Blog over (financieel) bewust leven

Categorie: ICT (Page 1 of 14)

Nieuwe versie Administratiespreadsheet

Geldnerd is onder andere bekend vanwege zijn spreadsheets. Mijn administratie, mijn beleggingen, mijn hypotheek, allemaal hebben ze een spreadsheet waarin ik gedetailleerd bijhoud hoe dingen zich ontwikkelen en hoe geld door ons huishouden heen stroomt. Al sinds begin 2017 kun je mijn spreadsheets hier ook downloaden.  Gewoon, helemaal gratis. Ik vraag geen vergoeding en vraag zelfs niet om een e-mail adres achter te laten

Ik heb lang geaarzeld voordat ik daarmee begon. Het gebruik van de spreadsheets vraagt namelijk wel enige kennis. Van administratie, van beleggen, maar vooral van Excel. En ik heb geen tijd en geen zin om de hele dag vragen om ondersteuning te beantwoorden. De spreadsheets publiceer ik vooral als voorbeeld, om te laten zien wat er allemaal kan met Excel, en hoe je jouw financiën onder controle zou kunnen houden als je net zo’n cijferneuroot bent als Geldnerd.

Gelukkig valt het aantal vragen heel erg mee. Meestal lukt het me ook nog om te antwoorden. Het helpt ook mijzelf, niet zelden komt er een nieuw idee uit voort dat ik vervolgens ook in mijn eigen versies ga gebruiken. Zo werkt het twee kanten op. Ik heb dus zeker geen spijt dat ik hiermee begonnen ben. Deze spreadsheets zijn een beetje wat ik zelf had willen vinden toen ik in 2003 begon met mijn eigen financiën, dus ik hoop nog steeds dat andere mensen ermee geholpen zijn. Al is het maar ter inspiratie.

Waarom een administratie bijhouden?

Je kunt absoluut geen weloverwogen beslissingen nemen over jouw geld als je niet weet hoe het binnenkomt en hoe je het uitgeeft. Punt. Klaar. Wil je gaan sturen, dan zul het bij moeten houden. Dat kan zo summier of uitgebreid als je zelf wilt. Maar niets doen en verwachten dat jouw vermogen op magische wijze gaat groeien? Dat is slechts voor heel weinig mensen weggelegd.

Ik heb zelf meerdere tools getest voor mijn administratie. Uiteindelijk ben ik uitgekomen bij een uitgebreide zelfgebouwde spreadsheet in Excel. Als test heb ik de gezamenlijke administratie inmiddels wel helemaal in GnuCash gezet. Maar uiteindelijk zijn Excel (en alternatieven als LibreOffice Calc e.d.) de enige tools die je 100% naar je eigen wens kunt inrichten.

Nieuwe versie

Regelmatig bouw ik nog nieuwe functies. Sinds begin 2017 heb ik ruim 200 grotere en kleinere wijzigingen doorgevoerd in mijn  spreadsheets. Ja, daar houd ik ook een spreadsheet van bij, uiteraard. Nieuwe functies, verbeterde functies. Daarvan hadden er ruim 80 betrekking op mijn administratiespreadsheet. Tussentijds zijn er dus regelmatig nieuwe versies verschenen. Die kwamen er ook als lezers mij meldden dat een bank weer eens z’n exportbestanden veranderd had. En inmiddels ben ik zelf het overzicht ook een beetje kwijt.

Tijd dus voor een opruimactie. Ik heb een ‘schone’ kopie gemaakt van mijn eigen actuele administratiespreadsheet. Die is geschoond van persoonlijke informatie en gevuld met voorbeelddata. Dit is dus eigenlijk de spreadsheet zoals ik ‘m zelf op dit moment ook gebruik. Gebouwd en getest onder Windows 10 met Office 365. Met dus ook alle uitgebreide grafieken en mijn potjessysteem.

Handleiding

In een eerdere versie zat ook een soort van handleiding. Die is nu ook apart te downloaden, met onder andere veel aanvullingen van lezeres F (waarvoor hartelijk dank!). Handleiding en actuele versie van de spreadsheet sluiten nog niet helemaal op elkaar aan, dus opmerkingen en aanvullingen zijn welkom.

Downloaden

Je kunt de meest actuele versie van mijn administratiespreadsheet downloaden op mijn Downloads pagina. Ruim 8.000 mensen hebben dat al gedaan, zag ik in mijn statistieken. Of begin zelf eenvoudig met het bouwen van jouw eigen sheet die met je meegroeit, aan de hand van de blogpost die ik daar begin 2020 over schreef. Waarbij je dan bijvoorbeeld stapsgewijs elementen van mijn spreadsheet overneemt.

Werk je met een oudere versie van mijn spreadsheet en wil je gebruik maken van de nieuwe versie? Werk dan de Settings bij in de nieuwe versie. Kopieer de transacties en jouw Precoding werkblad. En als je andere kostencategorieën gebruikt moet je die uiteraard ook even aanpassen.

Hoe houd jij jouw administratie bij?

