Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Page 2 of 49

Rekenmodel FIRE met pensioen voor loonslaven

De meeste modellen voor FIRE die ik op internet tegenkom, zijn gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Een belangrijk verschil tussen de Verenigde Staten en Nederland is de pensioenvoorziening. De Amerikanen bouwen (vrijwillig) persoonlijke pensioenpotten op via bijvoorbeeld de systematiek van 401(k). Dat is een van de redenen waarom je op veel Amerikaanse blogs van die enorm hoge eigen vermogens langs ziet komen, want de waarde van die potjes tel je natuurlijk gewoon mee.

In Nederland hebben we (nog) geen persoonlijke pensioenpotten. Die zijn in de huidige discussie over de pensioenhervorming ook erg omstreden. We vinden in Nederland de collectiviteit, het samen delen van de risico’s zodat iedereen een min of meer gelijke kans heeft op een redelijk pensioen, erg belangrijk. En wij loonslaven (voor ondernemers is het meestal anders) hebben meestal niet een vaststaande pot met geld voor ons pensioen, maar wel de zekerheid van een uitkering van onze pensioendatum tot aan de dood. De hoogte van deze uitkering (en of deze al dan niet geïndexeerd wordt voor inflatie) is dan weer onzeker.

Dat maakt de financiële kant van de FIRE-discussie dan weer wat ingewikkelder voor ons, de loonslaven. Daar heb ik eerder over geschreven, en ook onderstaande grafiek gemaakt. Uitgaande van een bepaalde (onzekere) AOW en pensioenuitkering vanaf een onzekere pensioendatum, heb je vanaf dat moment je vermogen alleen nog nodig als je met AOW en pensioen tekort komt om in je levensonderhoud te voorzien. De rest van je vermogen kun je inzetten om het gat tussen de officiële pensioendatum van jouw pensioenfonds(en), en de datum waarop je stopt met werken, te overbruggen.

Ik ben al een tijdje aan het ‘klooien’ om hier een rekenmodel voor te ontwikkelen. Dat valt nog niet mee, omdat er veel aannames en onzekerheden in zitten. Onlangs had ik hier een interessante mailwisseling over met lezer Sam. En hierbij dus mijn eerste poging. Ik reken op een storm van kritiek, opmerkingen en aanvullingen, zodat ik dit model verder kan verbeteren. Voordat je verder leest even een waarschuwing: hier deel ik weer een nerdy spreadsheet (zoals The Transoceanic Teller  zo mooi omschreef in zijn blogroll).

Vooraf: het is een eenvoudig model. Het houdt bijvoorbeeld nog geen rekening met partners, het is een individueel model. Ook houdt het geen rekening met derde-pijler pensioenen. De uitdaging voor mij zat ondermeer in het programmeren van de grafiek. Die heeft meerdere series, en combineert meerdere types (lijnen en kolommen) in één grafiek. Dat gaat me goed van pas komen als ik binnenkort verder werk aan mijn Dashboard.

Het model redeneert vanuit een huidig jaar, en wil uiteraard ook weten wat je huidige vermogen is. Andere relevante factoren in het model zijn ondermeer de verwachte gemiddelde jaarlijkse inflatie. De afgelopen 25 jaar was dat ongeveer 2,2% per jaar. Verder het verwachte gemiddelde rendement op je vermogen, daar ga ik uit van 6,0% per jaar. En het AOW-bedrag dat je jaarlijks verwacht te ontvangen. Daar gaat mijn model uit van het standaardbedrag, anders wordt het wel erg ingewikkeld. Ook geef je de datum in waarop je pensioen en AOW uitbetaald gaan worden. Uiteraard kun je al die variabelen zelf naar hartenlust aanpassen.

Apart instelbaar is de verwachte jaarlijkse indexering van de AOW en het pensioen. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 10 jaar ga ik in mijn model maar niet uit van een indexering met hetzelfde percentage als de gemiddelde inflatie. Ik ga maar even uit van een kwart, maar uiteraard is ook dat in te stellen.

Ook gebruikt het model je huidige netto jaarinkomen, en ook moet je een verwacht gemiddeld spaarpercentage opgeven. Want zolang je nog werkt kan het vermogen harder groeien dan alleen door het rendement… Heel optimistisch kun je ook een percentage ingeven voor de verwachte jaarlijkse stijging van je salaris, voor zolang je nog werkt.

Daarna wordt het al iets ingewikkelder. Ieder Uniform Pensioen Overzicht (UPO) geeft aan hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd als je nu zou stoppen met werken. Dat is een belangrijk getal. Dat kun je ingeven, met het specifieke jaar dat dat bereikt is. En ook heeft het model jouw meest recente A-factor nodig. Ook die staan ieder jaar in jouw UPO. Daarmee kan het rekenmodel een gooi doen naar het pensioen dat je nog op gaat bouwen totdat je stopt met werken.

Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie.

Je moet ook ingeven in welk jaar je wenst te stoppen met werken. En hoeveel geld je jaarlijks nodig denkt te hebben nadat je stopt met werken. Dat doe je in Euro’s van vandaag. Met behulp van de inflatie rekent het model zelf uit hoeveel Euro je dan jaarlijks nodig hebt vanaf het jaar dat je daadwerkelijk stopt. En tenslotte werk ik met een levensverwachting.

Levensfasen

Het model kent eigenlijk drie fasen in jouw financiële leven:

  1. De opbouwfase. Dit is de fase waarin je werkt, en inkomen hebt, en een deel daarvan overhoudt en toevoegt aan je vermogen. Ook bouw je in deze periode pensioen op.
  2. De op-eet fase. Dit is de fase waarin je gestopt bent met werken, maar nog geen AOW en pensioen ontvangt. Je leeft dus volledig van je opgebouwde vermogen.
  3. De pensioenfase. Die start in het jaar dat AOW en pensioen voor het eerst uitbetaald worden. Vanaf dat moment leef je van pensioen en AOW, aangevuld met de rest van je vermogen.

Het model gaat er van uit dat je niet de behoefte hebt om vermogen over te houden. Slecht nieuws dus voor je potentiële erfgenamen. En het model gaat er ook van uit dat je blijft beleggen.

Opbouwfase

Het ligt voor de hand, in deze periode kijkt het model vooral naar je vermogensopbouw. Wat blijft er over als spaarpercentage, en hoe rendeert dat. Daarbij wordt de salarisstijging meegenomen. Het model gaat er hierbij van uit dat de inflatie al meegenomen is in het verwachte jaarlijkse rendement.

Op-eet Fase

Je hebt geen inkomen meer, want je bent gestopt met werken. Je pensioenopbouw is gestopt, die groeit dus alleen nog maar met de verwachte jaarlijkse indexering. Je leeft dus van je vermogen. Op basis van het bedrag dat je nu denkt jaarlijks nodig te hebben, aangepast met de jaarlijkse inflatie. Ieder jaar heb je dus een beetje meer nodig om van te leven.

Je vermogen blijf je wel actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Pensioenfase

Je inkomenssituatie verandert op het moment dat je AOW en pensioen uitbetaald gaan worden. Beide zijn in het model gegroeid met de verwachte jaarlijkse indexering. Ze kunnen overigens verschillende startdatum hebben.

Het bedrag dat je jaarlijks nodig denkt te hebben blijft hetzelfde als in de Op-eet Fase, en groeit jaarlijks met de inflatie. Waarschijnlijk worden deze deels gedekt met AOW en Pensioen. Het restant moet je ook weer aanvullen met vermogen. Je vermogen blijf je actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Hoe werkt het?

Op het werkblad Dashboard vul je jouw gegevens en aannames in. Daarna klik je op de knop FIRE Calculator, en het systeem voert de berekeningen uit. Je krijgt een melding als die berekening klaar is. Dan is er ook een grafiek verschenen op het Dashboard.

Met de knop Clean Up wordt het werkblad Data leeggemaakt, en de grafiek weer verwijderd. Het is aan te raden dat steeds te doen na het aanpassen van één of meer parameters, voordat je opnieuw op FIRE Calculator drukt.

Op het werkblad Data staan de uitkomsten van de berekeningen, per jaar. De kolomtitels spreken grotendeels voor zichzelf. Pillar 1 is de AOW, Pillar 2 je opgebouwde pensioen. Met Pillar 3 wordt (nog) geen rekening gehouden, en Pillar 4 is de aanvulling die je uit je vermogen haalt. De kolom Withdrawal is het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt om van te leven, aangepast voor de inflatie. Aan de rechterkant kun je zien wanneer de verschillende fasen beginnen (Opbouwen, Opeten, en Pensioen).

Grafiek

De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op.

Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is je hele inkomen in de Op-eet Fase, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de Pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Ik zei het al eerder: Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie. Maar het geeft veel stof om over na te denken. hoeveel geld heb je echt nodig in de verschillende fasen van je financiële leven? Welk rendement verwacht je? Wat doet de inflatie, en de belastingen? Worden je pensioen en je AOW geïndexeerd? Hoe ontwikkelt je salaris zich? En wat gebeurt er met je FIRE datum in die verschillende scenario’s?

Download hier de spreadsheet. Ik zal ‘m dit weekend ook op mijn downloadpagina zetten.

Het model bevestigt mijn eerdere eigen berekeningen, maar mijn FIRE datum houd ik lekker geheim. Wat is jouw FIRE datum?

Pssst…

Het is weer Wereld Spreadsheet Dag! Morgen om die reden een extra speciale spreadsheet hier bij Geldnerd.

