Beren(markt) op de weg…?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Het eerste kwartaal van 2022 was niet heel fijn voor beleggers. En zoals verwacht is het tweede kwartaal niet veel beter. Ik schreef twee weken geleden nog over de huidige onzekere wereld. En afgelopen vrijdag kreeg de S&P 500 index dan officieel het predicaat ‘bear market’. Dat betekent dat de index meer dan 20% gedaald is vanaf het hoogste punt, eind vorig jaar. Zeven weken op rij is de S&P 500 lager gesloten, dat is niet meer voorgekomen sinds 2001. De NASDAQ index zit al langer in een ‘bear market’. Daar is meer dan 30% van af. Niet zo gek, de NASDAQ bevat veel technologie-aandelen en die zijn sterker gedaald dan gemiddeld. En onze eigen Nederlandse kneuterindex de AEX kan er ook wat van.

De eerste beleggers zijn al naar de uitgang gehold, hebben hun aankopen van het afgelopen jaar met verlies verkocht, komen nooit meer terug, en zullen de komende twintig jaar op verjaardagsfeestjes vertellen dat beleggen levensgevaarlijk is. Het is natuurlijk ook niet leuk om (papieren) winst te zien verdampen. Het menselijk brein werkt toch gewoon zo dat papieren verlies net zo erg voelt als echt verlies. Dat merk ik ook bij mijzelf.

De afgelopen dagen las ik verschillende interessante blogposts over de dalende aandelenmarkten. En dan bedoel ik niet de horoscopen waar sprookjesvertelster PorteRenee zich tegenwoordig (bij gebrek aan andere verhalen) mee bezig lijkt te houden. ‘Piekeraar‘ Luxe Of Zuinig schreef over de fluctuerende aandelenmarkt. En ook GroeiGeld gaf een inkijkje in de portefeuille na alle dalingen.

Zelfs Mr. Money Mustache (MMM), toch één van de grondleggers van de FIRE-beweging, werd wakker uit zijn FIRE-slaap en verwelkomde de huidige daling van de aandelenmarkten. En ik ben het met hem eens. Het werd ook eens een keer tijd. Ik zit er zelf ook al jaren op te wachten. Al in 2016 was ik er van overtuigd dat de Grote Daling had ingezet. In 2020 werd ik vervolgens alsnog overvallen door de Corona Crash. En nu is er dan de Bear Market van 2022.

MMM heeft een interessant staatje in zijn blogpost staan. Met daarin alle ‘bear markets’ sinds het begin van deze eeuw. Ik heb ‘m ook maar even vertaald en van wat Nederlandse duiding voorzien.

PeriodeOorzaakDaling
(piek naar bodem)
Duur
(maanden)
Maart 2000 – September 2001Dot-Com Crash-/-36%18
Januari 2002 – Oktober 2002Dot-Com en Huizenmarkt-/-34%9
Oktober 2007 – November 2008Grote Financiële Crisis-/-52%14
Januari 2009 – Maart 2009Grote Financiële Crisis II-/-28%2
Februari 2020 – Maart 2020COVID Crash-/-34%1
Mei 2022 – ????De Russen, Inflatie en meer…-/-20% tot nu??
‘Bear Markets’ van de S&P500 sinds het jaar 2000. Bron: Mr. Money Mustache.

MMM constateert terecht dat je, als je jonger dan 40 bent, zeer waarschijnlijk nog geen grote daling van de aandelenmarkten hebt meegemaakt. De COVID Crash was immers van zeer korte duur. Opa Geldnerd heeft elke crash sinds 1987 als actieve belegger meegemaakt. Maar pas de afgelopen jaren lukt het me ook echt om stil te blijven zitten zonder slapeloze nachten. En dan nog geef ik alleen maar een garantie tot vandaag, ik ben immers ook maar een mens.

Als je kijkt naar de ‘bear markets’ van deze eeuw dan is de kans groot dat we de bodem nog niet bereikt hebben. En als dit echt een Grote Beer is (zoals de Grote Financiële Crisis van 2007/2008 en de Dot-Com Crash van 2000 / 2001) dan kan het ook zomaar nog eens één à anderhalf jaar duren voordat de echte bodem bereikt is. Met tussendoor misschien nog wel wat kortere periodes van stijging (‘bear market rally’), maar daarna toch steeds weer een nieuwe daling met een lagere bodem.

En ja, dat duurt heel lang als je nu al nerveus bent. Of als je moet verkopen. Ik vind de blogpost van MMM wat dat betreft ook heerlijk relativerend. En mijn eigen uitgangspositie is niet slecht. Ten opzichte van 1 januari 2022 is mijn portefeuille, die wereldwijd gespreid is, pas 7% gedaald. En vanaf het huidige punt mag de portefeuille nog ruim 35% dalen voordat ik uitkom op een portefeuillewaarde die lager is dan mijn totale inleg.