De afgelopen jaren heb ik regelmatig uitgebreid geschreven over mijn administratiespreadsheet. Lees hoe het allemaal begon en waarom ik mijn spreadsheets weggeef. En hoe ik in 2018 een volledig vernieuwde versie bouwde. Maar ook hoe frustrerend het kan zijn als banken steeds maar dingetjes veranderen.

De losse eindjes van Operatie Data Footprint

Ongeveer een jaar geleden was ik in de ban van Operatie Data Footprint. Een actie om bewust na te denken over hoe ik omga met mijn persoonlijke gegevens en de beveiliging daarvan. Als je hierover na gaat denken dan ontstaat het risico op paranoia. Je gaat al gauw denken dat je niets meer veilig kunt doen. En misschien is dat ook wel zo. Soms krijg ik dan ook de neiging om een rol aluminiumfolie te kopen en er een hoedje van te vouwen. Maar dat kunnen anderen dan weer veel beter dan dat ik het kan….

Een jaar later ben ik nog steeds erg blij met de resultaten van mijn actie. Maar ik vind ook nog steeds aandachtspunten. Overigens zijn dat vaak ook dingen die ik al jaren doe, maar waarvan ik me nu pas realiseer dat ze ook hiermee te maken hebben. En er is nog steeds voortgang in mijn pogingen om mijn Data Footprint op het grote boze Internet te optimaliseren.

Fysieke beveiliging

Geldnerd heeft al jarenlang een papierversnipperaar, eentje van klasse 4. En bij elk velletje papier dat ik niet bewaar doe ik even een check. Staat er een persoonsgegeven op? Naam, adres, informatie over onszelf en onze financiële situatie, medische gegevens, dat soort dingen? Als dat zo is, dan gaat het velletje door de shredder heen en gaan de snippers mee met het oud papier. Er gaat hier geen enkel privacy-gevoelig gegeven leesbaar de deur uit. Zelfs de adreslabels op de dozen van online winkels moeten eraan geloven. De afgelopen maand ben ik weer begonnen met de eindejaars-opruimactie. Dat leverde nog weer een extra zak met papiersnippers op die keurig met het oud papier meegaan.

Er zit ook al jarenlang een webcam-cover op de webcam van mijn laptop (geen aandelen). En een tijdje geleden heb ik ook een privacyscherm voor mijn smartphone gekocht, zodat het moeilijk is om mee te lezen. En het scherm is ook nog eens beschermd tegen krassen.

Internet

Ik gebruik de zoekmachine van Google bijna nooit meer, vrijwel alleen nog DuckDuckGo. Google gebruik ik eigenlijk alleen nog als ik specifieke nieuwsberichten zoek, op één of andere manier is DuckDuckGo daar (nog) minder goed in. Maar in vrijwel alle andere gevallen vind ik via DuckDuckGo prima datgene waar ik naar op zoek ben. Heb je een Google Account, neem dan trouwens eens een kijkje op jouw Google Dashboard. Daar vind je, keurig gerangschikt per product, een overzicht van alles wat Google van je weet. En kun je het in de meeste gevallen ook verwijderen. Niet alles overigens.

Mijn Websites

Mijn andere website is inmiddels gemigreerd van Joomla naar WordPress. Dat ging redelijk probleemloos. Een paar mensen vroegen om het adres, maar dat geef ik niet. Het wordt dan namelijk iets te eenvoudig om de echte identiteit van Geldnerd te achterhalen. Beide websites hebben uiteraard extra beveiliging en het admin-gedeelte is niet toegankelijk via de standaard URL. Ook gebruik ik twee-factor authenticatie. En op beide websites worden de plugins en de WordPress-software automatisch bijgewerkt. Verouderde software is immers een van de grootste beveiligingsrisico’s, zeker op internet.

Een tijdje geleden werd er, bij een Tweakers artikel over een datalek, door iemand gelinkt naar mijn artikelen over privacy en beveiliging. Dat leverde nog wat commentaar op over de trackers en cookies die hier op Geldnerd.nl staan. Het lijkt helaas onvermijdelijk om een link naar Facebook en naar Twitter te hebben zonder dat soort dingen, en ook mijn advertenties via Google Adsense zijn natuurlijk niet helemaal cookie-vrij… Als iemand nog suggesties heeft, dan houd ik mij van harte aanbevolen. Mijn onderzoek om dit anders op te lossen loopt nog. Projectje voor de Kerstvakantie.

Dan ga ik ook nog eens kijken naar mijn reactieformulier (waar toch ook regelmatig Spam doorheen glipt. En volgens mij worden er ook een aantal fonts van mijn opmaak van een externe server gehaald, ik zal eens kijken of ik die lokaal neer kan zetten. Goed voorbeeld doet goed volgen, collega Uitklokken heeft eerder dit jaar de privacy op zijn blog ook verbeterd.

