Terugblik op het stookseizoen 2021 – 2022

  • Berichtcategorie:Wonen

Op dinsdag 12 april 2022 hebben we de verwarming op de ‘zomerstand’ gezet. In de Tado-app op mijn telefoon staan alle kamers ‘uit’. De komende maanden zal de verwarming dus niet meer aanslaan, de ketel wordt alleen gevraagd om warm water te leveren voor de badkamer en de keuken. Daarmee kwam een einde aan het stookseizoen 2021 – 2022. Een mooi moment om even terug te blikken.

Het is voor het eerst dat ik dat doe. Waar ik geen genoeg kan krijgen van financiële cijfertjes, heb ik soms minder interesse in andere cijfertjes. We hebben nog steeds geen slimme meter in Huize Geldnerd, we zijn (al heel lang) in afwachting van bericht hierover van de netbeheerder. Ik nam dus vier keer per jaar handmatig de meterstanden op, en ook als het waterbedrijf en het energiebedrijf er één keer per jaar om vragen. Heel anders dan sommige andere bloggers, die vaker over energie lijken te schrijven dan over geld….😉 Ik ben gewoon jaloers natuurlijk dat anderen iets beter bijhouden dan dat ik het doe.

Thuiswerken

Het stookseizoen 2020 – 2021 was de eerste winter van de coronapandemie. We hebben in die periode volledig thuis gewerkt. Dat merkten we in het energieverbruik. We moesten fors bijbetalen en kregen door de stijging van de energieprijzen ook een fors duurder contractvoorstel toen ons energiecontract afliep.

In de zomer van 2021 hebben we dus een zogenaamde slimme thermostaat geïnstalleerd in Huize Geldnerd. Met slimme thermostaatkranen in de woonkamer, de badkamer, en onze werkkamers. Hiermee kunnen we voor die kamers apart instellen wanneer er verwarmd moet worden en tot welke temperatuur. Precies op 1 oktober 2021 is in Huize Geldnerd de verwarming voor het eerst aangezet. En ook in het stookseizoen 2021 – 2022 hebben we vrijwel volledig thuisgewerkt.

Ik ben natuurlijk ook benieuwd of de investering in de slimme thermostaat zichzelf een beetje terugbetaalt. Want inclusief montage heeft dat grapje toch ongeveer € 1.000 gekost.

Stookschema

Nadat de verwarming afgelopen najaar voor het eerst werd aangezet hebben we in de weken daarna het ‘stookschema’ per kamer proberen te optimaliseren. Globaal zijn wij uitgekomen op het volgende:

Screenshot TADO app

Onze werkdagen zijn van maandag tot en met donderdag. Op die dagen stoken we de woonkamer van 06.30 – 07.30 (ontbijt), van 12.00 – 13.00 (lunch) en van 17.30 – 21.30 naar 19,5 graden. Daarbuiten houdt de thermostaat de temperatuur overdag op minimaal 17,0 graden. Van 21.30 – 22.30 houden we de temperatuur op minimaal 18 graden, en van 22.30 – 06.30 mag de temperatuur dalen tot 15,0 graden.

Op de werkdagen stoken we onze werkkamers van 08.00 – 17.30 uur, ook tot 19,5 graden. Daarbuiten (dus ’s avonds en ’s nachts en op vrijdag, zaterdag en zondag) mag de temperatuur dalen tot 15 graden. Als we toch in de werkkamer willen zitten is het één druk op de knop (in de app) om de werkkamer voor een bepaald tijdvak toch weer op een aangename temperatuur te krijgen. Het zijn relatief kleine ruimtes van ongeveer 10 m2 die snel warm zijn.

Op vrijdag en zaterdag stoken we de woonkamer van 08.30 – 21.30 naar 19,0 graden en van 21.30 – 22.30 naar 18 graden. Daarbuiten is de ingestelde temperatuur 15,0 graden. Op zondag begint de verwarming een paar uurtjes later.

Onze badkamer ligt beschut in het huis en heeft niet veel verwarming nodig. ’s Ochtends van 06.30 – 08.00 stoken we die naar 19,0 graden, en daarbuiten mag de temperatuur dalen tot 17,0 graden. Op vrijdag en zaterdag begint dat schema om 07.30 uur, en op zondag pas om 10.00 uur.

Belangrijkste voordeel van deze aanpak is dat we niet meer de hele dag de (grote) woonkamer hoeven te verwarmen om het behaaglijk te hebben in de werkkamers. Er gaat gericht warmte naar de ruimtes waar we dat op dat moment nodig hebben. Met name onze werkkamers van Vriendin is hierdoor veel behaaglijker geworden. En de Tado app roept regelmatig dat we hierdoor veel besparen.

