Geldnerd kiest zijn levenseinde

Maak je geen zorgen, ik ben niet van plan om dat op korte termijn te doen. Maar ik vind het levenseinde wel een belangrijk onderwerp. Ik heb een actueel testament en ik werk jaarlijks mijn achterblijversdocument bij. De dood en de nalatenschap is iets waar iedereen met enig verantwoordelijkheidsgevoel over na zou moeten denken, vind ik. Zeker als je verantwoordelijkheden en verplichtingen hebt, zoals een koopwoning, vermogen, of kinderen. Want anders zadel je jouw nabestaanden op met onmogelijke keuzes en vragen ze zich vertwijfeld af wat je gewild zou hebben, in een periode dat hun hoofd er misschien niet naar staat. Als verwarring zaaien je doel is, prima. Maar het is wel hoe veel familieruzies ontstaan…

In mijn voornemens voor 2022 schreef ik al dat ik ik van plan was om dit jaar ook een Levenstestament te gaan maken, een samenstel van behandelverbod, euthanasieverzoek, verzoek om toepassen van comfortbeleid en medische volmacht. De term ‘levenstestament’ is misleidend, en volgens mij vooral bedacht door notarissen om mensen het gevoel te geven dat een (dure) gang naar de notaris noodzakelijk is (dat is overigens niet zo). Ik houd graag de regie in handen over mijn eigen levenseinde. Als leven lijden wordt dan hoeft het van mij namelijk niet meer. Dood ga je toch, lijden kun je beperken.

Ik zet deze stap niet zomaar. In mijn familie komen diverse vervelende (en mogelijk erfelijke) aandoeningen voor. Ik weet niet óf die mij gaan treffen, maar áls dat gebeurt wil ik mijn opties open hebben. En ook in mijn persoonlijke omgeving zag en zie ik diverse mensen door ziekte of ander ongeluk in situaties terechtkomen waarvan ik denk: ‘Dat wil ik niet! Dat is voor mij onvoldoende kwaliteit van leven, dat is uitzichtloos en ondraaglijk lijden!’.

Euthanasie dus. Het is geen onomstreden onderwerp, en veel religies wijzen het af. Van de wetgever mag het, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Ik heb besloten om over mijn zoektocht en overwegingen te schrijven. Mocht je bezwaren hebben tegen het zelf kiezen van je levenseinde, dan kun je beter niet verder lezen. En ik herinner iedereen er even aan dat reacties op mijn blog altijd door mij bekeken en beoordeeld worden voordat ze geplaatst worden.

Kiezen voor je levenseinde

Nadenken over mijn eigen levenseinde is lastiger dan ik dacht. Zelfs als je er, zoals ik, uit volle overtuiging aan begint. Ik begon het jaar voortvarend. Werd voor een paar tientjes lid van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), als Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie op 23 februari 1973 opgericht en met inmiddels meer dan 170.000 (nog levende) leden. Op hun website vind je een schat aan informatie, en leden hebben ook toegang tot informatiebijeenkomsten en individuele spreekuren, en kunnen gebruik maken van modellen voor de noodzakelijke wilsverklaringen. Dus vol goede moed begon ik te lezen.

Maar dat viel nog niet mee. Ik moet wel in de juiste stemming zijn om na te denken over de dood. Dat werkt niet zo goed als ik niet vrolijk ben, de dood drukt dan zwaar op het gemoed. Mijn hoofd staat er niet altijd naar. Dus het duurde langer dan ik gedacht had. Ook omdat wat ik las tot nadenken stemde. En dat waren geen eenvoudige vragen die ik mijzelf te stellen had.

Wat moet ik doen?

Wat euthanasie is en wat er in de wet staat ga ik hier niet uitleggen. Dat staat allemaal heel goed beschreven op de website van de NVVE. Twee stukjes informatie die ik wel bijzonder relevant vond: Euthanasie zit gewoon in het basispakket van de zorgverzekering, en meestal (maar niet altijd) heeft het geen gevolgen voor de uitkering van bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering of een uitvaartverzekering. Dat laatste is dus wel relevant om te controleren in de polisvoorwaarden als je zo’n verzekering hebt of afsluit. Ik heb deze verzekeringen niet, dus ik hoef me hier geen zorgen over te maken.

De kern van de keuze voor je eigen levenseinde zijn de Schriftelijke Wilsverklaringen. Handgeschreven, geprint, getatoeëerd op je lichaam, dat maakt niet uit. Als er maar uit persoonsgegevens blijkt dat het JOUW wilsverklaring is. De NVVE raadt er drie aan, een behandelverbod (met inbegrepen een verzoek om toepassen van comfortbeleid), euthanasieverzoek, en medische volmacht.

De Medische Volmacht is redelijk eenvoudig. Ik ga uiteraard niet precies vertellen wat er in de modellen van de NVVE staat. Daarvoor mag je gewoon zelf voor € 23,30 een jaar lid worden. Geen geld voor zo’n thema, toch? De NVVE krijgt geen subsidies en is dus afhankelijk van de contributies van leden en van giften. Als lid kun je het format gewoon online invullen en opslaan, downloaden, printen, enzovoorts. In de Medische Volmacht wijs je een gevolmachtigde persoon en een plaatsvervangend gevolmachtigde persoon aan, die namens jou mogen beslissen over medische behandelingen als je dat zelf niet meer kunt vertellen. Daar heb je uiteraard naam, geboortedatum/geboorteplaats, en contactgegevens van deze personen voor nodig. En het is vanzelfsprekend dat je dit vooraf met deze personen besproken hebt. Niet iedereen zal deze verantwoordelijkheid willen dragen.

Kwaliteit van Leven / Uitzichtloos en Ondraaglijk Lijden

Bijzonder kopje is dat, hè? Het Euthanasieverzoek is een stuk lastiger. Daarin schrijf je op dat je wilt dat een arts jou euthanasie verleent als jij ondraaglijk en uitzichtloos lijdt. Maar wat is dat dan, ondraaglijk en uitzichtloos lijden? Dat is natuurlijk een persoonlijk iets, en dat wordt je geacht in je eigen woorden te omschrijven. En dat vind ik lastig. Ook het Behandelverbod heeft een persoonlijke aanvulling nodig. Wanneer is jouw Kwaliteit van Leven onvoldoende en wil je niet meer medisch behandeld worden?

Om mijn denken te ondersteunen heb ik natuurlijk ook gezocht op internet. Google DuckDuckGo is your best friend. Met name de database met uitspraken van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie over specifiek dit punt vond ik heel leerzaam.

‘Lijden’ wordt in het Van Dale woordenboek omschreven als het ondergaan van verdriet, ellende enz. Vervelende lichamelijke en geestelijke dingen, denk ik dan aan.

‘Uitzichtloos’ is ook nog best makkelijk te definiëren. Lijden is uitzichtloos als de ziekte of aandoening die het lijden veroorzaakt niet te genezen is en het ook niet mogelijk is de symptomen zodanig te verzachten dat daardoor de ondraaglijkheid verdwijnt. Hierbij staan de medische diagnose en de behandelprognose centraal. Dat is meestal nog wel vrij objectief medisch vast te stellen. Hoop ik. Ik realiseer me hierdoor wel weer welke verantwoordelijkheid er bij de medische professie ligt…

‘Ondraaglijk’ is lastiger. Het is vooral een subjectief iets. Persoonlijk. En dus ook lastiger begrijpelijk en overtuigend op te schrijven. De art(sen) die uiteindelijk betrokken zijn bij de euthanasie moeten overtuigd zijn dat het lijden specifiek voor mij met mijn vaardigheden, historie, normen en waarden, en persoonlijkheid ondraaglijk is. Welke last draag ik, en welke kracht heb ik om die last te dragen?

