar grotendeels ongecoördineerde beleidsvorming rond de rente. De optelsom van alle renteverhogingen kan problemen opleveren, door de verbondenheid van veel economieën en de afhankelijkheid van de dollar (bijvoorbeeld bij de olieprijzen). De FED verwacht de rente tegen het einde van het jaar te verhogen tot bijna 4,5% en in 2023 nog hoger.

De beurzen in Europa hadden ook weer een beroerd derde kwartaal, dat zal je niet verbazen. Europa wordt veel harder getroffen dan de Verenigde Staten, die grotendeels onafhankelijk zijn in hun energievoorziening. En die grote diversiteit aan Eurolanden helpt ook niet mee om een eenduidig beeld en eenduidig beleid te creëren. De financiële effecten van de monetaire verkrapping door de FED zijn buiten Amerika het grootst. Door de stijgende dollar is energie-import nog duurder geworden, het is een dubbel effect van de oorlog in de Oekraïne en de duurdere dollar.

Verder kijk ik ook af en toe naar de VIX-index, ook wel bekend als de Fear Index, de maatstaf van volatiliteit in de markt. In de eerste helft van dit kwartaal ging die keurig naar beneden. Maar ook de VIX besloot medio augustus dat het nodig was om ons duidelijk te maken dat de risico’s nog niet verdwenen zijn. Ook daar een mooie knik omhoog dus.

De dollar werd in juli alleen maar sterker en bereikte pariteit. Eén euro voor één dollar. En daar beweegt de koers sindsdien een beetje omheen. Voor het eerst sinds ik mijn statistieken bijhoud is 1 Euro aan het eind van een kwartaal minder dan 1 dollar waard. Inmiddels krijg je voor € 1,00 ongeveer US$ 0,98. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2022 was dat US$ 1,05 en eind 2021 was dat US$ 1,14. Ik heb zelf alleen nog indirecte blootstelling aan de Amerikaanse dollar, voor mijn eigen portefeuillebeheer is de dollar niet meer van belang. De laatste dollartransactie in mijn administratie dateert van februari van dit jaar, het eerste kwartaal dus.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus zoals altijd keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting. In onderstaande tabel voor elke maand van dit kwartaal de transactie die ik uitgevoerd heb, met per maand de ETF, het aantal aandelen dat ik gekocht heb, en de aankoopkoers (in EUR tenzij anders vermeld).

MaandFondsAantalKoers
JuliVanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)2499,2300
AugustusVanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL)11105,2400
SeptemberVanEck Developed Markets Dividend Leaders ETF (TDIV)43531,7400

Ook dit kwartaal heb ik vooral VWRL gekocht. Zeer brede spreiding tegen lage kosten. In september had ik een eenmalige financiële meevaller en kocht ik een forse hoeveelheid TDIV. Mijn portefeuille ging omhoog in juli en augustus en weer naar beneden in september. Maar omdat ik al een aantal jaren met deze zelfde strategie beleg, en mijn beleggingen bijhoud, is het in mijn spreadsheet ook heel eenvoudig om een stap terug te doen en te kijken naar het langere-termijn plaatje. Daar word ik altijd heel rustig van. Hoezo beleggen levert niets op? Als je maar goed wereldwijd spreidt.

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook mijn nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

Afgelopen kwartaal leek het er even op dat ik weer eens een Virtual All Time High (VATH) aan zou tikken. Maar dat lukte net niet, het sentiment sloeg weer om. Het VATH bereken ik door het vorige reële All Time High te nemen plus alle inleg sinds die datum. De laatste VATH dateert van 31 december 2021, daarna ging het snel bergafwaarts. In onderstaande grafiek zie je het verloop van mijn portefeuille ten opzichte van het VATH. Dit naar het voorbeeld van de eerste grafiek uit deze blogpost bij Of Dollars And Data.

De totale waarde van mijn beleggingsportefeuille staat nog wel 45,3% boven mijn totale inleg. Aan het einde van 2021 was dat 74,2%. De ROI YTD is per einde van het derde kwartaal -/-11,1%. De 12-maands XIRR staat op -/-3,8%. Drie kwartalen van daling achter elkaar, dat is lang geleden.