Wachtwoorden

Verder ben ik nog eens door de wachtwoordenlijst in Keepass heen gegaan. Vrijwel alle oude wachtwoorden zijn nu vervangen door unieke, langere, door de generator bedachte, wachtwoorden van de hoogste categorie. Ook zijn de laatste wachtwoorden vervangen die ik nog op verschillende sites hergebruikte. Ik vind het wel opvallend bij hoeveel websites je alleen maar relatief korte wachtwoorden van maximaal 16 karakters in kunt geven. Verder heb ik overal waar mogelijk nu twee-factor authenticatie ingesteld. Daarvoor gebruik ik de Authy-app op mijn smartphone.

Op weg naar 100% open-source?

Eerder heb ik al eens geschreven dat ik nog maar een paar ‘closed source’ applicaties gebruik. Microsoft Office 365 vanwege mijn spreadsheets. SyncBack om de gegevens op mijn laptop te synchroniseren met mijn server. En iTunes voor het back-uppen van mijn iPhone en iPad. En eigenlijk gebruik ik iTunes ook nog voor het managen van de muziekcollectie op mijn telefoon. Maar ik krijg tegenwoordig zoveel data bij mijn mobiele telefoon dat ik het daar niet eens meer voor hoef te doen. Ik kan gewoon streamen. En tenslotte Evernote voor mijn notities en het voorbereiden van blogjes.

Ter vervanging van SyncBack heb ik uiteindelijk gekeken naar Duplicati en DirSyncPro. Duplicati is eenvoudig in te stellen en (maar) voegt alle bestanden samen in één groot versleuteld backup-bestand. DirSyncPro maakt (net als SyncBack) een kopie van de bestanden in dezelfde herkenbare directorystructuur. Maar de gebruikersinterface van DirSyncPro is minder vriendelijk en vooral het kiezen van de directories die je wel of niet wilt backuppen is nogal een klus. 

Ik heb uiteindelijk voor DirSyncPro gekozen. Want ik vind het belangrijk om mijn backup-bestanden rechtstreeks toegankelijk te hebben op mijn server, zonder eerst met een aparte tool te moeten ‘ontsleutelen’. Het instellen is meer werk, maar dat doe je maar één keer. En het werkt prima.

LibreOffice is hier ook geïnstalleerd. En ik heb een analyse gemaakt van mijn gebruik van Microsoft Word en Microsoft Powerpoint, de tekstverwerker respectievelijk het presentatieprogramma van Microsoft Office 365. In Powerpoint heb ik eigenlijk maar twee bestanden die van belang zijn. De eerste is het beplantingsontwerp van onze tuin, waarop ik bijhoud waar ongeveer welke planten staan. Die opent en bewaart probleemloos in LibreOffice Impress. Het tweede bestand is een serie sheets met daarop de figuren die ik gebruik t heb op deze website. Bijvoorbeeld onderstaande klassieker, die ooit het begin was van de FIRE Calculator. Die figuren teken ik altijd in Powerpoint, maar dat gaat net zo makkelijk in Impress. En ook dit bestand opent en bewaart net zo makkelijk in Impress.

Ik heb beide bestanden geconverteerd naar het Open Document Format van LibreOffice. En op mijn taakbalk het Powerpoint icoon vervangen door het Impress icoon. In Word is het ook karig. Daar schrijf ik af en toe (steeds minder vaak) een brief. En ik houd er mijn CV up-to-date. Als ik ze verstuur dan gaat dat meestal gewoon als PDF. Een format dat je ook prima vanuit LibreOffice Writer kunt produceren. Ook hier heb ik mijn CV inmiddels geconverteerd naar het Open Document Format. En op mijn taakbalk is het Word icoon vervangen door het LibreOffice Writer icoon. Bizar eigenlijk hoe weinig ik privé gebruik maak van Microsoft Office. Dat komt ook om dat mijn werkgever niet toestaat dat we werkzaken op privé-apparatuur afhandelen. Daarvoor moet ik inloggen op onze beveiligde online werkomgeving, waar ik gewoon over alle functionaliteit van mijn zakelijke werkplek kan beschikken. En dat vind ik prima. Maar Office 365 voor thuisgebruik wordt er wel duur van, ondanks dat ik het met maximale korting koop met dank aan de Pricewatch van Tweakers.

Microsoft Excel is natuurlijk een ander verhaal. Daarin zitten mijn spreadsheets. Sommige zijn eenvoudig, zoals mijn spreadsheet met sport- en gezondheidsstatistieken en de spreadsheet waarin ik wat statistiekjes van mijn websites bijhoud. Daar zitten geen macro’s in. Die werken dus ook probleemloos in LibreOffice Calc. Maar mijn ‘stelsel’ van financiële sheets bevat de Visual Basic macro’s. En dat is het langere-termijn project waardoor ik op dit moment nog niet helemaal van Microsoft Office 365 af kan.