‘Kwaliteit’ is ook zo’n fijn woord. van Dale definieert het als mate waarin iets goed is, gesteldheid, hoedanigheid en aard. Ook daar zit een grote mate van subjectiviteit en persoonlijke voorkeuren in. En dat is dus precies wat dit tot een lastige exercitie maakt. Wat is ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’ voor mij? En wanneer is mijn ‘kwaliteit van leven’ onvoldoende?

Onlangs heb ik ook een goed gesprek gehad met een consulent van de NVVE. Het doel van dit gesprek was voor mij tweeledig. Allereerst het toetsen van de teksten die ik voor mijzelf opgesteld had over mijn persoonlijke invulling van het begrip ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’ en het begrip ‘onvoldoende kwaliteit van leven’. Maar ik heb ook in mijn (concept) euthanasieverzoek vastgelegd dat ik dit gesprek gehad heb. Dat is bedoeld om te laten zien dat ik een zorgvuldige afweging heb gemaakt. Want de zorgvuldigheidseisen zijn erg belangrijk bij de toetsing van euthanasieverzoeken. Ook een reden om nu al te beginnen en dit regelmatig bij te werken. Dat is meer weloverwogen dan dit pas te doen als ik ondraaglijk en uitzichtloos lijdend in een ziekenhuisbed lig… En dat weegt zwaar voor de mensen die uiteindelijk moeten besluiten of ze mijn euthanasieverzoek in gaan willigen.

Ik hoop dat ik het Behandelverbod nooit nodig ga hebben. Want dat gaat eigenlijk om een situatie waarbij ik zelf al niet meer wilsbekwaam ben. Als ik wilsbekwaam ben kan ik vragen om euthanasie. Als ik niet meer wilsbekwaam ben kan ik met het behandelverbod en de medische volmacht hooguit voorkomen dan men mij verder behandelt. Hopelijk zal ik dan snel sterven. Maar euthanasie is dan geen optie meer.

Wat zijn mijn definities?

Onderstaand de teksten waar ik voorlopig op uitgekomen ben. Allereerst mijn tekst over Uitzichtloos en Ondraaglijk Lijden die ik heb opgenomen in mijn Euthanasieverzoek.

Ik verzoek mijn arts om mij euthanasie te verlenen wegens uitzichtloos en ondraaglijk lijden:

1. Wanneer ik mij bevind in een vergevorderd stadium van een kwaadaardige en/of dodelijke ziekte of een ernstige chronische ziekte of ziekte waarbij mijn geestelijke en/of lichamelijke vermogens geleidelijk en onherstelbaar achteruit gaan, als er geen zinvolle behandeling meer mogelijk is

2. Bij een psychiatrische aandoening met verlies van zelfstandigheid en perspectief, als een psychiater constateert dat ik ben uitbehandeld en er ook geen mogelijkheden zijn om het lijden te verminderen, als een psychiater behandelingen voorstelt terwijl ik hier geen vertrouwen in heb of hier simpelweg geen energie meer voor heb

3. Bij een te grote stapeling van ouderdomskwalen en / of een leven zonder eigen regie in volledige afhankelijkheid van anderen voor de algemene dagelijkse levensverrichtingen als eten, drinken, toiletgang en aan- en uitkleden, waarbij de menselijke waardigheid ernstig wordt aangetast, en / of waarin ik activiteiten die mij voorheen afleiding en plezier hebben geboden (zoals lezen, een goed gesprek voeren, genieten van genieten van natuur, kunst en cultuur) niet meer zelfstandig kan uitoefenen

4. Tijdig bij beginnende dementie, wanneer ik nog wilsbekwaam ben

Indien de behandelend arts geen euthanasie wil verlenen, verzoek ik de behandeling op te dragen aan een andere arts die wel mijn vorenstaande vrijwillige en weloverwogen wens wil uitvoeren. Ik wens geen opname in of overplaatsing naar een ziekenhuis of inrichting die beslist geen toestemming voor euthanasie zal geven.

En mijn tekst over Onvoldoende Kwaliteit Van Leven die ik heb opgenomen in mijn Behandelverbod.

Van onvoldoende kwaliteit van leven is voor mij persoonlijk sprake als ik door ziekte, een psychiatrische aandoening, ouderdom, ongeval of welke oorzaak dan ook in een situatie kom waaruit voor mij, ondanks alle pogingen van de behandelend arts(en), geen herstel voor een redelijke en waardige levensstijl (meer) te verwachten is, waaronder ik in ieder geval versta:

1. een situatie waarin ik kunstmatig in leven word gehouden

2. een leven waarbij ik structureel te maken heb met ernstige pijn, kortademigheid of invaliditeit

3. een leven zonder eigen regie in volledige afhankelijkheid van anderen voor de algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals eten, drinken, toiletgang en aan- en uitkleden

4. een leven waarin de menselijke waardigheid ernstig wordt aangetast.

5. een leven waarin ik activiteiten die mij voorheen afleiding en plezier hebben geboden (zoals lezen, een goed gesprek voeren, genieten van genieten van natuur, kunst en cultuur) niet meer zelfstandig kan uitoefenen

Ik wens in elk geval geen enkele levensverlengende behandeling die een natuurlijke dood uitstelt. Ik wil geen opname op een intensive care, geen reanimatie, en ook geen overplaatsing naar een verpleeghuis.

Suggesties en aanvullingen zijn overigens van harte welkom, zeker van mensen die zelf ook hun wilsverklaringen gemaakt hebben!

Wat moet je nou echt regelen?

Mijzelf verdiepen in het levenseinde heeft me veel nieuwe inzichten opgeleverd. Ik realiseer me nu dat de term ‘levenstestament’ misleidend is, en suggereert dat er een notaris nodig is. Maar dat is dus niet zo. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat er nóg een belangrijk puzzelstukje ontbreekt in het bouwwerk van mijn nalatenschap, namelijk een Algemene Volmacht. Ik wil graag regelen dat Vriendin en mogelijk nog iemand anders namens mij financiële beslissingen kan nemen en rechtshandelingen kan verrichten als ik om een of andere reden daar niet meer toe in staat ben.

Dat punt is namelijk wel geregeld na mijn dood, in het testament heb ik een Executeur aangewezen. Maar een testament werkt alleen als je dood bent. Zolang je niet dood bent, heb je daar niet zo veel aan. Met een volmacht zorg ik er bijvoorbeeld voor dat Vriendin eigenstandig onze woning kan verkopen als ik wilsonbekwaam raak maar nog niet overleden ben.

Die Algemene Volmacht wil ik wel in overleg met een notaris opstellen. Die gelegenheid wil ik ook gebruiken om wat details te wijzigen in mijn testament. Zo wil ik de optie opnemen om legaten toe te kennen een goede doelen die ik in een (door mij makkelijk aanpasbare) bijlage opneem. Ik denk dan aan vaste bedragen en de optie van een maximaal percentage van de erfenis.

Onderstaand schema laat zien wat ik dan allemaal geregeld heb voor de situatie waarin ik wilsonbekwaam word, ondraaglijk en uitzichtloos lijd, of overlijd. Voor de volledigheid noem ik ook voogdij regelen. Dat hoef ik zelf niet te doen (want Geldnerd heeft geen kinderen), maar is wel iets dat iedereen met jonge kinderen zou moeten regelen. Dat kan via dit formulier van de Rechtspraak, en het lijkt me ook verstandig om wensen hierover in een testament vast te leggen. Daar hoef ik in mijn situatie gelukkig niet over na te denken.

Het Behandelverbod, de Medische Volmacht, en het Euthanasieverzoek moeten in elk geval opgenomen worden in mijn medisch dossier, dat regel ik via de huisarts. Het Achterblijversdocument, de nog op te stellen Volmacht en het Testament bewaar ik in mijn kluis. De executeur heeft een kopie.