En zelfs als dat gebeurt: ik geloof niet dat ‘alles nu anders is’ (want dat wordt bij iedere crisis beweerd). Het gaat om tijd. Ik blijf gewoon zitten waar ik zit. Het wordt pas echt verlies als je jouw beleggingen verkoopt voor een lager bedrag dan waar je ze voor gekocht hebt. En ondertussen ga ik gewoon door met inleggen en bijkopen. Morgen ook weer. Inmiddels koop ik mijn favoriete ETF VWRL ruim 10% goedkoper bij dan op de piek. Per 10 aandeeltjes kan ik er met dezelfde inleg dus eentje extra kopen. Ik hoop echt dat ik dit gevoel van rust vast kan houden!

Hoe nerveus ben jij?

Healthnerd en de levensstijl-apps

Begin maart en begin mei heb ik jullie meegenomen in de wedergeboorte van Healthnerd. En daarbij maak ik dankbaar gebruik van de mogelijkheden die de technologie mij biedt. Niet heel erg overdreven, ik houd het bij mijn smartphone en draadloze oordopjes. Maar ook daarmee is er al heel veel mogelijk. Daar heb je echt geen smartwatch en andere uitgebreidere gadgets voor nodig.

Sporten

Mij is regelmatig gevraagd welke apps ik gebruik om mijn sporten te ondersteunen. Want zonder app, dat kan toch niet meer anno 2022?

Al sinds ik 3 jaar geleden ben begonnen met de krachttraining gebruik ik een gadget van Polar voor het monitoren van mijn hartslag en andere belangrijke statistiekjes tijdens de krachttraining. Gemiddelde hartslag, piekhartslag, dat soort dingen.

Het opbouwen van het hardlopen heb ik gedaan met twee apps die elkaar opvolgen. C25K (Couch to 5 kilometer) om van niets naar een half uur non-stop hardlopen / 5 kilometer te komen, en daarna 10K (van dezelfde maker) om van 30 minuten / 5 kilometer naar 60 minuten / 10 kilometer te komen. Die laatste heb ik begin mei afgerond. Ik zou nog door kunnen trainen voor een halve of zelfs hele marathon, daar zijn ook nog apps voor. Maar dat doe ik niet. Voorlopig vind ik 10 kilometer een hele mooie afstand, en wil ik vooral twee keer in de week blijven hardlopen. Meer snelheid opbouwen. Dan uitbouwen naar 15 kilometer. Daarna zien we wel weer verder.

Ik ben de afgelopen periode daarnaast een andere app gaan gebruiken, Runkeeper. Die kan mij namelijk tijdens het hardlopen vertellen hoe lang ik al loop, welke afstand ik heb afgelegd, en hoe hard ik loop. Gewoon in mijn oor. Dan hoef ik tenminste niet meer op mijn telefoon te kijken, want dat verstoort de concentratie. Overigens heeft Runkeeper ook trainingsprogramma’s voor de halve marathon en de hele marathon, daar heb ik C25K dus niet meer voor nodig.

En ik heb de afgelopen periode mijn aversie tegen betaalde apps laten varen. De meeste sport-apps bieden beperkte functionaliteit in een gratis versie, voor de meer geavanceerde functies moet je betalen. Meestal in de vorm van een abonnement. Ik heb voor mijzelf besloten dat het gerechtvaardigd is om hier geld aan uit te geven. Ik gebruik die functies. Ze houden me gemotiveerd om het vol te houden. En ik heb niet voor niets een potje met geld voor Sport en Gezond Leven. Hieruit betaal ik dus nu standaard de abonnementskosten van de sportschool, en van mijn hardloop-app. Dan blijft er nog genoeg geld over voor nieuwe hardloopschoenen en af en toe een nieuw shirt of accessoire. Ik heb de afgelopen winter veel profijt gehad van mijn kersvers aangeschafte handschoenen en mijn lichtgevende vestje.

Op mijn telefoon zijn al deze apps gekoppeld met Apple Health. Hierin worden de statistiekjes verzameld en het totaaloverzicht van mijn sportinspanningen gehouden. En uiteraard heb ik ook een Excel spreadsheet waar ik mijn voortgang bijhoud. Hier houd ik ook wekelijks mijn gewicht bij. Wat ik meet beïnvloedt wat ik doe, dat blijft toch een belangrijk credo voor mijzelf. Als je een Android telefoon gebruikt is er volgens mij iets vergelijkbaars, Google Fit. Maar persoonlijk heb ik iets meer vertrouwen in minder wantrouwen jegens de privacy-instellingen van Apple.