Dan iTunes. Eigenlijk alleen nog nodig voor de reguliere back-up van mijn iPhone en iPad. Dat wil ik het liefst zonder iTunes en iCloud doen, op een manier die niet alleen onder Windows en MacOS kan, maar ook op Linux. Dit artikel beveelt DearMob aan. Of je hebt IMyFone. Maar beide zijn niet open-source en alleen beschikbaar voor Windows en Mac. En ik wil eigenlijk de optie hebben om over te stappen naar Linux. Er was een tool onder Linux, en de pagina van dat project is enkele maanden geleden weer tot leven gekomen. Maar ik heb nog geen tijd gehad om me daar echt in te verdiepen. Het staat nog op de actielijst.

En tenslotte Evernote. Daar heb ik nog steeds geen goede vervanger voor gevonden. Standard Notes kwam het dichtst in de buurt. Maar werd het uiteindelijk niet, vanwege de manier waarop ze omgaan met bestandsbijlagen. En ook heeft Standard Notes geen goede exportmogelijkheden. Het is fijn om al mijn informatie in zo’n tool te kunnen stoppen, maar hoe kom je er ooit weer vanaf? Overiogens is na een grote opschoonactie van jarenlang Evernote gebruik bijna tweederde van mijn notities opgeruimd.

Resterende losse eindjes…

Er moet dus nog wat gebeuren hier op deze website, met Evernote, en met iTunes. Het verbouwen van mijn spreadsheets blijft de grote klus. En verder zijn er nog wat kleinere losse eindjes:

  • Ik heb nog geen goede oplossing om het adresboek en de agenda van mijn smartphone op mijn eigen server te hosten.
  • Ook heb ik nog geen goed alternatief voor Google Alerts, waarmee ik een aantal interesses in de gaten houd en ook bewaak wat er over mij op het internet geplaatst wordt.
  • Ik heb me nog niet echt verdiept in OpenStreetMap als alternatief voor Google Maps.

Het is nog niet af, maar we zijn een heel eind. Stapje voor stapje komen we er wel. Ben jij bewust bezig met jouw Data Footprint?

Niet elke verandering is een verbetering (klooien met ING bestanden)

Al een paar jaar kun je hier bij Geldnerd mijn spreadsheets downloaden. Vooral ter inspiratie, om mensen te laten zien wat er allemaal kan met een simpele spreadsheet, en om zoveel mogelijk mensen te helpen inzicht te krijgen in hun eigen financiën. Door de jaren heen is de functionaliteit behoorlijk uitgebreid. Op verzoek van diverse lezers heb ik mogelijkheden toegevoegd om bestanden van allerlei banken te importeren. Dat is weleens lastig, want ik ben daar zelf geen klant en kan dus niet in de gaten houden of er iets verandert en of alles wel altijd werkt. Maar tegelijkertijd vind ik het ook leuk (meer dan 10.000 downloads, jay!!!!) en puzzel ik graag om dingen werkend te krijgen en houden.

Maar de ING maakt het me nu wel erg lastig. De afgelopen periode kreeg ik een paar meldingen die ik maar niet opgelost kreeg. Tenminste, de oplossing voor de ene lezer werkte niet bij de andere lezer. Dat is voor mij als amateur-programmeur lastig. Het gebeurde ook in een periode dat het op mijn werk een beetje druk had, ik had dus weinig tijd om er even rustig voor te gaan zitten.

Vernieuwd! Verbeterd! Veranderd!

Tegenwoordig is het blijkbaar mode dat alles snel moet veranderen. Elk jaar moet ik wel weer wennen aan een volledig nieuwe (‘verbeterde’) gebruikersinterface voor een toepassing die ik vaak gebruik. En lang niet elke verandering is een verbetering. Zo verandert ABN AMRO (waar onze hypotheek en de gezamenlijke rekening met Vriendin lopen) stapsgewijs de app en webinterface, wat vooral betekent dat ik bepaalde functies ineens niet meer kan vinden. Mijn huisbank Rabobank vernieuwde vorig jaar de complete app en webinterface, wat vooral betekende dat ik vaker moet doorklikken voordat ik mijn downloadbestand gevonden heb. Ik heb ze gesuggereerd om gebruikers zelf een lijstje met favoriete functies te laten maken op de startpagina, maar op dat soort suggesties krijg je nooit een reactie. Datzelfde downloadbestand werd overigens in 2018 omgegooid. De Albert Heijn app werd onlangs ook al verbeterd vernieuwd veranderd. En enkele weken moest ook Evernote eraan geloven. ‘Van de grond af aan opnieuw opgebouwd’ dus ik ben nog steeds zoekende naar de beste manier om mijn gebruikelijke acties daarin te doen. En dan krijgen we ook nog jaarlijks een aantal veranderingen in het operating system van mijn Apple telefoon en tablet over ons heen, en één of twee keer per jaar een grotere Windows update op de laptop die ook elke keer wel weer wat dingen door de war gooit….

Waarom toch?