Komende periode wil ik ook nog een gesprek voeren met mijn huisarts om mijn wensen daar toe te lichten, en te zorgen dat de Wilsverklaringen inderdaad worden opgenomen in mijn medisch dossier. En om zeker te stellen dat die ter zijner tijd wil meewerken. Zo niet, dan moet ik ook nog op zoek naar een andere huisarts die deze bereidheid wel heeft. Ik heb er eerder met de huisartsenpraktijk over gesproken, en destijds gaven ze aan dat zij geen principiële bezwaren hebben tegen euthanasie. Het gesprek gaat dus nu vooral over mijn wilsverklaringen, en de vraag of mijn beschrijvingen van ondraaglijk en uitzichtloos lijden, en onvoldoende kwaliteit van leven, voor hen herkenbaar en werkbaar zijn.

En ondertussen heb ik dus ook mijn Achterblijversdocument maar weer eens bijgewerkt. Want daar was het weer eens tijd voor.

Ben ik dan klaar? Nee, nog lang niet. Ik verwacht dat mijn denken hierover doorgaat, en dat ik mijn Wilsverklaringen de komende jaren nog wel een aantal keren aan zal passen. Maar ik ben er wel mee bezig, en dat is meer dan veel mensen kunnen zeggen. Nou maar hopen dat ik ook nog even de tijd heb!

En ik hoop eigenlijk dat ik al deze constructies niet nodig ga hebben. Gewoon op een ochtend niet meer wakker worden of ineens dood neervallen vind ik te verkiezen boven welke lijdensweg dan ook. Of dat er tegen die tijd gewoon een Voltooid Leven wet is, en ik op een legale manier de beschikking heb over middelen om mijn moment van levenseinde te bepalen. Dat duurt nog even, maar ik heb hopelijk ook nog even.

Kijk- en Leestips

Wil je jezelf meer verdiepen in deze lastige thema’s? Dan is er gelukkig genoeg leesvoer! Onderstaand een aantal bronnen die ik zelf gebruikt heb en nog gebruik in dit proces.

Al diverse malen genoemd in deze blogpost: de website van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Met een schat aan informatie, en voor leden ook de mogelijkheid van telefonisch advies of een gesprek.

Dick Wittenberg – Wat doen we met de spullen? Heb ik ook aan mijn ouders cadeau gegeven om ze te laten zien wat er gebeurt als ze zelf niet op gaan ruimen… 😈

Je hebt de notaris niet nodig voor het Vrijwillig Levenseinde. Het mag wel. Op de website van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie vind je een handige checklist over het Levenstestament.

Marieke Henselmans – Wegwijzer voor Nabestaanden. Over wat je kunt en moet regelen, vooral gericht op testament en praktische zaken.

Marieke Henselmans – Laat je niet kisten door de commercie. Waar moet je op letten rond de uitvaart? Er is ook een werkboek bij.

Marina Milenkovic – Wat laat ik na gaat een tandje dieper dan Marieke Henselmans. Dat maakt het boek iets lastiger toegankelijk maar wel heel goed bruikbaar. De schrijfster heeft het boek geschreven (en haar bedrijf gestart) vanuit haar eigen, rauwe en vervelende, ervaring met de dood van een partner waarbij er niets geregeld was. Dat merk je. Dat is confronterend. Maar dat zorgt wel voor meer gevoel van urgentie.

Dertien Dagen. Indrukwekkende documentaire over een zelfgekozen levenseinde (gemaakt door de zoon van de hoofdpersoon) die onlangs werd uitgezonden op de NPO.

Denk jij wel eens na over jouw levenseinde? Heb je er dingen voor geregeld?

NB: maandag 5 september schreef Geld-Is-Tijd een indringende blogpost over de zorg(en) om een aftakelende ouder. Precies de situatie die ik zelf hoop te voorkomen.

En na de dood? Ach….

Stand op de Brokermarkt 2022

  • Berichtcategorie:Beleggen

Als je wilt beleggen is een broker onmisbaar. Het is de partij tussen jou en de aandelenmarkt, die jou in staat stelt om aandelen, beleggingsfondsen, ETFs, opties, en al die andere levensgevaarlijke financiële massavernietigingswapens te kopen en verkopen. Elk jaar kijk ik wel een keertje hoe het gaat op de brokermarkt in Nederland. En soms ook tussendoor als daar aanleiding toe is. Ik maak geen gedetailleerde vergelijkingen tussen brokers. Er zijn anderen die dat veel beter kunnen dan ik, en wat het beste is voor jouw situatie hangt af van hoe je wilt beleggen en van persoonlijke voorkeuren. Maar ik kijk wel naar de grotere ontwikkelingen en de dingen die me opvallen. En wat dat betekent voor mijn eigen keuzes. Toen ik vorige week schreef over mijn overwegingen om (niet) terug te gaan naar één huisbank, realiseerde ik me ook dat het tijd werd om hier weer eens de thermometer in te steken.

Huidige broker: Saxo Bank

Door een aaneenschakeling van overnames is mijn beleggingsportefeuille terechtgekomen bij Saxo Bank. De migratie van de klanten van Binck Bank naar Saxo Bank was geen onverdeeld succes. Er zijn momenten dat ik denk dat het langzaamaan wat beter gaat met Saxo, maar er zijn ook nog genoeg momenten dat ik merk dat ze er nog niet zijn. Te laat zijn met de fiscale overzichten is zo’n moment. En in het eerste halfjaar van 2022 heeft het ook enkele keren langer dan twee werkdagen geduurd voordat mijn maandelijkse storting werd bijgeschreven op mijn Saxo rekening, en ik mijn maandelijkse aankoop kon doen. Maar de afgelopen maanden gaat dat gelukkig weer beter. Afkloppen en hopen dat het zo blijft. Vooralsnog heb ik de (vrijwel ontoegankelijke) helpdesk van Saxo dit jaar al vaker nodig gehad dan die van Binck in drie jaar.

Eind juli schreven het FD en daarna ook de NRC over lopende onderzoeken naar Saxo door zowel de Nederlandse toezichthouder AFM als door de Franse toezichthouder. Voor mij geen reden tot paniek. Hier hebben we immers toezichthouders voor.

Maar het zet me wel weer aan het denken. Ik heb bewust niet gekozen voor de goedkoopste beleggingsoptie die er is. Ik ben bereid om te betalen voor kwaliteit en veiligheid van mijn beleggingsportefeuille, een substantieel deel van mijn vermogen. Maar dan moeten die kwaliteit en veiligheid er natuurlijk wél zijn. Bij Binck had ik daar vertrouwen in, bij Saxo (nog steeds) niet. Misschien wordt het tijd om een tweede broker te nemen en mijn portefeuille te gaan spreiden?

De verdeling van mijn vermogen per einde tweede kwartaal 2022

Ontwikkelingen in de markt

Begin dit jaar plaatste Laura van Geest, voorzitter van het bestuur van de AFM, op social media een post met een aantal interessante ontwikkelingen. Samen met de Franse toezichthouder lobbyt de AFM voor betere afstemming tussen Europese toezichthouders. En ze geeft aan dat een aantal buitenlandse brokers, met name uit Cyprus, na druk van de AFM niet meer actief zijn op de Nederlandse markt. Maar dan blijft er nog genoeg te doen over.

Want de markt internationaliseert en het beleggingsaanbod in Nederland wordt naar mijn mening de afgelopen periode schraler. Niet dat ik de Cypriotische brokers mis… Dat zijn geen partijen die ik serieus kan nemen. Ik vind het ook te kwetsbaar. Cyprus is (ook financieel) een klein land. Dat zegt meestal iets over de kwaliteit en kwantiteit van toezicht. Bovendien betekent het dat er niet heel veel financiële slagkracht zal zijn als er problemen ontstaan. Dat zagen we ook bij IJsland toen IceSave in de problemen kwam. Dat probleem was financieel (te) groot voor IJsland, en het duurde even voordat het geld terugkwam. Nu hebben we in de Europes Unie weliswaar wat mechanismen hiervoor, maar ik heb geen oneindig vertrouwen in de Europese solidariteit. Voor mij dus liefst alleen partijen onder toezicht van Nederland of van een ander groot Europees land.

