Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Category: ICT (page 1 of 6)

Rekenmodel FIRE met pensioen voor loonslaven

De meeste modellen voor FIRE die ik op internet tegenkom, zijn gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Een belangrijk verschil tussen de Verenigde Staten en Nederland is de pensioenvoorziening. De Amerikanen bouwen (vrijwillig) persoonlijke pensioenpotten op via bijvoorbeeld de systematiek van 401(k). Dat is een van de redenen waarom je op veel Amerikaanse blogs van die enorm hoge eigen vermogens langs ziet komen, want de waarde van die potjes tel je natuurlijk gewoon mee.

In Nederland hebben we (nog) geen persoonlijke pensioenpotten. Die zijn in de huidige discussie over de pensioenhervorming ook erg omstreden. We vinden in Nederland de collectiviteit, het samen delen van de risico’s zodat iedereen een min of meer gelijke kans heeft op een redelijk pensioen, erg belangrijk. En wij loonslaven (voor ondernemers is het meestal anders) hebben meestal niet een vaststaande pot met geld voor ons pensioen, maar wel de zekerheid van een uitkering van onze pensioendatum tot aan de dood. De hoogte van deze uitkering (en of deze al dan niet geïndexeerd wordt voor inflatie) is dan weer onzeker.

Dat maakt de financiële kant van de FIRE-discussie dan weer wat ingewikkelder voor ons, de loonslaven. Daar heb ik eerder over geschreven, en ook onderstaande grafiek gemaakt. Uitgaande van een bepaalde (onzekere) AOW en pensioenuitkering vanaf een onzekere pensioendatum, heb je vanaf dat moment je vermogen alleen nog nodig als je met AOW en pensioen tekort komt om in je levensonderhoud te voorzien. De rest van je vermogen kun je inzetten om het gat tussen de officiële pensioendatum van jouw pensioenfonds(en), en de datum waarop je stopt met werken, te overbruggen.

Ik ben al een tijdje aan het ‘klooien’ om hier een rekenmodel voor te ontwikkelen. Dat valt nog niet mee, omdat er veel aannames en onzekerheden in zitten. Onlangs had ik hier een interessante mailwisseling over met lezer Sam. En hierbij dus mijn eerste poging. Ik reken op een storm van kritiek, opmerkingen en aanvullingen, zodat ik dit model verder kan verbeteren. Voordat je verder leest even een waarschuwing: hier deel ik weer een nerdy spreadsheet (zoals The Transoceanic Teller  zo mooi omschreef in zijn blogroll).

Vooraf: het is een eenvoudig model. Het houdt bijvoorbeeld nog geen rekening met partners, het is een individueel model. Ook houdt het geen rekening met derde-pijler pensioenen. De uitdaging voor mij zat ondermeer in het programmeren van de grafiek. Die heeft meerdere series, en combineert meerdere types (lijnen en kolommen) in één grafiek. Dat gaat me goed van pas komen als ik binnenkort verder werk aan mijn Dashboard.

Het model redeneert vanuit een huidig jaar, en wil uiteraard ook weten wat je huidige vermogen is. Andere relevante factoren in het model zijn ondermeer de verwachte gemiddelde jaarlijkse inflatie. De afgelopen 25 jaar was dat ongeveer 2,2% per jaar. Verder het verwachte gemiddelde rendement op je vermogen, daar ga ik uit van 7,0% per jaar. En het AOW-bedrag dat je jaarlijks verwacht te ontvangen. Daar gaat mijn model uit van het standaardbedrag, anders wordt het wel erg ingewikkeld. Ook geef je de datum in waarop je pensioen en AOW uitbetaald gaan worden. Uiteraard kun je al die variabelen zelf naar hartenlust aanpassen.

Apart instelbaar is de verwachte jaarlijkse indexering van de AOW en het pensioen. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 10 jaar ga ik in mijn model maar niet uit van een indexering met hetzelfde percentage als de gemiddelde inflatie. Ik ga maar even uit van een kwart, maar uiteraard is ook dat in te stellen.

Ook gebruikt het model je huidige netto jaarinkomen, en ook moet je een verwacht gemiddeld spaarpercentage opgeven. Want zolang je nog werkt kan het vermogen harder groeien dan alleen door het rendement… Heel optimistisch kun je ook een percentage ingeven voor de verwachte jaarlijkse stijging van je salaris, voor zolang je nog werkt.

Daarna wordt het al iets ingewikkelder. Ieder Uniform Pensioen Overzicht (UPO) geeft aan hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd als je nu zou stoppen met werken. Dat is een belangrijk getal. Dat kun je ingeven, met het specifieke jaar dat dat bereikt is. En ook heeft het model jouw meest recente A-factor nodig. Ook die staan ieder jaar in jouw UPO. Daarmee kan het rekenmodel een gooi doen naar het pensioen dat je nog op gaat bouwen totdat je stopt met werken.

Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie.