Ik klink vast als de oude man die ik ook ben, maar de rationale ontgaat mij toch vaak. Want heel vaak zijn de veranderingen alleen cosmetisch. Er komen geen nieuwe functionaliteiten bij. Het enige dat verandert is de gebruikersinterface. Je zet de knopjes, veldjes en teksten anders neer, verandert wat kleurtjes. Dat is geen vernieuwing, in elk geval niet in mijn woordenboek. Dat is camoufleren dat je niet vernieuwt. Wat natuurlijk ook dodelijk kan zijn in een wereld waar stilstand gezien wordt als achteruitgang een snelweg naar de afgrond. Maar dat soort ‘vernieuwingen’ zaaien wat mij betreft alleen maar verwarring. Mijn gebruikersgenot wordt er door aangetast. En niet zelden triggert het mij om toch weer eens te kijken naar alternatieven. Het jaagt mij juist weg in plaats van dat het mij een meer enthousiaste gebruiker maakt. Ben ik een uitzondering?

Als het werkt en het bevalt me, dan hoeft het niet te veranderen. De belangrijkste schermen van mijn financiële administratie en mijn beleggingsspreadsheet zijn al meer dan vijf jaar hetzelfde. Er komen wel eens wat nieuwe functies bij, en heel soms doe ik een wat grotere aanpassing om al die ‘groeisels’ wat beter te ordenen, maar de basis is hetzelfde. En ook het ‘theme’ (de opmaak) van deze blog is al meer dan vijf jaar niet veranderd, ik gebruik nog steeds dezelfde inrichting als toen ik mijn eerste blogpost publiceerde. Maar goed, ik ben ook geen commercieel bedrijf dat hippigheid en vernieuwing uit moet wil stralen… Ik klooi gewoon lekker door met mijn eigen lelijke WordPress-installatie.

Oplossing ING-issue

En dan dat ING probleempje. Inmiddels ben ik erachter dat ING gebruikers nu de optie geeft om zelf te bepalen hoe het downloadbestand eruit ziet. Hoe dat precies werkt kan ik niet nagaan. Ik ben zelf geen klant bij ING en er staat geen informatie op het openbare deel van de ING-website. Een van de opties die je nu blijkbaar hebt is het kiezen van het scheidingsteken tussen de velden. Daar zijn allerlei opties voor, onder andere komma (,) en puntkomma (;). Voor de importmacro in de spreadsheet is dit erg belangrijk.

In de VBA code van de administratie staat een routine “Sub ImportING()”. In de code vind je het volgende rijtje:
.TextFileConsecutiveDelimiter = False
.TextFileTabDelimiter = False
.TextFileSemicolonDelimiter = False
.TextFileCommaDelimiter = True
.TextFileSpaceDelimiter = False

Deze regelt wat er in het geïmporteerde bestand als scheidingsteken wordt herkend. Als je de komma gebruikt moet de waarde .TextFileCommaDelimiter op ‘True’ staan. Als je puntkomma gebruikt moet de waarde .TextFileSemicolonDelimiter op ‘True’ staan. De waarden die je niet gebruikt moeten op ‘False’ staan. Eenvoudig aan te passen dus. Veel succes!

Hoe kijk jij naar ‘vernieuwing’?

FIRE Calculator voor Barista FIRE

Jullie hebben er lang op moeten wachten, maar hier is dan eindelijk een nieuwe versie van de FIRE Calculator voor Loonslaven. Gebouwd omdat Geldnerd en Vriendin voor hun eigen situatie een paar scenario’s wilden testen die de oude versie nog niet aan kon. En toen ik toch bezig was, heb ik gelijk maar een aantal foutjes hersteld en functionaliteiten ingebouwd waar lezers in reacties en per e-mail om gevraagd hebben.

Barista FIRE

Eén van de varianten van financiële onafhankelijkheid is ‘Barista FIRE‘. Het komt erop neer dat je wel stopt met je klassieke baan, maar uit een parttime baan of nevenwerkzaamheden toch nog iets van inkomen haalt. Daarmee kun je een deel van jouw uitgaven betalen, en de rest haal je dan uit je vermogen. Daardoor gaat jouw vermogen ‘langer mee’, en het kan er dus voor zorgen dat je een aantal jaren eerder uit de ‘rat race’ kunt stappen. Ik heb de mogelijkheid ingebouwd om in de FIRE fase voor een zelf te bepalen periode een inkomen mee te nemen in de berekeningen. Het model gaat er wel van uit dat er over dit inkomen géén pensioen opgebouwd wordt.

Pensioen in Pijler 3

Ook zagen diverse lezers dat er nog geen mogelijkheid was om pijler 3 pensioenen mee te nemen in berekeningen. Voor loonslaven zijn dit de aanvullende pensioenen via bijvoorbeeld lijfrentes. Maar voor freelancers is pijler 3 vaak het belangrijkste onderdeel van hun pensioen, met een specifieke pensioenrekening bij bijvoorbeeld De Giro of Brand New Day. Daarom neem ik deze nu wel mee in het rekenmodel. Ik heb het niet te ingewikkeld gemaakt, want er zijn natuurlijk heel veel verschillende soorten pensioen in pijler 3. Je kunt een netto uitkeringsbedrag per jaar ingeven, met een startjaar en een looptijd. Wat dat is, dat zul je zelf moeten bepalen met jouw eigen pensioengegevens. Voorlopig kan Pijler 3 in het model pas ingaan in de pensioenfase. Je kunt in de spreadsheet dus geen pijler 3 bedragen laten uitkeren vóór je officiële pensioendatum.