Indicator2021Q32021Q42022Q12022Q22022Q3
% boven inleg68,0%74,2%70,1%52,2%45,3%
ROI YTD17,1%26,5%-1,0%-10,7%-11,1%
XIRR 1Y29,0%25,5%11,5%-2,4%-3,8%

Dividend en Spaarrente

In het derde kwartaal van 2022 ontving ik netto € 1.105,15 aan dividend op mijn rekening. Hier zit natuurlijk ook een valuta-effect in, veel dividenden worden in Amerikaanse dollars betaald. In het derde kwartaal van 2021 was dat nog € 1.113.52 en in het tweede kwartaal van 2022 was het € 1.722,66.

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Op mijn bufferrekening krijg ik inmiddels 0,10% rente, Lloyds verraste mij medio september met het bericht de spaarrente per onmiddellijk te verdubbelen. En deed daar vorige week nog een schepje bovenop door aan te kondigen vanaf 11 oktober weer 0,30% rente te geven… Vriendin heeft een spaarrekening bij NIBC, die vervijfvoudigde de rente zelfs in één keer naar 0,25%, en Leaseplan Bank sprong naar 0,40%. Zelfs Nationale Nederlanden heeft inmiddels de rente verhoogd, maar die volg ik niet meer omdat ik mijn spaarrekening daar heb opgeheven.

De spaarrente is nog steeds niets vergeleken met de inflatie, maar het is wel de eerste renteverhoging in mijn grafiek in de afgelopen 10 jaar. Het is een begin. De rente op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank staat nog steeds muurvast op 0,01%. Hier waren geen wijzigingen in het afgelopen kwartaal. De sterke stijging van de rentes op de kapitaalmarkten begint zich dus aarzelend door te vertalen naar een hogere spaarrente.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bewoog dit kwartaal een beetje heen en weer. In juli liepen er wat kosten over van onze vakantie en had ik een onverwachte uitgave omdat een van de disks in mijn server het begaf. Gelukkig liet augustus wel weer een gezond spaarpercentage zien. En in september had ik een aanval van gadgethonger… Daarover lees je meer bij mijn ‘Beste Uitgave(n)’ verderop in dit kwartaalbericht.

Het spaarpercentage voor het hele jaar tot nu toe (YTD) staat op 45,6%. Mijn doelstelling voor 2022 is 40,0%. Daar zit ik dus nog steeds boven. En ik ben, behoudens wat extra winterkleding, voor de rest van dit jaar ook wel weer klaar met geld uitgeven.

Mijn oude administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Expense Days (NEDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks uitgeef. Deze indicator is de opvolger van de No Spend Days die ik eerder bijhield. Gemiddeld had ik vóór corona een stuk of 10 NEDs per maand. Dit jaar zijn het er nog steeds minimaal 10 per maand, maar meestal meer. Dat komt vooral omdat ik nog steeds veel vanuit huis werk, en dus bijvoorbeeld geen uitgaven meer doe in het bedrijfsrestaurant en de koffiecorner op kantoor.

Eigen Vermogen

Dit kwartaal was er het reguliere salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere en extra aflossingen van de hypotheek, en die financiële meevaller. En natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten. Al gingen die golven van de aandelenmarkten dit keer alle kanten op en waren ze vooral neerwaarts gericht. Het kwartaal werd gered door de eenmalige meevaller, die ik volledig heb ingezet voor mijn beleggingen.

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. In het derde kwartaal van 2022 is mijn eigen vermogen gegroeid met 4,0%.

Beste Uitgave(n)

Afgelopen kwartaal kocht ik (eindelijk) een e-reader. Al meer dan 10 jaar lees ik vrijwel al mijn boeken digitaal, maar dat deed ik nog steeds op mijn tablet. Die houdt dat maximaal een dag vol, en is ook groter en zwaarder dan de e-reader. Ik merk dat ik nu vaker de e-reader pak en meer lees, en dat was ook precies de bedoeling van deze aankoop.