Je moet ook ingeven in welk jaar je wenst te stoppen met werken. En hoeveel geld je jaarlijks nodig denkt te hebben nadat je stopt met werken. Dat doe je in Euro’s van vandaag. Met behulp van de inflatie rekent het model zelf uit hoeveel Euro je dan jaarlijks nodig hebt vanaf het jaar dat je daadwerkelijk stopt. En tenslotte werk ik met een levensverwachting.

Levensfasen

Het model kent eigenlijk drie fasen in jouw financiële leven:

  1. De opbouwfase. Dit is de fase waarin je werkt, en inkomen hebt, en een deel daarvan overhoudt en toevoegt aan je vermogen. Ook bouw je in deze periode pensioen op.
  2. De op-eet fase. Dit is de fase waarin je gestopt bent met werken, maar nog geen AOW en pensioen ontvangt. Je leeft dus volledig van je opgebouwde vermogen.
  3. De pensioenfase. Die start in het jaar dat AOW en pensioen voor het eerst uitbetaald worden. Vanaf dat moment leef je van pensioen en AOW, aangevuld met de rest van je vermogen.

Het model gaat er van uit dat je niet de behoefte hebt om vermogen over te houden. Slecht nieuws dus voor je potentiële erfgenamen. En het model gaat er ook van uit dat je blijft beleggen.

Opbouwfase

Het ligt voor de hand, in deze periode kijkt het model vooral naar je vermogensopbouw. Wat blijft er over als spaarpercentage, en hoe rendeert dat. Daarbij wordt de salarisstijging meegenomen. Het model gaat er hierbij van uit dat de inflatie al meegenomen is in het verwachte jaarlijkse rendement.

Op-eet Fase

Je hebt geen inkomen meer, want je bent gestopt met werken. Je pensioenopbouw is gestopt, die groeit dus alleen nog maar met de verwachte jaarlijkse indexering. Je leeft dus van je vermogen. Op basis van het bedrag dat je nu denkt jaarlijks nodig te hebben, aangepast met de jaarlijkse inflatie. Ieder jaar heb je dus een beetje meer nodig om van te leven.

Je vermogen blijf je wel actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Pensioenfase

Je inkomenssituatie verandert op het moment dat je AOW en pensioen uitbetaald gaan worden. Beide zijn in het model gegroeid met de verwachte jaarlijkse indexering. Ze kunnen overigens verschillende startdatum hebben.

Het bedrag dat je jaarlijks nodig denkt te hebben blijft hetzelfde als in de Op-eet Fase, en groeit jaarlijks met de inflatie. Waarschijnlijk worden deze deels gedekt met AOW en Pensioen. Het restant moet je ook weer aanvullen met vermogen. Je vermogen blijf je actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Hoe werkt het?

Op het werkblad Dashboard vul je jouw gegevens en aannames in. Daarna klik je op de knop FIRE Calculator, en het systeem voert de berekeningen uit. Je krijgt een melding als die berekening klaar is. Dan is er ook een grafiek verschenen op het Dashboard.

Met de knop Clean Up wordt het werkblad Data leeggemaakt, en de grafiek weer verwijderd. Het is aan te raden dat steeds te doen na het aanpassen van één of meer parameters, voordat je opnieuw op FIRE Calculator drukt.

Op het werkblad Data staan de uitkomsten van de berekeningen, per jaar. De kolomtitels spreken grotendeels voor zichzelf. Pillar 1 is de AOW, Pillar 2 je opgebouwde pensioen. Met Pillar 3 wordt (nog) geen rekening gehouden, en Pillar 4 is de aanvulling die je uit je vermogen haalt. De kolom Withdrawal is het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt om van te leven, aangepast voor de inflatie. Aan de rechterkant kun je zien wanneer de verschillende fasen beginnen (Opbouwen, Opeten, en Pensioen).

Grafiek

De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op.

Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is je hele inkomen in de Op-eet Fase, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de Pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Ik zei het al eerder: Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie. Maar het geeft veel stof om over na te denken. Hoeveel geld heb je echt nodig in de verschillende fasen van je financiële leven? Welk rendement verwacht je? Wat doet de inflatie, en de belastingen? Worden je pensioen en je AOW geïndexeerd? Hoe ontwikkelt je salaris zich? En wat gebeurt er met je FIRE datum in die verschillende scenario’s?

Download hier de spreadsheet. Ik zal ‘m dit weekend ook op mijn downloadpagina zetten.

Het model bevestigt mijn eerdere eigen berekeningen, maar mijn FIRE datum houd ik lekker geheim. Wat is jouw FIRE datum?

Pssst…

Het is weer Wereld Spreadsheet Dag! Morgen om die reden een extra speciale spreadsheet hier bij Geldnerd.

Een brug slaan met ZIGGO

Ja, ik ben klant van ZIGGO. Niet helemaal vrijwillig, maar de dingen gaan zoals ze gaan. Voor de deur van Geldnerd HQ ligt geen glasvezel, en onze positie ten opzichte van de centrale is dusdanig dat ADSL ook niet echt een aanbevelenswaardige optie is (tenzij je ervan houdt om naar zandlopertjes te kijken). Dan blijft kabel over. Of geen internet, maar dat is geen optie meer anno 2018. Dan zou ik de wereld ook niet meer met mijn schrijfsels kunnen bestoken.