Nabestaandenpensioen

Verder is de mogelijkheid ingebouwd om een nabestaandenpensioen op te nemen. Dat moet je aangeven bij de gevende partij. Dus als Persoon 1 eerder overlijdt, is Persoon 1 ook de gevende partij van het nabestaandenpensioen. Je geeft het nabestaandenpensioen van Persoon 1 dus op bij Persoon 1 en andersom. Dit verwerkt het model door het jaarlijks toe te voegen aan het vermogen van de overgebleven partner.

Herstelde fouten

Je kunt nu zowel Persoon 1 als Persoon 2 in- en uitschakelen om deze wel of niet mee te nemen in de berekeningen. Financiële meevallers worden meegerekend bij Persoon 1, alleen als die ‘uit’ staat worden ze bij Persoon 2 meegerekend. En ik heb alle formules nog eens nagelopen op foutjes in bijvoorbeeld indexeringen.

Complexiteit

Nee, met mijn FIRE Calculator kun je niet elke denkbare situatie simuleren. Dat is ook vrijwel onmogelijk, er zijn zoveel opties om je inkomen voor en na een pensioen te regelen. En mijn FIRE Calculator is ook niet bedoeld als advies-tool. Het is wel bedoeld om je te helpen nadenken over je eigen situatie en de opties die je hebt. Dat is waar de Calculator ook voor gebruikt wordt hier in Huize Geldnerd. Het model is een stuk complexer geworden sinds ik de eerste versie uitbracht. Of er nog nieuwe, nog complexere, versies volgen weet ik daarom niet zeker. Maar Vriendin herinnerde mij eraan dat ik dat bij de vorige versie ook al verzuchtte. Dus wie weet…

Je kunt de [meest recente FIRE Calculator 3.0.1 vinden op mijn Downloadpagina. Gratis, zelfs zonder e-mail adres achter te laten.

Update 8 augustus: Ik heb versie 3.0.1 online gezet. De onderstaande bugs zijn hersteld:

  • Meevallers en Tegenvallers werden per abuis niet meegerekend in de Opbouwfase.
  • Ook werd in de Opbouwfase maar de helft van het spaarpercentage gebruikt. Dat is nu opgelost. Mijn model was dus nodeloos pessimistisch…
  • Als pijler 1 eerder uitkeert dan pijler 2 dan werd de waarde van Pijler 1 in de kolom Side Hustle gezet.

Met dank aan Fire7 en Chris voor het melden van deze bugs

Denk jij na over jouw inkomen in de verschillende fasen van je leven?

Het wordt steeds kleurrijker…

Mijn spreadsheets, een businesscase

Nog even over mijn spreadsheets… Want daar zijn grootse plannen mee. 2020 wordt hét jaar. Zei ik begin dit jaar. En ondertussen bekende ik bij de tussenstand van de jaardoelen dat er nog geen letter code geschreven is. Wat er wel geschreven is zijn nieuwe functies in de administratie en zelfs een totale verbouwing van mijn 48 grafieken. Hoe zit dat?

Kort en goed. Ik twijfel. Ik twijfel over de haalbaarheid van deze Herculeaanse taak. Vier spreadsheets zitten er in mijn universum: de administratie, de beleggingen, de hypotheek en het dashboard. Stapsgewijs opgebouwd sinds 2014. Sinds de basisversies zijn gebouwd heb ik meer dan 250 grotere en kleinere aanpassingen doorgevoerd (daar houd ik uiteraard een lijst van bij). Sommige kostten een half uurtje, anderen meerdere dagen. Ik durf de stelling aan dat er sinds 2014 meer dan duizend Geldnerd-uren in deze spreadsheets zijn gaan zitten.

En ik weet eenvoudigweg niet of ik dat nog een keer op kan brengen.

In 2014 en 2015, in het Verre Warme Land, had nam ik de tijd. De tijd om mijzelf echt nieuwe vaardigheden te leren. Boeken en artikelen te lezen over programmeren in Visual Basic. Te oefenen. Dagenlang en nachtenlang door te halen om de uitdagingen die ik tegenkwam op te lossen. Mijn spreadsheets zijn niet ontworpen, ze zijn organisch gegroeid. Pas na de basisversies is er stapsgewijs structuur in gekomen. Maar dat is een proces dat nog steeds doorloopt.

Dus ben ik nu aan het rationaliseren. Stel dat ik mijn spreadsheets nog 40 jaar gebruik? En per jaar € 55 betaal voor het gebruik van Microsoft Office? Dan ben ik dus € 2.200 kwijt om de huidige spreadsheets te blijven gebruiken, er van uitgaande dat Microsoft VBA blijft ondersteunen of een migratiepad naar een opvolger aanbiedt. Als ik dan met een uurtarief voor mijzelf reken van € 75? Dan mag ik er dus iets minder dan 30 uur aan besteden om een positieve businesscase te hebben? Dat staat in geen verhouding tot de honderden uren die het mij gaat kosten om mijn spreadsheets te migreren. Dus dan maar niks doen?

