Excel versus Calc

Ik ben geen grote fan van Microsoft, dat is de vaste lezers inmiddels wel bekend. Dit ondanks mijn liefde voor macro’s in Excel. Maar bij alle organisaties waar ik gewerkt heb was (is) de software van dit bedrijf wel de standaard. Dus ik moet er wel mee werken. En ook thuis staat een laptop met Windows en Office.

De afgelopen jaren heb ik een fijne collectie spreadsheets opgebouwd. In Excel. En daarbij maak ik veel gebruik van macro’s in Visual Basic. Die helpen mij om efficiënt en effectief mijn financiën bij te houden. Vooral de beleggingsspreadsheet is behoorlijk uitgebreid, daar zit meer dan 100 kilobyte (zeg maar 100.000 tekens) aan zelfgebouwde programmacode in.

Office is mij langzaam maar zeker een doorn in het oog aan het worden. Microsoft wil ons liefst allemaal een jaarabonnement aansmeren. Daar houd ik niet zo van. En het is ook erg gesloten. Daar houd ik ook niet zo van. Wat ik zie en lees over Windows 10 maakt mij ook niet blij. Privacy, problemen met updates die je niet tegen kunt houden. Wie wordt daar nou gelukkig van?

Zoals ik eerder al schreef ben ik me wat verder gaan verdiepen in LibreOffice versie 5 en dat valt me helemaal niet tegen. De afwerking van de gebruikersinterface van Calc (de spreadsheet van LibreOffice) is wat ‘ruwer aan de randjes’ dan Excel. Maar mijn ‘normale’ spreadsheets laden en werken zonder problemen. Maar dat geldt helaas niet voor de macro’s. Voor de mede-nerds: Veel commando’s zijn hetzelfde maar de manier van objecten definiëren is in LibreOffice Basic heel anders dan in Visual Basic, wat Excel gebruikt. Ook is LibreOffice wat minder ‘vergevingsgezind’ dan Excel. Je moet je strak aan de syntax houden.

Dus ik moet het nodige ‘ombouwen’, al zijn grote stukken code gelukkig met weinig aanpassingen herbruikbaar. Lastig is dan wel dat er over LibreOffice minder documentatie en minder actieve gebruikersfora beschikbaar zijn dan over Excel en Visual Basic. Ik moet dus iets meer het wiel zelf uitvinden. Maar dat is ook wel weer een leuke uitdaging,

Mijn Financiële Administratie en mijn Meerjarensheet zijn inmiddels succesvol omgezet naar LibreOffice, dat kostte maar een paar dagen (inclusief het leren van de verschillen). Die werken nu naar volle tevredenheid. En ik ben begonnen aan mijn Beleggingsspreadsheet. Dat zal nog wel een aantal maanden duren voordat ik die helemaal operationeel heb. Zeker omdat ik tussentijds ook de beleggingsspreadsheet in Excel ‘upgrade’ om de lessen van het afgelopen jaar te verwerken. Maar als de migratie naar LibreOffice klaar is, dan wordt mijn afhankelijkheid van Microsoft ook wel een stuk minder.

Microsoft Office of LibreOffice, wat doe jij?

Neveneffecten van gemak

201602 Contactloos BetalenIn december was Geldnerd weer eventjes in Nederland. En toen viel het me al op: de opkomst van het contactloos betalen. Mijn eigen Nederlandse bankpas heeft de functionaliteit nog niet, en in het Verre Warme Land doet men er helemaal nog niet aan. Maar op steeds meer plekken in Nederland zag ik mensen hun bankpas ‘in de buurt’ van de betaalterminal houden, in plaats van in de terminal steken.

Gemak dient de mens. Ik had er al wel over gelezen (Geldnerd verslindt alles wat over financiën en technologie gaat). Contactloos betalen werkt op basis van Near Field Communication (NFC). De  contactloze betaalpas heeft een chip die, zodra ‘ie van buiten geactiveerd wordt, de betaalgegevens doorstuurt naar de betaalautomaat. De betaalautomaat controleert de betaling met de bank en keurt deze direct goed of af, net als bij een ‘gewone’ pinbetaling. De onderliggende technologie is al meer dan 30 jaar geleden gepatenteerd en werd in 1997 voor het eerst toegepast in Star Wars speelgoed, las ik. En ja, in dat ‘van een afstand’ zit natuurlijk een risico. Want dat kunnen kwaadwillenden ook, zoals we afgelopen week uitgebreid in de pers konden lezen.