Verder ontdekte Vriendin een tijdje geleden de NN Hardloopplanner. Dat is een handige website. Je geeft je startpunt in en de gewenste hardloopafstand, en dan genereert deze tool een geschikte hardlooproute. Je kunt met één druk op de knop alternatieve routes genereren. Ik merkte namelijk dat ik erg moest wennen aan het lopen van langere routes. 8 tot 10 kilometer hardlopen is best wel een afstand als je vanaf bijna niets begonnen bent, in mijn hoofd bleef ik hangen in rondjes rond het eigen blok. Maar dan loop je 10 keer hetzelfde rondje, en dat motiveert niet erg. Nu is er meer afwisseling, en dat is prettig. Ik gebruik hiervoor ook de routeplanner van Runkeeper. Niet dat ik tijdens het hardlopen op de telefoon kijk om de route te volgen. Maar wel om de routes ongeveer te plannen bij de afstand die ik verwacht te lopen.

Entertainment

Als ik die oordopjes dan toch in heb, dan is er ook ruimte voor entertainment tijdens het hardlopen. Ik ben wat dat betreft erg traditioneel en houd het bij muziek. Ik heb ook wel gekeken naar luisterboeken of podcasts. Maar dan moet ik mij teveel concentreren op wat er gezegd wordt. Dan heb ik toch liever de muziek. Die is meer op de achtergrond aanwezig, en geeft mij door de cadans een natuurlijker ritme om in te lopen. We hebben al jaren een abonnement op Spotify. Daar vind ik een heel arsenaal aan geschikte playlists. Inmiddels heb ik zelf ook een mega-hardloop-playlist met ongeveer 24 uur aan muziek. Dat klinkt als enorm veel, maar met ruim 2 uur per week gaat het best hard. Er staat van alles op, variërend van stevige dance muziek tot countrymuziek. Mijn muzieksmaak is breed. Of eigenlijk wansmaak, als ik Vriendin moet geloven… Ik heb gemerkt dat een rite van ongeveer 160BPM (beats per minuut) voor mij het beste werkt.

Geestelijke gezondheid

Waar ik nog naar wil kijken is een app om mij te helpen bij het bewaken van mijn geestelijke gezondheid. Ik heb natuurlijk Evernote voor mijn Emotional Journal. Verder heb ik nog niet echt een vorm gevonden om hier meer aandacht aan te geven. Dat maakt het ook lastig om er passende ondersteuning bij te kiezen. Ik kijk bijvoorbeeld naar meditatie, en denk dan aan apps als Insight Timer of Meditation Moments om dat te ondersteunen. Dat is dus nog onderhanden werk…

Welke apps en websites gebruik jij voor jouw goede gewoontes?

(In)Stabiele muntjes

De afgelopen maanden waren niet zo fijn voor de beleggingsportefeuille van Geldnerd. En dan is het altijd een troost om te weten dat er andere mensen zijn die het véél erger hebben dan jijzelf. Daarbij doel ik niet (alleen) op de inwoners van Oekraïne, die zich heldhaftig blijven verdedigen tegen hun veel grotere agressieve oosterbuur. Nee, ik doel ook op iedere bezitter van inmiddels vrijwel waardeloze bits en bytes in een softwareprogramma cryptovaluta.

Want afgelopen week was er blijkbaar een #cryptocrash. Zelfs mijn lijfblad The Economist, dat normaliter vooral over serieuze zaken schrijft, wijdde er een artikel aan. En ook in de andere media las ik allerlei artikelen over de cryptovaluta. Op diverse social media zag ik zelfs al mensen beweren dat ze failliet waren en hun huis kwijt zouden raken.

Om met dat laatste te beginnen: eigen schuld. Ik heb er geen andere uitdrukking voor. Beleggen doe je met geld dat je kunt missen. En speculeren (want van Geldnerd mag spelen met cryptovaluta geen beleggen heten) al helemaal. Als je dan alles kwijtraakt ben je een hebberige domoor.

Twijfel

Al in 2017 schreef ik over mijn twijfels bij cryptovaluta. En ook vorig jaar keek ik nog eens naar deze en andere vormen van ‘alternatieve beleggingen’. Iedereen die ermee wil speculeren wens ik veel succes. Maar kom niet bij mij uithuilen als je geld verliest. Zelf kies ik liever minder riskante beleggingen. Minder kans op een echt grote klapper, maar ook een veel kleiner risico om veel geld kwijt te raken.