Qua aanbieders is er het afgelopen jaar niet veel veranderd op de Nederlandse markt. De grootbanken ING, ABN AMRO en Rabobank zijn actief met een relatief duur en relatief schraal aanbod. Ik houd niet van de maatwerkfondsen die ze gelabeld aanbieden (bijvoorbeeld van Northern Trust), die kunnen ze namelijk eenzijdig aanpassen. En ik ben niet vergeten dat de grote banken de particuliere belegger ook zomaar in de steek laten als het speelveld niet meer gunstig voor ze is. Ik ben ooit zelf met mijn beleggingen bij de Rabobank vertrokken om die reden.

Dan zijn er Saxo Bank (eigendom van het Deense Saxo Bank) en DeGiro (eigendom van het Duitse Flatex) als grote gespecialiseerde brokers. Ik had ergens verwacht dat Flatex en DeGiro sneller en steviger geïntegreerd zouden worden, maar dat lijkt to op heden niet te gebeuren.

Schimmige verdienmodellen

Eind 2021 is ook de Duitse broker Trade Republic actief geworden in Nederland. Ze vallen onder Duits toezicht. Trade Republic lijkt qua businessmodel een beetje een Flatex-kloon: ‘gratis’ transacties aanbieden en het geld verdienen door de orders door te verkopen.

Daarmee valt Trade Republic voor mij in hetzelfde rijtje als DeGiro, Flatex, en Bux Zero. Partijen die voor mij als gebruiker een schimmig businessmodel hebben. Ik weet niet precies hoe ze hun geld verdienen. Ik weet wel zeker dat het geen liefdadigheidsorganisaties zijn. Ik weet niet precies wat ik betaal. Ik weet ook niet zeker of ik wel de ‘beste deal’ krijg, omdat de broker niet transparant is over wat er met mijn orders en portefeuille gebeurt. Dat is voor mij persoonlijk een rode vlag. Ik zal niet gauw gebruik maken van de diensten van een broker met een schimmig verdienmodel. Financieel Onafhankelijk Blog heeft eerder een review geschreven over Trade Republic.

De grootbanken kunnen er overigens ook wat van. Rabobank heeft volgens mij inmiddels z’n beleggingsaanbod uitbesteed (ik meen aan BNP Paribas maar kan dat nergens officieel bevestigd krijgen), dat wordt nog interessant als ze daar ooit strategisch van koers willen veranderen (en voor mij een reden om daar zeker niet naar toe te gaan). Als klant zie je er niets van. Overigens vind ik het nog steeds een strategische Blunder met Hoofdletter B van de Rabobank dat ze ooit Alex Vermogensbeheer verkocht hebben. Het beste beleggingsaanbod dat ze ooit gehad hebben. Eikels. En als ik op hun websites kijk dan zie ik dat de grootbanken mensen vooral richting Beheerd Beleggen proberen te bewegen. Daar valt voor de bank immers het meeste aan te verdienen.

Schraal aanbod

Als ik kijk op de overzichtspagina bij vergelijkingssite FINNER dan zijn er momenteel meer dan 25 brokers actief op de Nederlandse markt. Maar als je dieper kijkt, dan wordt de spoeling al snel heel dun. Partijen met schimmige verdienmodellen die orders doorverkopen en/of de effecten uitlenen, partijen onder buitenlands toezicht (in elk geval niet Nederlands of Duits), partijen die op Contracts For Difference of cryptovaluta gericht zijn, allemaal partijen die ik niet eens in overweging wil nemen. De transparantie in de sector is niet bepaald goed te noemen.

En ik negeer ook het aanbod voor beheerd beleggen en modelportefeuilles. Voor mij dus geen Meesman of Peaks of iets dergelijks. Mijn beleggingsstrategie is simpel. Ik wil zelf mijn eigen gekozen ETFs kopen op een echte aandelenbeurs. En dan kom ik niet verder dan de grootbanken, Saxo Bank, of het Amerikaanse Interactive Brokers (waar je als Nederlander gewoon rechtstreeks bij de Europese vestiging in Ierland een rekening kunt openen). En van de grootbanken valt voor mij de Rabobank dan ook nog af omdat het aanbod is uitbesteed. En ook wel omdat ze samenwerken met ‘cijfertjestovenaar’ PorteRenee, dat vind ik persoonlijk geen aanbeveling voor een serieuze financiële dienstverlener… 😈

Flatex/DeGiro gaat ondertussen vooral door met ruzie maken met de toezichthouder. Eind vorig jaar kregen ze ook nog weer een boete van de AFM. Ook dat is voor mij een rode vlag. Het wordt maar niet helder of ze nou iets gedaan hebben met de eerdere opmerkingen van de AFM.

Soms verlang ik er naar dat een marktpartij als Vanguard beleggen voor particulieren aan gaat bieden in Nederland. Hun ETFs blijven mijn favoriet. In Duitsland hebben ze nu een beleggingsplatform voor consumenten, maar ik vrees dat Nederland een te kleine markt voor ze is. Mochten ze meelezen: ik zal als eerste een rekening bij ze openen als ze hier beginnen!

Wat doet Geldnerd?

Kommer en kwel, denk ik als ik mijn bericht zo eens teruglees. De situatie rond mijn huidige broker Saxo Bank is niet ideaal. Maar goede alternatieven zijn schaars. Ik kom dan uit bij ABN AMRO (waar onze hypotheek en gezamenlijke bankrekening zijn ondergebracht) of bij Interactive Brokers.

Zoals ik al schreef: ik overweeg om een tweede beleggingsrekening te openen, naast mijn huidige rekening bij Saxo. Daar wil ik dan mijn nieuwe inleg gaan doen. En daarna stapsgewijs de portefeuille overhevelen vanuit Saxo, of die gewoon laten staan. Ook niet ideaal, het nodige werk, terwijl buy-and-hold juist gebaat is bij rust en saaiheid. Ik ga er nog eens rustig over nadenken…

Welke broker(s) gebruik jij? En waarom?

Campingrally?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Nee, geen race met auto’s of caravans op een camping natuurlijk. Of met fietsjes, aangemoedigd door een overenthousiast animatie-team en 500 dronken landgenoten (het moge duidelijk zijn dat Geldnerd geen fan is van campings of kamperen…). Nee, ik bedoel een campingrally op de aandelenbeurzen… Een campingrally of campinghausse is een onverwachte snelle stijging van de beurzen tijdens de doorgaans iets rustiger zomermaanden

Toen ik afgelopen zaterdag in mijn beleggingsspreadsheet op de knop ‘Bijwerken’ drukte viel het me namelijk op. Mijn portefeuille is de afgelopen maand omhoog gespoten. In absolute termen staat de portefeuille op het hoogste punt ooit, en als ik corrigeer voor alle inleg sinds het laatste hoogste punt dan sta ik nog slechts 0,9% onder mijn Virtual All-Time High (VATH). Als je me dat twee maanden geleden had voorspeld dan had ik je voor gek verklaard

Ik blijf me verbazen over dit soort steile bewegingen, zowel naar boven als naar beneden. Het maakt dat ik echt niet meer geloof in een rationele markt en in de ‘homo economicus‘, de mens die rationele beslissingen neemt. Het is allemaal emotie wat we nu zien. Angst, hoop, hebzucht, noem maar op.