In maart hebben we een aantal dingen nog wat strakker ingesteld, mede ingegeven door de overheidscampagne ‘zet ook de knop om’. De temperatuur in de kamers mag ’s nachts teruglopen naar 13,0 graden. De temperatuur in de woonkamer mag overdag teruglopen naar 15,0 graden. En in onze werkkamers en de woonkamer stoken we nog maar op tot 19,0 graden.

En?

Maar is die besparing nu ook gerealiseerd? Hebben we echt minder gas verbruikt om behaaglijk de winter door te komen en dat kleine irritante dictatortje Poetin in Rusland dwars te zitten?

Nee

Aanpak

Meten is weten. Het is sowieso voor het eerst dat ik de start (1 oktober 2021) en het einde (12 april 2022) van het stookseizoen expliciet heb vastgelegd. Maar ook op andere manieren ben ik meer statistieken gaan vastleggen om ons stookseizoen te kunnen bewaken.

In het verleden noteerde ik onze meterstanden alleen per einde van elk kwartaal. Ik heb dus een meterstand van 30 september 2021 en 31 december 2021. Sinds 1 januari noteer ik de meterstanden aan het einde van elke kalendermaand. Ik heb ook de meterstanden genoteerd van 12 april 2022, het moment dat we de verwarming in de zomerstand zetten.

Ons gasverbruik heb ik gecorrigeerd voor het gas dat we gebruiken voor warm water. Uit ons gasverbruik in de zomers van 2017 tot en met 2021 weet ik dat dit gemiddeld 0,55 m3 gas per dag kost.

Verder heb ik mij (met dank aan ‘klimaatzendeling’ Geldsnor), verdiept in het verschijnsel Graaddagen. Ik heb ook een account aangemaakt bij MinderGas. Door hier alle meterstanden uit mijn administratie in te voeren kan ik allerlei vergelijkingen maken van ons eigen gasverbruik ten opzichte van andere deelnemers. We zitten nog niet in het zuinigste segment…

Bron: MinderGas

Analyse

Er is nog werk aan de winkel. In onderstaande grafiek zie je per jaar het aantal graaddagen en de door ons verbruikte kubieke meters aardgas per stookseizoen. Dat is niet helemaal nauwkeurig natuurlijk, ik heb alleen van het zojuist afgelopen stookseizoen de details. Voor de eerdere seizoenen heb ik de aanname gedaan dat het stookseizoen jaren xx – yy bestond uit kwartaal 4 van jaar xx en kwartaal 1 van jaar yy.

Het hoge gasverbruik van 2020 – 2021 en 2021 – 2022 is op het oog logisch verklaarbaar. We werkten immers thuis. Maar je ziet dat we in 2021 – 2022 meer aardgas verbruikten met minder graaddagen (ietwat gedramatiseerd, de y-as voor graaddagen begint niet bij nul). Meer aardgas per graaddag dus.

Ons gasverbruik in het stookseizoen 2019 – 2020 vind ik in deze helemaal moeilijk verklaarbaar. Alhoewel ik in het laatste kwartaal van 2019 na mijn kaakoperatie ook langdurig thuis was en mijzelf heel zielig vond en dus extra comfort zocht in warmte. Ook viel het eerste begin van de thuiswerkperiode rond corona nog precies in maart 2020, het staartje van dat stookseizoen. Maar deze aannames kan ik niet controleren.

Als ik bij MinderGas de grafieken van ons cumulatief gasverbruik voor de seizoenen 2020 – 2021 en 2021 – 2022 onder elkaar zet zie ik ook dat we het afgelopen stookseizoen meer gas nodig hadden bij minder graaddagen dan een jaar eerder. Dat is niet echt aan een specifieke periode toe te wijzen, het zijn vrij gelijkmatig oplopende verbruiksgrafieken.

Stookseizoen 2021 – 2022. Bron: MinderGas
Stookseizoen 2020 – 2021. Bron: MinderGas

Tot slot nog een voortschrijdend gemiddelde. Die zal op termijn nauwkeuriger worden nu ik elke maand de meterstanden bijwerk. Op dit moment kan ik er nog weinig conclusies aan verbinden.

Bron: MinderGas

Ik heb voor de afgelopen stookseizoenen ook de verstookte kubieke meters aardgas per graaddag berekend. Dat geeft een beeld van ons stookgedrag gecorrigeerd voor de weersomstandigheden.