Verder markeert dit kwartaal het einde van een jarenlange traditie. In september of oktober kocht ik altijd een doosje met verschillende flessen whisky. Want er is was immers geen betere afsluiting van een gure winteravond dan een klein glaasje goede whisky! Maar in mijn gezondere leven is hier geen plaats meer voor. Ik heb dus geen doosje whisky meer laten komen, maar slechts twee flessen. Alleen nog voor bijzondere gelegenheden.

Dit kwartaal gaf ik ook veel geld uit aan mijn gezondere levensstijl. Ik kocht nieuwe hardloopschoenen omdat ik, voor het eerst in mijn leven, een paar echt versleten heb. En ik nam een hardlooptrainer in de arm om mijn looptechniek te verbeteren en mij te helpen om mijn eigen loopschema’s te maken en prestaties te verbeteren. Helaas werd ik begin september getroffen door een hamstringblessure en moest ik een aantal weken rust nemen.

Maar de grote klapper kwam afgelopen week. Geldnerd houdt van Apple gadgets, maar deed toch al 5 jaar met zijn huidige iPhone 8. Ik had mezelf beloofd dat die dit jaar toch echt wel vervangen mocht worden. Ook zat ik al een tijdje te kijken naar een sporthorloge om mijn gezonde levensstijl meer glans te geven, en misschien ook wel een beetje om mijn harde werken en de sportresultaten van dit jaar te belonen. Heel fout, maar het gadgets-potje was goed gevuld. En nu is het een stuk leger… En heeft Apple een stukje extra omzet gemaakt. Ik verwacht de komende weken een iPhone 14 Pro en een Apple Watch Ultra. Speelgoed!

Hoe was jouw derde kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Terugblik op het stookseizoen 2021 – 2022

  • Berichtcategorie:Wonen

Op dinsdag 12 april 2022 hebben we de verwarming op de ‘zomerstand’ gezet. In de Tado-app op mijn telefoon staan alle kamers ‘uit’. De komende maanden zal de verwarming dus niet meer aanslaan, de ketel wordt alleen gevraagd om warm water te leveren voor de badkamer en de keuken. Daarmee kwam een einde aan het stookseizoen 2021 – 2022. Een mooi moment om even terug te blikken.

Het is voor het eerst dat ik dat doe. Waar ik geen genoeg kan krijgen van financiële cijfertjes, heb ik soms minder interesse in andere cijfertjes. We hebben nog steeds geen slimme meter in Huize Geldnerd, we zijn (al heel lang) in afwachting van bericht hierover van de netbeheerder. Ik nam dus vier keer per jaar handmatig de meterstanden op, en ook als het waterbedrijf en het energiebedrijf er één keer per jaar om vragen. Heel anders dan sommige andere bloggers, die vaker over energie lijken te schrijven dan over geld….😉 Ik ben gewoon jaloers natuurlijk dat anderen iets beter bijhouden dan dat ik het doe.

Thuiswerken

Het stookseizoen 2020 – 2021 was de eerste winter van de coronapandemie. We hebben in die periode volledig thuis gewerkt. Dat merkten we in het energieverbruik. We moesten fors bijbetalen en kregen door de stijging van de energieprijzen ook een fors duurder contractvoorstel toen ons energiecontract afliep.

In de zomer van 2021 hebben we dus een zogenaamde slimme thermostaat geïnstalleerd in Huize Geldnerd. Met slimme thermostaatkranen in de woonkamer, de badkamer, en onze werkkamers. Hiermee kunnen we voor die kamers apart instellen wanneer er verwarmd moet worden en tot welke temperatuur. Precies op 1 oktober 2021 is in Huize Geldnerd de verwarming voor het eerst aangezet. En ook in het stookseizoen 2021 – 2022 hebben we vrijwel volledig thuisgewerkt.

Ik ben natuurlijk ook benieuwd of de investering in de slimme thermostaat zichzelf een beetje terugbetaalt. Want inclusief montage heeft dat grapje toch ongeveer € 1.000 gekost.