De cryptowereld kent veel echte gelovigen en profeten. Nu heeft Geldnerd een stevige afkeer van alles wat naar religie riekt, want met dat soort mensen is meestal geen echt open gesprek mogelijk. Ze zitten vaak vol vooroordelen en verkeerde onbewezen aannames. Maar dat is nou eenmaal een kenmerk van ‘geloven’. Mijn bezwaren tegen de alternatieve investeringen staan nog stevig overeind. De gebeurtenissen van de afgelopen weken hebben dat voor mij alleen maar bevestigd. Voor alle gelovigen die denken dat cryptovaluta aantrekkelijk zijn omdat ze buiten ‘het systeem’ staan: wakker worden! Het is ook een systeem. Waarin je als kleine deelnemer vogelvrij bent en minder bescherming hebt dan in het ‘grote systeem’. En waarbij de risico’s dus navenant groter zijn.

‘Stable’ Coins

De term ‘stable coins’ had ik al wel eens gehoord, maar me er nooit echt in verdiept. Maar ik kwam de term de afgelopen week veel tegen in de artikelen die ik las. Het is een type cryptovaluta dat is gekoppeld aan andere valuta, soms aan een reguliere munt zoals de Amerikaanse dollar. Het ging vooral over een munt genaamd Terra en een daaraan gekoppelde munt Luna. Alleen bleken die ‘stabiele’ muntjes de afgelopen weken niet zo heel stabiel te zijn. Wil je daar meer van weten, dan kan ik je deze uitstekende ‘long-read’ van Lyn Alden aanbevelen.

In elk economieboek kun je lezen dat vertrouwen de basis is van geld. Europa en de Verenigde Staten hebben echt niet genoeg goud in een kluis liggen om de waarde van al die dollarbiljetten en eurobiljetten te garanderen. Maar we vertrouwen erop dat die papiertjes het getal waard zijn dat er op staat. We vertrouwen erop dat mensen de lening terugbetalen en slepen ze voor de rechter als ze dat niet doen. En we rekenen een risico-opslag voor het geld dat toch niet terugkomt, zodat we over de hele populatie heen toch verdienen. Centrale banken bewaken deze systemen. Geen computersystemen, maar samenstellen van mensen en processen en afspraken die het reguliere geldverkeer vormen. En ook cryptovaluta hebben zo’n systeem. Met een paar raakvlakken met het reguliere geldsysteem (want anders kun je voor euro’s en dollars geen cryptovaluta kopen), maar verder grotendeels een apart ecosysteem. Afgesloten van de echte wereld. Zonder onafhankelijk toezicht, en met eigen regels.

Nu is Geldnerd natuurlijk een boze witte man van middelbare leeftijd met toch echt wel 6 van de 7 vinkjes van Joris Luyendijk. En ik vertrouw dus niemand als het over geld gaat, hebzucht is immers een veel voorkomende menselijke eigenschap. Maar hebzucht en misplaatst vertrouwen (ook wel bekend als naïviteit) lijkt ook een belangrijke rol te spelen in de wereld van de cryptovaluta. Die wereld waar alles anders zou zijn, maar mensen toch ook gewoon mensen zijn. Slecht en hebzuchtig.

In onze echte wereld worden valuta geborgd door vertrouwen en door ‘checks and balances’ in het systeem. Er is een Nederlandsche Bank en een Europese Centrale Bank die toezicht houden op het geldsysteem. Er is een Autoriteit Financiële Markten die ons onze ETFjes afneemt die toezicht houdt op mijn broker en mijn bank. Allemaal onderdeel van het systeem. En het is natuurlijk ook erg hip om het systeem niet meer te vertrouwen. Alles is een wereldwijd complot en zo. Maar het zijn instituten zonder commercieel belang. De centrale banken en andere toezichthouders hebben taken die zijn vastgelegd in wetten. En dat is dan toch iets anders dan de commerciële belangen en de ook-niet-zo-transparante algoritmes van de partijen in de cryptomarkt. Want je gelooft toch niet echt dat het allemaal idealisme is als het over miljarden gaat? Een min of meer betrouwbare (r)overheid is soms zo gek nog niet….

Geldnerd is nog steeds niet van plan om cryptovaluta onderdeel te maken van zijn vermogensstrategie. Ik doe aan beleggen, niet aan speculeren. Een enkele collega-blogger houdt blijkbaar wel van een gokje. En jij?

Hoeveel geld ben jij de afgelopen weken kwijtgeraakt?