Onderliggend zie ik namelijk wel veel ontwikkelingen die me zorgen baren. Huishoudens die te maken krijgen met kostenstijgingen voor boodschappen en energie die een gemiddeld huishouden echt niet kan dragen. Dat worden dus sterke loonstijgingen of sociale onrust. Grote onzekerheden op de wereldwijde energiemarkten. Scherpere verhoudingen tussen de grootmachten de Verenigde Staten, Rusland en China (met Europa als grootmacht wil het maar niet echt lukken). De trend van globalisering draait om, met alle risico’s voor de handel waar ons landje erg van afhankelijk is. En dan heb ik het nog niet over langere-termijn problemen op het terrein van klimaat en leefomgeving die we voor ons uit blijven schuiven maar die toch echt wel steeds dichterbij komen en steeds zichtbaarder worden.

En toch stijgt de beurs. Waarom, denk ik dan? Maar goed, vooralsnog geniet ik gewoon van stijgende grafiekjes en groene cijfertjes. Die zijn fijn. Voor mijn strategie maakt het niks uit. Ik maak elke maand zodra mijn salaris binnenkomt mijn vaste inleg over naar de beleggingsrekening. Daarmee koop ik weer een van mijn vaste ETFs. En dan weer wachten op het volgende salaris. Dat doe ik nu consequent sinds 2017. Ook toen de beurzen sterk daalden in de eerste maanden van de coronapandemie. ook gedurende de recessie-angsten en Russische agressie van het afgelopen jaar. Gewoon doorgaan.

Een van de redenen van het sterke herstel van mijn portefeuille is simpel. De sterkere dollar. Het afgelopen jaar is de dollar in heel hoog tempo sterker geworden ten opzichte van de Euro. Je krijgt steeds minder Amerikaanse Dollars voor 1 Euro. Op sommige momenten zelfs maar 1 Dollar of nog iets minder (mijn grafiek laat alleen de koersen aan het einde van de week zien). Mijn ETFs zijn genoteerd in Euro’s. Maar veel van de aandelen die onderdeel zijn van deze ETFs zijn genoteerd in Dollars. Valuta-effecten dus.

Waarschijnlijk is ‘valuta’ zelfs de belangrijkste reden voor het herstel van mijn portefeuille. Want als ik kijk naar de S&P500 sinds 1 januari dan zie ik de afgelopen maanden wel herstel, maar lang niet zo sterk als het herstel van mijn eigen portefeuille. Dankjewel, sterke Dollar…

Ik ga me niet wagen aan voorspellingen voor de komende periode op de beurs. Dat lukt zelfs de zogenaamde deskundigen niet. Maar als ik naar de historie kijk dan zijn de echt grote correcties (1987, of de dot-com crisis begin deze eeuw) in de orde grootte van 40% ten opzichte van het hoogste punt geweest. Dat hebben we nog lang niet aangeraakt. Het kan dus, gegeven alle onzekerheden, gewoon ook nog weer heel ver naar beneden donderen. Het hangt allemaal af van de emoties.

Profiteer jij ook van de campingrally?

Terug naar een huisbank?

Vroeger waren al mijn financiële zaken ondergebracht bij één dienstverlener. Mijn ouders hebben namelijk daags na mijn geboorte een spaarrekening voor mij geopend bij deze dienstverlener, en voor de rest van mijn leven gebeurde alles dus bij de Rabobank. Bankzaken, sparen, beleggen, verzekeren, de hypotheek, de hele boel. Totdat ik langzaam maar zeker in de gaten kreeg dat dit wel gemakkelijk en overzichtelijk was, maar zeker niet op ieder terrein voor mij de financieel voordeligste optie. Sindsdien ben ik een beetje op drift geraakt.

Overigens heb ik nooit enige (re)actie gezien vanuit de Rabobank toen ik stap voor stap al mijn producten weghaalde. Terwijl ik toch in elk marketingboekje lees dat een klant behouden veel goedkoper is dan een nieuwe werven. Dat geeft toch een beetje het gevoel dat ik interessant was als melkkoe, maar niet interessant genoeg om vast te houden. Een gemiste kans voor de Rabobank. Maar waarschijnlijk waren ze druk met dingen waar ze veel meer geld aan verdienen en nu ‘gemengde gevoelens’ over hebben. Of met het versturen van heel veel Rabo-scanners naar ZuinigAan.

In onderstaand overzicht zie je waar ik de afgelopen 10 jaar mijn financiële diensten afgenomen heb. Interpolis is de ‘huisverzekeraar’ van de Rabobank. Heel lang heb ik dus in mijn Rabo internetbankieren omgeving alles kunnen zien. Zeker in de periode tot en met 2010, toen ik ook mijn beleggingen en mijn (woeker)hypotheek bij de Rabobank had. Maar de afgelopen 10 jaar werd het snel minder. Vanaf 2008 werden de beleggingen stapsgewijs overgeheveld naar SNS Fundcoach. In 2013 opende ik een spaarrekening met hogere minder lage rente bij Nationale Nederlanden en openden Vriendin en ik een gezamenlijke rekening bij ABN AMRO. In 2016 kochten Vriendin en ik ons huis en namen we een hypotheek (en inboedelverzekering) bij ABN AMRO. En in 2020 beëindigde ik mijn hele verzekeringspakket bij Interpolis en nam een aansprakelijkheidsverzekering en inboedelverzekering bij Ditzo. En ondertussen verhuisden in 2013 mijn beleggingen naar Alex Vermogensbeheer, waarna ze door overnames nu bij Saxo Bank terecht zijn gekomen.

Per saldo zijn mijn financiële diensten sinds 2017 (het eerste volledige jaar na terugkeer uit het Verre Warme Land) behoorlijk goedkoper geworden. Vooral de wisseling van verzekeraar in 2020 is een klapper geweest. Ook zie je de effecten van mijn passieve beleggingsstrategie (één aankoop per maand, en alleen verkopen bij herbalanceren van de portefeuille) op de sinds 2017 gedaalde transactiekosten van mijn beleggingen. De overige fees van mijn beleggingen zijn een percentage van de portefeuillewaarde, dat is afgelopen jaren wel meegegroeid met de waarde van mijn beleggingsportefeuille. Binck en Saxo zijn niet de goedkoopste brokers.

NB: Cijfers 2022 gebaseerd op huidige tarieven en verwachte beleggingskosten voor de rest van dit jaar.

Soms denk ik wel eens dat ik het mijzelf te moeilijk maak. Verlang ik terug naar de eenvoud van alles op één plek bij één aanbieder. Want dat is immers ook een vorm van minimalisme. En na al die jaren buiten de grijpgrage klauwen van het Rabobank imperium ben ik eigenlijk ook wel eens benieuwd naar de overeenkomsten en verschillen met mijn huidige situatie. Zeker sinds de migratie van mijn beleggingen van Binck naar Saxo, een stap waar ik nog steeds niet heel enthousiast over kan worden. Zeker nu ik recent las dat de problemen bij Saxo nog niet voorbij zijn. Ik heb al eerder nagedacht over waar ik mijn financiële diensten afneem, maar het is goed om af en toe te kijken of je er nog hetzelfde over denkt.

Dus ben ik maar weer eens op onderzoek uitgegaan. Wat kosten mijn financiële diensten mij op dit moment? En wat zou het kosten als ik dat allemaal via een huisbank zou laten lopen? En welke voor- en nadelen zitten daar in qua voorwaarden? Daarbij maak ik een onderscheid in drie categorieën: Betalen en sparen, verzekeren en beleggen.

Wat heb ik nodig wil ik hebben?

De eerste vraag hierbij is natuurlijk welke financiële diensten ik eigenlijk nodig heb om mijn leven te kunnen leiden. De enige ‘must haves’ zijn een lopende rekening en een paar verzekeringen. Maar ik wil wel iets meer dan dat. Ik heb mijn eerdere analyse dus maar eens even bijgewerkt.