En dan was er ook nog even een berichtje dat LibreOffice in de toekomst mogelijk ook betaalde software wordt. Dat werd al snel genuanceerd, maar toch. Het is wel een herinnering dat niets zeker is op de lange termijn.

Onlangs heb ik ook nog een weekendje zitten spelen met de nieuwe versie 4.0 van GnuCash. Dat viel me niet tegen. In een uurtje had ik mijn hele grootboekschema erin zitten, en alle bankboekingen van het eerste halfjaar van 2020. Inmiddels ben ik zo ver dat ik het als een bruikbaar alternatief voor mijn administratie beschouw. Maar ik zie ook dat ik heel veel informatie kwijtraak als ik GnuCash echt ga gebruiken, bijvoorbeeld over mijn betaalgedrag. En voorlopig ben ik echt nog iets teveel gehecht aan mijn grafiekjes en statistiekjes. Maar als ik niets zou hebben en nu nog moest beginnen, werd het echt GnuCash. Enige boekhoudkennis is dan overigens wel vereist….

Uiteindelijk is het gewoon rationaliseren dat ik er nog niet echt mee aan de slag ben… Dat ik opgesloten zit in het systeem van Microsoft… Maar ik geef de moed nog niet op. Ooit komt er een oplossing. Denk ik.

Voel jij je wel eens opgesloten?

De 48 Excel-grafieken van Geldnerd

Nerd-alert! Regelmatig schrijf ik hier over mijn spreadsheets, onlangs publiceerde ik nog een nieuwe versie. Een beetje een uit de hand gelopen hobby. Hield ik eerst eenvoudigweg mijn uitgaven en mijn beleggingen bij, in de loop van de jaren is vrijwel al het handwerk weg geautomatiseerd. Rapportjes downloaden bij mijn bank en mijn aandelenbroker, op de knop drukken, en alles is weer bijgewerkt.

De spreadsheets zijn af?

Een paar jaar geleden dacht ik dan ook dat ze wel klaar waren, die spreadsheets. Maar niets is minder waar. Ik blijf dingen bijbouwen. Maar het karakter van de nieuwe bouwsels is wel veranderd. Steeds vaker gaat het om rapportjes en grafieken. Dingen die inzichtelijk maken hoe mijn financiële situatie zich ontwikkelt.

Zo heb ik inmiddels een collectie van bijna 50 verschillende grafieken verzameld, verdeeld over mijn verschillende spreadsheets. En daar was iets mee. Ik heb er nooit rekening mee gehouden dat de collectie zo groot zou worden. En de programmacode was dus een beetje inefficiënt. En zo rommelig dat ik er zelf geen wijs meer uit werd. De eerste grafieken waren bij elkaar geknipt en geplakt, omdat ik destijds zelf nog niet zo goed begreep hoe Excel die grafieken nou opbouwde. Inmiddels begrijp ik dat een stuk beter. Het werd er ook allemaal een beetje traag van. En ze zagen er allemaal net iets anders uit, er was geen consistente ‘huisstijl’ en kleurstelling, met allerlei kleine inconsistenties en onvolkomenheden. Het was dus eigenlijk gewoon tijd voor een grote verbouwing. Maar een grote verbouwing is ook een tijdrovende verbouwing. En daar zag ik een beetje tegenop.

En toen kwam de Corona-tijd. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar na een week of 10 aan thuisquarantaine was ik wel even uitgelezen en snakte ik naar iets anders. En waren er een paar extralange weekenden. Waarin we niet echt weg konden / mochten. Een prima moment voor een extralange programmeerklus dus. Tijd voor de grote grafiekenschoonmaak…

Eerst denken dan bouwen

Voordat ik begon heb ik een analyse gemaakt van al mijn grafieken. Uiteraard in een grote spreadsheet. De naam, het soort grafiek, waar komt de data vandaan, hoe wordt de y-as samengesteld, wat zijn de dataseries, kenmerken als kleuren en lijndiktes, de berekeningen van minimum en maximumwaarden op de Y-as, de kenmerken van de assen, datalabels, dat soort dingen. In totaal 214 kenmerken per grafiek.

Gaande die analyse ontstond er een beeld. Ik heb zoveel mogelijk kenmerken verzameld die uniform waren (of dat zouden moeten zijn). Hoe de assen ingericht waren, en de ‘gridlines’ (de horizontale hulplijnen) in de grafiek. Maar ook het lettertype, en de lettergrootte en andere kenmerken van de astitels en eventuele legenda’s. Noem het maar de ‘huisstijl van mijn grafieken’. En daarmee ontstond er een nieuwe opzet voor de manier waarop ik grafieken programmeer. Niet meer met één heel grote en onoverzichtelijke routine, maar in brokken. Daar wordt het overzichtelijker van, en sneller.