Stookschema

Nadat de verwarming afgelopen najaar voor het eerst werd aangezet hebben we in de weken daarna het ‘stookschema’ per kamer proberen te optimaliseren. Globaal zijn wij uitgekomen op het volgende:

Screenshot TADO app

Onze werkdagen zijn van maandag tot en met donderdag. Op die dagen stoken we de woonkamer van 06.30 – 07.30 (ontbijt), van 12.00 – 13.00 (lunch) en van 17.30 – 21.30 naar 19,5 graden. Daarbuiten houdt de thermostaat de temperatuur overdag op minimaal 17,0 graden. Van 21.30 – 22.30 houden we de temperatuur op minimaal 18 graden, en van 22.30 – 06.30 mag de temperatuur dalen tot 15,0 graden.

Op de werkdagen stoken we onze werkkamers van 08.00 – 17.30 uur, ook tot 19,5 graden. Daarbuiten (dus ‘s avonds en ‘s nachts en op vrijdag, zaterdag en zondag) mag de temperatuur dalen tot 15 graden. Als we toch in de werkkamer willen zitten is het één druk op de knop (in de app) om de werkkamer voor een bepaald tijdvak toch weer op een aangename temperatuur te krijgen. Het zijn relatief kleine ruimtes van ongeveer 10 m2 die snel warm zijn.

Op vrijdag en zaterdag stoken we de woonkamer van 08.30 – 21.30 naar 19,0 graden en van 21.30 – 22.30 naar 18 graden. Daarbuiten is de ingestelde temperatuur 15,0 graden. Op zondag begint de verwarming een paar uurtjes later.

Onze badkamer ligt beschut in het huis en heeft niet veel verwarming nodig. ‘s Ochtends van 06.30 – 08.00 stoken we die naar 19,0 graden, en daarbuiten mag de temperatuur dalen tot 17,0 graden. Op vrijdag en zaterdag begint dat schema om 07.30 uur, en op zondag pas om 10.00 uur.

Belangrijkste voordeel van deze aanpak is dat we niet meer de hele dag de (grote) woonkamer hoeven te verwarmen om het behaaglijk te hebben in de werkkamers. Er gaat gericht warmte naar de ruimtes waar we dat op dat moment nodig hebben. Met name onze werkkamers van Vriendin is hierdoor veel behaaglijker geworden. En de Tado app roept regelmatig dat we hierdoor veel besparen.

In maart hebben we een aantal dingen nog wat strakker ingesteld, mede ingegeven door de overheidscampagne ‘zet ook de knop om’. De temperatuur in de kamers mag ‘s nachts teruglopen naar 13,0 graden. De temperatuur in de woonkamer mag overdag teruglopen naar 15,0 graden. En in onze werkkamers en de woonkamer stoken we nog maar op tot 19,0 graden.

En?

Maar is die besparing nu ook gerealiseerd? Hebben we echt minder gas verbruikt om behaaglijk de winter door te komen en dat kleine irritante dictatortje Poetin in Rusland dwars te zitten?

Nee

Aanpak

Meten is weten. Het is sowieso voor het eerst dat ik de start (1 oktober 2021) en het einde (12 april 2022) van het stookseizoen expliciet heb vastgelegd. Maar ook op andere manieren ben ik meer statistieken gaan vastleggen om ons stookseizoen te kunnen bewaken.

In het verleden noteerde ik onze meterstanden alleen per einde van elk kwartaal. Ik heb dus een meterstand van 30 september 2021 en 31 december 2021. Sinds 1 januari noteer ik de meterstanden aan het einde van elke kalendermaand. Ik heb ook de meterstanden genoteerd van 12 april 2022, het moment dat we de verwarming in de zomerstand zetten.

Ons gasverbruik heb ik gecorrigeerd voor het gas dat we gebruiken voor warm water. Uit ons gasverbruik in de zomers van 2017 tot en met 2021 weet ik dat dit gemiddeld 0,55 m3 gas per dag kost.