En veel mensen weten het niet, maar het modem van je internetprovider heeft meestal 5 functies. De eerste is het vertalen van het internetsignaal van het Coax / Telefoon / Glasvezel netwerk. De tweede is Router, zeg maar hoofdkwartier van je eigen netwerk en verbinding tussen het internetsignaal en jouw interne netwerk. Dan ook nog de Firewall, de beveiliging tussen jouw netwerk en het grote boze internet. Als vierde Switch, die regelt de communicatie tussen verschillende onderdelen van je netwerk. Bijvoorbeeld tussen twee laptops, van een PC naar een printer, van jouw browser naar het internet, of van een server naar je Smart TV. En tenslotte is het modem vaak ook nog een WIFI access point, het is een zender en ontvanger voor jouw WIFI-netwerk in huis.

Al die functies in een klein kastje. Dat betekent concessies doen, het ding kan alles een beetje maar is nergens echt goed in. En de provider zet meestal ook zoveel mogelijk dingen dicht, zodat ‘wij onwetende gebruikers’ niks per ongeluk stuk kunnen maken. De gemiddelde gebruiker heeft er geen last van, maar zodra je iets meer wilt loop je tegen de grenzen aan. Houd dat goed in gedachten als je verder leest… Ik heb geprobeerd mijn nerdervaringen zo toegankelijk mogelijk op te schrijven…

Een van de belangrijke dingen waar ik de internetverbinding voor gebruik is mijn backup. Mijn laptop synchroniseert automatisch met mijn server, en die synchroniseert elke nacht met een tweede server op een andere locatie. Op die manier raak ik nooit iets kwijt, een essentiële randvoorwaarde als je je leven vrijwel helemaal digitaal maakt.

Dat synchroniseren werkte al een aantal jaren probleemloos. Eerst vanuit het Verre Warme Land naar Nederland, en de afgelopen anderhalf jaar van Geldnerd HQ naar de backup-locatie. Totdat het er opeens mee ophield. De ene nacht deed ‘ie het nog probleemloos. En de nacht daarop niet meer. Dat merk ik vrij snel, mijn server meldt het namelijk keurig op mijn smartphone als er iets niet volgens plan gaat.

En dan begint het mooie proces dat ‘troubleshooten’ heet. Eerst heb ik een noodverband gelegd. Mijn meest essentiële bestanden heb ik dagelijks laten synchroniseren met ‘de cloud’, waar ik eigenlijk helemaal geen fan van ben. Ook backupte ik even wekelijks naar een externe USB schijf.

Daarna boog ik mij over het Raadsel van de Niet-Synchroniserende Servers. Eerst dacht ik dat het aan de servers zelf lag. Of meer specifiek, aan de software die de synchronisatie regelt. Maar toen ik de backup-server van de externe locatie naar Geldnerd HQ haalde, werd het raadsel steeds groter…

Toen ik de servers naast elkaar zette, en beide aansloot op de switch in mijn werkkamer (1), was er geen enkel probleem met de synchronisatie. Het lag dus niet aan de servers of aan de synchronisatiesoftware. Maar vervolgens sloot ik een van de beide servers aan op een netwerkpoort van mijn ZIGGO modem (3), en de andere op de switch. En deed de synchronisatie het niet meer. Toen ik beide servers aansloot op mijn modem (2), ook niks. Het leek er dus op dat het aan mijn modem lag.

Dus contact gezocht met ZIGGO. Die me keurig en gratis een nieuw modem stuurden. Dat keurig werkte toen ik ‘m aansloot, en ook nog eens zorgde voor een IPv6 adres. Maar vervolgens sloot ik een van de beide servers aan op een netwerkpoort van mijn nieuwe ZIGGO modem, en de andere op de switch. En deed de synchronisatie het nog steeds niet. Toen ik beide servers aansloot op mijn nieuwe modem, ook niks. Het nieuwe modem had dus niets opgelost.

Dus heb ik mijn probleem maar eens uitgebreid opgeschreven en gepost in de ZIGGO Community, waar de klanten van ZIGGO elkaar proberen te helpen met problemen waar de helpdesk blijkbaar niet uitkomt. Daar bleef het aanvankelijk angstvallig stil.

Na een weekje kwamen er toch een aantal reacties. Niemand die precies kon aanwijzen waar het aan lag. Maar wel een ernstig vermoeden dat de switch, het gedeelte dat dus het verkeer tussen onderdelen van mijn netwerk regelt, in het modem van ZIGGO zich na een recente firmware-update niet (meer) gedraagt als een normale switch. Alles wat niet ‘standaard’ is wordt automatisch geblokkeerd. En mijn servers, en de ‘kanalen’ die ik gebruik om ze te laten communiceren, zijn niet echt standaard.