Onzekere wereld

  • Berichtcategorie:Beleggen
Header003

Beleggen is onvermijdelijk als je je vermogen een beetje op peil wilt houden of laten groeien. Maar beleggen komt met risico’s. Onzekerheden. En die zijn de afgelopen jaren in hoog tempo groter geworden.

We hadden natuurlijk al de corona-pandemie. Waar we in Nederland inmiddels onze kop voor in het zand steken, maar die in China nog steeds tot nieuwe (economie-verstorende) lockdowns leidt. En sinds de tweede helft van 2021 stijgt de inflatie ook sterk. Waar de centrale banken eerst nog heel hard riepen dat dit een tijdelijk iets zou zijn, hoor je dat geluid nu niet meer. De afgelopen week verhoogde de Amerikaanse FED de basisrente met 0,5% naar 1,0%. De tweede renteverhoging dit jaar, en een verhoging met 0,5% is al sinds het jaar 2000 niet meer voorgekomen. Maar we hebben dan ook te maken met de hoogste inflatie in veertig jaar. Ook in Nederland. En dan hebben we verder nog te maken met een oorlog elders in Europa, gestart door een agressieve oosterbuur met een klein pikkie en een groot ego. Oorlogen zijn slecht voor mensen en voor economieën. En verder ben ik er van overtuigd dat we nog niet een begin van een besef hebben van de impact van klimaatverandering. Ook daar steken we graag onze kop in het zand.

Dichter bij huis zijn er ook onzekerheden voor iedere Nederlander die actief met vermogen bezig is. De grote pensioenhervorming en de komende belastinghervorming leiden tot meerjarige onzekerheid over de impact op vermogensopbrengsten en inkomen na pensionering. Terwijl je voor de langere termijn juist rust wilt, geen veranderingen in regelgeving.

Het lijkt erop dat we in één van de meest onzekere periodes zitten sinds de financiële crisis van 2008. Als kleine belegger ben je in dit soort situaties volkomen machteloos. Je hoeft niet rijk te zijn om te beginnen met beleggen. Je hoeft er ook niet voor gestudeerd te hebben. Maar dan moet je wel accepteren dat je meedobbert op de golven van de grote economische en politieke ontwikkelingen op deze planeet, Ik probeer het vooral eenvoudig te houden, van actief handelen wordt alleen jouw bank en/of broker rijker.

Wat ik het moeilijkste vond en vind aan beleggen, is omgaan met deze onzekerheid die het met zich meebrengt. Ja, er zijn weken dat mijn portefeuille ineens 4% of nog meer daalt. Gelukkig zijn er ook weken dat ‘ie 4% stijgt! Niemand kan de toekomst voorspellen. Resultaten uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst. Dus wat mensen en bedrijven ook beweren, het is op z’n best een gok op basis van feiten uit het verleden. Beleggen is altijd een risico. Begin er dus niet aan als je je geld op korte termijn nodig hebt.

Inmiddels lees ik alweer berichten over ‘de slechtste beursdagen sinds begin 2020’, toen de aandelenmarkten vanwege de onzekerheid over de net in volle hevigheid losgebarsten coronapandemie óók naar beneden denderden.

De afgelopen weken waren niet best… Mijn portefeuille bijgewerkt tot en met de handelsdag van 10 mei 2022.

Spreiden is het volgende toverwoord. Al je geld in één ding stoppen is vragen om problemen. Stel je in op fluctuaties. De opbrengsten op de aandelenmarkten variëren enorm. In 2008 was het rendement -38%. De jaren daarna (terwijl de hele wereld dacht dat we in crisis zaten) was het rendement positief, respectievelijk 25% en 12%. Op de zeer lange termijn, zeg 70 tot 80 jaar, is het gemiddelde rendement 7% – 8%. Volhouden loont. Hopelijk ook in de toekomst. Maar er is niemand die het zeker weet. Vraag het me over twintig jaar nog eens…

Je ziet de huidige zorgen en onzekerheid ook terug in de bewegingen van de VIX volatiliteitsindex (beter bekend als de ‘angst index’). Volatiliteit is de statistische meting van de waarde die een bezit verandert gedurende een bepaalde periode. Die index is een manier geworden om te beoordelen hoe risicovol de aandelenmarkten zijn. Volatiele markten kennen extreem snelle prijsveranderingen en een hoog handelsvolume. Je ziet dat de VIX nog lang niet op de stand staat van het begin van de pandemie, maar de afgelopen maanden wel duidelijk beweeglijker is geworden en omhoog beweegt.

