Waar staat Healthnerd inmiddels?

Begin maart nam ik jullie mee in de wedergeboorte van Healthnerd. Nadat de teugels door de coronapandemie weer volkomen losgeslagen waren, herpakte ik mijzelf eind december 2021. De dieetadviezen werden weer van stal gehaald en ik ging intensiever sporten. Naast het wekelijkse bezoekje aan de sportschool werd er ook twee keer in de week aan hardlopen gedaan. En met resultaat. In de eerste twee maanden van dit jaar verloor ik ruim vijf kilo aan gewicht en verbeterde mijn gezondheid en conditie. Inmiddels zijn we weer twee maanden verder. Dus de vraag is: waar staat Healthnerd inmiddels?

Bewegen

In de eerste twee maanden van dit jaar vond ik een mooi ritme. Na eerst (vanwege de corona-sluiting van de sportscholen) elke tweede dag een hardlooprondje te doen, kwam ik vanaf medio januari uit op een ritme van hardlopen op zondagochtend en dinsdagochtend, en naar de sportschool op vrijdagochtend.

Bij de publicatie van mijn eerdere blogpost was ik wel bezorgd dat mijn motivatie daarna als een plumpudding in elkaar zou storten. Het is me eerder gebeurd. Dat is gelukkig dit keer nog niet het geval. Ik had natuurlijk deze vervolgblogpost ook al aangekondigd. Maar zelfs dat had ik niet nodig als stok achter de deur. Op vrijdag 4 maart toog ik vrolijk weer naar de sportschool, en op zondag 6 maart trok ik even vrolijk mijn hardloopschoenen weer aan voor de eerste les op weg van de ‘5K’ naar de ’10K’. Vrolijk werd ik ook toen ik daarna op de weegschaal ging staan voor het wekelijkse weegmoment, want er was weer een halve kilo af ten opzichte van de week daarvoor.

En de daaropvolgende periode hield ik vol. Een enkele keer verschoof het doordeweekse hardlooprondje als de werkagenda dat noodzakelijk maakte. Ik maakte een keer mijn sportschoolrondje niet helemaal af na een nacht buikgriep. Maar het nieuw opgebouwde sportritme ‘elke week twee keer hardlopen en één keer sportschool’ bleef in stand.

In de week van 10 april liep ik helaas een kleine spierblessure op. Gaat wel over, dacht ik. Maar ik ben natuurlijk geen 20 meer. Uiteindelijk had ik een aantal dagen rust nodig, mijn hardlooprondje van de dinsdagochtend liep ik pas op donderdag. Uiteindelijk schoven er daardoor rond de Paasdagen een paar hardloopsessies op, maar kwam ik wel uit op mijn schema van gemiddeld twee keer hardlopen en één sportschoolsessie per week. Het voelde niet goed om af te moeten wijken van mijn zorgvuldig opgebouwde schema en gewoonte, ik miste het echt! Ik leef dan ook mee met de Financial Freedom Sloth die afgelopen week schreef over zijn rugblessure, want ik weet hoe het voelt!

Al mijn sportmomenten sinds 28 december 2021

Sinds 28 december 2021 ben ik 15 keer in de sportschool geweest, elke week sinds 19 januari. En gisteren (zondag 1 mei) heb ik mijn 41e hardloopsessie gehad sinds 28 december. Als ik zo naar dit overzicht kijk dan heb ik misschien toch meer discipline dan ik soms denk.

Voor mij persoonlijk werkt het dus om dezelfde principes die ik gebruik voor mijn persoonlijke financiën ook toe te passen in mijn Gezond Leven systeem. Structuur en regelmaat, en de belangrijkste statistieken bijhouden in een spreadsheet. Doelen stellen om naar toe te werken. En echt accepteren dat het alleen maar een wedstrijd is met mijzelf. Natuurlijk word ik tijdens het hardlopen ingehaald door veel snellere en meer atletische types dan ikzelf. Natuurlijk zie ik in de sportschool mensen die dezelfde oefeningen doen met veel zwaardere gewichten en met meer herhalingen dan ikzelf. Het maakt mij oprecht geen donder meer uit. Ik sta (en loop) er alleen voor mijzelf en mijn eigen gezondheid, en daar ben ik op dit moment meer dan tevreden mee.

Dieet

Het lukt me nog steeds om mijn dieet vast te houden. Zonder dat ik het gevoel heb dat ik iets mis. We hebben sinds maart de teugels wel iets laten vieren. En als we ‘buiten de deur’ eten laat ik de regels los. Ik heb het altijd een beetje ingewikkeld gevonden als mensen in een restaurant dan ook aangeven dat ze koolhydraatarm en calorievrij met dieetwens X, Y en Z toch luxe willen tafelen. Blijf dan thuis… Buiten de deur geniet ik gewoon van wat er geboden wordt. Maar thuis doen we ons eigen ding. En dat is nog steeds met beperkte koolhydraten. Verder vind ik het ook mooi dat ik de alcohol fors heb weten te verminderen. Wijn en bier is toch ook gewoon een glas fles vloeibare calorieën.

En omdat we best goed opletten en omdat ik meer dan voldoende beweeg, kan ik me af en toe best een zonde veroorloven. Door mijn kaakproblemen heb ik bijvoorbeeld meer dan vijf jaar niet zomaar in een broodje of iets dergelijks kunnen bijten. En bijvoorbeeld dus ook hamburgers vermeden. Maar in het verre verleden was ik nog wel eens dol op een Double Whopper van de Burger King…. Dus Vriendin zocht al een tijdje naar een ‘Whopportunity’ om mij weer eens in een hamburger te laten bijten. En die kwam onlangs, toen we ’s avonds op weg terug naar huis waren na een lange dag elders. Het werd een Double Texas Bacon Lover. En ik heb ervan genoten. Daags erna was mijn wekelijkse weegmoment, en ik was die week toch gewoon nog een halve kilo afgevallen. Ik klaag niet.

Ik blijf wel kwetsbaar bij tegenslagen. De dreigende blessure leidde meteen tot een aanval van ’troost-eten’, en die is meestal van de minder gezonde soort. Gelukkig duurt dat niet lang meer, na een paar dagen weet ik het gezondere eetpatroon wel te herpakken. De afgelopen jaren heb ik hier wel geleerd om iets milder te zijn naar mijzelf. Het zorgde die week wel voor een ‘knikje omhoog’ in de gewichtsgrafiek.

Tussenstand

In de grafiek zie je mijn patroon. Een aantal weken stapsgewijs omlaag, en dan een week waarbij het gelijk blijft of iets stijgt. Ik vind het een prima methode. In de week van 4 april doorbrak ik de 85 kilo grens in neerwaartse richting. Daarmee bereikte ik ook het laagste gewicht ooit in mijn gewichtsspreadsheet, die teruggaat tot 2008.

Mijn doel is inmiddels om in de komende maand de 83 kilo ‘aan te tikken’. Ik wil echt naar de ondergrens van mijn range voordat ik mij ga richten op stabiliseren.

Hiermee is mijn BMI ook weer terug in gezonde regionen. Doelstelling is uiteindelijk een BMI tussen de 24,0 en 24,3. Ik zit inmiddels aan de bovenkant van die range.