Verder heb ik mij (met dank aan ‘klimaatzendeling’ Geldsnor), verdiept in het verschijnsel Graaddagen. Ik heb ook een account aangemaakt bij MinderGas. Door hier alle meterstanden uit mijn administratie in te voeren kan ik allerlei vergelijkingen maken van ons eigen gasverbruik ten opzichte van andere deelnemers. We zitten nog niet in het zuinigste segment…

Bron: MinderGas

Analyse

Er is nog werk aan de winkel. In onderstaande grafiek zie je per jaar het aantal graaddagen en de door ons verbruikte kubieke meters aardgas per stookseizoen. Dat is niet helemaal nauwkeurig natuurlijk, ik heb alleen van het zojuist afgelopen stookseizoen de details. Voor de eerdere seizoenen heb ik de aanname gedaan dat het stookseizoen jaren xx – yy bestond uit kwartaal 4 van jaar xx en kwartaal 1 van jaar yy.

Het hoge gasverbruik van 2020 – 2021 en 2021 – 2022 is op het oog logisch verklaarbaar. We werkten immers thuis. Maar je ziet dat we in 2021 – 2022 meer aardgas verbruikten met minder graaddagen (ietwat gedramatiseerd, de y-as voor graaddagen begint niet bij nul). Meer aardgas per graaddag dus.

Ons gasverbruik in het stookseizoen 2019 – 2020 vind ik in deze helemaal moeilijk verklaarbaar. Alhoewel ik in het laatste kwartaal van 2019 na mijn kaakoperatie ook langdurig thuis was en mijzelf heel zielig vond en dus extra comfort zocht in warmte. Ook viel het eerste begin van de thuiswerkperiode rond corona nog precies in maart 2020, het staartje van dat stookseizoen. Maar deze aannames kan ik niet controleren.

Als ik bij MinderGas de grafieken van ons cumulatief gasverbruik voor de seizoenen 2020 – 2021 en 2021 – 2022 onder elkaar zet zie ik ook dat we het afgelopen stookseizoen meer gas nodig hadden bij minder graaddagen dan een jaar eerder. Dat is niet echt aan een specifieke periode toe te wijzen, het zijn vrij gelijkmatig oplopende verbruiksgrafieken.

Stookseizoen 2021 – 2022. Bron: MinderGas
Stookseizoen 2020 – 2021. Bron: MinderGas

Tot slot nog een voortschrijdend gemiddelde. Die zal op termijn nauwkeuriger worden nu ik elke maand de meterstanden bijwerk. Op dit moment kan ik er nog weinig conclusies aan verbinden.

Bron: MinderGas

Ik heb voor de afgelopen stookseizoenen ook de verstookte kubieke meters aardgas per graaddag berekend. Dat geeft een beeld van ons stookgedrag gecorrigeerd voor de weersomstandigheden.

Ik vind dit geen prettig beeld. Pas in maart 2022 komen we in de buurt van het verbruik in het eerste kwartaal van 2021. Dat was op zichzelf al een hoog verbruik kwartaal, en we hadden toen nog geen slimme thermostaat.

Conclusies

Voorlopig is mijn conclusie dat de slimme thermostaat van Tado bij ons z’n belofte niet heeft waargemaakt. Ten opzichte van eerdere jaren hebben we wel een veel comfortabelere woonsituatie gehad in ons huis. Warme werkkamers waar we in de eerdere coronawinter het gewoonweg koud hadden. Maar we hebben daarvoor wel behoorlijk wat extra aardgas verstookt, geen fijn vooruitzicht met ons huidige energiecontract

Er is ruimte voor verbetering, dat is wel de conclusie. We hebben pas laat in het stookseizoen de instellingen van de thermostaat echt strakker gezet. Het lijkt erop dat we vooral veel gas hebben verstookt bij het ‘voorverwarmen’. De verwarming automatisch eerder laten starten zodat de gewenste temperatuur ook bereikt is als de dag begint. Op het Tado-forum lees ik daar meer klachten over, die functionaliteit is nog niet zo slim als je zou mogen verwachten anno 2022.