Als het over ons Eigen Geld gaat, maken angst en hebzucht ons al snel zenuwachtig. Dan krijg je al snel de neiging om toch maar weer te verkopen en je geld in andere beleggingen te steken, die veiliger lijken. Uiteindelijk help je hiermee je eigen rendement om zeep. Investeringen moet je vooral met rust laten. Ik kijk er elke week even naar, en soms denk ik dat dat veel te vaak is. Maar meestal blijft het bij kijken, ik heb de afgelopen jaren gemiddeld elke maand een aankooptransactie gedaan, en 1 verkooptransactie per jaar. Geen grote dramatische uitstapmomenten meer zoals in 2016. Kopen en vasthouden en hopen dat het allemaal hoger staat als je het over tig jaar weer verkoopt. Maar zekerheid? Die is er niet. Ook maar beperkt met spaargeld, blijkt weer. Welkom in deze onzekere wereld.

Geldnerd doet verder helemaal niks. Gewoon doorgaan met maandelijks inleggen en bijkopen, in het vertrouwen dat het uiteindelijk wel weer goed komt. Misschien ga ik nu eindelijk een keer rode vlakken zien in mijn favoriete beleggingsgrafiek? Wie het weet mag het zeggen… Het is een dip, maar voorlopig nog geen dip zoals in 2020. We zullen zien hoever het uiteindelijk komt.

Ook Groeigeld schreef deze week een zeer lezenswaardige blog over de huidige marktomstandigheden. En Blondjes Beleggen Beter bewijst dat een strategie met individuele aandelen een groter risico is dan goedkoop breed gespreid beleggen met een ETF…

Hoe ga jij om met de invloed van de wereld op jouw financiën?

De tunnelvisie van het ABP?

  • Berichtcategorie:Pensioen

Afgelopen vrijdag publiceerde ‘mijn’ pensioenfonds, de Algemene Bodemloze Put (ABP), het jaarverslag over 2021. Ik zag berichten in diverse media en ook Mr. FOB voelde zich geroepen om er een kleine analyse van te maken. En Martijn de Riet wijdde er een interessant Twitterdraadje aan.

Wat de meeste aandacht trok was het enorme bedrag aan prestatiebonussen dat het ABP afgelopen jaar betaalde aan beleggingsinstellingen die voor het ABP mijn pensioengeld beleggen. Er werd 2,8 miljard euro uitgekeerd aan zogeheten private-equityhuizen. Linksom of rechtsom is dat heel veel geld. Volgens het jaarverslag zijn er 1.203.358 actieve deelnemers en 974.772 pensioengerechtigden, die bonus is dus ruim 2.300 euro per actieve deelnemer. Dat is een paar maanden van mijn pensioenpremie. Voor de meeste mensen veel meer dan een netto maandsalaris.

Begrijp me niet verkeerd, ik snap dat het ABP een brede beleggingsmix moet hanteren. Bijna 2,2 miljoen deelnemers in verschillende stadia van hun leven. Mensen die net begonnen zijn met inleggen en pas over 45 jaar pensioengerechtigd worden en daarna misschien wel 30 jaar of meer pensioen gaan ontvangen. Maar ook mensen die al tientallen jaren pensioen ontvangen en dat misschien nog wel tientallen jaren blijven doen. Ga er maar aanstaan.

Maar toch….

Geldnerd heeft zich al vaker verwonderd over het gebrek aan transparantie van het pensioenstelsel. Iets wat met het nieuwe stelsel niet echt gaat veranderen, de organisatie van het pensioensysteem blijft hetzelfde met dus veel ruimte voor bestuurdersbaantjes en hoge kosten. Al heeft het ABP nu wel een nieuwe voorzitter van het Uitvoerend Bestuur. Een term die overigens suggereert dat er ook een ‘Niks Uitvoerend Bestuur Dat Wel Dikbetaald Wordt‘ is. Maar goed, die nieuwe voorzitter schrijft dus blogjes, in elk geval eentje (volhouden!). En die nieuwe voorzitter, niet alleen actuaris maar ook doctor in de theologie (en die zou dus iets van ethiek en moraal moeten weten…), lijkt wel door te hebben dat zo’n bonus van 2,8 miljard euro maatschappelijk moeilijk uit te leggen is. We zullen zien of er iets gaat veranderen de komende jaren decennia…

Historisch hoog rendement?

In zijn blog heeft de voorzitter het over ‘historisch hoog rendement’. Dat is nogal een claim… En Geldnerd houdt van het checken van feitjes. Daarvoor is het internet ook wel een mooie uitvinding. Nou was 2021 ook wel een erg goed beursjaar, dus eigenlijk moet je je een beetje schamen als je in dat jaar geen ‘historisch hoog rendement’ behaald hebt. Maar nu zegt het rendement over één jaar natuurlijk niet zo heel veel in beleggingsland. Ik kijk dus maar eens even naar de rendementen van de afgelopen 15 jaar, met de hulp van de vrienden van de ongelooflijk nuttige website Kennisbank ABPpensioen (een must-read voor iedere (oud-)deelnemer van het ABP). En dat zetten we dan maar eens even naast een wereldwijde aandelenindex. Daarvoor kies ik de MSCI World index.