Waar ik nog steeds wel aan moet werken is mijn middelomtrek (de ‘buikomvang’). Die is momenteel 96 centimeter (begin maart: 99 centimeter / eind december 2021: 103 cm). Voor mannen in mijn leeftijdscategorie wordt ‘minder dan 94 centimeter’ geadviseerd. Vandaar de extra oefeningen in de sportschool, die houden we er nog eventjes in…

Hardlopen: 10 kilometer in 60 minuten

Bij het hardlopen heb ik mijn schema iets om moeten gooien. De ‘5K’ lukt in een half uurtje en is op een doordeweekse ochtend nog wel te doen voordat ik achter mijn bureau moet zitten. De training voor de ’10K’ kost iets meer tijd. Maar dat is gelukt, de wekker staat een kwartiertje eerder op dinsdag en ik begin iets later aan mijn werkdag. En met gepaste trots kan ik mededelen dat ik afgelopen dinsdagochtend rond 07.30 uur voor de allerallereerste keer in mijn leven een rondje hardlopen van 60 minuten non-stop heb afgerond. En dat ik zondagochtend ook voor de eerste keer 10 kilometer heb ‘aangetikt’ in een hardloopsessie van een uur. Van helemaal niks naar 60 minuten hardlopen tussen eind december en begin mei. Ik ben er eigenlijk best wel een klein beetje apetrots op. Mijn doel was om de 10 kilometer in minder dan 60 minuten te lopen, dat is gelukt.

Uren, minuten en seconden hardlopen sinds 28 december 202130:32:30
Aantal kilometers afgelegd 245,13 kilometer
Aantal stappen gezet270.221 stappen
Aantal calorieën verbrand15.334 calorieën

Dit betekent dat ik inmiddels gemiddeld 1.102,4 stappen nodig heb om 1 kilometer af te leggen (begin maart: 1.131,4 stappen), mijn gemiddelde staplengte is inmiddels 90,7 centimeter (begin maart: 88,4 centimeter).

Sportschool: vooral doorgaan

Medio maart heb ik ook een nieuw oefenprogramma in de sportschool samengesteld. Hiermee pak ik ook een aantal andere spiergroepen aan. Ik heb in dit programma extra buikspieroefeningen toegevoegd, ik train nu apart de hoge buikspieren, lage buikspieren, en de zijspieren. Allemaal bedoeld om de middelomtrek (de ‘buikomvang’) aan te pakken. Ik werk nu meer met ‘de apparaten’ en minder met ‘de gewichten’. Dat is iets minder intensief voor het hart, maar ik verplaats wel veel meer gewicht per sessie. Afgelopen vrijdag voor het eerst meer dan 10.000 kilogram in één sessie.

Uren, minuten en seconden sportschool sinds 28 december 202118:25:46
Gemiddelde / maximale hartslag109 bpm / 156 bpm
Aantal kilogram gewicht verplaatst 92.483 kilogram
Aantal calorieën verbrand8.892 calorieën

In totaal heb ik sinds 28 december 48 uur, 58 minuten en 16 seconden gesport. Daarbij heb ik in totaal 24.226 calorieën verbrand. Een volwassen man heeft ongeveer 2.500 calorieën per dag nodig, ik heb dus voor bijna 10 dagen aan calorieën verbrand met het sporten.

Geestelijke Gezondheid

De afgelopen maanden voelden zwaar aan voor mijn geestelijke gezondheid. Op mijn werk bleef het druk, en de situatie in de wereld maakte dat ik zorgvuldig mijn best moest doen om al het wereldnieuws te ontwijken. Geen journaals, geen kranten, geen online media. Dat lukte niet altijd. Maar ik ben tegenwoordig voor een groot deel ‘nieuwsmijder‘.

Ik heb nog niet echt de rust gevonden om specifiek aan mijn geestelijke gezondheid te werken. Wel merk ik dat het regelmatige sporten helpt. Met name het hardlopen. Het maakt mijn hoofd leeg, helpt me om gedachten te ordenen. Daarmee houd ik het voorlopig wel vol. Een extra reden om door te gaan met het huidige sportregime. Want mijn geestelijke gezondheid is wel essentieel voor het volhouden van deze levensstijl. En andersom dus ook…

Ik merk ook dagelijks de waarde van Minimalisme. En van mijn dagelijkse rondje om het huis en mijn leven opgeruimd te houden. Dat helpt ook, een rustige opgeruimde omgeving geeft ook meer rust in mijn hoofd.

Halverwege

Inmiddels houd ik mijn nieuwe levensstijl dus al vier hele maanden vol. Met resultaat voor mijn gewicht, mijn buikomvang, mijn conditie, mijn gezondheid. In mijn vorige Healthnerd-blog schreef ik dat ik vond dat ik nog geen recht van spreken had waar het ‘volhouden’ betreft. Dat duurt nog minimaal tot eind september. Maar dan ben ik nu dus al wel bijna halverwege… Ik ga gewoon door op de ingeslagen weg. En zal jullie over twee maanden weer deelgenoot maken van de perikelen van Healthnerd. Beloofd!

Volgende doelstelling: 15 kilometer hardlopen.

Hoe gaat het met jouw gezondheid in 2022?

Steeds contactlozer

In de maand maart deden we in Nederland een recordaantal van 100 miljoen betalingen met smartphones, las ik bij de Betaalvereniging Nederland. Bijna een kwart van de betalingen gebeurt nu zonder betaalpas, en negen van de tien zijn contactloos. Ook las ik dat er in die maand maar liefst 439 miljoen keer aan de kassa gepind is. Bij het CBS lees ik dat Nederland 17,6 miljoen inwoners telt en iets meer dan 8 miljoen huishoudens, oftewel er werd in de maand maart gemiddeld 55 keer per huishouden gepind. 25 keer per persoon, baby’s en kinderen meegerekend.

En Geldnerd doet daar niet aan mee. In elk geval niet pro rata. Ik haal dat nog niet in een kwartaal…

Betalingen via mijn persoonlijke rekening 2019Q4 – 2022Q1

Als ik mijn betaalgedrag sinds het vierde kwartaal van 2019 op een rijtje zet dan vallen er een paar dingen op. Destijds hadden we nog nooit van corona gehoord. Ik ben ergens in dat vierde kwartaal begonnen met het gebruik van mijn mobiele telefoon voor betalingen. in het eerste kwartaal van 2020 was Apple Pay goed voor meer dan 80% van mijn betalingen. Contant geld komt in mijn financiële leven bijna niet meer voor.

En toen begon corona. Het aantal betalingen dat ik in een kwartaal deed denderde naar beneden. Met een kleine opleving in de zomer van 2020 (Q3) en de zomer van 2021 (Q3). Maar ook die kwamen bij lange na niet aan de aantallen van vóór corona. En ook in het eerste kwartaal van 2022 blijven mijn betalingen op een laag niveau hangen.