Knikkende knieën op de beurs

Het was geen fijne week op de beurs, die afgelopen week. Uiteindelijk eindigde mijn portefeuille 4,5% lager. In absolute termen: 1 maandsalaris. In de Slack-groep FIRE NL, kanaal #aandelen, begon het te zoemen.

Ik herken het gevoel. Natuurlijk ben ik ook niet blij met deze daling. Ik heb liever dat de beurs door blijft stijgen. Maar je weet dat dat niet altijd gebeurt. We zijn allemaal een beetje zenuwachtig, nu de stijgende markt al zo lang duurt. De meesten hebben de sterke daling van de beurs in 2008/2009 niet meegemaakt als actieve belegger, laat staan de dot-com crash in 2000/2001. En voor de meesten van ons staat er veel op het spel. Je kunt zomaar een paar jaar achterop raken op de weg naar je droom, de financiële onafhankelijkheid. Als je veel inlegt, dan staat er ook veel.

Het bewijst voor mij maar weer eens dat de aandelenmarkt niks met ratio te maken heeft, maar alles met emoties. En ook de schijnratio van geld en cijfertjes bestaat niet, het is emotie. Want wat is er nou helemaal gebeurd? Voor de meesten van ons is een stukje papieren waarde verdampt. En eigenlijk ook weer niets. Je bent immers niks kwijt totdat je jouw portefeuille verkoopt, Tom haalde deze bekende uitspraak afgelopen week ook aan in de Slack-groep. Balen als je nu moest verkopen, maar niks aan de hand als je jouw portefeuille gewoon vast kunt houden en nog een jarenlange (of decennia-lange) beleggingshorizon hebt. Een driejaars grafiek van de S&P500 index geeft ook voor mij wel weer een beetje perspectief over de gebeurtenissen van afgelopen week.

De beurs stijgt al min of meer sinds maart 2009. Ik reken met mijn eigen portefeuille sinds 1 januari 2013, toen ik na mijn echtscheiding ‘voor mezelf’ begon. Regelmatig vergelijk ik de optelsom van al mijn inleg met de huidige waarde van mijn portefeuille. En dan zie ik dat de aandelenmarkt ruim 35% mag dalen. Als dat zou gebeuren, dan zou ik nog steeds al mijn inleg over hebben.

Dat stelt me gerust, maar het is natuurlijk niet wat ik wil. Elke top in mijn portefeuille is de nieuwe norm. En vanaf die nieuwe top wil ik toch steeds weer hoger. Hebzucht, ook een zeer menselijke emotie.

Ook spreiden is een mechanisme om deze emotionele oprispingen te dempen. Dat doen wij ook. Elke maand zet ik de helft van mijn maandsalaris in voor mijn langere-termijn doelen. Een kwart maandsalaris naar de beleggingen, een kwart maandsalaris voor het (extra) aflossen van onze hypotheek. Die laatste levert elke maand lagere maandlasten op, ongeacht wat de aandelenmarkten doen. Ik maak dus altijd wel ergens ‘winst’. Ik weet het, het is allemaal jezelf voor de gek houden, maar psychologisch is het ook voor mij belangrijk.

Ik weet ook nog niet of ik stil kan blijven zitten wanneer de markt ooit weer 30 of 40 procent naar beneden gaat. Maar ik wil gewoon doorgaan. Ook omdat vorige crises, en mijn (terugkijkend) niet-optimaal (zeg maar: zwaar nadelig voor mijzelf) handelen daarin mij geleerd hebben dat dit voor de langere termijn de beste strategie is.

Hoe heb jij de afgelopen week op de beurs beleefd?

Project Tuin (6) – de laatste loodjes?

Plechtig beloofd: binnenkort houd ik op met zeuren over onze tuin. Dan gaan we gewoon weer schrijven over financiën, beleggen, sparen en spreadsheets. Maar waar het hart vol van is (en de spierpijn langzaam wegebt), daar loopt de blog van over… Ik durf te zeggen dat onze tuin 95% klaar is. In het weekend na de tuinweek hebben we de puntjes op de i gezet. Dat waren nog behoorlijk zware puntjes, mag ik wel zeggen…

De grootste klus was het afvoeren van het resterende puin. 125 opgegraven stoeptegels en nog ongeveer 100 opgegraven klinkers. Met daarnaast nog wat los puin. We hebben overwogen om de stoeptegels als ‘gratis op te halen’ op Marktplaats te zetten, maar dat vonden we teveel gedoe. Teveel verhalen over mensen die dan toch niet op komen dagen, en we wilden er ook gewoon van af zijn nu. Dus had ik een stevige bus gehuurd, met genoeg laadvermogen om al dat gewicht (ik kwam met een snelle berekening op ruim 1.250 kilo) in één keer af te kunnen voeren.