Ik vind dit geen prettig beeld. Pas in maart 2022 komen we in de buurt van het verbruik in het eerste kwartaal van 2021. Dat was op zichzelf al een hoog verbruik kwartaal, en we hadden toen nog geen slimme thermostaat.

Conclusies

Voorlopig is mijn conclusie dat de slimme thermostaat van Tado bij ons z’n belofte niet heeft waargemaakt. Ten opzichte van eerdere jaren hebben we wel een veel comfortabelere woonsituatie gehad in ons huis. Warme werkkamers waar we in de eerdere coronawinter het gewoonweg koud hadden. Maar we hebben daarvoor wel behoorlijk wat extra aardgas verstookt, geen fijn vooruitzicht met ons huidige energiecontract

Er is ruimte voor verbetering, dat is wel de conclusie. We hebben pas laat in het stookseizoen de instellingen van de thermostaat echt strakker gezet. Het lijkt erop dat we vooral veel gas hebben verstookt bij het ‘voorverwarmen’. De verwarming automatisch eerder laten starten zodat de gewenste temperatuur ook bereikt is als de dag begint. Op het Tado-forum lees ik daar meer klachten over, die functionaliteit is nog niet zo slim als je zou mogen verwachten anno 2022.

In mijn statistieken zie ik dat de ketel vaak al rond 05.00 uur begon met voorverwarmen en dat de ruimtes al om 05.30 op temperatuur waren, terwijl ons warmtewindow pas om 06.30 begon. Dat was niet zo handig… Tado heeft toegezegd dat ‘ergens de komende jaren’ te fiksen. Dat is ze geraden ook! En het mag van mij wel wat sneller. Ondertussen beperk ik mij maar tot het starten van de verwarming op harde starttijden, op basis van onze eigen ervaring van het afgelopen stookseizoen met de tijd die nodig is om de diverse ruimtes op te warmen.

Ook gaan we dit jaar hopelijk nog een aantal verduurzamingsmaatregelen nemen, zoals de plaatsing van HR++ glas. Dat zou ook moeten schelen, we verliezen daar nu nog veel warmte in met name de woonkamer.

Dit was het eerste jaar van de verhoogde waakzaamheid op ons gasverbruik. Volgend stookseizoen moet het echt beter. We zijn er nu in elk geval actiever mee bezig. Wat we meten beïnvloedt wat we doen. Daar worden dingen meestal beter van.

Hoe was jouw stookseizoen 2021 – 2022?

Nieuw (duur) energiecontract en de maatregelen

De inkt van mijn jaarlijkse blogpost over ons energieverbruik was nog niet droog, of het verlengingsvoorstel van onze energieleverancier plofte op mijn deurmat in mijn mailbox. Wij hadden een driejarig contract, dat liep sinds december 2018. Met een goed tarief. Maar sindsdien zijn de energieprijzen nogal gestegen, vooral het afgelopen jaar.

De ‘footprint’ van Huize Geldnerd

In Huize Geldnerd wordt alleen groene energie verstookt. Dat wil zeggen dat er groene elektriciteit ons huis binnenkomt, en aardgas dat ‘bosgecompenseerd’ is. Dat is voor ons een kwestie van principe.

Wij koken nog op een gasfornuis, dat is in 2016 geplaatst tijdens de renovatie en was dus nog nooit gebruikt toen wij dit huis eind 2016 betrokken. Ook hebben wij een gasgestookte combiketel voor de verwarming en warm water, die ook geplaatst is bij de renovatie in 2016.

Ons huis is de onderste helft van een oud herenhuis uit 1906. Samen met de studio’s op de drie etages boven ons vormen wij een VVE. Het betekent dat onze opties voor verduurzaming beperkt zijn. Geen zonnepanelen op het dak. Geen lawaaiige warmtepomp die op koude dagen ons huis niet warm krijgt in ons tuintje. Geen spouwmuren om te isoleren.

Verlengingsvoorstel

Ongeveer 40% van onze huidige energierekening is het feitelijk verbruik van elektriciteit en gas. De rest is ongeveer gelijk verdeeld over diverse belastingen en leverings- en netbeheerskosten. Die twee categorieën veranderen niet als ik een nieuw energiecontract afsluit. Alleen de tarieven per kWh elektriciteit en m3 aardgas. Die veranderen wel.

En niet zo’n beetje ook.

Bij eenjarige verlenging steeg de prijs van een kWh elektriciteit met 200%, bij driejarige verlenging was de prijsstijging 180%. De prijs van een m3 aardgas steeg bij eenjarige verlenging met 170% en bij driejarige verlenging met 140%. Het wordt dus allemaal bijna 3 keer zo duur.