De verklaring daarvoor is simpel. In het verleden was een heel groot deel van mijn transacties gerelateerd aan mijn kantoorleven. Koffie en het restaurant. En dat kantoorleven is nog steeds anders dan het was. Dat blijft, als het aan mij ligt, ook anders dan het was. Ik ga af en toe naar kantoor, gemiddeld eens in de week. Meestal voor één of twee afspraken. Dat is ook geen probleem, het is een kwartiertje fietsen. Een heel enkele keer ben ik er langer, ik ben nu twee keer in de afgelopen 6 maanden een hele werkdag op kantoor geweest. En ik verwacht dat dit zo blijft.

Nu zie je in de grafiek hierboven alleen mijn persoonlijke pintransacties. In mijn administratie kan ik ook zien hoeveel pintransacties we per maand vanaf de gezamenlijke huishoudrekening doen, bijvoorbeeld voor boodschappen. Dat waren er in maart 2022 ook slechts 15. En een (1) transactie met contant geld, op de markt.

Nu heb ik geen zicht op het pingedrag van Vriendin op haar persoonlijke rekening. Gelukkig maar. Maar ik weet vrijwel zeker dat we ook met haar transacties erbij niet aan het maandelijks gemiddelde per huishouden komen…

Betalingen via de gezamenlijke huishoudrekening 2022

En dan was er afgelopen dinsdag ook nog het bericht dat er in de afgelopen zeventien jaar vijf miljard betalingen zijn verricht via iDEAL, het online betaalsysteem van de Nederlandse banken. Het vijfde miljard hiervan is in minder dan een jaar gerealiseerd. Geldnerd en Vriendin doen een groot deel van hun inkopen online, dus ook wij gebruiken iDEAL regelmatig. Ik merk wel dat ik vaak heel bewust de afweging maak of ik iets met iDEAL betaal, of toch met mijn creditcard. Want bij iDEAL wordt de betaling meteen afgeschreven van mijn bankrekening, en bij mijn creditcard aan het einde van de maand na de ontvangst van mijn salaris. Soms is dat laatste net iets handiger voor de liquiditeit.

Hoe (en hoe vaak) betaal jij per maand?

Beleggen met GnuCash (deel 2)

In GnuCash wil ik graag één totaaloverzicht van mijn financiën creëren. En daar horen dus ook mijn beleggingen bij. Ik heb al mijn transacties sinds 1 januari 2013 overgezet. Twee weken geleden schreef ik in deel 1 over alle voorbereidingen en de inrichting van GnuCash voor mijn beleggingen. En vandaag dan deel 2, met meer informatie over hoe ik aankopen en verkopen administreer in GnuCash, en hoe ik dividend verwerk in de administratie.

Aandelen kopen en verkopen

In de documentatie van GnuCash worden verschillende manieren beschreven om aandelentransacties te verwerken in je administratie. Ik neem de transacties op tegen inkoopprijs. Eventuele transactiekosten boek ik apart op de kostenrekening die ik daarvoor heb aangemaakt. De grootboekrekening voor een aandeel ziet er iets anders uit dan een reguliere grootboekrekening. Je werkt met het Number (aantal aandelen) en de Price.

Een aankoop ziet er bij mij zo uit als in onderstaande tabel. Ik werk hier met een Split Booking, een transactie die is uitgesplitst naar meerdere grootboekrekeningen. Het voorbeeld is een aankoop van 10 stuks VWRL tegen een koers van € 98,50 per stuk met € 6,00 aan transactiekosten.

Je maakt dus een transactie aan van +10 aandelen met een Price van 98,50 op de rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. De transactiekosten worden geboekt op de rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’. Het totale bedrag van de transactie (10 * 98,50 + 6,00 = 991,00) wordt afgeboekt van mijn beleggingsrekening rekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’. In GnuCash ziet dat er uit als volgt:

AccountSharesPriceBuySell
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF1098,50985,00
Uitgaven:8000 Kasgeld en Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen6,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR991,00

En in onderstaande tabel zie je een verkooptransactie van 10 stuks VWRL tegen een koers van € 105,00, ook weer met € 6,00 aan transactiekosten.

Je maakt hiervoor dus een transactie aan van -10 aandelen met een Price van 105,00 op de rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. De transactiekosten worden geboekt op de rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’. De totale netto opbrengst van de transactie (10 * 105,00 – 6,00 = 1.044,00) wordt bijgeboekt op mijn beleggingsrekening rekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’. In GnuCash ziet dat er uit als volgt:

AccountSharesPriceBuySell
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF-10105,001.050,00
Uitgaven:8000 Kasgeld en Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen6,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR1.044,00

Je ziet hier heel mooi de eenvoud en logica van het dubbel boekhoudsysteem. De optelsom van de bedragen in de Buy en Sell kolom moet gelijk zijn. Anders ontbreekt er ergens iets.

Schrobben (‘Scrub’)

Ik heb in het voorbeeld in de voorgaande paragraaf 10 aandelen gekocht voor 98,50 per stuk, en ze weer verkocht voor € 105,00 per stuk. Er is dus winst gemaakt, er zijn opbrengsten uit vermogen gerealiseerd. In het dubbele boekhoudsysteem moet je die zichtbaar maken. Er zijn in GnuCash verschillende manieren om de opbrengsten van een dergelijke transactie (of de negatieve opbrengst als je de aandelen met verlies verkocht hebt) te verwerken. Die staan beschreven in paragraaf 9.7 van de Tutorial and Concepts Guide (‘Conceptengids’).

Ik gebruik de methode voor het automatisch berekenen van winst (of verlies) zoals beschreven in paragraaf 9.7.2. ‘Selling Shares with Automatic Calculation of Capital Gain or Loss Using Lots’. Binnen GnuCash wordt dat ‘scrubbing’ (schrobben) genoemd. In dat proces combineer je aankoop- en verkooptransacties bij elkaar in ‘Lots’ (kavels).

Om te ‘scrubben’ open je de Account van een specifieke belegging. Dan klik je op ‘Action | View Lots’. In het venster dat dan verschijnt klik je op ‘New Lot’ (1), en vervolgens selecteer je in het venster rechtsboven de Lot die dan verschenen is (2).

In het venster linksonder (‘Splits free’) (3) kies je dan de relevante transacties en met de knop ‘>>’ (4) verplaats je die naar het venster ‘Splits in lot’ rechtsonder (5). Vervolgens druk je op de knop ‘Scrub’ (6) en sluit je het venster weer af met ‘Close’ (7).

Op dat moment wordt er een boeking ‘Realized Gains / Loss’ (gerealiseerde opbrengsten / verliezen) gecreëerd, een boeking op (in mijn geval) de rekening ‘Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:720 Beleggingen EUR’ tegenover de rekening van de belegging die we ‘gescrubt’ hebben. In het eerdere voorbeeld van de aankoop en verkoop van VWRL ziet die boeking er als volgt uit:

AccountChargeIncome
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF59,00
Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:720 Beleggingen EUR59,00

Als ik verlies gemaakt zou hebben, dan stonden de bedragen in de tegenovergestelde cellen. Het dubbel boekhoudsysteem kent geen negatieve getallen, alleen debet en credit. En als het een fonds in Amerikaanse dollars betreft, dan wordt de ‘Realized Gains / Loss’ boeking gedaan op de rekening ‘Inkomsten:700 Gerealiseerde Opbrengsten:730 Beleggingen USD’.