In mijn statistieken zie ik dat de ketel vaak al rond 05.00 uur begon met voorverwarmen en dat de ruimtes al om 05.30 op temperatuur waren, terwijl ons warmtewindow pas om 06.30 begon. Dat was niet zo handig… Tado heeft toegezegd dat ‘ergens de komende jaren’ te fiksen. Dat is ze geraden ook! En het mag van mij wel wat sneller. Ondertussen beperk ik mij maar tot het starten van de verwarming op harde starttijden, op basis van onze eigen ervaring van het afgelopen stookseizoen met de tijd die nodig is om de diverse ruimtes op te warmen.

Ook gaan we dit jaar hopelijk nog een aantal verduurzamingsmaatregelen nemen, zoals de plaatsing van HR++ glas. Dat zou ook moeten schelen, we verliezen daar nu nog veel warmte in met name de woonkamer.

Dit was het eerste jaar van de verhoogde waakzaamheid op ons gasverbruik. Volgend stookseizoen moet het echt beter. We zijn er nu in elk geval actiever mee bezig. Wat we meten beïnvloedt wat we doen. Daar worden dingen meestal beter van.

Hoe was jouw stookseizoen 2021 – 2022?

Nieuw (duur) energiecontract en de maatregelen

De inkt van mijn jaarlijkse blogpost over ons energieverbruik was nog niet droog, of het verlengingsvoorstel van onze energieleverancier plofte op mijn deurmat in mijn mailbox. Wij hadden een driejarig contract, dat liep sinds december 2018. Met een goed tarief. Maar sindsdien zijn de energieprijzen nogal gestegen, vooral het afgelopen jaar.

De ‘footprint’ van Huize Geldnerd

In Huize Geldnerd wordt alleen groene energie verstookt. Dat wil zeggen dat er groene elektriciteit ons huis binnenkomt, en aardgas dat ‘bosgecompenseerd’ is. Dat is voor ons een kwestie van principe.

Wij koken nog op een gasfornuis, dat is in 2016 geplaatst tijdens de renovatie en was dus nog nooit gebruikt toen wij dit huis eind 2016 betrokken. Ook hebben wij een gasgestookte combiketel voor de verwarming en warm water, die ook geplaatst is bij de renovatie in 2016.

Ons huis is de onderste helft van een oud herenhuis uit 1906. Samen met de studio’s op de drie etages boven ons vormen wij een VVE. Het betekent dat onze opties voor verduurzaming beperkt zijn. Geen zonnepanelen op het dak. Geen lawaaiige warmtepomp die op koude dagen ons huis niet warm krijgt in ons tuintje. Geen spouwmuren om te isoleren.

Verlengingsvoorstel

Ongeveer 40% van onze huidige energierekening is het feitelijk verbruik van elektriciteit en gas. De rest is ongeveer gelijk verdeeld over diverse belastingen en leverings- en netbeheerskosten. Die twee categorieën veranderen niet als ik een nieuw energiecontract afsluit. Alleen de tarieven per kWh elektriciteit en m3 aardgas. Die veranderen wel.

En niet zo’n beetje ook.

Bij eenjarige verlenging steeg de prijs van een kWh elektriciteit met 200%, bij driejarige verlenging was de prijsstijging 180%. De prijs van een m3 aardgas steeg bij eenjarige verlenging met 170% en bij driejarige verlenging met 140%. Het wordt dus allemaal bijna 3 keer zo duur.

Uiteraard heb ik hier niet blindelings voor getekend. Daar hebben we immers vergelijkingssites voor. Ik heb mijn licht opgestoken (pun intended) bij Gaslicht.com en bij de Consumentenbond. Maar heel veel beter wordt het daar niet van. Ik wist dat de prijzen fors gestegen waren, maar dit is wel extreem. Het verbruik is momenteel maar 40% van onze rekening. Maar als ik de nieuwe tarieven met het huidige verbruik doorreken, en er van uit ga dat de energiebelastingen en netbeheer/leveringskosten niet veranderen, dan verandert dat beeld behoorlijk.