Het kostte Vriendin en mij ruim twee uur (inclusief enkele noodzakelijke pauzes) om de bus in te laden. Tegels pakken, de trap op naar de keukendeur, tegels op een karretje (maximaal 8 per keer), door het wederom met stucloper afgeplakte huis naar de voordeur, tegels de trap af en de bus in. Tegen het einde van de ochtend reden we naar het afvalscheidingsstation. Daar was het tot onze verbazing erg rustig, en was één van de aanwezige medewerkers gelukkig zo vriendelijk om te helpen met uitladen. Die hebben we dus uit dankbaarheid een fooi gegeven.

Wij reden vervolgens door naar het tuincentrum. Want nu we een bus hadden, moesten we die natuurlijk wel maximaal benutten. We kochten nog wat extra tuingereedschap, opvulzand en gravel voor de afwerking van het terras, en een grote pot en beplanting voor onze ‘voortuin‘.

En om de bus helemaal uit te nutten zijn we ook nog doorgereden naar de IKEA. Ook daar hadden we wat dingen op de wensenlijst staan. Het voornaamste waren opbergbakken waarmee we nu in Geldnerd HQ ons eigen afvalscheidingsstation gemaakt hebben . Glas, papier en klein chemisch afval hielden wij al wel apart, maar plastic en blikjes nog niet. In Geldnerd City hebben we pas sinds een tijdje aparte containers hiervoor staan. We hebben nu een stapel keurige bakken staan. Daarmee kunnen we al dit afval gescheiden bewaren zonder dat het er rommelig uitziet.

Daarmee was de energie voor de zaterdag wel op. Maar op zondag hebben we samen de laatste klussen afgemaakt. Een stukje bestrating dat te laag lag is opgehoogd. De vrijgekomen ruimte waar het puin lag is bewerkt en nu ook klaar voor de beplanting. Daarmee zijn alle zakken tuinaarde en vrijwel alle zakken potgrond verwerkt. Het terras is afgewerkt. Alle bloembollen zitten in de grond. En Vriendin heeft ook het balkon opgeleukt met planten voor de winter. En als laatste heeft zij de nieuwe pot met beplanting bij onze voordeur ingericht.

Daarna hebben we nog een stevig opruimrondje gedaan, al het gereedschap schoongemaakt en opgeborgen. De tuin is 95% klaar. Het enige wat nog moet gebeuren is de resterende beplanting.

Klein tegenvallertje is nog wel dat de fundering van de trap wederom iets verzakt is, nu aan de andere kant. Het is maar een centimeter, maar ik zal het de komende periode wel op moeten lossen. Daarvoor heb ik telefonisch met mijn vader een list verzonnen.

Kosten

Onderstaand de tussenstand qua kosten. Ik denk zelf dat we nog € 500 – 750 nodig zullen hebben om de beplanting echt compleet te maken. Maar dat betekent dan nog steeds dat we de hele tuin voor € 3.000 aangelegd hebben, plus wat bloed en veel zweet maar gelukkig geen tranen. Dat is toch een heel ander plaatje dan de € 15.000 die de hoveniers in gedachten hadden. En de tuin voelt nu echt ‘van ons’. Dat is zo mogelijk nog meer waard.

Tussenstand vorige keer 1.929
Huur bus incl. brandstof 110
Afvoeren puin 117
Tuincentrum 136
Totaal 2.292

Heb jij ook al zo’n zin in het voorjaar?

Derde kwartaal 2018

De pepernoten liggen alweer ruim een maand in de winkel, en bij het tuincentrum heb ik de eerste Kerstartikelen alweer gezien. Oftewel: het derde kwartaal van 2018 is voorbij, nog minder dan drie maanden te gaan in dit jaar. Inmiddels is de terugblik op het kwartaal een traditie hier op Geldnerd. Ik merk dat ik ze zelf ook graag teruglees, om mijn eigen voortgang te volgen.

Aandelenmarkten

Zoals gebruikelijk eerst even een korte terugblik op de aandelenmarkt als geheel. Niet omdat ik mijzelf nou zo’n goede analist of goeroe vind, maar om daarna te kunnen bekijken of ik het beter of slechter heb gedaan. In de praktijk volg ik altijd ongeveer ‘de markt’, omdat ik alleen beleg in ETFs met een heel brede spreiding.

Eigenlijk was het een heel saaie zomer op de beurs. Er was geen sprake van een beurs die een stapje terug deed, integendeel. De S&P 500 steeg gestaag door. Dit ondanks alle handelsperikelen, die ook gewoon doorgingen.