Bij de lopende rekening wil ik in elk geval een bankpas. En ik wil graag kunnen betalen met Apple Pay. Dat is gewoon gemak. Toegang tot contant geld vind ik dan weer minder belangrijk, want dat gebruik ik nauwelijks. Een veilige en moderne internet omgeving voor mijn bankzaken vind ik dan wel weer essentieel. Net als dat ik mijn transacties wil kunnen exporteren om ze te verwerken in mijn administratie.

Ik heb ook een tweede lopende rekening nodig, voor de gezamenlijke huishouding met Vriendin. Een bankrekening met twee passen dus. En liefst ook toegang tot Apple Pay en Google Pay (want Vriendin leeft in het ‘Android universum’).

Dan een creditcard. Die vind ik toch wel erg handig. Ik gebruik ‘m voor verschillende doelen. Voor online aankopen, voor het spreiden van grote aankopen over de tijd (er hoeft alleen voldoende geld op mijn lopende rekening te staan als de creditcard eens per maand wordt afgerekend), voor borg bij autohuur, en voor betalingen tijdens vakanties in het buitenland. De echte puriteinse consuminderaars vervloeken natuurlijk het gebruik van een creditcard, maar ik ben gewoon een gemakzuchtige ‘boomer’. Dus voor mij is dit een ‘must-have’.

Ook heb ik een spaarrekening nodig. Niet dat ik veel spaargeld heb, het merendeel van mijn geld zit in het huis (versneld aflossen) en in mijn beleggingsportefeuille. Maar ik heb een buffer en een aantal voorzieningen op een aparte spaarrekening, bij een andere aanbieder. En ik gebruik de spaarrekening die bij mijn lopende rekening hoort om overtollig geld van de lopende rekening gedurende de maand te parkeren.

In principe zou ik dit allemaal met één spaarrekening kunnen doen. Zeker nu mijn potjes boekhoudkundig gedetailleerd bijgehouden worden in GnuCash. Maar in het verleden was het renteverschil tussen de grootbanken en de prijsvechters op de spaarmarkt te groot. Bij 0,50% renteverschil scheelt dit op een saldo van € 10.000 toch € 50 per jaar. Ik verwacht niet dat dit beter wordt. En ergens blijf ik het fijn vinden om de potjes een beetje op afstand te houden, een drempel te hebben om dit over te boeken naar mijn lopende rekening. Maar als minimaliseren het doel is, dan kan ik met één spaarrekening toe.

Met verzekeren kun je het zo gek maken als je wilt. Ik denk dat dit voor veel mensen de grootste uitgavenpost in het financiële segment is. Dat was het bij mij in elk geval wel voordat we hier een drastische schoonmaak hielden. Ik sta nog steeds achter de uitgangspunten van destijds. Alleen verzekeren wat wettelijk verplicht is en welk risico je niet zelf kunt of wilt dragen. Voor ons is dat momenteel een aansprakelijkheidsverzekering en een inboedelverzekering. Opstal loopt via onze VVE, dat hoeven we dus niet zelf te regelen. En een auto hebben we niet, dus die hoeven we ook al niet te verzekeren.

En tenslotte mijn beleggingen. Ik merk dat mijn behoefte daarin steeds eenvoudiger wordt. Een heel beperkte set Exchange Traded Funds (ETFs). Eén aankoop per maand. Zo min mogelijk verkopen, eigenlijk alleen bij herbalanceren of het vervangen van een fonds in de portefeuille. Maar ik wil hier wel zelf keuzes in blijven maken. Zelf beleggen dus, geen vorm van beheerd beleggen. Dat scheelt ook in de kosten

Samenvattend betekent dit dat ik op zoek ben naar de volgende producten:

  1. Persoonlijke lopende rekening
  2. Persoonlijke spaarrekening
  3. Persoonlijke Creditcard
  4. Gezamenlijke lopende rekening met twee bankpassen
  5. Inboedelverzekering
  6. Aansprakelijkheidsverzekering
  7. Beleggingsrekening

De eerste drie komen bij de meeste banken overigens gebundeld in een pakket.

Waar wil ik dit hebben?

De volgende vraag is waar ik deze producten af wil nemen. Het vertrekpunt van deze blogpost is dat ik dit allemaal van één huisbank zou willen afnemen. Dat beperkt de keuzemogelijkheden. Ook omdat ik mijn lopende rekening echt alleen bij een systeembank af zou willen nemen. Een ’too big to fail’ bank.

Feitelijk heb ik dan in Nederland drie opties: de Rabobank, ABN AMRO, en ING. De eerste is al mijn hele leven mijn huisbank geweest, bij de tweede ben ik al klant met de gezamenlijke rekening en onze hypotheek. Van Rabobank weet ik dat het beleggingsaanbod schraal is, en is uitbesteed aan een derde partij. Met ING heb ik helemaal niks. Ze sponsoren veel sport, en daar ben ik niet in geïnteresseerd.

Beschikbaarheid vind ik ook nog een belangrijke factor. Kan ik inloggen en bankieren op de momenten dat ik dat wens? Maar dat is in Nederland niet echt een onderscheidende factor. Alle grote Nederlandse banken zitten vrijwel altijd boven de 99,8% beschikbaarheid, lees ik bij de Betaalvereniging Nederland.

Ik heb ook wel eens gekeken naar de relatief nieuwe online aanbieders van bancaire diensten, zoals Revolut en N26. Die zal ik zelf niet snel gaan gebruiken. Ik heb maar één lopende rekening nodig, en die wil ik zoals gezegd echt wel bij een ‘systeembank’ hebben. Ik vind die nieuwe dienstverleners dus overbodig. Maar ik kan me voorstellen dat ze voor andere mensen met specifieke gebruiksdoelen wel nut kunnen hebben.

Daarmee is eigenlijk alleen ABN AMRO voor mij een serieuze kandidaat om mijn huisbank te worden. Alleen daar kan ik alle belangrijke financiële elementen van mijn leven in één omgeving beschikbaar krijgen. Inclusief mijn hypotheek.

Wat zou dat betekenen?

Wat zou het betekenen als ik alles onder zou brengen bij ABN AMRO? Naast alles in één overzicht, welke voordelen heb ik dan nog meer? Wat kan ik dan niet meer? En: wat zou het verschil in kosten zijn?

ProductHuidig€ / maandABN AMRO
€ / maand
Opmerkingen
Betaalpakket (1)Rabobank5,653,10Telt als extra betaalrekening
Rekening met extra pasABN AMRO4,354,35
InboedelverzekeringDitzo7,4911,82
AansprakelijkheidsverzekeringDitzo3,515,88
Beleggingsrekening (2)Saxo Green6,00 / transactie
3,50 + 0,01% portefeuillewaarde (3)
0,00 / transactie
0,20% portefeuillewaarde / jaar (4)
Zelf Beleggen Basis
Totaal30,50 + 0,01% portefeuille25,15 + % portefeuille
  1. Bestaande uit lopende rekening met bankpas, vrij opneembare spaarrekening, en een creditcard.
  2. Op basis van huidige beleggingsstrategie.
  3. Maximaal € 48,50 per maand.
  4. 0,20% portefeuillewaarde per jaar tot € 100.000, daarboven 0,12% portefeuillewaarde per jaar tot € 400.000, daarboven 0,06% portefeuillewaarde per jaar. Achteraf per kwartaal verrekend.

Wat ik in deze situatie bespaar op beleggingstransacties ben ik extra kwijt aan verzekeringen… En de beleggingsfee bij ABN AMRO is (bij mijn huidige portefeuille-omvang) duurder dan bij Saxo Bank. Dat vind ik opvallende verschillen. Met slechts twee verzekeringen kom je bij ABN WMRO overigens niet in aanmerking voor de pakketkorting van 5%. Daar heb je minstens drie verzekeringen voor nodig. Ook kan ik niet al mijn huidige ETFs verhandelen bij ABN AMRO. Dat vind ik minder een probleem, het afgelopen jaar koop ik namelijk alleen VWRL bij.