Bron: Kennisbank ABPpensioen en Backtest by Curvo

Geen onverdeeld positief beeld voor het ABP, lijkt me. En zeker niet ‘historisch hoog’. Nu heeft het ABP natuurlijk een gediversificeerde beleggingsstrategie. Zoals Mr. FOB ook constateerde heeft het ABP 60% offensief belegd en 40% defensief. Dat sluit wel ongeveer aan bij de verhouding actieve deelnemers en gepensioneerden. Maar dat betekent wel dat we het rendement niet zomaar langs alleen maar de aandelen mogen leggen.

Dus pak ik ook de FTSE World Government Bond Index (WGBI) erbij, een wereldwijde index van staatsobligaties. En dan doen we de oefening opnieuw. Met het jaarlijks rendement van het ABP, en het jaarlijks rendement van een 60% MSCI World en 40% WGBI portefeuille, waarbij voor beide 1 januari 2006 op 100 gesteld is. De aanname is dus dat er elk jaar op 1 januari geherbalanceerd wordt, zodat het jaar weer begint met die 60 offensief / 40 defensief verhouding. Dat geeft het onderstaande beeld.

Databron: Kennisbank ABPpensioen en Backtest by Curvo

En dan doet het ABP het eigenlijk nog niet eens zo slecht. Maar ze hebben er wel veel geld en menskracht voor nodig. En dure ‘private equity huizen’ waar wij als samenleving geen positieve mening over hebben. Terwijl een volledig passieve strategie hetzelfde resultaat had opgeleverd. Gewoon 60% van het vermogen in een MSCI indexfonds gooien, 40% in een WGBI indexfonds, en een keer per jaar herbalanceren. Dat had veel kosten gescheeld. Maar dan moeten wij natuurlijk wel ophouden met zeuren over ethisch beleggen en stoppen met fossiele brandstoffen en zo. Niet zeuren, gewoon plat indexbeleggen.

Lees je even mee, ABP?

Dus doe ik het ABP hierbij ook maar eens een aanbod. Ik wil dat beleggen best voor ze doen in ruil voor een salaris van € 10 miljoen per jaar. Dan kunnen ze de rest van die dure beleggingsclub opdoeken. Daar schakel ik dan wel een paar FIRE-vriendjes en -vriendinnetjes bij in, die krijgen elk dan ook een salaris van € 10 miljoen. En een bonus hoeven we niet, we maken wel jaarlijks € 10 miljoen aan kosten voor het kasteel in Zuid-Frankrijk van waaruit wij de investeringsportefeuille gaan beheren. Is nog steeds een koopje voor de deelnemers en het ABP! De € 4,95 miljard aan kosten die daarmee alleen al in 2021 bespaard zouden zijn stoppen we dan gewoon in het belegd vermogen. Want de kosten maken op de langere termijn heel veel verschil in je opbrengsten, dat weet elke verstandige belegger… En we garanderen met een passieve strategie gewoon een rendement in de buurt van die 60% offensief en 40% defensief mix.

Het rendement van het ABP in absolute termen was in 2021 ruim € 61 miljard op een belegd vermogen van € 551,6 miljard tegen iets meer dan € 5 miljard aan kosten. Het premie-inkomen, de centjes die ‘wij actieve deelnemers’ en onze werkgevers afgelopen jaar overgemaakt hebben aan het ABP, was € 12,7 miljard tegen € 12,9 miljard aan uitkeringen. Het niet indexeren van de pensioenen is wat mij betreft echt niet meer uit te leggen…

En € 5 miljard aan kosten is dus bijna 40% van de premie-inkomsten. Vind ik ook lastig uit te leggen. Die € 5 miljard aan kosten zijn dus ongeveer 0,9% van het belegd vermogen. Dat is hoog… Misschien niet voor actief belegd vermogen, maar wel voor passief belegd vermogen. Bij mijn ETFs zijn de jaarlijkse kosten meestal minder dan 0,25%. Aan mijn broker was ik de afgelopen jaren 0,17% van mijn belegd vermogen kwijt. Ik denk dat ik met een belegd vermogen als van het ABP nog wel wat korting zou kunnen bedingen… Maar ik zit dus zelf op een kostenpercentage van 0,42%, minder dan de helft van wat het ABP kwijt is om mijn pensioen te beleggen. Daar kan bij het ABP inderdaad nog wel wat van af, dus. Want ze maken het wel erg ingewikkeld.