Dividend verwerken

Een aantal fondsen in mijn portefeuille betaalt periodiek dividend uit. in mijn geval altijd ‘cash dividend’, ik krijg dus een geldbedrag gestort op mijn beleggingsrekening. Ook dit kun je op verschillende manieren verwerken in GnuCash, dat staat beschreven in paragraaf 9.8 van de Tutorial and Concepts Guide (‘Conceptengids’).

In onderstaand voorb eeld heb ik op een bepaalde datum € 300,00 aan contant dividend ontvangen op VWRL. Ik boek dat als Income op de inkomstenrekening ‘Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:620 Dividendinkomsten EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. Onder de Placeholder ”Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen: 620 Dividendinkomsten EUR’ heb ik voor ieder fonds dat dividend in Euro’s betaalt een specifieke inkomstenrekening aangemaakt. En ik heb uiteraard dollarrekeningen voor de fondsen die dividend in Amerikaanse dollars betalen onder ”Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:625 Dividendinkomsten USD’.

Een boeking moet altijd in balans zijn. Ik boek dus ook € 300,00 als Charge op mijn beleggingsrekening ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR’. Bij dividend in Amerikaanse dollars gaat het uiteraard naar ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO USD’.

Tenslotte ziet je in deze Split Booking een lege regel ‘Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF’. Die is er alleen maar voor bedoeld om deze boeking te ‘linken’ aan de specifieke investering. Zo houd ik daar een overzicht van alle dividendtransacties op dat specifieke fonds.

In GnuCash ziet deze boeking er dan als volgt uit:

AccountChargeIncome
Inkomsten:600 Opbrengsten Vermogen:620 Dividendinkomsten EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF300,00
Activa:Huidige Activa:Beleggingen SAXO EUR300,00
Activa:Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR:VWRL Vanguard FTSE All-World UCITS ETF

Tenslotte

Al mijn beleggingstransacties worden nu bijgehouden in GnuCash. Maar ook hier moet ik nog aan de slag met de rapportages. Dat wordt het volgende deelproject in mijn overstap naar GnuCash. Op mijn startpagina vind je een overzicht van al mijn blogposts over GnuCash tot nu toe.

Hoe beheer jij jouw beleggingsportefeuille?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.

Terugblik op het stookseizoen 2021 – 2022

  • Berichtcategorie:Wonen

Op dinsdag 12 april 2022 hebben we de verwarming op de ‘zomerstand’ gezet. In de Tado-app op mijn telefoon staan alle kamers ‘uit’. De komende maanden zal de verwarming dus niet meer aanslaan, de ketel wordt alleen gevraagd om warm water te leveren voor de badkamer en de keuken. Daarmee kwam een einde aan het stookseizoen 2021 – 2022. Een mooi moment om even terug te blikken.

Het is voor het eerst dat ik dat doe. Waar ik geen genoeg kan krijgen van financiële cijfertjes, heb ik soms minder interesse in andere cijfertjes. We hebben nog steeds geen slimme meter in Huize Geldnerd, we zijn (al heel lang) in afwachting van bericht hierover van de netbeheerder. Ik nam dus vier keer per jaar handmatig de meterstanden op, en ook als het waterbedrijf en het energiebedrijf er één keer per jaar om vragen. Heel anders dan sommige andere bloggers, die vaker over energie lijken te schrijven dan over geld….😉 Ik ben gewoon jaloers natuurlijk dat anderen iets beter bijhouden dan dat ik het doe.

Thuiswerken

Het stookseizoen 2020 – 2021 was de eerste winter van de coronapandemie. We hebben in die periode volledig thuis gewerkt. Dat merkten we in het energieverbruik. We moesten fors bijbetalen en kregen door de stijging van de energieprijzen ook een fors duurder contractvoorstel toen ons energiecontract afliep.

In de zomer van 2021 hebben we dus een zogenaamde slimme thermostaat geïnstalleerd in Huize Geldnerd. Met slimme thermostaatkranen in de woonkamer, de badkamer, en onze werkkamers. Hiermee kunnen we voor die kamers apart instellen wanneer er verwarmd moet worden en tot welke temperatuur. Precies op 1 oktober 2021 is in Huize Geldnerd de verwarming voor het eerst aangezet. En ook in het stookseizoen 2021 – 2022 hebben we vrijwel volledig thuisgewerkt.

Ik ben natuurlijk ook benieuwd of de investering in de slimme thermostaat zichzelf een beetje terugbetaalt. Want inclusief montage heeft dat grapje toch ongeveer € 1.000 gekost.

Stookschema

Nadat de verwarming afgelopen najaar voor het eerst werd aangezet hebben we in de weken daarna het ‘stookschema’ per kamer proberen te optimaliseren. Globaal zijn wij uitgekomen op het volgende:

Screenshot TADO app

Onze werkdagen zijn van maandag tot en met donderdag. Op die dagen stoken we de woonkamer van 06.30 – 07.30 (ontbijt), van 12.00 – 13.00 (lunch) en van 17.30 – 21.30 naar 19,5 graden. Daarbuiten houdt de thermostaat de temperatuur overdag op minimaal 17,0 graden. Van 21.30 – 22.30 houden we de temperatuur op minimaal 18 graden, en van 22.30 – 06.30 mag de temperatuur dalen tot 15,0 graden.

Op de werkdagen stoken we onze werkkamers van 08.00 – 17.30 uur, ook tot 19,5 graden. Daarbuiten (dus ’s avonds en ’s nachts en op vrijdag, zaterdag en zondag) mag de temperatuur dalen tot 15 graden. Als we toch in de werkkamer willen zitten is het één druk op de knop (in de app) om de werkkamer voor een bepaald tijdvak toch weer op een aangename temperatuur te krijgen. Het zijn relatief kleine ruimtes van ongeveer 10 m2 die snel warm zijn.

Op vrijdag en zaterdag stoken we de woonkamer van 08.30 – 21.30 naar 19,0 graden en van 21.30 – 22.30 naar 18 graden. Daarbuiten is de ingestelde temperatuur 15,0 graden. Op zondag begint de verwarming een paar uurtjes later.

Onze badkamer ligt beschut in het huis en heeft niet veel verwarming nodig. ’s Ochtends van 06.30 – 08.00 stoken we die naar 19,0 graden, en daarbuiten mag de temperatuur dalen tot 17,0 graden. Op vrijdag en zaterdag begint dat schema om 07.30 uur, en op zondag pas om 10.00 uur.

Belangrijkste voordeel van deze aanpak is dat we niet meer de hele dag de (grote) woonkamer hoeven te verwarmen om het behaaglijk te hebben in de werkkamers. Er gaat gericht warmte naar de ruimtes waar we dat op dat moment nodig hebben. Met name onze werkkamers van Vriendin is hierdoor veel behaaglijker geworden. En de Tado app roept regelmatig dat we hierdoor veel besparen.

In maart hebben we een aantal dingen nog wat strakker ingesteld, mede ingegeven door de overheidscampagne ‘zet ook de knop om’. De temperatuur in de kamers mag ’s nachts teruglopen naar 13,0 graden. De temperatuur in de woonkamer mag overdag teruglopen naar 15,0 graden. En in onze werkkamers en de woonkamer stoken we nog maar op tot 19,0 graden.