Goed. Hoe nu verder? Er was eigenlijk maar één mogelijke oplossing. Een nogal drastische. Je kunt ZIGGO vragen het modem in ‘bridge’ modus te zetten. Dan worden alle functies uitgeschakeld, behalve het doorgeven van internetverkeer. Want je kunt in het ZIGGO-modem niet even naar de instellingen van de switch om ‘m te vertellen wat hij wel en niet moet doorlaten. Dat heeft meneer ZIGGO keurig dichtgespijkerd.

Alles uitschakelen dus, behalve het doorgeven van internetverkeer. Dat betekent wel dat je voor de andere vier functies (router, firewall, switch en WIFI) een ander apparaat of andere apparaten nodig hebt. En daar ging het nerdhart van Geldnerd sneller van kloppen.

Een switch staat er ook al in de studeerkamer overigens, want daar staan nu de servers en de printer. En in ons huis hangen ook twee WIFI toegangspunten, om ervoor te zorgen dat we overal goede dekking hebben. Maar ik houd er wel van om dingen dubbel uit te voeren, zodat alles niet meteen onderuit gaat als er een component stuk gaat. Ik heb dus een goede router uitgezocht, die deze functies combineert.

En die router ben ik ook niet standaard in gaan zetten. Veel leveranciers werken de firmware, het besturingssysteem van zo’n router, niet vaak bij. Ook niet als er nieuwe lekken gevonden worden. En na een paar jaar houden ze er sowieso mee op. Koop maar een nieuwe router, denken ze dan. Ik heb dus, zodra de router uit de doos kwam, er een ander, open-source, besturingssysteem op gezet. De keuze is gevallen op OpenWRT. Wordt vaker bijgewerkt, en biedt voor de geavanceerde gebruiker veel meer instellingsmogelijkheden. Dat vond ik nog wel even spannend, want als het per ongeluk zou mislukken om dit systeem erop te zetten, dan is de router waardeloos (‘bricked’) en de garantie vervallen. Maar dat ging helemaal soepel en zonder problemen.

De router heb ik stand-alone neergezet, los van het netwerk thuis maar met alleen mijn laptop eraan. Ik heb ‘m helemaal ingesteld en getest. Toen alles naar behoren werkte, heb ik de router bij het modem geplaatst. Klaar voor de volgende stap.

Allereerst heb ik ZIGGO gevraagd om terug te gaan van IPv6 naar IPv4. Dit omdat je in IPv6 geen mogelijkheden hebt om individuele poorten, zeg maar ‘kanaaltjes’ tussen jou en het internet, open en dicht te zetten in de Firewall. En dat heb ik wel nodig om mijn servers te laten communiceren met de backup-locatie. Dat was in 5 minuten geregeld, het modem resette zichzelf, en alles draaide verder zoals het was. Een paar dagen later heb ik ZIGGO gevraagd om het modem in bridge-modus te zetten. Dat kun je bij de meeste modems niet zelf, maar de Helpdesk kan dat op afstand regelen. Ook dat was een kwestie van één telefoontje. Dat heb ik gedaan terwijl ik op kantoor was. Spannend wat ik aan zou treffen bij thuiskomst….

Bij thuiskomst heb ik eerst de netwerkkabel uit het modem gehaald en het modem nog een keer gereset. Daarna heb ik de netwerkkabel van de nieuwe router gekoppeld aan mijn netwerk, en de netwerkkabel van het modem verbonden met de router. Router aangezet, en ‘m even rustig de kans geven om op te starten, en alle componenten in het netwerk te vinden. En hoera, ik had een keurige internetverbinding en werkend WIFI-netwerk. De nazorg kostte me nog wel een avondje. De servers handmatig een nieuw IP-adres, de Sonos-speakers vertellen dat ze in een nieuw netwerk zaten, dat soort dingen. Uiteindelijk lag onze printer/scanner het meeste dwars. Daarvoor moest ik de driver opnieuw installeren om ‘m weer aan het draaien te krijgen.

Tsja. En dan de ultieme vraag… Zorgt dit er nu voor dat alles weer werkt? Allereerst heb ik de test binnen het eigen netwerk uitgevoerd. Eén server aan de router, en één server aan de switch. Met mijn ogen dicht klik ik op de synchroniseren-knop… Daarna is het even afwachten.

En het werkt! Een paar honderd euro, een aantal uren werk en een maandje doorlooptijd verder. Maar het werkt. En tegelijkertijd mijn langgekoesterde wens van een betere beveiliging van het thuisnetwerk vervuld. En mijn imago als nerd weer een flinke boost gegeven! Nu moet ik alleen de backup-server nog terugverhuizen naar de externe locatie, dan kan ik kijken of dat ook weer werkt. Maar ik heb er alle vertrouwen in.

Heb jij wel eens issues met je netwerk thuis?

Mijn financiële leven in spreadsheets

In het verleden heb ik al veel geschreven over mijn spreadsheets, en ze zelfs gepubliceerd zodat iedereen ze kan gebruiken, als geheel of in stukjes. En op dit moment zet ik met het integrale Financiële Dashboard de laatste stappen om integraal naar mijn financiën te kijken.