Bovendien heeft het ABP in principe een oneindige beleggingshorizon, dus dan mag de mix ook wel iets offensiever dan 60/40. Zet een jaar of vijf vooruit aan uitkeringen apart en de rest kan lekker langdurig renderen op de beurs. Toch?

Vastzitten in het systeem

De nieuwe voorzitter zegt in dat verband nog wel iets interessants. “Als financiële instelling maakt ABP deel uit van een systeem, waarin kapitalistische normen en regels gelden. Dat systeem kunnen we niet in ons eentje plotsklaps veranderen.” Dat klopt wel, denk ik. Maar al die dure ‘specialisten’ en adviseurs van het ABP hebben daar natuurlijk ook helemaal geen belang bij, om dat systeem te veranderen. ABP zit ook gewoon vast in z’n eigen tunnelvisie, of in elk geval de tunnelvisie van gevestigde belangen. Complexiteit is deels ook waar al die mensen hun geld mee verdienen. Net als alle andere financiële instellingen.

Steeds vaker wens ik ons het Amerikaanse systeem toe, waarbij ik (ook als loonslaaf) mijn eigen pensioen had mogen opbouwen. Dat scheelt een hoop kosten en bestuurdersbaantjes. Maar veel mensen hebben daar waarschijnlijk de discipline niet voor, om zelf elke maand een vast bedrag in een goedkoop indexfonds te storten. Toch jammer.

Heb jij ook wel eens last van tunnelvisie?

Het einde van de FIRE calculator?

Een van mijn bekendere spreadsheets is de FIRE Calculator voor Loonslaven. Die is inmiddels zo’n 15.000 keer gedownload. Op basis van je inkomen, je spaarpercentage, en inschattingen van jouw rendement en pensioensituatie, kun je daarmee scenario’s doorrekenen voor jouw eigen financiële onafhankelijkheid.

Maar er gaat natuurlijk de komende jaren heel veel veranderen in Nederland. Onlangs heeft het kabinet de hervorming van Box 3 van het belastingstelsel aangekondigd. De vermogensrendementsheffing op basis van een fictief forfaitair rendement gaat verdwijnen. Die was ook veel te hoog voor spaarders, te laag voor beleggers in goede beursjaren, en te hoog voor iedereen in slechte beursjaren. Er komt een vermogensaanwasbelasting waarbij zowel het inkomen uit het vermogen als de aanwas van het vermogen belast zullen gaan worden. Maar we zullen nog een paar jaar geduld moeten hebben voordat we weten hoe dit er precies uit gaat zien. Ik ga er wel van uit dat ik als ‘meer dan gemiddeld vermogende en meer dan gemiddeld belegger’ in het nieuwe stelsel structureel meer ga betalen dan in het huidige stelsel.

En dan is er natuurlijk ook nog de aangekondigde grote hervorming van ons Pensioenstelsel. Er wordt al jaren over gepraat en 30 maart jongstleden heeft minister Carola Schouten het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. De bedoeling is nog steeds om het per 2026 in te voeren, en de huidige pensioenen van de loonslaven ‘in te varen’ in het nieuwe stelsel. Ook daarvan heb ik nog geen idee wat het precies gaat betekenen. Ik moet rustig afwachten totdat de werkgevers en werknemers in de Haagse Achterkamertjes afgesproken hebben hoe mijn nieuwe pensioen er uit gaat zien.

Vermogen en opgebouwd pensioen. Twee pijlers van mijn reis naar financiële onafhankelijkheid. Het oude systeem gaat verdwijnen, en we weten dus nog niet hoe het nieuwe systeem er uit gaat zien. Maar het huidige rekenmodel van de FIRE Calculator is dus eigenlijk niet meer bruikbaar. Het kijkt immers naar de langere termijn, en die langere termijn stopt over een paar jaar.

Komt er een nieuwe FIRE calculator? Dat weet ik nog niet. Eerst maar eens afwachten hoe die Box 3 hervorming en de pensioenhervorming precies uit gaan pakken. Zoals ik al eerder schreef, het worden een paar spannende jaren voor iedereen die met financiële onafhankelijkheid bezig is.

Voorlopig heb ik maar even een extra waarschuwing op de Downloads pagina gezet. De overheid kan onze langere-termijn plannen natuurlijk ernstig beschadigen… En als ambtenaar ben ik nog medeplichtig ook!

Denk jij na over de invloed van deze hervormingen op jouw financiën?