Uiteraard heb ik hier niet blindelings voor getekend. Daar hebben we immers vergelijkingssites voor. Ik heb mijn licht opgestoken (pun intended) bij Gaslicht.com en bij de Consumentenbond. Maar heel veel beter wordt het daar niet van. Ik wist dat de prijzen fors gestegen waren, maar dit is wel extreem. Het verbruik is momenteel maar 40% van onze rekening. Maar als ik de nieuwe tarieven met het huidige verbruik doorreken, en er van uit ga dat de energiebelastingen en netbeheer/leveringskosten niet veranderen, dan verandert dat beeld behoorlijk.

Met name de stijging van de gasprijs hakt er behoorlijk in. Ik verwacht dat ik mijn maandelijkse termijnbedrag met ongeveer € 40 – 50 moet verhogen om ervoor te zorgen dat ik niet zwaar moet bijbetalen bij de afrekening. En ondertussen is er nog geen enkele compensatie van de werkgever in zicht voor al dat thuiswerken….

Uiteindelijk heb ik gekozen voor een verlenging met één jaar. In de hoop dat de prijzen komend jaar weer een beetje normaliseren.

Verduurzamen en besparen

Een dergelijke stijging van de kosten maakt investeringen in verduurzaming en besparingen ook aantrekkelijker. We hadden al besloten om alle kozijnen en ramen aan de voorzijde te vervangen, dat gebeurt naar verwachting begin oktober. Het scheelt hopelijk in de tocht en in het geluid. Er komt HR++ glas met extra geluidsisolatie, en een fluisterkast voor ventilatie. En hopelijk scheelt het daarmee ook in de verwarmingskosten van de woonkamer. De voorzijde ligt op het westen, dus een groot deel van het jaar staat de wind er pal op.

Ook wil ik nog kijken naar vervanging van de thermostaat in de woonkamer. Die is nu ‘een beetje slim’. Ik zit te denken aan een slimmere versie die ook kan werken met slimme radiatorknoppen in de woonkamer en beide werkkamers. Afgelopen winter stookten we elke werkdag de woonkamer voor jan met de korte achternaam, zodat de werkkamers warm waren. Als we toe kunnen naar een vorm van zoneverwarming waarbij overdag vooral de (kleine) werkkamers worden gestookt, en de woonkamer alleen ’s ochtends vroeg en eind van de middag / ’s avonds, dan zou dat ook moeten schelen in ons verbruik. Hiervoor denk ik bijvoorbeeld aan dit systeem of dit systeem. Dat zou ongeveer € 50 – € 100 per radiator kosten, en nog eens € 150 – € 250 voor de centrale module. Onze CV-ketel zou dat aan moeten kunnen, ik wil het bespreken met ons CV-mannetje als hij binnenkort langskomt voor de jaarlijkse onderhoudsbeurt.

Het grotere plaatje

Als ik naar het grotere plaatje op de energiemarkt kijk, dan ben ik er niet helemaal gerust op dat de prijzen het komende jaar weer zullen dalen. Iets meer dan een jaar geleden werd er nog gesproken over extreem lage gasprijzen. Maar dat is inmiddels helemaal omgeslagen.

In het FD las ik onlangs een artikel over de situatie op dit moment. Door de lange strenge winter en het koude voorjaar zijn de Nederlandse gasopslagen veel leger dan normaal. En omdat de gasprijs momenteel erg hoog is zijn we ook langzamer aan het bijvullen voor de komende winter. Blijkbaar hebben wij als Nederland ook  weinig (goedkopere) langetermijncontracten afgesloten, waardoor we op dit moment afhankelijk zijn van de dagmarkt.

Dat heeft ook allemaal te maken met de versnelde afbouw van de gaswinning in Groningen en het onvermogen van de Nederlandse overheid om lang vooruit te denken en langetermijncontracten af te sluiten. In analyses voor de zakelijke energiemarkt lees ik ook dat de aangekondigde sluiting van 1,5 GW aan kolengestookt vermogen eind 2021 en kerncentrales eind 2022 in Duitsland voor spanning in de markt zorgt. Dit heeft ook een opwaarts effect op de gasprijzen.

Tja, en als er dan ook nog ineens ongelukjes gebeuren in de productieketen elders (zoals in augustus een brand in een gasfabriek van Gazprom in Rusland) dan kan het hard gaan met de prijzen. Ik ben benieuwd hoe gasland Nederland de komende winter ingaat en doorkomt.