Al mijn spreadsheet hebben een grafiekenpagina. Daar heb je een aantal keuzemogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld uit een lijstje de grafiek kiezen die je wilt zien. En bijvoorbeeld een periode kiezen of een begin- en einddatum instellen. Als ik dat doe en nu op mijn grafiekenpagina op de ‘Charts’ knop druk, dan wordt er eerst een Centrale Grafieken procedure aangeroepen. Die zorgt ervoor dat de gemaakte keuzes verwerkt worden, zo wordt bijvoorbeeld het begin- en eindpunt van de X-as berekend. Ook wordt de oude grafiek op de grafiekenpagina weggegooid en vervangen door een nieuwe, lege grafiek met alle uniforme stijlkenmerken. Vervolgens worden specifieke variabelen voor de grafiek verzameld, die her en der in de spreadsheets staan. En tenslotte wordt er een specifieke Grafiekprocedure aangeroepen, met alle variabelen.

Ook in die specifieke Grafiekprocedure vinden weer een aantal stappen plaats. De procedure begint met het instellen van een aantal specifieke parameters voor die grafiek. Het soort grafiek bijvoorbeeld, de titels, dat soort dingen. Daarna worden de X-as en de verschillende dataseries samengesteld. Als derde worden die dataseries in de grafiek geplaatst en krijgen ze hun kenmerken mee, zoals kleur. En tenslotte worden (indien nodig) datalabels aan de series toegevoegd. En voila, er staat een grafiek op mijn scherm. In een fractie van een seconde. Schematisch is het weergegeven in onderstaande figuur.

De Vermogens-Waterval

Een dag of drie programmeerwerk. Daarmee had ik alle 48 grafieken in mijn vier spreadsheets (administratie, beleggingen, hypotheek en dashboard) in deze nieuwe structuur gegoten. Ik ben er erg blij mee. Maar daarmee was ik er nog niet. Er stond namelijk al heeeeeel lang een specifieke grafiek op mijn wensenlijstje.

Deze.

Handmatig gegenereerd met de standaard waterval-grafiek in Excel

Een watervalgrafiek die me per kwartaal laat zien hoe de verschillende onderdelen van mijn vermogen veranderd zijn. Groen als er een stijging is, rood als er een daling is. En aan het eind een kolom die de netto stijging (of daling, dat komt ook voor) voor dat specifieke kwartaal laat zien. De brongegevens hiervoor zitten al jaren in mijn Dashboard-spreadsheet.

Sinds Office 2016 zit er standaard een watervalgrafiek in Excel, maar ik heb nog geen enkele manier gevonden om die rechtstreeks aan te spreken in Visual Basic. De macro-recorder laat me hier in de steek. Op de diverse fora waar ik de oplossingen voor mijn programmeerprobleempjes zoek las ik dat ze inderdaad (nog) geen onderdeel van het objectmodel van Excel zijn, en dat ze dus niet te programmeren zijn. De versie van het eerste kwartaal was dus handmatig samengesteld.

Maar ik vond ook deze beschrijving. Die een waterval stapsgewijs opbouwt met de hulp van een tijdelijke dataset en een standaard kolommengrafiek. Die ik allebei wel helemaal kan programmeren. En ik houd wel van een uitdaging. Dus ik ben aan de slag gegaan. Het kostte me anderhalve dag. Maar het is me gelukt. Met één druk op de knop verschijnt er nu mijn eigen geautomatiseerde waterval. Jij zult denken ‘boeiuh’, maar ik kan echt genieten van dit soort dingen!

Hetzelfde als de vorige, maar helemaal geautomatiseerd samengesteld

De Anonimiser

Veel grafieken gebruik ik ook hier op mijn blog. Maar ik wil niet altijd mijn cijfers delen. In het verleden bewerkte ik die grafieken dan met het grafisch bewerkingsprogramma GIMP zodat de cijfers onzichtbaar werden. Maar ook dat is nu volledig geautomatiseerd. Mijn grafiekenpagina’s hebben nu allemaal een Anonimiseer-knop. Die verbergt de bedragen met één druk op de knop (en laat ze met een nieuwe druk op de knop ook weer verschijnen). Het werkt voor bedragen op de Y-assen en verbergt ook datalabels. Alleen als het bedragen zijn, percentages mogen blijven staan. Daarna kan ik de grafiek meteen op mijn blog gebruiken. Ook hier dus geen handwerk meer.

De 48 grafieken

En nu zijn er dus 48 grafieken. Inmiddels al 49 met die waterval. Ook dat is een tussenstand, want ik heb nog wel wat meer ideetjes. Die ik in mijn nieuwe structuur makkelijker uit kan werken, dat dan weer wel. In de onlangs vernieuwde versie van de Financiële Administratie op mijn Downloads-pagina kun je zien hoe de grafieken en de Visual Basic programmacode eruit zien. En hieronder een bloemlezing van mijn vernieuwde grafieken… Allemaal één druk op de knop.

Bijt jij je ook wel eens helemaal vast in een volkomen nutteloos onderwerp?

« Older posts

© 2021 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