Sinds ik voor het eerst schreef over mijn spreadsheets, is er veel veranderd. Er zijn letterlijk honderden nieuwe functies, verbeteringen en herstelacties uitgevoerd (ja, ik houd een lijstje bij). En ik heb nog steeds een hele lijst met nieuwe functionele wensen en verbeterpuntjes om aan te pakken. Zoals ik al vaker geschreven heb: het is een hobby. Ik houd van het ‘puzzelen’, het uitdenken van de logica, het schrijven van de programmacode, het zoeken naar de oplossingen voor fouten die ik steeds weer maak. En ik heb er voordeel van, het geeft me financiële rust. Dat is meer dan ik zou bereiken met het invullen van kruiswoordraadsels. En zonder de spreadsheets zou Geldnerd er waarschijnlijk nooit geweest zijn.

Tegelijkertijd zie ik dat de ‘technische stukjes’ op mijn blog vaak het minst gelezen worden. Maar juist omdat er zo weinig informatie te vinden is (merkte ik toen ik er ‘vroeger’ zelf naar op zoek was), en omdat het mijn blog en mijn hobby is, blijf ik er wel over schrijven.

In deze blogpost dus een actueel overzicht van de spreadsheets die ik gebruik, en hoe ze ‘gevoed’ worden met informatie. De meeste spreadsheets kun je hier downloaden. En binnenkort komt er een nieuwe versie van de beleggingsspreadsheet, want die is wel een beetje gedateerd inmiddels.

Spreadsheets

Allereerst de Persoonlijke Administratie, waarin ik mijn privé uitgaven bijhoud. Dit is inclusief mijn spaarrekeningen / buffer, de creditcard en contante uitgaven (al zijn dat er steeds minder). De administratie loopt per jaar, ieder jaar op 1 januari begint een nieuwe spreadsheet. De buffer loopt wel door over de jaren heen. Ik houd mijn uitgaven op deze manier al bij sinds 2003.

Gebaseerd op dezelfde basis-spreadsheet is de Gezamenlijke Administratie, waarin de gezamenlijke huishouding van mijzelf en Vriendin wordt bijgehouden. In de spreadsheet houden we ook bij hoeveel we allebei moeten bijdragen. Ook houden we hier onze hypotheekaflossing bij. Ook deze spreadsheet loopt per jaar, de hypotheek loopt wel door. En ik houd in deze spreadsheet ook de meterstanden van gas, water en elektra bij.

Dan uiteraard mijn Beleggingsadministratie, hierin houd ik sinds 1 januari 2013 al mijn beleggingen bij.

‘Daarboven’ komt nu mijn Integraal Dashboard. Hierin houd ik per kwartaal de stand van al mijn vermogenscomponenten bij, en ook een aantal (voor mij relevante) indicatoren.

Een ‘buitenbeentje’ en relatieve nieuwkomer is de spreadsheet waarmee ik Binck transacties importeer en converteer naar het format dat ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Bij Binck kan ik de transacties van mijn Euro- en Dollar rekening downloaden, en ook de door mij ingegeven orders. Deze conversie-spreadsheet combineert de gegevens naar het format voor de Cash Transacties en de Beleggingstransacties, die ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Dat is nog best een klus, want voor een beleggingstransactie moeten gegevens van beide gecombneerd worden, en een dividendtransactie leidt bijvoorbeeld vaak ook tot een financiële transactie. Het scheelt mij handmatig werk, ik hoef nu niet iedere transactie handmatig in te voeren in mijn beleggingsspreadsheet.

Automatisch inlezen

In totaal zijn er 7 verschillende rapportages die ik regulier download, en automatisch importeer in mijn spreadsheets.

Van Binck download ik mijn Orders, de beleggingstransacties die ik heb ingevoerd. Ook download ik daar de Transacties van mijn EURO rekening, en de Transacties van mijn USD rekening.

Wekelijks in het weekend download ik het overzicht van mijn Portfolio, de actuele koersen van de fondsen in mijn portefeuille.

Bij de Rabobank download ik vrijwel wekelijks de Transacties van mijn rekeningen. Datzelfde doe ik bij ABN AMRO, waar de gezamenlijke rekening met Vriendin loopt.

En tenslotte exporteer ik uit de KashBook app op mijn smartphone ook een overzicht van Transacties die ik met contant geld uitgevoerd heb. Maar dat zijn er steeds minder.

Handmatig invoeren

Dan zijn er ook nog drie dingen die ik handmatig invoer in mijn spreadsheets:

  1. Creditcardtransacties, want die kan ik bij mijn bank niet downloaden.
  2. Transacties van en naar mijn bufferspaarrekening, want ook daar is geen downloadfunctie beschikbaar.
  3. Extra aflossingen op de hypotheek, want die variëren nog wel eens.

Schematisch

En hoe ziet dat er dan schematisch uit? Zo ongeveer:

Heb jij jouw financiën ook zo eenvoudig ingewikkeld gemaakt?