Met name de stijging van de gasprijs hakt er behoorlijk in. Ik verwacht dat ik mijn maandelijkse termijnbedrag met ongeveer € 40 – 50 moet verhogen om ervoor te zorgen dat ik niet zwaar moet bijbetalen bij de afrekening. En ondertussen is er nog geen enkele compensatie van de werkgever in zicht voor al dat thuiswerken….

Uiteindelijk heb ik gekozen voor een verlenging met één jaar. In de hoop dat de prijzen komend jaar weer een beetje normaliseren.

Verduurzamen en besparen

Een dergelijke stijging van de kosten maakt investeringen in verduurzaming en besparingen ook aantrekkelijker. We hadden al besloten om alle kozijnen en ramen aan de voorzijde te vervangen, dat gebeurt naar verwachting begin oktober. Het scheelt hopelijk in de tocht en in het geluid. Er komt HR++ glas met extra geluidsisolatie, en een fluisterkast voor ventilatie. En hopelijk scheelt het daarmee ook in de verwarmingskosten van de woonkamer. De voorzijde ligt op het westen, dus een groot deel van het jaar staat de wind er pal op.

Ook wil ik nog kijken naar vervanging van de thermostaat in de woonkamer. Die is nu ‘een beetje slim’. Ik zit te denken aan een slimmere versie die ook kan werken met slimme radiatorknoppen in de woonkamer en beide werkkamers. Afgelopen winter stookten we elke werkdag de woonkamer voor jan met de korte achternaam, zodat de werkkamers warm waren. Als we toe kunnen naar een vorm van zoneverwarming waarbij overdag vooral de (kleine) werkkamers worden gestookt, en de woonkamer alleen ‘s ochtends vroeg en eind van de middag / ‘s avonds, dan zou dat ook moeten schelen in ons verbruik. Hiervoor denk ik bijvoorbeeld aan dit systeem of dit systeem. Dat zou ongeveer € 50 – € 100 per radiator kosten, en nog eens € 150 – € 250 voor de centrale module. Onze CV-ketel zou dat aan moeten kunnen, ik wil het bespreken met ons CV-mannetje als hij binnenkort langskomt voor de jaarlijkse onderhoudsbeurt.

Het grotere plaatje

Als ik naar het grotere plaatje op de energiemarkt kijk, dan ben ik er niet helemaal gerust op dat de prijzen het komende jaar weer zullen dalen. Iets meer dan een jaar geleden werd er nog gesproken over extreem lage gasprijzen. Maar dat is inmiddels helemaal omgeslagen.

In het FD las ik onlangs een artikel over de situatie op dit moment. Door de lange strenge winter en het koude voorjaar zijn de Nederlandse gasopslagen veel leger dan normaal. En omdat de gasprijs momenteel erg hoog is zijn we ook langzamer aan het bijvullen voor de komende winter. Blijkbaar hebben wij als Nederland ook  weinig (goedkopere) langetermijncontracten afgesloten, waardoor we op dit moment afhankelijk zijn van de dagmarkt.

Dat heeft ook allemaal te maken met de versnelde afbouw van de gaswinning in Groningen en het onvermogen van de Nederlandse overheid om lang vooruit te denken en langetermijncontracten af te sluiten. In analyses voor de zakelijke energiemarkt lees ik ook dat de aangekondigde sluiting van 1,5 GW aan kolengestookt vermogen eind 2021 en kerncentrales eind 2022 in Duitsland voor spanning in de markt zorgt. Dit heeft ook een opwaarts effect op de gasprijzen.

Tja, en als er dan ook nog ineens ongelukjes gebeuren in de productieketen elders (zoals in augustus een brand in een gasfabriek van Gazprom in Rusland) dan kan het hard gaan met de prijzen. Ik ben benieuwd hoe gasland Nederland de komende winter ingaat en doorkomt.

Ook aan de kant van de netbeheerkosten en leveringskosten verwacht ik op termijn een stijging. Ik lees op diverse plaatsen dat er fors geïnvesteerd moet worden in het netwerk, omdat iedereen zo nodig zonnepanelen op z’n dak wil en wil terugleveren, en een elektrische auto op wil laden. Die investeringen moeten ook ergens uit betaald worden. Zelfs ons mooie drinkwater schijnt onverantwoord goedkoop te zijn. En de overheid zal dan vast ook nog extra energiebelasting gaan heffen om de energietransitie te betalen. Ik vrees dus dat deze stijging van mijn energielasten niet de laatste zal zijn. Het is voor het goede doel, zullen we maar zeggen.