Nieuwe technologie is vaak fijn. Het maakt ons leven gemakkelijker. Daarom ben ik er vaak enthousiast over. Maar het heeft soms ook minder leuke neveneffecten, waar we mee om moeten leren gaan. De simpele oplossing in dit geval is je bankpas inpakken in een materiaal dat elektronische signalen van buiten blokkeert, zoals aluminiumfolie. Of de functionaliteit uitzetten via de website van je bank. Maar er zijn ook al prachtige producten voor.

201602 Secrid WalletIk ga dus even een mooi Nederlands product pluggen. Ik heb geen aandelen en krijg er ook echt niet voor betaald. Maar toen een tijdje geleden mijn portemonnee aan vervanging toe was, heb ik een SecrID gekocht. Een portemonnee met een aluminium behuizing voor pasjes. Dus minder risico op beschadiging, en ze kunnen niet van een afstand uitgelezen worden. Er is dan ook geen kans voor contactloze zakkenrollers. Ik ben er erg enthousiast over, ik zou willen dat ik het verzonnen had!

Heb jij jouw contactloze betaalpas al ingepakt in aluminiumfolie?

Back-up obsessie

  • Berichtcategorie:ICT

Ooit ben ik bij een computercrash eens al mijn gegevens kwijtgeraakt. Het is best lang geleden (eind jaren 90) maar het was een ‘traumatische’ ervaring. En zoals wel vaker bij trauma’s leidt het tot een obsessie. In mijn geval: een ‘back-up obsessie’. Zoals ik al wel eens geschreven heb probeer ik zo ‘papierloos’ mogelijk te leven. Een computercrash anno nu zou dus nog vervelender zijn. Ik heb dus voorzorgsmaatregelen getroffen. Zonder de ‘cloud’

De afgelopen jaren heb ik allerlei back-ups gehad. Op DVD, op externe harddisks, ZIP drives, noem maar op. Tegenwoordig heb ik het anders geregeld.

De meeste gegevens (het gescande archief, de administratie, et cetera) staan op de harddisk van mijn laptop. Op de achtergrond draait daar synchronisatie-software (SyncBack). Deze kopieert alle wijzigingen automatisch naar mijn NAS (network-attached storage, oftewel netwerkserver).

Deze NAS is, zoals dat heet, ‘RAID-1’ geconfigureerd. Er zitten twee harddisks in, en die zijn op ieder moment identiek. Alle data die op de ene disk staat, staat ook op de andere disk. Als dus een van de twee harddisks kapot gaat, ben ik niets kwijt. Ik stop gewoon een nieuwe harddisk in de NAS, en het systeem zorgt er zelf voor dat alle data opnieuw gekopieerd wordt. Een paar uur na de vervanging zijn ze weer identiek. Allemaal automatisch. Soms is ICT best fijn! En dit werkt goed, merkte ik een aantal maanden geleden toen er inderdaad een disk kapot ging.

Maar daarmee ben ik er nog niet. Want wat als mijn huis afbrandt? Op een andere locatie, bij familie, heb ik dus nog zo’n NAS staan. Daarop staat een kopie van alle data. Iedere nacht maken die twee NAS-sen automatisch contact met elkaar, en alle nieuwe data wordt gekopieerd van de thuis-NAS naar de tweede NAS. Die verbinding werkt met encryptie, de gegevens worden dus gecodeerd verstuurd. En op de NAS worden de gegevens ook encrypted opgeslagen.

Een beetje overdreven, misschien. Maar ik had het niet voor niets over mijn ‘back-up obsessie’. En op deze manier is er weinig risico dat ik mijn gegevens kwijtraak.