En?

Maar is die besparing nu ook gerealiseerd? Hebben we echt minder gas verbruikt om behaaglijk de winter door te komen en dat kleine irritante dictatortje Poetin in Rusland dwars te zitten?

Nee

Aanpak

Meten is weten. Het is sowieso voor het eerst dat ik de start (1 oktober 2021) en het einde (12 april 2022) van het stookseizoen expliciet heb vastgelegd. Maar ook op andere manieren ben ik meer statistieken gaan vastleggen om ons stookseizoen te kunnen bewaken.

In het verleden noteerde ik onze meterstanden alleen per einde van elk kwartaal. Ik heb dus een meterstand van 30 september 2021 en 31 december 2021. Sinds 1 januari noteer ik de meterstanden aan het einde van elke kalendermaand. Ik heb ook de meterstanden genoteerd van 12 april 2022, het moment dat we de verwarming in de zomerstand zetten.

Ons gasverbruik heb ik gecorrigeerd voor het gas dat we gebruiken voor warm water. Uit ons gasverbruik in de zomers van 2017 tot en met 2021 weet ik dat dit gemiddeld 0,55 m3 gas per dag kost.

Verder heb ik mij (met dank aan ‘klimaatzendeling’ Geldsnor), verdiept in het verschijnsel Graaddagen. Ik heb ook een account aangemaakt bij MinderGas. Door hier alle meterstanden uit mijn administratie in te voeren kan ik allerlei vergelijkingen maken van ons eigen gasverbruik ten opzichte van andere deelnemers. We zitten nog niet in het zuinigste segment…

Bron: MinderGas

Analyse

Er is nog werk aan de winkel. In onderstaande grafiek zie je per jaar het aantal graaddagen en de door ons verbruikte kubieke meters aardgas per stookseizoen. Dat is niet helemaal nauwkeurig natuurlijk, ik heb alleen van het zojuist afgelopen stookseizoen de details. Voor de eerdere seizoenen heb ik de aanname gedaan dat het stookseizoen jaren xx – yy bestond uit kwartaal 4 van jaar xx en kwartaal 1 van jaar yy.

Het hoge gasverbruik van 2020 – 2021 en 2021 – 2022 is op het oog logisch verklaarbaar. We werkten immers thuis. Maar je ziet dat we in 2021 – 2022 meer aardgas verbruikten met minder graaddagen (ietwat gedramatiseerd, de y-as voor graaddagen begint niet bij nul). Meer aardgas per graaddag dus.

Ons gasverbruik in het stookseizoen 2019 – 2020 vind ik in deze helemaal moeilijk verklaarbaar. Alhoewel ik in het laatste kwartaal van 2019 na mijn kaakoperatie ook langdurig thuis was en mijzelf heel zielig vond en dus extra comfort zocht in warmte. Ook viel het eerste begin van de thuiswerkperiode rond corona nog precies in maart 2020, het staartje van dat stookseizoen. Maar deze aannames kan ik niet controleren.

Als ik bij MinderGas de grafieken van ons cumulatief gasverbruik voor de seizoenen 2020 – 2021 en 2021 – 2022 onder elkaar zet zie ik ook dat we het afgelopen stookseizoen meer gas nodig hadden bij minder graaddagen dan een jaar eerder. Dat is niet echt aan een specifieke periode toe te wijzen, het zijn vrij gelijkmatig oplopende verbruiksgrafieken.

Stookseizoen 2021 – 2022. Bron: MinderGas
Stookseizoen 2020 – 2021. Bron: MinderGas

Tot slot nog een voortschrijdend gemiddelde. Die zal op termijn nauwkeuriger worden nu ik elke maand de meterstanden bijwerk. Op dit moment kan ik er nog weinig conclusies aan verbinden.

Bron: MinderGas

Ik heb voor de afgelopen stookseizoenen ook de verstookte kubieke meters aardgas per graaddag berekend. Dat geeft een beeld van ons stookgedrag gecorrigeerd voor de weersomstandigheden.

Ik vind dit geen prettig beeld. Pas in maart 2022 komen we in de buurt van het verbruik in het eerste kwartaal van 2021. Dat was op zichzelf al een hoog verbruik kwartaal, en we hadden toen nog geen slimme thermostaat.

Conclusies

Voorlopig is mijn conclusie dat de slimme thermostaat van Tado bij ons z’n belofte niet heeft waargemaakt. Ten opzichte van eerdere jaren hebben we wel een veel comfortabelere woonsituatie gehad in ons huis. Warme werkkamers waar we in de eerdere coronawinter het gewoonweg koud hadden. Maar we hebben daarvoor wel behoorlijk wat extra aardgas verstookt, geen fijn vooruitzicht met ons huidige energiecontract

Er is ruimte voor verbetering, dat is wel de conclusie. We hebben pas laat in het stookseizoen de instellingen van de thermostaat echt strakker gezet. Het lijkt erop dat we vooral veel gas hebben verstookt bij het ‘voorverwarmen’. De verwarming automatisch eerder laten starten zodat de gewenste temperatuur ook bereikt is als de dag begint. Op het Tado-forum lees ik daar meer klachten over, die functionaliteit is nog niet zo slim als je zou mogen verwachten anno 2022.

In mijn statistieken zie ik dat de ketel vaak al rond 05.00 uur begon met voorverwarmen en dat de ruimtes al om 05.30 op temperatuur waren, terwijl ons warmtewindow pas om 06.30 begon. Dat was niet zo handig… Tado heeft toegezegd dat ‘ergens de komende jaren’ te fiksen. Dat is ze geraden ook! En het mag van mij wel wat sneller. Ondertussen beperk ik mij maar tot het starten van de verwarming op harde starttijden, op basis van onze eigen ervaring van het afgelopen stookseizoen met de tijd die nodig is om de diverse ruimtes op te warmen.

Ook gaan we dit jaar hopelijk nog een aantal verduurzamingsmaatregelen nemen, zoals de plaatsing van HR++ glas. Dat zou ook moeten schelen, we verliezen daar nu nog veel warmte in met name de woonkamer.

Dit was het eerste jaar van de verhoogde waakzaamheid op ons gasverbruik. Volgend stookseizoen moet het echt beter. We zijn er nu in elk geval actiever mee bezig. Wat we meten beïnvloedt wat we doen. Daar worden dingen meestal beter van.

Hoe was jouw stookseizoen 2021 – 2022?

Hervorming Box 3 aangekondigd

  • Berichtcategorie:Belastingen

Een blog op een ongebruikelijke dag en tijd. Maar er is dan ook Groot Nieuws!

Het hing al een hele tijd in de lucht, maar op (minder) Goede Vrijdag waren ze daar dan toch. De door het kabinet aangekondigde brieven over Box 3, de huidige vermogensrendementsheffing. In de brieven wordt uitgebreid beschreven hoe het kabinet om wil gaan met de effecten van de uitspraak van de Hoge Raad, die eerder oordeelde dat het diefstal is om te belasten op basis van een forfaitair rendement dat niets met het werkelijke rendement te maken heeft. En ook wordt er uitgebreid ingegaan op een nieuw stelsel voor Box 3, dat al vanaf 2025 in zou moeten gaan.