Ben jij ook zo geschrokken bij de verlenging van jouw energiecontract? En welke maatregelen neem jij?

Duurzaam worden?

  • Berichtcategorie:Wonen

Ook wij zullen eraan moeten geloven. Geldnerd HQ, ons huisje, moet verduurzamen en van het gas af. Net als de rest van Nederland. Maar als je in een gedeelte van een oud pand in een grote stad woont, dan heeft dat nog wel wat voeten in de aarde.

Mijn vorige appartement, dat ik samen met Ex bewoonde, was wat dit betreft minder een probleem. Het was gebouwd in 2001, en er was geen gas. De verwarming ging via stadsverwarming, erg praktisch, al was het wel een beetje prijzig. Koken deden we elektrisch, we hadden een inductie-kookplaat. Werkte fantastisch en heel eenvoudig schoon te houden. En het was een behoorlijk groot complex met veel plat dak. Ik zat er in het bestuur van de VVE, en vlak voordat ik vertrok zijn we begonnen met het onderzoeken van de mogelijkheden van zonnepanelen. Onlangs was ik er weer eens in de buurt, en ik zag dat de daken er inmiddels vol mee liggen. En er was in de gemeenschappelijke parkeergarage zelfs een deelauto beschikbaar. Al met al was dat dus best oké. Alleen de afvoer van het huisvuil was een dingetje. De gemeente behandelde appartementencomplexen als deze als een bedrijf, en het afval werd gezien als bedrijfsafval. We hadden een grote papiercontainer, en ook enkele grote containers waar al het overige afval in moest. Afval scheiden was daarmee best ingewikkeld.

En sinds twee jaar is er dus Geldnerd HQ. De onderste helft van een oud herenhuis (ruim 110 jaar) in een grote stad. Het is jarenlang een kantoor geweest, en in 2016 volledig gerenoveerd. Daarmee heeft het wel energielabel A. Het hele pand is voorzien van dubbel glas, al heb ik er met al die mooie en deels oude kozijnen ook wel een kilometer tochtstrip in verwerkt. Wat nog niet ideaal is, is de voordeur. Die heeft mooie panelen, maar die zijn dunner, en dat betekent dat ze in de winter soms als ‘koudebrug’ fungeren. We denken nog na over een tochtgordijn of een tochtdeur in de hal, maar omdat die vrij smal is zou dat ook niet ideaal zijn.

En Geldnerd HQ is nog afhankelijk van aardgas. We koken op een gasfornuis en hebben een gasgestookte CV-ketel, die ook voor warm water zorgt. Dat is wel ‘groen’ gas, dus met compensatie. En we hebben hier ook groene stroom. Dat is gewoon een principe-kwestie. We hebben hier geen optie om zelf stroom op te wekken, het dak is er qua ligging en opzet niet geschikt voor. En dat zou dan ook ingewikkeld via de VVE moeten lopen. Dus dat laten we aan anderen, wij zijn gewoon nog eenvoudig ‘afnemer’.

Maar goed, ergens in de toekomst zullen we dus van dat aardgas af moeten. Dat vind ik nog best wel een lastige keuze. Ik probeer de technologische ontwikkelingen een beetje bij te houden, maar een duidelijke winnaar zie ik nog niet. En het lijkt mij ook van belang wat de gemeente hier gaat doen. Maar die houdt zich vooralsnog erg stil. Idealiter gaat de netbeheerder gewoon ‘iets anders vergelijkbaars’ door het netwerk van gasleidingen pompen, en kunnen we daar gebruik van maken. Voorlopig wachten we maar even af. Onze CV-ketel is vrijwel nieuw, die stamt uit 2016 toen dit huis gerenoveerd werd. We hebben dus nog wel even de tijd.

Hoe ga jij verduurzamen?