Ook aan de kant van de netbeheerkosten en leveringskosten verwacht ik op termijn een stijging. Ik lees op diverse plaatsen dat er fors geïnvesteerd moet worden in het netwerk, omdat iedereen zo nodig zonnepanelen op z’n dak wil en wil terugleveren, en een elektrische auto op wil laden. Die investeringen moeten ook ergens uit betaald worden. Zelfs ons mooie drinkwater schijnt onverantwoord goedkoop te zijn. En de overheid zal dan vast ook nog extra energiebelasting gaan heffen om de energietransitie te betalen. Ik vrees dus dat deze stijging van mijn energielasten niet de laatste zal zijn. Het is voor het goede doel, zullen we maar zeggen.

Ben jij ook zo geschrokken bij de verlenging van jouw energiecontract? En welke maatregelen neem jij?

Duurzaam worden?

  • Berichtcategorie:Wonen

Ook wij zullen eraan moeten geloven. Geldnerd HQ, ons huisje, moet verduurzamen en van het gas af. Net als de rest van Nederland. Maar als je in een gedeelte van een oud pand in een grote stad woont, dan heeft dat nog wel wat voeten in de aarde.

Mijn vorige appartement, dat ik samen met Ex bewoonde, was wat dit betreft minder een probleem. Het was gebouwd in 2001, en er was geen gas. De verwarming ging via stadsverwarming, erg praktisch, al was het wel een beetje prijzig. Koken deden we elektrisch, we hadden een inductie-kookplaat. Werkte fantastisch en heel eenvoudig schoon te houden. En het was een behoorlijk groot complex met veel plat dak. Ik zat er in het bestuur van de VVE, en vlak voordat ik vertrok zijn we begonnen met het onderzoeken van de mogelijkheden van zonnepanelen. Onlangs was ik er weer eens in de buurt, en ik zag dat de daken er inmiddels vol mee liggen. En er was in de gemeenschappelijke parkeergarage zelfs een deelauto beschikbaar. Al met al was dat dus best oké. Alleen de afvoer van het huisvuil was een dingetje. De gemeente behandelde appartementencomplexen als deze als een bedrijf, en het afval werd gezien als bedrijfsafval. We hadden een grote papiercontainer, en ook enkele grote containers waar al het overige afval in moest. Afval scheiden was daarmee best ingewikkeld.

En sinds twee jaar is er dus Geldnerd HQ. De onderste helft van een oud herenhuis (ruim 110 jaar) in een grote stad. Het is jarenlang een kantoor geweest, en in 2016 volledig gerenoveerd. Daarmee heeft het wel energielabel A. Het hele pand is voorzien van dubbel glas, al heb ik er met al die mooie en deels oude kozijnen ook wel een kilometer tochtstrip in verwerkt. Wat nog niet ideaal is, is de voordeur. Die heeft mooie panelen, maar die zijn dunner, en dat betekent dat ze in de winter soms als ‘koudebrug’ fungeren. We denken nog na over een tochtgordijn of een tochtdeur in de hal, maar omdat die vrij smal is zou dat ook niet ideaal zijn.

En Geldnerd HQ is nog afhankelijk van aardgas. We koken op een gasfornuis en hebben een gasgestookte CV-ketel, die ook voor warm water zorgt. Dat is wel ‘groen’ gas, dus met compensatie. En we hebben hier ook groene stroom. Dat is gewoon een principe-kwestie. We hebben hier geen optie om zelf stroom op te wekken, het dak is er qua ligging en opzet niet geschikt voor. En dat zou dan ook ingewikkeld via de VVE moeten lopen. Dus dat laten we aan anderen, wij zijn gewoon nog eenvoudig ‘afnemer’.

Maar goed, ergens in de toekomst zullen we dus van dat aardgas af moeten. Dat vind ik nog best wel een lastige keuze. Ik probeer de technologische ontwikkelingen een beetje bij te houden, maar een duidelijke winnaar zie ik nog niet. En het lijkt mij ook van belang wat de gemeente hier gaat doen. Maar die houdt zich vooralsnog erg stil. Idealiter gaat de netbeheerder gewoon ‘iets anders vergelijkbaars’ door het netwerk van gasleidingen pompen, en kunnen we daar gebruik van maken. Voorlopig wachten we maar even af. Onze CV-ketel is vrijwel nieuw, die stamt uit 2016 toen dit huis gerenoveerd werd. We hebben dus nog wel even de tijd.

Hoe ga jij verduurzamen?