Het bericht van het ministerie van Financiën vind je hier. Hier en hier vind je de Kamerbrieven. In de brieven wordt ingegaan op drie dingen:

  1. Er moet compensatie komen voor de tienduizenden mensen die bezwaar gemaakt hebben, waarschijnlijk zelfs voor iedereen die de afgelopen jaren teveel belasting betaald heeft in Box 3.
  2. Er moet een nieuwe Box 3 komen, die juridisch wel door de beugel kan.
  3. Er moeten tijdelijke maatregelen komen om de periode tot de nieuwe Box 3 te overbruggen, want er wordt geen belasting meer geheven op basis van de ‘oude’ Box 3.

Compensatie

De Belastingdienst begint al op 1 juli met het compenseren, lees ik. Of alleen de bezwaarmakers geld terugkrijgen, of elke Box 3 betaler met vooral spaargeld, dat is nog onderwerp van gesprek met de Tweede Kamer. Het maakt nogal wat uit voor de kosten.

Het kabinet stelt hierbij voor om uit te gaan van de werkelijke vermogensmix, met een nieuwe forfaitaire berekening. Hier zijn twee varianten voor uitgewerkt. Men kan voor het verleden geen belasting op basis van werkelijk rendement berekenen, want de Belastingdienst heeft hier geen gegevens van. Logisch. De Hoge Raad heeft gezegd dat het gebruik van forfaits op zichzelf wel is toegestaan in een belastingstelsel, mits ze aansluiten bij de werkelijkheid. Er gaat met de Tweede Kamer gesproken worden over een ‘spaarvariant’, waarbij alleen een nieuw forfaitair rendement berekend wordt over spaartegoeden en de compensatie daarop wordt gebaseerd. En over een variant voor alle vermogenscategorieën. Bij deze laatste variant worden voor alle rubrieken uit de belastingaangifte (spaargeld, onroerende zaken, aandelen en obligaties, contant geld en vorderingen etc.) de forfaits aangepast aan de gemiddelde rendementen voor deze vermogenscategorieën in het betreffende belastingjaar, zodat het forfaitaire rendement (gemiddeld) zo goed mogelijk aansluit bij het werkelijke rendement in de betreffende jaren. Ik ben benieuwd naar de discussie in de Tweede Kamer en Eerste Kamer, want hier zal men vast en zeker hartstochtelijk over van mening verschillen.

Geldnerd zelf heeft al heel lang het grootste deel van zijn vermogen in beleggingen zitten, en de rest in de eigen woning. Ik zal dus sowieso niet in aanmerking komen voor compensatie. Maar ik heb de afgelopen jaren dan ook veel meer rendement gemaakt dan wat er belast werd in Box 3….

Spoedwet

Het plan is om (al) in 2025 een nieuwe Box 3 gebaseerd op werkelijk rendement in te voeren. Het kabinet komt dus ook met een spoedwet om de tussenliggende jaren te overbruggen. Ze stellen voor om die te gaan baseren op dezelfde variant die gekozen gaat worden voor de compensatie. Even een paar jaar helemaal geen belasting op vermogen en/of rendement is geen optie, dat kost ‘de schatkist’ veel te veel geld. En daar heeft het kabinet nou juist een tekort aan.

Wat kost dat allemaal?

Dit kost natuurlijk allemaal geld. Veel geld, afhankelijk van de opties waar de Tweede Kamer en het kabinet uiteindelijk op uit komen. De brieven zeggen ook iets over waar dat geld vandaan moet komen. Het uitgangspunt hierbij is dat het in principe binnen de huidige kabinetsperiode gedekt wordt. Die loopt tot 2025. En daarbij wordt eerst en vooral ook gekeken naar het ‘domein vermogen’. Dat betekent in gewoon Nederlands zeer waarschijnlijk een verhoging van het belastingtarief in Box 3 en waarschijnlijk ook in Box 2 (het ‘aanmerkelijk belang’, waar de meeste ondernemers in zitten). Dit zal één van de voornaamste gesprekspunten zijn in de lopende gesprekken over de Voorjaarsnota, het financieel kader voor de begroting van volgend jaar. Uiterlijk 1 juni 2022 zal het kabinet de voorstellen hiervoor naar de Tweede Kamer sturen.

Hervorming per 2025

En dan komt er dus per 2025 een nieuwe Box 3 gebaseerd op werkelijk rendement. Dat is tenminste de bedoeling. Dat wordt nog hard werken voor mijn collega’s bij de Belastingdienst, naast alle andere dingen die ze ook nog op hun bordje hebben liggen. Het is sneller dan ik verwacht had.

Het kabinet stelt een vermogensaanwasbelasting voor. Daarbij wordt jaarlijks belasting geheven over de reguliere inkomsten (zoals rente, dividend, huur en pacht) uit het vermogen, en ook over de ongerealiseerde waardeontwikkeling van vermogensbestanddelen (zoals koerswinst of koersverlies over aandelen, waardestijging of waardedaling van onroerend goed).

Het alternatief zou zijn een vermogenswinstbelasting waarbij ook jaarlijks belasting geheven wordt over de reguliere inkomsten, maar waarbij de waardeontwikkeling belast wordt op het moment van verkoop. Maar dan moet je langdurig de gegevens bewaren over de aankoop (van bijvoorbeeld aandelen), en de belastingheffing kan heel ver opschuiven in de tijd. Maar wij moeten in het huidige voorstel voor de belastingaangifte dan wel jaarlijks de waarde bepalen en de stortingen en onttrekkingen bijhouden. Voor mij geen probleem, maar iedere Nederlander krijgt hiermee een administratieplicht opgelegd. Dat is wel iets waar ik voorstander van ben, je eigen administratie bijhouden doet wonderen voor je financiën. Maar niet iedereen vindt dat leuk.

Het kabinet wil de nieuwe Box 3 laten gelden voor alle vermogensbestanddelen die in het huidige box 3 stelsel vallen. De vermogensbestanddelen die het meeste voorkomen zijn bank- en spaarproducten, beleggingen en onroerende zaken (vastgoed). Het saldo van het totale vermogen van belastingplichtigen in box 3 was in 2019 ongeveer € 470 miljard, lees ik in de kamerbrief.

Voor bank- en spaarproducten zullen de werkelijke rente-inkomsten worden belast. Beleggingen in financiële instrumenten (aandelen, obligaties, en dergelijke) hebben rendement uit reguliere inkomsten zoals ontvangen dividend, en uit waardeontwikkeling van het instrument, zoals koerswinst of koersverlies. Bij onroerende zaken wil men aanvankelijk uitgaan van een forfaitaire belasting (op basis van een fictief rendement). Maar zo snel als mogelijk zal ook hier de overstap worden gemaakt naar werkelijk rendement.