Wie er wel last heeft van de handelsperikelen: China. In de loop van september bereikte de Shanghai Composite een dieptepunt. Sowieso zou ik niet zo blij zijn als ik de afgelopen 3,5 jaar in China had belegd. Verder waren er grote valutaperikelen in andere opkomende economieën als Indonesië, Turkije, en Zuid-Afrika. Geen best kwartaal voor beleggers in Emerging Markets dus.

De Dollarkoers dipte even in augustus, maar had eigenlijk ook een heel vlak kwartaal. En eindigde vrijwel op hetzelfde punt als waar het kwartaal begon. Voor de verandering had de koersontwikkeling van de dollar dus eens geen invloed op mijn rendement. Noch ten goede, noch ten kwade…

Mijn beleggingsportefeuille

Aan het einde van het tweede kwartaal van 2018 was de ROI YTD +2,5%, XIRR +4,8%. Dat is in het derde kwartaal verder verbeterd. De ROI YTD is nu +6,7% en de XIRR 8,3%. Meerjarig gaat het ook nog steeds prima. Als ik kijk naar alle inleg die ik sinds de officiële startdatum van mijn beleggingsportefeuille, 1 januari 2013, gedaan heb, dan is de huidige waarde van mijn portefeuille 46,9% hoger (dat was 46,4% aan het einde van Q2). In het derde kwartaal heb ik extra geld ingelegd op mijn beleggingsrekening. Het gaat dan om geld dat vrijkwam toen ik mijn gewenste cashbuffer verlaagd heb.

Ik heb deze grafiek trouwens iets aangepast, die bevat nu de waarde van mijn beleggingsportefeuille inclusief het bedrag in contant geld dat nog op mijn beleggingsrekening staat. Daardoor zullen er geen ‘vreemde sprongen’ meer zijn als ik mijn portefeuille eens herschik. Overigens staat er nooit lang veel cash op de beleggingsrekening. Ik koop elke maand bij zodra mijn overboeking binnen is op de beleggingsrekening.

Uit de grafiek per valuta wordt duidelijk dat ik tegenwoordig niet meer inleg in Amerikaanse dollars, maar in Euro’s. Dat is het effect van mijn nieuwe portefeuille die weer het gevolg is van het wegvallen van de Amerikaanse ETFs op de Europese markt.

In het derde kwartaal van dit jaar ontving ik € 137,90 aan dividend, en in het derde kwartaal van 2017 was het € 175,33. Aan het einde van het derde kwartaal stond er € 178,51 aan dividend aangekondigd, maar die wordt pas in het vierde kwartaal uitbetaald (en mag ik dus van mijzelf nog niet meetellen). In totaal heb ik in de eerste drie kwartalen van dit jaar € 308,81 aan dividend ontvangen. De dollar-dividenden worden daarbij meegenomen tegen de wisselkoers op de dag van uitbetaling.

Spaarpercentage

In het derde kwartaal heb ik een spaarpercentage gerealiseerd van slechts 15,1% (2017 Q3: 35,7%), de tussenstand voor dit jaar als geheel is 40,6%. Dat is lager dan vorig kwartaal, en dat had ik ook verwacht. Onlangs heb ik ook geschreven hoe en waarom ik even krap bij kas zat. Het heeft er in elk geval voor gezorgd dat mijn spaarpercentage in de maand augustus én september gelijk was aan 0. Maar het gaat allemaal om geplande uitgaven. Ik ga er van uit dat ik mijn doelstelling van 40% spaarpercentage in 2018 ga halen. In het vierde kwartaal staan geen grote uitgaven meer gepland, en komt er nog wel een 13e maandsalaris binnen. Ook is in september met terugwerkende kracht tot 1 juli onze nieuwe CAO verwerkt in het salaris.

Leukste uitgave(n)

Dit kwartaal is er een behoorlijke bak met geld naar onze tuin gegaan. Die kosten hebben we betaald uit de gezamenlijke huishoudrekening, maar we hebben er wel voor bijgestort bovenop onze normale bijdrage. Ook heb ik een nieuwe bril gekocht. Aan het einde van lange dagen met veel leeswerk merkte ik dat mijn ogen eraan toe waren.

En ook dit kwartaal hebben we elke maand een extra aflossing op onze hypotheek gedaan, waar we afgelopen mei weer mee begonnen zijn. Zoals bekend vind ik dat geen uitgave, omdat het een verschuiving is in mijn vermogen, van cash naar stenen. Maar ik vind het wel leuk, omdat het in onze lineaire hypotheek elke maand zorgt voor een verlaging van de hypotheeklasten. Inmiddels betalen we per maand € 92 minder dan begin dit jaar. € 54 wordt veroorzaakt door de lagere rente, maar € 38 is dus al het effect van de extra aflossingen die we sinds mei dit jaar weer elke maand doen.

Hoe was jouw derde kwartaal?