Heb jij een back-up van al je belangrijke gegevens? En wat gaat er mis als je alle gegevens op je computer kwijt zou raken?

Update: in maart 2021 ben ik nog eens een keer uitgebreider terug gekomen op mijn back-up obsessie, inclusief beschrijving van de inrichting en de software die ik gebruik.

Ik ♥ Macro’s – Importeren

Beetje nerd ben ik wel. Ik heb al vaker geschreven dat ik dol ben op spreadsheets, en dat ik werk met Excel. En Excel ondersteunt Visual Basic, een relatief eenvoudige programmeertaal waarmee je macro’s kunt bouwen. Een macro is een klein computerprogrammaatje, met als taak om de gebruiker te ondersteunen, bijvoorbeeld door de automatisering van een aantal handelingen.

Door de jaren heen heb ik een aantal vaste handelingen binnen mijn administratie op die manier geautomatiseerd.

Zo was er het importeren van mijn boekingen. Bij mijn bank download ik een TXT file. Die bestaat uit platte tekst, met komma’s tussen de velden. Ik sla de file op in een vaste directory, en voeg de datum van downloaden toe aan de naam.

Die file importeer ik in Excel. Daarvoor moest ik iedere keer een aantal schermpjes door. Daarna stond de data netjes in de spreadsheet in opeenvolgende kolommen. Maar daarmee was ik er nog niet.

De bedragen hadden namelijk puntjes in plaats van komma’s tussen de Euro’s en de centen. Mijn Excel werkt met komma’s, dus alle puntjes in de bedragen moesten door komma’s vervangen worden. Maar de bedragen werden door Excel ook als ‘platte tekst’ beschouwd. Daar kun je niet mee rekenen, dus ik moest Excel vertellen dat de betreffende kolom cijfers bevat.

Het was allemaal niet veel werk, een paar minuten per keer, maar het is wel saai. Dus heb ik hiervoor een Macro gebouwd. Nu staat er in mijn Administratie een knop ‘Importeer Bank’. Als ik daar op klik, vraagt Excel mij om de datum (als default staat daar de datum van vandaag, dat is meestal ook de goede). Zodra ik de datum bevestig opent Excel automatisch het bestand en voert alle handelingen uit die ik voorheen handmatig deed. Het duurt maar een paar seconden, en dan zijn mijn boekingen klaar voor de volgende stap…

Inmiddels ben ik ook begonnen om mijn macro’s om te bouwen naar LibreOffice. Omdat ik een alternatief wil hebben voor Microsoft.

Werk jij met Macro’s? En zo ja, welke?

Je leven delen met Microsoft

Twijfel. Ernstige twijfel. Dat is wat ik nog steeds voel bij de ‘gratis’ upgrade naar Windows 10, die Microsoft bij mij naar binnen probeert te schuiven. Mijn vorige laptop was een juweeltje. Klein, snel, en met Windows 7. Wat een fijne gebruikerservaring was dat. Toen deze laptop begin 2014 overleed heb ik een nieuwe gekocht met daarop Windows 8. Met wat eigen ingrepen (welke @#%& heeft ooit bedacht om de knoppen voor afsluiten zo diep weg te stoppen?!?!) was daar best mee te leven, maar zo fijn als Windows 7 werd het nooit.

En sinds een tijdje is er dus Windows 10. In elk geval tot de zomer van 2016 kan ik gratis upgraden, volgens de huidige informatie. Maar ik weet het nog niet.

Sowieso had ik al besloten om minimaal 6 maanden te wachten. Laat Microsoft eerst maar eens de grote bugs eruit halen. En na 6 maanden zijn ook eventuele problemen met drivers wel opgelost. Maar hoe meer ik over Windows 10 lees, hoe meer ik begin te twijfelen.

Allereerst zijn daar de privacy-zorgen. Ik heb inmiddels een aantal artikelen gelezen over allerlei privacy-instellingen die je geadviseerd wordt om te veranderen na een standaard-installatie, ondermeer hier en hier. Ook heb ik al gelezen over updates die deze instellingen ‘per ongeluk’ weer terugzetten in de standaard instelling (je hele leven delen met Microsoft) en wat andere vervelende ‘tactieken’.