De eigen woning gaat voorlopig niet in Box 3 vallen, lees ik. Maar alle andere woningen wel, net als bedrijfspanden en grond. Het rendement bestaat uit de jaarlijkse waardemutatie van de onroerende zaken (zeg maar de verandering van de WOZ waarde), en de reguliere inkomsten, zoals huur en pacht. De overheid heeft hier nog te weinig gegevens over. En ook zit je klem met het WOZ-stelsel, die de waarde altijd met een peildatum van een jaar eerder vaststelt. Dat is te laat voor de belastingaangifte. Ik heb dit jaar de waarde per peildatum 1 januari 2021 ontvangen. Voor de nieuwe Box 3 aangifte zou ik ook de waarde per peildatum 31 december 2021 / 1 januari 2022 nodig hebben, maar die krijg ik volgend jaar pas. Je kunt de waardemutatie dus niet goed vaststellen. De inkomsten zoals huur en pacht gaat in het nieuwe stelsel wel naar het werkelijke rendement belast worden.

Dit gaat alles bij elkaar een behoorlijke impact hebben op het verhuren van panden. Iets wat veel FIRE-collega’s doen als onderdeel van hun plannen voor financiële onafhankelijkheid. Want in het coalitie-akkoord staan nog veel meer maatregelen die verhuur minder aantrekkelijk maken, zoals de verhoging van de overdrachtsbelasting, het invoeren van huurprijsbescherming, de afschaffing van de leegwaarderatio, en een bovengrens op de WOZ-waarde. En ook schulden zullen anders belast worden, in het voorstel kunnen schulden en bezittingen niet meer worden gesaldeerd. De verschuldigde rente op vorderingen en schulden hoort in het nieuwe stelsel tot het inkomen. De verschuldigde rente is als positief inkomen belast bij de schuldeiser en als negatief inkomen aftrekbaar bij de schuldenaar.

Er wordt nog gestudeerd op de definitie van het werkelijke rendement voor ‘overige vermogensbestanddelen’. Dat zijn bijvoorbeeld verzekeringsproducten zoals kapitaal- en lijfrenteverzekeringen en rechten op periodieke uitkeringen, en zaken als als contant geld, cryptovaluta, participaties in ondernemingen (die niet in Box 1 vallen) en uitgeleend durfkapitaal.

De voorstellen vind ik best wel eerlijk. Zo stelt het kabinet voor om ook de kosten die met deze werkelijke inkomsten samenhangen in het nieuwe stelsel aftrekbaar te maken. Bijvoorbeeld de kosten die de bank in rekening brengt voor het aanhouden van een (spaar)rekening, of de transactiekosten en servicefee voor beleggingen.

Het heffingvrij vermogen wordt in de voorstellen afgeschaft. Dat is logisch, want de verschillende vermogensbestanddelen in Box 3 zullen waarschijnlijk allemaal een verschillend werkelijk rendement hebben. In de plaats daarvan komt een heffingvrij inkomen per fiscaal partner. Je betaalt dus uiteindelijk belasting over het totale inkomen uit box 3 voor zover dit het heffingvrije inkomen overschrijdt.

Over de hoogte van het heffingvrij inkomen en de tarieven moet nog besloten worden. Dat kan ook nog een ‘vlaktaks’ of een progressief belastingtarief worden. Dat lezen we pas in het Belastingplan dat met Prinsjesdag wordt gepresenteerd (zal dus wel Prinsjesdag 2024 worden…). En het voorstel is ook om verliezen te kunnen verrekenen, maar alleen met eerdere belasting in Box 3. Je kunt dus niet in jaar X een verlies in Box 3 (door bijvoorbeeld een daling van de beurs) verrekenen met je inkomen in Box 1.

Bij een stelsel van werkelijk rendement zullen de Box-3-opbrengsten voor de overheid aanzienlijk meer zullen fluctueren, zeker als je verliezen kunt verrekenen met inkomsten uit voorgaande en toekomstige jaren. Dat kan jaarlijks miljarden euro’s schelen, en het betekent dat de belastingopbrengst meer meebeweegt met de economische ontwikkeling. We zullen meer belasting betalen op het moment dat het economisch goed gaat en er dus meer rendement wordt gemaakt. En minder betalen (of zelfs geld terugkrijgen) as het economisch minder goed gaat. Met name beleggers (zoals ik…) zullen meer belasting gaan betalen in Box 3 ten opzichte van het huidige stelsel. En financiering met schulden wordt minder aantrekkelijk, omdat je vermogensbestanddelen en schulden niet meer kunt salderen.

Hoe verder?

Wat er overblijft van deze voorstellen is afhankelijk van de Eerste en Tweede Kamer. Die debatten beginnen komende week al. Er zullen ongetwijfeld veel aanpassingen worden voorgesteld. Maar dit is het voorstel van het Kabinet en is dus conform de oude en nieuwe bestuurscultuur afgestemd met de coalitie. De Tweede Kamer overleven ze dus wel. In de Eerste Kamer heeft de coalitie geen meerderheid. Daar hebben ze JA21 of GroenLinks / PvdA nodig voor een meerderheid. Daar zijn waarschijnlijk op de achtergrond al wel gesprekken mee geweest, zo gaat dat wel vaker in Den Haag. Het zou dus zo kunnen zijn dat hun wensen al meegenomen zijn in deze voorstellen. Vermogenden meer belasten is natuurlijk wel een langgekoesterde wens van ‘links’.

Wat vindt Geldnerd?

Ik ga er van uit dat het nieuwe stelsel betekent dat ik meer belasting ga betalen. Als ik heel eerlijk ben dan betaal ik in het oude stelsel ook wel heel erg weinig. De nieuwe plannen voelen minder oneerlijk dan het oude stelsel. Het betekent wel iets, want je gaat in het nieuwe stelsel meer vermogen en vermogensinkomen nodig hebben om onafhankelijk te zijn. Maar ik denk dat de impact wel mee gaat vallen voor ons persoonlijk, vermogen is vooral bedoeld om de periode tot uitbetalen van het pensioen te overbruggen. Ik weet dus pas wat de echte impact is als ook de pensioenhervorming helemaal duidelijk is. Het worden een paar spannende jaren voor iedereen die bezig is met financiële onafhankelijkheid…

Wat vind jij van de voorgestelde hervormingen van Box 3?

Beleggen met GnuCash (deel 1)

De afgelopen acht jaar heeft Geldnerd zichzelf zwaar verwend met zijn beleggingsspreadsheet in Excel. Alle beleggingstransacties sinds 1 januari 2013 zitten in deze spreadsheet, en ook alle financiële transacties rond mijn beleggingsportefeuille sinds die datum. En in elk weekend sinds 1 januari 2013 is die spreadsheet bijgewerkt met de actuele koersen en waarde van de fondsen die ik op dat moment in portefeuille had. Eerst door het downloaden van een rapportje van mijn broker, en sinds een jaartje door Excel de koersen automatisch online op te laten halen (het Aandelen data type). Dat kan ook met terugwerkende kracht voor elke gewenste datum, dus na een vakantie hoef ik niet meer handmatig te knoeien voor de gemiste weekenden… In die spreadsheet zitten al mijn rapportages, al mijn grafieken, al mijn statistiekjes om mijn beleggingen in de gaten te houden.

Maar in GnuCash wil ik graag één totaaloverzicht van mijn financiën creëren. En daar horen dus ook mijn beleggingen bij. Ik heb al mijn transacties sinds 1 januari 2013 dus over gezet. In deze blogpost neem ik je mee in hoe ik dit heb ingericht. Inclusief de functionaliteit om automatisch de waarde bij te werken door actuele aandelenkoersen binnen te halen.