Project Tuin (5) – dagboek van een tuinweek

Hier past natuurlijk enige bescheidenheid na het lezen van de eerste stappen van In De Fruitboomgaard in hun Project Tuin. Maar onlangs was het in Huize Geldnerd zover. We hadden een week vrij gepland om een flinke slinger te geven aan ons eigen Project Tuin. Een verslag. Maar eerst even een reminder hoe onze tuin er uitzag aan het begin van deze week…

Zaterdag

’s Ochtends arriveerden er nog wat pakketjes met gereedschap, en een pakketje met de bloembollen die we volgens het beplantingsplan nodig hebben. Zoals jullie weten wordt een groot deel van de aankopen in Geldnerd HQ via het internet gedaan. In de loop van de middag werd het zwaarder. Het lokale tuincentrum kwam 56 zakken met tuinaarde en potgrond bezorgen. Stuk voor stuk 40 literzakken. Die moesten eerst de trap bij de voordeur op, dan op een karretje door de gang, de woonkamer en de keuken, de deur weer uit en via het balkon de trap naar beneden de tuin in. Dat karretje was speciaal voor dit doel door Vriendin aangeschaft, zij is daar veel praktischer in dan ik. We hebben ze een beetje verdeeld over de gebieden waar het bijgestort moet worden, maar dit was een behoorlijke klus.

Maandag

Gisteren heeft het hier de hele dag geregend. Maar na het sjouwen van de zakken met aarde kwam mij dat best wel goed uit. Vanochtend ben ik verder gegaan. Ik heb de contouren van de bestrating verder uitgezet, en een deel van de tegels hiervoor ingegraven. Dat leverde nog weer een behoorlijke stapel puin op. Ook heb ik de randen van het terras uitgegraven, en de tegels en klinkers die daaronder lagen (het ‘terras onder het terras’) uitgegraven. Daarmee ontstaan echt de ‘contouren’. In de gebieden waar de beplanting moet komen hebben Vriendin en ik de ‘oude’ grond herverdeeld. Daarna was de energie wel op voor vandaag, ik moest namelijk nog wat overhouden voor de tweede ronde…

Want het was ook Bomen & Planten Dag! Het merendeel van de bomen, struiken en andere planten konden we bestellen via één leverancier, DirectPlant. Ze hebben ons ook goed geholpen met onze vragen. Ook hier weer werd er een behoorlijke partij spullen voor de deur afgezet, en weer die trap op en het hele huis door en de trap weer af. Gelukkig waren er maar een paar echt ‘lompe’ dingen, twee leibomen met een behoorlijke kluit en een raamwerk met een doorsnede van 1,5 meter. Hier hadden we vantevoren per mail afstemming over gehad, om zeker te weten dat het wel door ons huis heen kon.

Dinsdag

Vanochtend heb ik de resterende contouren voor de bestrating uitgezet. Daarna zijn we verder gegaan met het herverdelen van de oude grond. Vriendin heeft het grootste deel van het puin, dat we de afgelopen maanden opgegraven hebben, in zakken gedaan. 11 zakken staan er klaar om afgevoerd te worden. En een stapel trottoirbanden, twee meter lang en 25 centimeter hoog gewapend beton.

’s Middags hebben Vriendin en ik samen de leibomen geplant. Bij elke kluit een paar kilo van de bodemactivator die ik onlangs gekocht had. En een flinke plens water. Alles om deze beplanting een zo goed mogelijke start te geven. Daarna zoveel mogelijk opruimen en alles voorbereiden voor de komende dagen. Eind van de middag arriveerden mijn ouders, mijn vader komt ons een paar dagen helpen met het bestraten.

Woensdag

We beginnen ’s ochtends met de trap, die van ons balkon de tuin inloopt. Deze steunt onderaan op twee trottoirbanden, maar die moeten weg. Gaande dit proces komen we erachter dat één van de staanders van de trap steunt op de kluit van een oude struik, die daar blijkbaar gestaan heeft. Tegenvaller! Het kost ons wel even tijd om die kluit te verwijderen. Daarna bouwen we van negen stoeptegels voor beide staanders van de trap een fundering.

Onder de trap lopen ook nog twee van de eerdergenoemde troittoirbanden door. Die hebben we en passant ook verwijderd. Daarmee zijn, behalve onder het terras dat tegen het huis aanligt, alle sporen van de oude tuin onder de tuin ‘gewist’.

Vervolgens werken we het terras af. Dat hebben we een paar tegellengtes smaller gemaakt. We verplaatsen de troitoirranden, en leggen de laatste rijen tegels opnieuw zodat ze weer strak aansluiten. En passant lossen we nog weer een aantal verzakkingen op. In de loop van de middag ligt het terras er weer strak bij. Vriendin zorgt er intussen voor dat een deel van de beplanting de grond in gaat. Ook hier weer met de nodige bodemverbeteraar en grote hoeveelheden water.