Ik heb ook nog even gekeken naar de Rabobank, maar ook daar ben ik niet goedkoper uit. En heb ik nog steeds geen totaaloverzicht, in elk geval niet zolang onze hypotheek bij ABN AMRO staat.

Conclusies

Qua kosten maakt het weinig verschil, al is (door de beleggingsfee en mijn huidige portefeuille-omvang) mijn huidige strategie goedkoper dan alles bij één huisbank onderbrengen. Maar deze exercitie laat me wel weer zien dat ik niet de goedkoopste beleggingsoptie heb gekozen. Dat weet ik, en is een bewuste keuze. Maar het is iets waar ik wel weer over aan het nadenken ben. Want vanwege die omvang wil ik wellicht mijn beleggingsportefeuille gaan spreiden over meerdere aanbieders. Het is dus wel tijd om weer eens naar het aanbod van brokers in Nederland te gaan kijken. Voer voor een nieuwe blogpost!

En verder doe ik even niks. Houd ik het gewoon bij mijn huidige verdeling. De voordelen van overzicht bij één dienstverlener wegen voor mij niet op tegen de risico’s.

Waar neem jij jouw financiële diensten af?

Elektra, gas, water en een veel hoger maandbedrag?

  • Berichtcategorie:Wonen

Eind juni / begin juli vragen het waterbedrijf en het energiebedrijf altijd om mijn meterstanden (in Huize Geldnerd hebben we nog geen slimme meters). En dan volgen al snel de jaarafrekeningen. Voor mij het moment om weer even iets dieper in ons verbruik te duiken. Zeker dit jaar. Want die kleine dictator in het oosten is nog steeds aan het klooien, en zorgt er mede voor dat de energieprijzen wereldwijd de pan uitrijzen. En bij de evaluatie van ons stookseizoen had ik al gezien dat onze slimme thermostaat weliswaar meer comfort maar niet een besparing in kubieke meters gas had opgeleverd.

Die hogere energieprijzen wierpen vorig jaar hun schaduw al vooruit. Ons driejaarlijkse contract liep eind 2021 af. Gelukkig kon ik in de zomer van 2021 nog een contract voor een jaar afsluiten. Tegen hogere tarieven dan het voorgaande contract, maar nog steeds vele malen goedkoper dan de huidige prijzen. En daar las ik al een aantal angstaanjagende blogposts over, onder andere bij Luxe Of Zuinig.

Contracten en variabele tarieven

En dat is een dingetje, dat contract van ons. Ons huidige jaarcontract loopt 1 december aanstaande af. Op de website van onze energieleverancier lees ik op dit moment dat ik ‘vanwege de marktomstandigheden’ geen verlengingsaanbod ga krijgen. Als ik niets doe, gaat Huize Geldnerd op 1 december over op variabele tarieven. Ook bij de diverse vergelijkingssites zie ik geen mogelijkheden voor jaarcontracten. Overal kom ik op dit moment uit uit op variabele tarieven, met (voor ons verbruik) bedragen tussen de € 300 en € 400 per maand. Dat is iets heel anders dan de € 133 die we momenteel per maand betalen. En dan verwachten veel deskundigen dat de prijzen nog veel hoger gaan worden. Daar helpt geen tijdelijke verlaging van de BTW op energie tegen…

Onze ‘kale’ VerbruikstarievenEenheid20192020 / 20212022
Elektriciteit Hoog per kWh ex. BTW0,076640,080800,08807
Elektriciteit Laagper kWh ex. BTW0,061500,065300,08807
Gasper m3 ex. BTW0,288910,300000,36001

En deze tarieven zeggen lang niet alles. Want het grootste deel van de uiteindelijke rekening wordt bepaald door energiebelasting, leveringstarieven, en netbeheerkosten.

Het contract voor drinkwater is hiermee vergeleken een baken van rust en stabiliteit. Maar ook op dat domein lees ik inmiddels de eerste alarmerende berichten dat de stabiliteit voor de langere termijn allerminst verzekerd is.

Verbruik in Huize Geldnerd

Sinds begin 2022 neem ik maandelijks de meterstanden op, in plaats van alleen aan het einde van elk kwartaal. Op die manier verzamel ik meer datapunten over ons verbruik. En het gasverbruik koppel ik nu ook aan het aantal graaddagen, om te kijken hoe ons verbruik beïnvloed wordt door de weersomstandigheden [terugblik stookseizoen]. Maar in dez blogpost focus ik op ons jaarverbruik, op basis van de werkelijke meterstanden tot en met eind juni 2022. En zoals gebruikelijk heb ik, op basis van het verbruik in de voorgaande vijf jaar, ook weer een prognose gemaakt voor ons verbruik in het huidige kalenderjaar.

Ons waterverbruik blijft stabiel hoger dan het verbruik dat NIBUD als gemiddelde geeft voor een tweepersoons huishouden. We hebben een bad waar nog wel eens gebruik van gemaakt wordt. En ik denk dat we nog wel iets kunnen bezuinigen als we alleen helemaal volle trommels was zouden draaien. En af en toe sproeien we de tuin, al is dat dit seizoen nog maar één keer gebeurd.

Ons gasverbruik blijft hoger dan de periode tot en met 2020, maar wel lager dan wat NIBUD als gemiddeld verbruik geeft voor ons soort woning. Afgelopen winter (en ook op dit moment) werken wij nog vooral thuis. Nu is gas wel het meest dure onderdeel van de nutsvoorzieningen, dus dit is waar eventuele ruimte voor financiële besparing zal zitten. Want de stijging van onze energielasten zal vooral door de gestegen tarieven voor gas veroorzaakt worden.

Ons elektriciteitsverbruik is erg stabiel, maar met 3.200 – 3.300 kWh wel behoorlijk hoger dan de 2.810 kWh die NIBUD als gemiddelde geeft voor een tweepersoonshuishouden. (Te?) veel apparaten op standby, de SONOS luidsprekers en de TV, en een router, drie wifipunten en een server die altijd aan staan. Drie jaar geleden heb ik dat al eens in kaart gebracht. Inmiddels is ongeveer 25% van de inbouwspots in ons huis (we hebben er ruim 30) voorzien van LED-lampen. We vervangen nog steeds alleen als een spot defect is, want nog werkende halogeenlampen toevoegen aan de afvalberg alleen maar om elektriciteit te besparen vinden we ook geen goed idee.

Wat kost dat?

Wat kost dat dan allemaal per jaar? Hiervoor heb ik de totaalbedragen van de jaarafrekeningen op een rijtje gezet, dus inclusief alle belastingen en leveringskosten en dergelijke. De afgelopen jaren zijn we in Huize Geldnerd ongeveer € 1.800 per jaar kwijt aan elektra, gas en water. Wat daarin opvalt is dat aardgas een steeds groter aandeel heeft in deze uitgavenpost, inmiddels maar liefst twee derde. Water is vrij constant, elektriciteit is goedkoper geworden.

Die kosten van het aardgas, wat we gebruiken om te koken, het huis te verwarmen, en warm water uit de kraan te krijgen, heb ik dus nog een tandje dieper bekeken.

Tsja, en dat is een duidelijk beeld. Het is het verbruik (aantal kubieke meter maal tarief per kubieke meter), inclusief de met dat verbruik samenhangende energiebelasting, dat het leeuwendeel van deze stijging voor z’n rekening neemt. Meer dan verdubbeld sinds 2018, een veel sterkere stijging dan alleen door ons gestegen verbruik verklaard wordt.

Wat te doen?