Het is nogal een uitgebreid verhaal. Daarom is het in twee delen gesplitst. Vandaag deel 1, met alle voorbereidingen en de inrichting van GnuCash voor mijn beleggingen. Binnenkort volgt deel 2, met meer informatie over hoe ik aankopen en verkopen boek in GnuCash, en hoe ik dividend verwerk in de administratie.

Rekeningschema

Beleggingen horen bij jouw Assets, de activa. Ik heb hiervoor een rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR’ aangemaakt, met valuta Euro. Het is een Placeholder Account waaronder ik de afzonderlijke fondsen aanmaak. Dat ziet er bij mij zo uit.

Daarnaast heb ik bijvoorbeeld ook een rekening ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille USD’ met als valuta USD voor de fondsen die in Amerikaanse Dollars genoteerd staan. Mijn versie van GnuCash (4.9) kon niet omgaan met fondsen in Dollars onder een Placeholder die in Euro genoteerd stond.

En vergeet niet om via ‘File | Properties | Accounts’ de optie ‘Use Trading Accounts’ aan te zetten als je ook in andere valuta dan de eigen Euro handelt. Dat scheelt een hoop zoeken naar balansverschillen…

Verder heb ik drie Expense rekeningen aangemaakt. Op kostenrekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8030 Servicefee Beleggingen’ boek ik de maandelijkse servicefee van mijn aandelenbroker. Op rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8040 EUR Transactiekosten Beleggingen’ boek ik de transactiekosten van Euro-genoteerde fondsen. En op rekening ‘Uitgaven:8000 Overige:8050 USD Transactiekosten Beleggingen’ boek ik de transactiekosten van Dollar-genoteerde fondsen.

En ik heb twee bankrekeningen voor mijn beleggingen aangemaakt. ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo EUR’ respectievelijk ‘Activa:Huidige Activa:Beleggingen Saxo USD’. Die komen overeen met mijn twee bankrekeningen bij mijn broker. Hierop vinden alle banktransacties rond mijn beleggingen plaats.

Een fonds aanmaken

Een fonds dat je wilt kopen maak je in GnuCash aan in twee stappen. Ik laat het zien aan de hand van de bekende ETF Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VRWL), genoteerd aan de beurs in Amsterdam. Allereerst maak je een aparte grootboekrekening aan voor het fonds onder ‘Activa: Investeringen:Beleggingsportefeuille EUR’.

Het is belangrijk dat je hierbij het juiste rekeningtype ‘Stock’ kiest (1). Druk daarna op de knop ‘Select’ bij de Security/Currency (2). Nu gaan we het echte aandeel aanmaken.

Op dit scherm moet je even goed opletten.

Het juiste ‘Symbol’ (1) is van belang als je automatisch actuele koersen wilt binnenhalen. Daar kom ik verderop in deze blogpost op terug. Het is even pielen om het juiste Symbol voor elk fonds te vinden. Meestal hebben die als format <afkorting fonds>.<beurs>. Dus de bekende ‘Vanguard FTSE All World UCITS ETF’ genoteerd aan de beurs in Amsterdam heeft als code VWRL.AS. En mijn obligatie-ETF ‘Xtrackers II Global Gov Bond UCITS ETF’ genoteerd aan de Duitse XETRA-beurs heeft als code DBZB.DE. Als je dat eenmaal door hebt kun je de meeste fondsen vrij eenvoudig vinden.

Ik gebruik het ‘Type’ (2) om vast te leggen op welke aandelenbeurs ik het fonds koop en verkoop. AEX staat uiteraard voor Amsterdam. Als een beurs niet in het lijstje voorkomt kun je gewoon intypen wat je wilt, dat wordt automatisch aan de lijst toegevoegd

Ook de juiste ‘ISIN-code’ (3) is van belang als je automatisch actuele koersen wilt binnenhalen. En let ook op de ‘Fractions’ (4) als je bij een broker zit waar je in delen van aandelen kunt handelen.

Als je de extra software voor het automatisch binnenhalen van aandelenkoersen geïnstalleerd hebt (zie hieronder) kun je de optie ‘Get Online Quotes’ (5) aanvinken. Ik kreeg de API van Alphavantage niet aan de praat, maar ‘Yahoo as JSON’ (6) doet het prima met de fondsen die ik in portefeuille heb.

Opslaan via ‘OK’, en je eerste fonds is klaar om in te beleggen!

Koersen automatisch binnenhalen

Geldnerd is natuurlijk een enorm luie ambtenaar. Ik heb mijn spreadsheets zo gebouwd dat ik zo min mogelijk handelingen nodig heb om mijn administratie bij te werken. Ook voor het bijwerken van mijn beleggingen in Excel is maar één druk op de knop nodig. Dat wil ik ook in GnuCash. In Windows 10 ga je hiervoor naar ‘Start | GnuCash’ en daar vind je een optie ‘Install Online Price Retrieval for GnuCash’. Als je die geïnstalleerd hebt dan wordt de functionaliteit actief.Die module heet Finance::Quote. Ik gebruik voor de Online Quotes de API van Yahoo Finance (‘Yahoo as JSON’).

En daarmee werkt het voor mij net zo makkelijk als in Excel. Eens in de week open ik GnuCash en ga naar ‘Tools | Price Database’. Daar druk ik op de knop ‘Get Quotes’. Voor alle fondsen waar ik ‘Get Online Quotes’ heb aangevinkt en de juiste code heb ingevuld wordt er dan automatisch de meest recente koers opgeslagen in de Price Database.

Beheerd Beleggen (bijvoorbeeld Meesman) in GnuCash

Yahoo (en andere online services) beschikken natuurlijk alleen over de gegevens van fondsen die op effectenbeurzen verhandeld worden. Dat geldt niet voor beleggingen bij bijvoorbeeld Meesman en andere vergelijkbare aanbieders.

Een vergelijkbare situatie had ik in het verleden in mijn eigen spreadsheet, toen ik nog een deel van mijn vermogen via Alex Vermogensbeheer belegde. In die tijd voerde ik wekelijks handmatig de waarde van mijn portefeuille daar in mijn spreadsheet in. Zoiets kun je natuurlijk ook doen voor Meesman in GnuCash. Wel gewoon een rekening en een Security aanmaken, en dan periodiek handmatig de koers invoeren in GnuCash.

Echte nerds bouwen dan natuurlijk zelf een API om de koersen van de website van Meesman te ‘schrapen’, en in te lezen in GnuCash. En ik hoorde ook dat de koersen van Meesman wel beschikbaar zouden zijn via Bloomberg. Dat kun je ook gebruiken in Finance::Quote. Maar ik heb dit niet zelf kunnen verifiëren, ik beleg niet via Meesman.

Wordt vervolgd…

Tot zover deel 1 van mijn inrichting van GnuCash voor mijn beleggingsportefeuille. Volgende week gaan we verder! Op mijn startpagina vind je een overzicht van al mijn blogposts over GnuCash.

Hoe beheer jij jouw beleggingsportefeuille?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.