Klooien met WordPress plug-ins

De Blogroll is een van mijn favoriete onderdelen van deze site. Maar de plugin die ik gebruikte (RSS Blogroll) werd al jaren niet meer onderhouden. Hij deed het nog wel, maar voldeed niet meer aan de actuele PHP-eisen. Dat gaf dus onder de motorkap heel veel foutmeldingen. Ik heb het geprobeerd met een andere plug-in (Feedzy RSS Feeds Lite), maar werd daar toch niet helemaal gelukkig van. Deze liet de gebruikersnaam zien die het bericht geplaatst had, maar niet de naam van de site.

Dit weekend ben ik zelf maar even aan de slag gegaan met de PHP-code van de oude plugin. En het lijkt erop dat het gelukt is. Ik ben dus weer terug bij mijn oude plug-in, RSS Blogroll, maar in een ‘modified by Geldnerd’ versie.

Zit jij zelf wel eens te klooien in de code van jouw website?

Is er toekomst voor mijn administratie?

Sinds 2003 gebruik ik Excel om mijn financiën en beleggingen bij te houden. En sinds 2013 zijn mijn spreadsheets uitgebreid met macro’s om zoveel mogelijk handmatig werk weg te automatiseren. Kan ik zonder? Vast wel. Maar ik WIL niet zonder. Het geeft me rust om te weten hoe ik er financieel voor sta, en ik hou van het ‘puzzelen’ als ik weer een nieuwe macro of functie uitwerk. Zonder de spreadsheets zou Geldnerd er nooit geweest zijn.

Ik heb dus een afhankelijkheid van Microsoft. Visual Basic, de macro-programmeertaal, is al ruim 25 jaar oud. Tot en met Office 2016 wordt dat keurig ondersteund. Heel veel organisaties gebruiken spreadsheets met ingewikkelde, over vele jaren opgebouwde, macro’s voor bijvoorbeeld planning en rapportage. Die zouden niet blij zijn als Microsoft die ondersteuning zou stoppen. De verwachting is dan ook dat Visual Basic in Office 2019 nog gewoon ondersteund wordt, maar officieel bevestigd is dat nog niet. Volgens de laatste berichten verschijnt Office 2019 (en dus ook Excel 2019) ergens in het najaar.

En naar verwachting wordt Office 2019 ook de laatste stand-alone versie. Microsoft heeft liever dat wij allemaal een abonnement nemen op Office365. Maar ten eerste heb ik geen zin om maandelijks een bedrag te betalen voor software die ik (behalve Excel) nauwelijks gebruik, in plaats van eens per 4 – 6 jaar eenmalig een licentie te kopen. Ten tweede: in Office365 zit (nog) geen ondersteuning voor macro’s. Het is onduidelijk of die er komt en zo ja, wanneer. En ten derde is het hoog tijd om open-source te gaan. Ik heb al geëxperimenteerd met LibreOffice, dat voldoet uitstekend. Daarbij hoopte ik dat de macro-taal van LibreOffice een waardige vervanger zou zijn van Visual Basic in Excel.

Maar dat laatste viel een beetje tegen. Macro’s programmeren in LibreOffice is een stuk bewerkelijker dan in Excel. Ik heb er de nodige tijd ingestoken, en mijn ‘oude’ administratie volledig omgebouwd naar LibreOffice. Maar ik zag het niet zitten om ook de beleggingsspreadsheet volledig te herbouwen. Ik wil iets moderner en robuuster dan wat deze macro-talen mij kunnen bieden.

Ik ben van plan om dit najaar mijn laptop te vervangen. Die gaat inmiddels ruim 4 1/2 jaar mee, en begint behoorlijk traag te worden. Daar erger ik me aan. En er staat Office 2013 op. Dat wil ik dan dus vervangen door Office 2019 (en daarom wil ik dus wachten met de vervanging tot dit najaar). Uitgaande van een jaar of zes werken met Office 2019, geeft dit me in elk geval tot en met 2024 om een oplossing te creëren.

Officieel bevestigd is het nog niet, maar het lijkt erop dat het gebruik van JavaScript een optie wordt in Office. Dat kan al met een API. En het gebruik van JavaScript is ook al een optie in LibreOffice. Als dit klopt, dan zou een migratie naar LibreOffice eenvoudiger worden. Stapsgewijs bouw ik mijn macro’s om naar JavaScript. En daarna hoef ik alleen de ‘voorkant’ nog maar te migreren naar LibreOffice.

Dan moet ik nog wel JavaScript leren programmeren. Zoals ik eerder schreef ben ik daarmee begonnen met de hulp van de app Grashopper. Ook heb ik een lijvig JavaScript e-book aangeschaft en kijk ik naar voorbeeldjes van anderen.