Inzake ons energiecontract hebben we voorlopig besloten om pas zo laat mogelijk te beslissen wat we gaan doen. Ik houd de ontwikkelingen op de markt uiteraard wel goed in de gaten. Medio november zal onze huidige leverancier (Greenchoice) ons een voorstel doen met hun variabele tarieven van dat moment. Die kunnen we dan vergelijken met andere leveranciers. Tenzij het echt onbetaalbaar wordt willen we wel graag groene stroom en CO2-gecompenseerd aardgas blijven gebruiken. Ik reken voor de begroting voor 2023 maar even met een energiecontract van € 400 per maand…

Komende maand verwachten we aan de voorkant van onze woning wel eindelijk de nieuwe kozijnen met HR++ glas. Dat zou een behoorlijk warmtelek in onze woonkamer moeten dichten en het comfort moeten verhogen. Ik overweeg om dan ook radiatorfolie te plaatsen, alles ligt dan toch open. Huize Geldnerd is en blijft een oud huis uit het begin van de vorige eeuw, dus verdere isolatie en verduurzaming is lastig. Geen ruimte voor zonnepanelen.

Die slimme meter komt er overigens inmiddels wel aan. Eindelijk. Er was iets met de elektriciteitsmeters in onze wijk waardoor het de netbeheerder extra werk kost om hier slimme meters te plaatsen. Maar we hebben een brief gehad en de afspraak staat, over enkele weken wordt de slimme meter hier geplaatst.

Hoe gaat het met jouw energierekening?

Sinds een aantal jaren schrijf ik regelmatig over ons energieverbruik. Lees hier over 2019, 2020 en 2021. In 2019 analyseerde ik ons elektriciteitsverbruik. Eerder dit jaar keek ik terug op ons stookseizoen.

Kunstnagels, fysiotherapie en voedingssupplementen

  • Berichtcategorie:The HOT Life

Kunstnagels ja. Niet voor Geldnerd. Zelfs niet voor Vriendin. Maar wel voor Hondje… Eerder schreef ik over de ouderdomsklachten van ons Hondje. Dat wordt er allemaal niet beter op. Huppelde hij in maart nog vrolijk de trap op en af, sinds mei lukt hem dat echt niet meer.

Sinds eind mei kreeg Hondje dagelijks een dosis pijnstillers voor zijn artrose. Als vloeistof verstopt in een snoepje ging dat goed naar binnen. Maar de resultaten waren wisselend. Goede momenten en slechte momenten (het zijn niet eens dagen) wisselden elkaar af. Goede momenten waarop hij weer rondspringt, dat hij wil spelen en zijn balletje wil apporteren. Dat hij erop staat om een lange wandeling te doen (en vervolgens de rest van de dag voor pampus ligt van vermoeidheid). En slechte momenten waarop we hem naar het dichtstbijzijnde veldje dragen om met veel moeite zijn behoefte te doen. Het deed me pijn om het te zien.

En door het slepen van zijn achterpootjes sleten een paar nageltjes inmiddels zo ver af dat ze gingen bloeden als hij over harde ondergrond (trottoir, asfalt) loopt. Toen dat gebeurde hebben we de uitlaatservice even een weekje ‘on hold’ gezet. Met pijn in het hart. Want we weten dat ons Hondje dol is op de lange wandelingen met de uitlaatservice.

Fysiotherapie

Inmiddels hebben we enkele sessies gehad met een dierenfysiotherapeute. Als je me dit een paar jaar geleden gezegd had, dan had ik je uitgelachen. Daarbij merken we dat zijn reflexen goed zijn, maar de kracht in zijn achterpoten wordt duidelijk minder. Oefeningen helpen wel iets. We weten inmiddels (ook door andere symptomen) dat het neurologisch is, de signalen uit zijn achterlijfje komen echt met vertraging aan in zijn koppie. Niet ongebruikelijk bij lange hondjes van deze leeftijd. Ouderdomsdementie.

De fysiotherapeute suggereerde om eens te kijken naar kunstnagels. Die blijken er dus inderdaad ook te zijn voor honden. Het zijn kunststof hoesjes die je vult met speciale lijm en over de (in ons geval) zwaar afgesleten nagels van Hondje schuift. Vijf minuten drogen en klaar. Ze worden vooral gebruikt voor honden die zichzelf dwangmatig krabben, maar werken dus ook prima bij overmatige slijtage door artroseklachten. Hondje gebruikt ze nu een paar weken, en het voorkomt bloedingen. En als hij er eens eentje kwijtraakt, dan plakken we er gewoon een nieuwe op. Er zitten er 40 in de verpakking.

Nieuwe medicijnen

Begin juli bespraken we de situatie van Hondje opnieuw met de dierenarts. Ons Hondje heeft toen een injectie gekregen met een nieuw medicijn, Librela. Ik zie er veel discussies over voorbij komen op huisdierenfora. Voor ons Hondje werkt het vooralsnog zeer positief. Hij was 24 uur lang een beetje verdwaasd en suf na de injectie, maar dat zien we ook bij zijn reguliere jaarlijkse vaccinaties. Daarna merkten we een duidelijke verbetering in zijn welbevinden. Hij wandelt duidelijk soepeler en heeft meer energie.

De bedoeling is dat Hondje elke 4 – 6 weken een nieuwe injectie krijgt. We hopen dat de positieve effecten lang zichtbaar blijven.

Voedingssupplementen

Ons Hondje is altijd al een slechte eter geweest. Erg kieskeurig. De laatste tijd werd dat weer erger, hij verloor zienderogen gewicht. We voeren hem nu bij met gekookte kip (zijn lievelingskostje). En dat is uiteraard iets wat meneer tot op het bot uitmelkt. Voor de korte termijn hebben we er wel belang bij. Want op die manier krijgt hij ook zijn noodzakelijke voedingssupplementen binnen. Zijn oogdruppels, de visolie, en ook het groenlipmossel-extract. Van andere hondenbaasjes horen we hier positieve verhalen over. We proberen het gewoon.

Fysieke maatregelen

Met name sinds ons Hondje Librela krijgt gaat het echt een stuk beter met hem. Hopelijk blijft dat zo. Een traphekje voorkomt inmiddels dat hij zelfstandig de trap probeert op en af te gaan, want hij heeft al een piepend en in paniek bij de trap gezeten toen hij niet zelfstandig terug kon komen. En de uitlaatservice hebben we teruggebracht van vijf keer per week naar twee keer per week. De maandag en de donderdag. Vaker lukt het ons Hondje niet meer. Enkele dagen rust tussen de wandelingen. Helemaal stoppen met de uitlaatservice willen we niet. We merken aan alles dat Hondje er heel veel levensvreugde uit haalt. Die vermindering levert overigens wel een forse besparing op van € 160 per maand. De helft daarvan gaat dan wel weer op aan medicijnen en voedingssupplementen.

Blij Hondje

Hoe ver gaan we hiermee? Die vraag blijven we onszelf stellen. Zoals ik al eerder schreef is de levensvreugde van Hondje voor ons het belangrijkste. Zolang hij nog kwispelt als er iets leuks gebeurt, zolang hij nog wil spelen, zolang hij nog heel blij met de uitlaatservice mee gaat en nog blijer weer thuis komt, zo lang hij nog enthousiasme toont voor snoepjes en lekkernijen, zo lang we nog merken dat hij vreugde heeft in het hondenleven, en we geen tekenen zien van continue pijn of lijden. We hopen dat dat nog heel lang zo blijft!

En zo af en toe verrast het Hondje ons dan ook nog weer. Lijkt er sprake van een wonderbaarlijke herrijzenis. Want afgelopen week klom hij zelf weer aarzelend een keer de trap op toen wij even niet aan het opletten waren. Verbazingwekkend mormel…

Gaat jouw huisdier ook wel eens naar de fysiotherapeut?