In de loop van de middag hebben we ook nog de 11 zakken met puin in de auto geladen, en afgevoerd naar het afvalscheidingsstation. Dat ruimt lekker op, en creëert ruimte om morgen de volgende ronde beplanting te doen. Daarna is de energie wel op voor vandaag, we gaan lekker uit eten.

Donderdag

’s Ochtends constateren we dat er gisteren iets niet goed is gegaan. Eén van de funderingen, die we onder de trap hebben gelegd, is een paar centimeter verzakt. Uitgraven en opnieuw maken dus. We gebruiken nu een stamper, die we al klaar hebben staan voor het bestraten, om de ondergrond stevig vast te klinken. Nieuwe fundering erop, en we rekenen erop dat het nu goed gaat.

Daarna beginnen we aan het pièce de résistance, de bestrating. Hoe die ligt kun je zien in het originele ontwerp in mijn eerdere blogpost. Beginnend vanaf het terras leggen we eerst het pad richting de trap. Van daaruit leggen we het pad richting het terras. Dat laatste deel valt stevig tegen, vooral het netjes leggen van de aansluiting tussen de twee paden kost ons veel tijd. Het is dan ook al eind van de middag als we met de bestrating het terras bereiken. Dat valt dan wel weer mee. Stevig aanstampen, met een lange balk en een waterpas zorgen dat het goed recht ligt, en de tegels leggen. We trekken een stevige eindsprint, en na iets meer dan een half uur ligt het terras. En zijn de tegels die we hiervoor beschikbaar hebben, schoon op. Dat is mooi, want dan hoeven we ze ook niet af te voeren. Er ligt nog genoeg puin, de troittoirbanden, en ruim 125 stoeptegels van 30 bij 30 centimeter die ik opgegraven heb (en niet hergebruikt heb als contouren voor de bestrating, of als fundament voor de trap of het muurtje dat we nog om het terras heen gaan bouwen).

De bestrating ligt in bochten, en daarmee hebben we bewust kieren gecreëerd tussen de tegels. Die willen we opvullen met mos, vetplanten en andere begroeiing zoals steenbreek.

Vriendin heeft vandaag de schutting geschilderd, en zich verder bezig gehouden met het beplanten. Hierbij zijn ook de nodige zakken potgrond en tuinaarde verwerkt. Zakken van 40 liter zijn best zwaar, en inmiddels heeft ze die toch wel een paar keer door de tuin gesleept. Want we hebben ook weer niet zo veel ruimte, dus liggen dingen nog wel eens in de weg. Maar ze houdt stug vol! En met die twee dingen, het bestraten en het beplanten, zin we de tuin ieder uur groeien. Wat een verschil met de eerste maanden, toen we eigenlijk alleen maar bezig waren met grond verplaatsen en tegels en klinkers opgraven…. Aan het begin van de avond kijken we vanaf het balkon moe maar voldaan neer op iets wat inmiddels toch echt wel ‘tuin’ genoemd mag worden. Maar niet zomaar een tuin, onze zelf aangelegde tuin!

Vrijdag

Vandaag doen we het relatief rustig aan. Vriendin zet alle resterende planten in de grond. Mijn vader en ik rijden een paar keer naar het afvalbrengstation, daarmee is weer een lading puin verdwenen uit de tuin. Wat nu nog resteert is een stapel opgegraven stoeptegels.

Hierna is de energie wel op. ‘s Middags vertrekken mijn ouders weer naar huis. Vriendin en ik doen het de rest van die dag rustig aan.

Zaterdag

Op deze zaterdag trekken we dan nog wel weer een sprintje. Ik werk het terras af met een rand klinkers. Vriendin plant alle bollen en schildert de achtermuur. We verheugen ons nu al op het voorjaar! Daarna bouwt Vriendin met zoveel mogelijk opgegraven klinkers (ik had er ongeveer 500) een gedeeltelijk muurtje rond ons terras. Dat is eigenlijk de laatste klus die we voor deze week op ons lijstje hadden staan.

Aan het eind van de middag besteden we een uurtje aan het opruimen, en daarna vinden we het wel genoeg voor deze week. Missie geslaagd. De tuin is voor 85% klaar. We gaan nog één rondje planten bestellen. En komend weekend zullen we een busje huren voor het afvoeren van het laatste puin en een bezoek aan het tuincentrum.

En hoe ziet dat er dan uit?

Heb jij ook wel eens een werkvakantie?

De ‘latte factor’

In de wereld van financiële bloggers is de ‘latte factor’ een bekend begrip. Persoonlijk heb ik een hekel aan zo’n glaasje warme melk met een wolkje espresso. Ik drink mijn koffie (en mijn whisk(e)y) liever puur. Maar daar gaat het ook niet om bij de latte factor. Deze term wordt gebruikt voor het fenomeen dat juist je uitgaven aan kleine dingen (je dagelijkse kop koffie op het station) een groot verschil kunnen maken bij het opbouwen van vermogen.