Soms denk ik ook wel dat ik gewoon op moet houden met mijn eigen spreadsheets. Want het bijhouden van de administratie is dan weliswaar vrijwel helemaal geautomatiseerd, maar in het oplossen van fouten in de code en het ontwikkelen van nieuwe functionaliteit gast best veel tijd zitten. Ik kan natuurlijk ook gewoon kiezen voor een standaardpakket. Open-source heb je in elk geval GnuCash voor Windows, Mac en Linux. Maar eigenlijk vind ik het ‘klooien met softwarecode’ gewoon veel te leuk.

Tsja, en tegelijkertijd merk ik ook dat ik de afgelopen maanden (te) weinig prioriteit geef aan ‘klooien’. Leuk werk, vakanties en een voorjaar dat uitnodigt om naar buiten te gaan (en niet te vergeten Project Tuin) gaan op dit moment even voor. Ik ben zelfs nog niet verder gegaan met mijn Dashboard.

Hoe kijk jij naar de toekomst van jouw spreadsheets?

Valutakoersen automatisch bijwerken (2)

Vorig jaar juni schreef ik hoe ik in mijn beleggingsspreadsheet automatisch de valutakoersen bijwerk met behulp van een API. Dat werkt al ruim een jaar probleemloos. Maar afgelopen weekend kreeg ik een foutmelding toen ik mijn wekelijkse beleggingsrapportage verwerkte. Er was iets veranderd in de API.

Inmiddels moet je een abonnement nemen om de API te kunnen gebruiken. Voor kleine gebruikers zoals ik is dat gelukkig gratis. Ik heb me dus als gebruiker geregistreerd, want de functie is erg handig. Maar er zijn ook wijzigingen in de manier waarop je de API moet aanroepen. Daar moest ik dus mijn macro voor aanpassen.

Mijn functie heet GetExchangeRate. Als variabelen krijgt die mee een datum en een valuta-code. Daarmee haalt deze functie bij de API de valutakoers op van de gevraagde valuta op de gevraagde datum (in heden of verleden, uiteraard), tegen de standaard-valuta die ik in mijn spreadsheet heb ingesteld (in mijn geval de Euro). Onderstaand vind je de actuele code van deze macro:

Function GetExchangeRate(Datum As Date, toCurr As String) As Double

    Dim TempDate As String
    Dim qurl As String
    Dim TempOutcome As String
    Dim fromCurr As String
    
    TempDate = CStr(Format(Datum, "yyyy-MM-DD"))
    fromCurr = "EUR"
    qurl = "http://data.fixer.io/" & TempDate & "&access_key=jouweigenkey&base=" & fromCurr & "&symbols=" & toCurr
    
    TempOutcome = Left(Right(Application.WorksheetFunction.WebService(qurl), 10), 8)
    
    If Left(TempOutcome, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 7) & "0"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 2, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 6) & "00"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 3, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 5) & "000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 4, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 4) & "0000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 5, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 3) & "00000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 6, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 2) & "000000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 7, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 1) & "0000000"
    End If
    
    GetExchangeRate = CDbl(TempOutcome / 1000000)
    
End Function

De bovenstaande wijzigingen zijn nog niet doorgevoerd in de versie die je op mijn Downloads-pagina kunt downloaden!

Heb jij wel eens te maken met aanpassingen in jouw spreadsheets?

Spelenderwijs leren programmeren?

Veel mensen besteden veel (te veel) tijd aan spelletjes op hun tablet of telefoon. Geldnerd houdt daar niet zo van, ik vind het meestal tijdverspilling. Maar in een vakantie val ik er toch af en toe voor.

En ik ben dan wel weer dol op programmeren. Mijn spreadsheets, en lekker een beetje klooien met Visual Basic macro’s. Ik heb lopen experimenteren met de macrotaal van LibreOffice. Daar werd me vooral duidelijk dat die een stuk bewerkelijker is dan Visual Basic in Excel. Mijn macro’s ‘omzetten’ wordt dan al gauw ‘volledig herschrijven’. Daar had ik niet zoveel zin in, dus dat heb ik maar even laten rusten.

En ik speel al langer met het idee om ook andere, ‘echte’ programmeertalen te leren. JavaScript bijvoorbeeld. Maar ik heb minder tijd dan destijds in het Verre Warme Land, en had ook geen zin om eerst een stapel boeken door te lezen. Dus dat bleef vooral ‘een idee’.

Maar nu is er een oplossing voor! ‘Grasshopper’, een (gratis) app waarmee je spelenderwijs in JavaScript leert programmeren. Grasshopper is ontwikkeld door Area 120, een start-up van Google. De ontwikkelaars willen nog meer lessen toevoegen aan Grasshopper, en zijn niet van plan een andere programmeertaal dan JavaScript te gaan ondersteunen.

Ik heb de app gedownload en ben langzaam begonnen. Eens kijken welke nieuwe mogelijkheden dit mij gaat bieden! Want ik denk dat de toekomst van mijn spreadsheets en macro’s in JavaScript ligt.

Hoe heb jij leren programmeren?

Administratie met KNAB-import

Een paar weken geleden publiceerde ik mijn vernieuwde administratiespreadsheet, met een aantal verbeteringen ten opzichte van de eerdere versie. Daarbij beloofde ik al dat er snel nog een nieuwe versie met extra functionaliteit zou volgen. En hier is ‘ie.