En dat brengt me bij probleem twee. In Windows 10 (in elk geval de ‘consumentenversie’) kun je niet zelfstandig bepalen wanneer je updates uitvoert. Ik wacht zelf graag minimaal 24 uur, om te zien of er bij andere mensen die wel updaten geen grote problemen optreden. En helaas lees ik veel over probleemupdates. Dat helpt niet echt om mij vertrouwen te geven.

De laatste tijd denk ik steeds vaker: ‘houd die gratis upgrade maar’. Ik blijf wel bij mijn huidige laptop en Windows 8.  Dat kan ik tenminste zelf een beetje onder controle houden. Als deze laptop aan vervanging toe is zie ik wel verder.

Tenzij er nog grote dingen ten goede veranderen bij Windows 10, vraag ik me wel af hoe mijn volgende laptop eruit gaat zien. Wordt het nog wel Windows? Of misschien toch Apple (duur, maar wel mooi en het werkt prettig)? Of naar Linux? Mijn voornaamste uitdaging zit in mijn Excel-spreadsheets voor beleggen en administratie. Want daar zit heel veel Visual Basic (VBA) programmacode in, die ik niet zomaar kan laten draaien op iets anders dan Excel in een Windows omgeving. Misschien moet ik toch maar eens kijken of ik iets kan met LibreOffice, al zal dat wel veel herprogrammeren betekenen.

Wat doe jij met Windows 10?

De beleggingsspreadsheet

  • Berichtcategorie:BeleggenICT

Een tijdje geleden heb ik mijn beleggingsspreadsheet volledig opnieuw gebouwd, ik schreef er al eens over. In de oude versie moest ik teveel handmatig doen. Dat had een groot risico op fouten. Zeker toen ik meer in buitenlandse fondsen (wisselkoersen!) ging beleggen en ik meer transacties uit ging voeren. De nieuwe spreadsheet is volledig geautomatiseerd. Ik druk op een knop om mijn wekelijkse rapportage van de ‘broker’ te importeren, en alles wordt automatisch verwerkt en doorgerekend. Voor aandelentransacties heb ik een transactiescherm gemaakt (een ‘Userform’ in Excel) waar ik alles invoer.

De kern van deze spreadsheet bestaat uit twee tabbladen. Op de ene kan ik grafieken bekijken met de koersen en waarde-ontwikkeling van al mijn fondsen en van de portefeuille als geheel. De andere bevat een (automatisch bijgewerkte) tabel, die mij voor de portefeuille en voor ieder afzonderlijk fonds in de portefeuille een aantal statistieken geeft. Deze is nog volop in ontwikkeling, Ik verander nog bijna elke week iets aan de statistieken. Het is nog even zoeken naar de juiste balans.

201511BeleggenCharts-Blur

201511BeleggenPivot3-Blur

Daarnaast heb ik een Dashboard tabblad. Hier zitten knoppen voor alle belangrijke functies in de sheet:

  1. Het invoeren en bewerken van nieuwe fondsen, aandelentransacties en cash transacties op mijn beleggingsrekening.
  2. Het importeren en verwerken van de wekelijkse rapportage van mijn broker.

Deze heb ik nog in twee stappen verdeeld, zodat ik eventueel handmatig in kan grijpen als er iets mis gaat.

Op het Dashboard staat ook een overzichtje met de belangrijkste Statistieken van mijn portefeuille, en de tabel voor mijn jaarrapportage. Die gegevens heb ik nodig voor mijn Meerjaren-sheet.

201511BeleggenDashboard-Blur

Op de andere tabbladen hoef ik nooit te kijken. Daar staan de wekelijkse koersen van al mijn fondsen opgeslagen, en alle aandelentransacties en kastransacties die met mijn beleggingen te maken hebben. Dat is de bron voor de berekeningen voor de Grafieken en de Tabel, die mij vertellen wat ik wil weten. Op dit moment bevat de spreadsheet alle data sinds 1 januari 2013.

Hoe houd jij je beleggingen in de gaten?