Maar ik heb wel een dingetje met koffie. Ik ben namelijk geen echt ochtendmens. Eigenlijk ben ik niet aanspreekbaar tot na mijn eerste kopje koffie. En dat moet dus niet te ingewikkeld zijn. Knopje om, knopje indrukken, zoiets. En dan een kwartiertje later nog eentje. Een van mijn guilty pleasures is dan ook mijn Nespresso machientje. Ik weet dat het niet de goedkoopste manier van koffiedrinken is. Maar het is zeker ook geen Starbucks.

En eens in de zoveel tijd vraag ik mij dan af wat zoiets mij kost. Dat doe ik eigenlijk met al mijn uitgaven. En omdat ik alle inkomsten en uitgaven gedetailleerd bijhoud, zijn dat soort vragen vrij eenvoudig te beantwoorden. Even in mijn spreadsheets duiken, en ik heb het antwoord.

Hierbij kijk ik naar de periode vanaf medio 2016, want de periode in het Verre Warme Land is niet vergelijkbaar. Daar konden we geen Nespresso-cups kopen, dus meestal werden ze door mensen die op bezoek kwamen (of door onszelf) meegenomen uit Nederland. Per jaar kijk ik naar het aantal ‘koffiedagen’, in een normaal jaar zijn dat er 2 x 365 = 730 (want Vriendin en ik zijn met z’n tweeën, Hondje drinkt geen koffie).

Jaar Koffiedagen Nespresso PPPD*
2016 425 € 424,60 € 1,00
2017 730 € 655,80 € 0,90
2018** 546 € 349,80 € 0,65

*per persoon per dag
** tot 1 oktober 2018

Zelf drink ik gemiddeld 2 kopjes per dag, Vriendin 1. Soms beide eentje meer, vooral in het weekend. Dat zo bekijkend vallen de kosten per persoon per dag me eigenlijk nog best wel mee. Ik denk dat het beeld voor 2018 wel wat vertekend is. Onze voorraad is op dit moment vrij laag, er zal voor het einde van het jaar nog wel een grote bestelling plaatsvinden. Maar boven de € 1,00 per dag gaat het dit jaar niet meer komen. In dit bedrag zitten ook de overige toebehoren, zoals af en toe een reinigingsset voor de Nespresso-machine.

Wat is jouw ‘latte factor’?

Tussenstand (2)

Of eigenlijk: de eindstand voor deze week. We hebben afgerond wat we af wilden ronden. Moe, erg moe, maar ook erg voldaan.

 

Gezeik met Operatie Steenbreek

Toen we eerder dit jaar begonnen met ons Project Tuin, zijn we begonnen aan de voorkant van ons huis. We hebben een trap naar onze voordeur, die direct op het trottoir uitkomt. Naast de trap hebben we een paar tegels gelicht, en daar zijn we een klein tuintje gestart. Dit allemaal als onderdeel van Operatie Steenbreek, waarmee geprobeerd wordt het versteende karakter van veel grote steden te doorbreken, de afwatering te verbeteren, en het aangezicht van de stad op te fleuren.

Eén zorg hadden we daar wel bij: de honden uit de buurt. Of liever gezegd, hun eigenaren. Zelf doen we ons uiterste best om ons Hondje niet tegen andermans huis of in andermans planten zijn behoefte te laten doen. Maar we hadden al gemerkt dat niet iedere hondeneigenaar hier zorgvuldig in is. En onze verwachtingen in deze kwamen helaas uit.

Afgelopen week hebben we uiteindelijk de restanten van de laatste serie planten uitgegraven en de tegels weer teruggelegd. In vier maanden tijd hebben we drie keer nieuwe planten geplaatst. En die zijn allemaal zonder uitzondering overleden aan een overdosis hondenpis.

Diverse malen heb ik honden en hun baasjes op heterdaad betrapt en aangesproken. Meer dan een sullig ‘oh sorry’ komt er dan niet uit. Maar blijkbaar komen er hier teveel honden langs, of het aanspreken leidt niet tot een gedragsverandering. Een beetje verdrietig en teleurgesteld zijn we er wel over. Want we vinden de plantjes veel leuker dan de stoeptegelvlakte.

Wellicht dat we het volgend jaar opnieuw proberen. En dan zonder de stoeptegels uit te graven, maar door het plaatsen van hoge bakken. Die moeten dan wel van een materiaal zijn dat hondenpis-bestendig is. Geen verbeterde afwatering dan, maar in elk geval wel een fleuriger aanzien.

Heb jij wel eens een projectje op moeten geven?

Tussenstand

« Older posts Newer posts »

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