Deze nieuwe versie biedt, naast ondersteuning voor Rabobank en ABN AMRO, ook ondersteuning voor het importeren van CSV-bestanden van KNAB. Met dank aan lezer Jeroen, die mij een voorbeeldbestand stuurde.

Daarnaast werkt nu de controle of transacties wel goed op elkaar aansluiten. Mijn ervaring is dat de opeenvolgende bestanden van banken niet altijd goed op elkaar aansluiten, ik miste wel eens een aantal boekingen als je wekelijks een bankbestand importeert. In deze versie krijg je daar automatisch een melding van. Het heeft me wel wat tijd gekost voordat ik mijn eigen stomme programmeerfout in deze functie gevonden had…. Maar nu doet ‘ie het.

Ik blijf het herhalen: mijn spreadsheets zijn vooral ter inspiratie, om te laten zien wat er allemaal kan. Voor mij werkt dit naar volle tevredenheid. Ik ga nu weer aan de slag met mijn nieuwe Vermogensdashboard. Ook die zal ik in Excel bouwen, ik wil het allemaal zo eenduidig mogelijk houden.

De nieuwe versie van de administratiespreadsheet is beschikbaar op mijn Downloads-pagina.

Hoe is het met jouw spreadsheets?

Integraal Vermogensdashboard

Met mijn spreadsheets houd ik mijn persoonlijke financiën goed in de gaten. De financiële administratie, mijn beleggingsadministratie, en de stand van het huis. Jaarlijks maak ik mijn balans op. De afgelopen jaren heb ik mijn spreadsheets ook behoorlijk uitgebreid. Vooral met rapportages. Hoe staat het huis ervoor? Rapportages en grafieken over mijn beleggingen. Die ik onder andere gebruik in mijn kwartaalrapportages.

Maar één ding ontbreekt nog. Een integraal dashboard. Waar ik in één oogopslag kan zien hoe ik ervoor sta. Want daarvoor moet ik nu nog gegevens uit meerdere bronnen combineren. En daardoor mis ik soms overzicht.

Een voorbeeld: ik wil naast de omvang ook graag de opbouw van mijn vermogen in de gaten houden. Wat zit er in ons huis, wat is er in cash, en wat zit er in de beleggingen? En die laatste categorie dan liefst ook nog uitgesplitst in aandelen en obligaties. En dat dan ook uitgezet in de tijd, zowel in bedragen als in percentages. Op die manier houd ik zicht op mijn risicoprofiel. Maar daarvoor moet ik nu gegevens uit mijn financiële administratie en beleggingsspreadsheet handmatig combineren. Dat past uiteraard niet bij mijn ‘alles geautomatiseerd’ principe…

De afgelopen periode heb ik nagedacht wat ik zo allemaal op mijn Integrale Vermogensdashboard zou willen zien. Naast het bovenstaande, in elk geval ook:

  • Een overzicht van mijn vermogensopbouw per valuta. Naast Euro’s heb ik immers ook beleggingen in Amerikaanse dollars. En in het verleden heb ik ook beleggingen in andere valuta gehad. Het is goed om een beetje in de gaten te houden hoe de valuta-verhoudingen in mijn vermogen liggen.
  • Van ons huis wil ik de huidige waarde zien waar ik mee reken, nu nog de aankoopwaarde, maar binnenkort de WOZ-waarde. En ik wil het nog af te lossen deel van de hypotheek zien. En natuurlijk de stand van mijn grote en kleine buffer. De grote buffer bevat genoeg geld om 6 maanden normaal te kunnen leven, en de kleine buffer is bedoeld voor grotere, geplande uitgaven waar ik gedurende het jaar voor spaar.

Verder wil ik graag een aantal belangrijke specifieke indicatoren zien, bijvoorbeeld:

  • Het ontvangen dividend
  • Return on Investment
  • XIRR
  • Spaarpercentage

Tsja, en als mijn gedachten dan eenmaal hun gang gaan, dan wil ik ook echt een compleet beeld. Dus wil ik ook de stand van mijn pensioen zien, en de AOW. Met daarnaast de stand van mijn vermogen, en mijn gemiddelde maandelijkse uitgaven, kan ik in één oogopslag zien hoe ik ervoor sta in mijn reis naar onafhankelijkheid.

Deels zijn het dingen die ik over een periode bekijk: het laatste jaar, het laatste kwartaal, of YTD (Year-To-Date, het lopende jaar tot nu toe). Maar deels zijn het ook momentopnamen: wat is de stand nu, of op een specifieke datum? Hoe ik dat in één rapport kan weergeven, daar moet ik ook nog even over nadenken.

Heb jij een dashboard? En zo ja, welke gegevens staan erin?

En hoe moet dat er dan uit gaan zien? Daar moet ik nog over nadenken, maar ondertussen ben ik al wel een beetje aan het ‘klooien met Excel’:

Older posts

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